Προσπελάστε το αρχείο του IMC-Athens ομαδοποιημένο κατά θεματικές ενότητες
Προσπελάστε τα άρθρα και τις συλλογές πολυμέσων του παλιού IMC-Athens 2005-2006
IRC Άμεση συνεννόηση για τρέχοντα νέα
δημοσιεύστεανεβάστε ήχους, βίντεο, εικόνες ή κείμενα, κατευθείαν από τον browser σαςειδήσειςμέχρι στιγμής κάλυψη διαδηλώσεων και θεμάτων
επικοινωνία
www.indymedia.org Projectsprintradiosatellite tvvideoAfricaambazoniacanariasestrecho / madiaqkenyanigeriasouth africaCanadahamiltonlondon, ontariomaritimesmontrealontarioottawaquebecthunder bayvancouvervictoriawindsorwinnipegEast AsiaburmajakartajapanmanilaqcEuropealacantandorraantwerpenarmeniaathensaustriabarcelonabelarusbelgiumbelgradebristolbulgariacroatiacyprusemilia-romagnaestrecho / madiaqeuskal herriagalizagermanygrenoblehungaryirelandistanbulitalyla planaliegelillelombardiamadridmaltamarseillenantesnapolinetherlandsnicenorwayoost-vlaanderenparis/île-de-francepatraspiemontepolandportugalromaromaniarussiasaint-petersburgscotlandsverigeswitzerlandthessalonikitoruntoscanatoulouseukraineunited kingdomvalenciaLatin Americaargentinaboliviabrasilchiapaschilechile surcolombiaecuadormexicoperupuerto ricoqollasuyurosariosantiagotijuanauruguayvalparaisovenezuelaOceaniaadelaideaotearoabrisbaneburmadarwinjakartamanilamelbourneoceaniaperthqcsydneySouth AsiaindiamumbaiUnited Statesarizonaarkansasashevilleatlantaaustinbaltimorebig muddybinghamtonbostonbuffalocharlottesvillechicagoclevelandcoloradocolumbusdanbury, ctdchampton roads, vahawaiihoustonhudson mohawkidahoithacakansas citylamadisonmainemiamimichiganmilwaukeeminneapolis/st. paulnew hampshirenew jerseynew mexiconew orleansnorth carolinanorth texasnycoklahomaomahaphiladelphiapittsburghportlandrichmondrochesterrogue valleysaint louissan diegosan franciscosan francisco bay areasanta barbarasanta cruz, casarasotaseattletallahassee-red hillstampa baytennesseeunited statesurbana-champaignutahvermontwestern massworcesterWest AsiaarmeniabeirutisraelpalestineTopicsbiotechProcessfbi/legal updatesmailing listsprocess & imc docstechvolunteer
αναφορικά με ένα γαλλικό βιβλίο που κυκλοφόρησε πρόσφατα για τον Δεκέμβρη
Τις προάλλες που πέρασα από το B-fest έτυχε να δω ένα γαλλικό βιβλίο για το Δεκέμβρη του 2008 που είχε ένας τύπος που δεν τον γνώριζα. Τελικά, κατάφερα να βρω το βιβλίο και να διαβάσω στα γρήγορα για να δω τι λένε για την εξέγερση «σύντροφοι» που είναι κάποια χιλιόμετρα μακριά από εδώ.
Αναφέρομαι στο βιβλίο με τον τίτλο Μπάτσοι, Γουρούνια, Δολοφόνοι (στα ελληνικά) από την Théorie Communiste (http://senonevero.communisation.net/en-projet/article/les-emeutes-en-grece) το οποίο έχει γραφτεί με σκοπό να εκφράσει μια «κριτική» άποψη πάνω στο Δεκέμβρη, μια ερμηνεία, η οποία όμως μένει όμως πολύ λίγο πάνω στα ίδια τα γεγονότα (πέρα από ένα χρονολόγιο γεγονότων στο τέλος και κάποια κείμενα που όλα τους όμως είναι συγκεκριμένων τάσεων) και το τι τελικά συνέβη και περισσότερο προσπαθεί να απαντήσει στο γιατί δε γενικεύτηκε (ή γιατί απέτυχε για ακόμα μια φορά) η εξέγερση ώστε να μετατραπεί σε επανάσταση.
Το βιβλίο εκπλήσσει από την πρώτη στιγμή και σε πολλά του σημεία σε κάνει να αναρωτιέσαι με το νόημα όσων με τόση ευκολία εκφέρονται (ή αν ακόμα οι συγγραφείς του έχουν σκεφτεί πάνω στις προτάσεις τις οποίες διατυπώνουν)! Σε αρκετά του σημεία είναι στριφνά γραμμένο και περιέχει πολλές αφηρημένες και γενικευτικές προτάσεις για το προλεταριάτο, τον ιστορικό του ρόλο και το νόμο της αξίας και βεβαίως τα συγκεκριμένα στοιχεία ή τα γεγονότα απλώς μπαίνουν σε δεύτερο πλάνο. Πιο σημαντικό για τους συγγραφείς του είναι να παραμείνουν «πιστοί» στο πνεύμα του Μαρξ. Αυτή είναι και η πρώτη έκπληξη με την οποία έρχεται κανείς αντιμέτωπος διαβάζοντάς το: την εμφανή προσπάθεια που έχουν καταβάλλει οι άνθρωποι αυτοί για να πουν κάτι πάνω σε ένα γεγονός που τους μοιάζει ξένο ή ανοίκειο. Η προχειρότητα και η φαντασιοκοπία σε όλο τους το μεγαλείο. Το πρόβλημα βέβαια δεν είναι αυτό. Το πρόβλημα είναι πως δεν έγινε ουσιαστική προσπάθεια να γίνει κατανοητό τι έστω συνέβη το Δεκέμβρη πέρα από κάποιες πολύ κοινότοπες παραδοχές που προκύπτουν από τα πρώτα στοιχεία των πρώτων ημερών, οι οποίες ωστόσο πολύ λίγα έχουν να μας πουν για την επεξεργασία από μέρους της Théorie. Το σημαντικότερο πάντως και το πιο βασικό που βγάζει μάτι από την πρώτη στιγμή είναι η συγκεκριμένη (θεωρητική) προσπάθεια της Théorie Communiste να χωρέσει τον Δεκέμβρη στα δικά της ιδεολογικά σχήματα, να παραμείνει απρόσβλητη από τα δεδομένα που τέθηκαν, χαμένη μέσα στις βεβαιότητές της. Επειδή λοιπόν πρόκειται για ένα κακό βιβλίο (όχι μόνο όσον αφορά το πρώτο κομμάτι που αφορά τη θέση της, αλλά και όσον αφορά την πολύ μεροληπτική αναπαραγωγή κειμένων που αφορά το δεύτερο μέρος) δε χρειάζεται να ασχοληθεί κανείς παρά ελάχιστα μαζί του ή να το κάνει για πολύ συγκεκριμένους (ανεκδοτολογικούς;) λόγους. Εξάλλου οι συγγραφείς του δεν καταδέχονται να ανοίγουν διάλογο με τον καθένα. Σε πολλά σημεία είναι προσβλητικοί, με εξυπνακισμούς, παραποιήσεις και ειρωνίες, απέναντι σε οποιαδήποτε διαφορετική άποψη προς τη δική τους (γιατί εξάλλου δεν είναι και τίποτε «δημοκράτες»…) και το πιο ωραίο απέναντι ακόμα και σε κοντινές τους απόψεις, τις οποίες όμως δε συζητούν γιατί δεν κάνουν καμιά προσπάθεια να κατανοήσουν. Με τέτοιους φίλους λοιπόν τι να τους κάνουμε τους εχθρούς.
Συνοψίζω πολύ γρήγορα μερικά μόνο σημεία που μου άρεσαν και αξίζει να τα κρατήσουμε από τις πολιτικές θέσεις-μαργαριτάρια που κοσμούν τις ωραίες σελίδες του βιβλίου. Αναλυτικότερες περιγραφές ή ερμηνείες δε χωράνε και δε χρειάζονται, δεν μπαίνω σε καμιά λογική ανασυγκρότησης της επιχειρηματολογίας (ακούγεται άλλωστε πολύ βαρύ για κάτι που το ψάχνεις με το μικροσκόπιο) και άλλωστε le papier souffre tout, όπως λένε και οι φίλοι μας οι Γάλλοι και ο χρόνος μου είναι ως γνωστών πολύτιμος:
1. Το μέλλον: η κρίση είναι στο επίπεδο της αναπαραγωγής και όχι σε αυτό της παραγωγής. Η εξέγερση δε συνδέθηκε με τον κόσμο της εργασίας, παρόλο που αυτοί που εξεγέρθηκαν ήταν προλετάριοι. Οι εξεγερμένοι απέτυχαν να κάνουν γενική απεργία. Οι στόχοι των εξεγέρσεων ήταν οι θεσμοί ή η αναπαραγωγή του τρόπου παραγωγής, που έχει διαχωριστεί σε σχέση με την κοινωνία. Πρόκειται για την κρίση του εκπαιδευτικού συστήματος για μια κρίση που καταστρέφει τις μελλοντικές προοπτικές και κατασκευάζει τη «νεότητα» ως υποκείμενο αμφισβήτησης, με δεδομένο όμως ότι η νεότητα είναι μια κοινωνική κατασκευή. Επειδή ακριβώς λοιπόν συνειδητά και πρακτικά το κίνημα στάθηκε στο επίπεδο της αναπαραγωγής για αυτό και (το συμπέρασμα με τη μια εδώ…) δεν υπήρχαν διεκδικήσεις! (σ. 14) Το ίδιο όμως το κίνημα έμεινε στην περιφέρεια επίτευξης των ίδιων του των στόχων: δηλαδή δεν επηρέασε με τρόπο καθοριστικό τους θεσμούς αναπαραγωγής.
2. Η μόνη ιστορική, εξ απαλών όμως ονύχων, αναφορά που γίνεται σε όλο το πρώτο μέρος είναι μόνο σε μερικές γραμμές που αναφέρουν ότι η ανάπτυξη του καπιταλισμού από το Β. Π. Π. και μετά ήταν χαοτική στην Ελλάδα και κατέστρεψε τις κοινότητες που υπήρχαν χωρίς όμως να μπαίνουν καν στον κόπο να συνυπολογίσουν σε αυτό την πολιτική ιστορία του τόπου (σ. 13). Αλλά ποια πολιτική ιστορία; Σε μισή γραμμή περνάμε από τον Β. Π. Π. στην είσοδο στην Ε.Ε (σ. 13), ενώ μαθαίνουμε κιόλας ότι η ελληνική μπουρζουαζία ήταν πάσχει από μικροψυχία (pusillanimité)! Βέβαια κάτι ποιο συγκεκριμένο δε χρειάζεται γιατί το κείμενο εμφορείται περισσότερο από μια εσωτερική δική του λογική και αλληλουχίες απόψεων, παρά από την αναζήτηση των συνδέσεων με την πραγματικότητα. Οπότε και η λογοτεχνία καλή είναι…
3. Όσον αφορά την κοινωνική σύνθεση της εξέγερσης. Πουθενά δεν υπάρχει αναφορά για τους μαθητές, ούτε για τις δράσεις και τις πρωτοβουλίες που πήραν και ούτε προφανώς για τη σύγκρουση με την οποία ήρθαν στην οικογένεια, στο σχολείο, στο περιβάλλον τους, κτλ. Οι κομμουνισταί θεωρητικοί αντίθετα μας πληροφορούν πως οι εξεγερμένοι δεν ήταν ένα κίνημα φοιτητών όχι μόνο γιατί αμέσως ενώθηκε μαζί τους ο επισφαλής και μεταναστευτικός πληθυσμός, αλλά και γιατί το φοιτητικό κίνημα δεν ήταν ήδη φοιτητικό αφού η συνθήκη του φοιτητή είναι μια κοινωνική και πολιτική κατάσταση (σ. 14). Εδώ πάλι φαίνεται πως δεν ξέρουν τι γράφουν: για παράδειγμα αν γινότανε το αντίθετο, τότε θα μιλάγαμε για φοιτητικό κίνημα που εξεγέρθηκε!!! Η απόλυτη λογική αλληλουχία του βραχυκυκλώματος.
4. Για να προχωρήσουμε, αν έδειξε κάτι ο Δεκέμβρης αυτό ήταν πως το προλεταριάτο δε διεκδικεί τίποτε, αλλά απλώς δε θέλει να είναι τέτοιο (σ. 18). Αυτό το αναφέρουν σε σχέση με τον εσωτερικό διχασμό του προλεταριάτου τόσο ως δύναμη ανατροπής απέναντι στο Κεφάλαιο όσο και με σκοπό να καταργήσει και το ρόλο του ως τέτοιο. Οι τόσες καταλήψεις, οι τόσες δράσεις θεωρούνται άσχετες με το θέμα, αν και βέβαια από τη στιγμή που με τους όρους της παραδοσιακής πολιτικής δεν μπήκαν αιτήματα για αυτό και δε χρειάζεται να ξεβουλώσουν τα αυτιά τους να δουν τι ζητήματα μπήκαν σε όλες αυτές τις δράσεις… Και αυτό το θέμα των αιτημάτων μας πάει στο ζήτημα της δημοκρατίας…
5. Η εξέγερση του Δεκέμβρη ήταν μια κριτική στο «ριζικό δημοκρατισμό», μια ρήξη με τα ρεφορμιστικά αντι-γκλόμπαλ κινήματα. Ήταν το πρώτο κίνημα κριτικής στη Δημοκρατία τόσο ως κρατική πολιτική όσο και ως τρόπος λειτουργίας του ίδιου του αγώνα (σ. 28) Αυτό το τέλος του ριζικού δημοκρατισμού είναι που έκανε να φανεί ο διαχωρισμός μεταξύ παραγωγής και αναπαραγωγής. (σ. 18). Γιατί ακόμα και στις συνελεύσεις οι διαδικασίες λήψης των αποφάσεων (είτε κατά πλειοψηφία είτε κατά ομοφωνία) είναι μη δημοκρατικές. Στην πραγματικότητα, μαθαίνουμε, πως δεν έχουμε να κάνουμε με διαδικασίες λήψης αποφάσεων, αλλά με αντιπαραθέσεις και ανταλλαγές εκχωρημένες στη δράση (σ. 30). Και βεβαίως εδώ εννοούν οι του θεωρητικού κομμουνισμού ότι ο πιο ισχυρός (και γιατί όχι ο πιο όμορφος π.χ.;), αυτός που έχει το συσχετισμό δύναμης, επιβάλλει την άποψή τους στους υπόλοιπους, ότι ο λενινισμός ή ο σταλινισμός είναι αποδεκτές πρακτικές εφόσον ρητά δεν τις καταγγέλουν. Εξάλλου όπως θα πουν παρακάτω η επανάσταση θα μπορούσε να ξεκινήσει από τα εργοστάσια, δε θα έμενε σε αυτά, αλλά θα προσέκρουε στους αυτοοργανωμένους θεσμούς, την αυτονομία και ότι θα μπορούσε να συνδεθεί με το «συμβουλιασμό» (conseillisme) (σ. 43). Αλλά όλα αυτά είναι ζητήματα μορφής (sic)… το βασικό είναι τα περιεχόμενα να είναι σωστά με βάση αυτά που έχουν στην κούτρα τους… Όπως με περισσή σιγουριά και καταφανή εμφατικότητα θα δηλώσουν μερικές σελίδες παρακάτω: «Με την έννοια αυτή, δεν υπήρξε αυτοοργάνωση κατά τη διάρκεια της εξέγερσης στην Ελλάδα. Οι άνθρωποι αποφάσισαν από κοινού τι θα κάνουν χωρίς η συλλογική και/ή πλειοψηφική άποψη να αποτελεί κατάσταση της δράσης τους» (σ. 49).
6. Τα ωραία όμως είναι αλλού μιας και στην προσπάθειά τους να στηρίξουν την άποψη για το ότι ο Δεκέμβρης ήταν μια κριτική σε όλους τους θεσμούς, ακόμα και τους αυτοοργανωμένους των Σενελεύσεων, επιδίδονται σε ασκήσεις απαξίωσης και λοιδορίας των Συνελεύσεων γειτονιών ή των ίδιων των καταλήψεων. Εξάλλου, όπως λένε οι φίλοι μας αναφερόμενοι στις κινητοποιήσεις που έγιναν στις γειτονιές, (de façon générale…) σε μια πόλη 4 εκατομμυρίων οι διαδηλώσεις (εν. γειτονιών) σπάνια ξεπερνούσαν τα 200 με 300 άτομα! (σ. 24) Και βεβαίως τα σχόλια περιττεύουν μιας και υπάρχουν πολλές γειτονιές της Αθήνας και του Πειραιά των οποίων ο πληθυσμός ξεπερνά τα 4 εκατομμύρια… Και αυτό αναφέρεται με σκοπό να κριτικάρουν την άποψη ότι η εξέγερση ήταν μαζική! Αλλά και όπως μαθαίνουμε οι Συνελεύσεις γειτονιών όχι μόνο δε διήρκεσαν χρονικά, αλλά άφησαν, (en général…) τους ανθρώπους της περιοχής αδιάφορους ή στην καλύτερη με την περιέργεια του θεατή (σ. 24).
8. Το πιο πετυχημένο όμως λέγεται παρακάτω σε σχέση με το πόσο θεατές των γεγονότων υπήρξαν όλοι αυτοί που δε συμμετείχαν ενεργά στα μπάχαλα. Σε κείμενο που αναπαράγουν από τους Blaumachen περιγράφεται μια πορεία σε γειτονιά της Θεσσαλονίκης στις 9 Δεκεμβρίου όπου αναφέρεται πως ένας μεγάλος αριθμός κατοίκων που δε συμμετείχε στις ταραχές χειροκροτεί και ενώνεται με την πορεία εκφράζοντας τη μεγάλη του συμπάθεια για την εξέγερση. Και το μνημειώδους αθλιότητας σχόλιο των «συγγραφέων» από το απόσπασμα που τσιτάρουν (σ.36): «Εν ολίγοις, πολύ συμπάθεια, λίγες δράσεις»!!
9. Το ίδιο ξύνισμα εξάλλου και σχολιάζοντας έναν νέο, λέει, έλληνα αναρχοσυνδικαλιστή, ο οποίος εύχεται να προκύψει μέσα από όλο αυτό ένα κίνημα με πιο ισχυρές και μαζικές δομές στους χώρους εργασίας και με αγωνιστική κατεύθυνση (σ.37): «ταλαντεύεται ανάμεσα στο μυθοπλασία και το παρωχημένο»! Α, το δύσμοιρο!
10. Και η αθλιότητα συναντά τη φαιδρότητα: στην κατάληψη στη ΓΣΕΕ υπήρχαν 2 τάσεις η μια η «εργατίστικη» και η άλλη η «προλεταριακή»: οι εργατιστές ήθελαν να χρησιμοποιήσουν το κτήριο συμβολικά ώστε να ασκήσουν κριτική στη συνδικαλιστική γραφειοκρατία και να προωθήσουν τη λογική της βάσης έξω από πολιτικές επιρροές και η άλλη η προλεταριακή που ήθελε να ασκήσει κριτική στη γραφειοκρατία και να χρησιμοποιήσει το κτίριο για να δημιουργήσει μια άλλη κοινότητα αγώνα μέσα στο γενικό εξεγερσιακό πλαίσιο. Και από το «διχασμό» αυτό βγαίνει το λαμπρό υποτίθεται συμπέρασμα που το διατύπωσε η αναρχοσυνδικαλιστική τάση του κινήματος (!!!) που θεωρεί τη ΓΣΕΕ υπεύθυνη για την απουσία της από το κίνημα!!! (σσ. 46-47)
11. Όσο δε για τη λογική των απαλλοτριώσεων και των λεηλασιών των εμπορευμάτων των καταστημάτων; Μα, η λογική της «οικειοποίησης όχι μόνο δεν έχει κανένα νόημα, αλλά πολύ δε περισσότερο αποτελεί την καλύτερη ένδειξη σεβασμού που μπορούμε να δείξουμε απέναντι στην κοινωνία αυτή…» (σ. 47)
Σταματάω εδώ, δεν έχω άλλο χρόνο, έστω κι αν υπάρχουν πολλά ακόμα σημεία που θα τα ανακαλύψουν όσοι (λίγοι) έχουν τη μοναδική τύχη να διαβάσουν αυτό το μοναδικό πόνημα και να ελέγξουν ενδελεχώς τις περίτεχνες και απολαυστικές του διατυπώσεις από το πρωτότυπο.
Κοίτα Μ. δεν ξέρω αν είσαι τόσο πολύ ευαίσθητος/η ή τι καλό μπορεί να έχει κάνει στη δικιά σου μικρή κοινότητα συμφερόντων η ΤC για να το παίρνεις τόσο προσωπικά :-))Το να βρίσκεις ριζοσπαστικό ένα κείμενο που στέκεται στο επίπεδο αφαίρεσης και της πιο κοινότοπης γενικολογίας χωρίς να μπορεί να πει μια σοβαρή άποψη για το τι συνέβη (που και βέβαια πώς να πει αφού οι τύποι ό,τι ξέρουν για τον Δεκέμβρη περνάει μέσα από λίγα κείμενα... Εν τω μεταξύ, στο όλο κείμενό τους δεν υπάρχει καθόλου η επαρχία, και ειδικά για εμάς που δράσαμε έξω από τα 2 μεγάλα αστικά κέντρα ούτε καν γίνεται λόγος...) είναι επίσης δικαίωμά σου. Τις προάλλες ήρθα σε επικοινωνία με ένα φίλο από την Marseille και μου είπε πως οι εκδόσεις senonevero είχαν φέρει κάποιους έλληνες να μιλήσουν για τον Δεκέμβρη και αναρωτιέμαι αν αυτοί που πήγαν (αλλά που θα πάει θα μάθω ποιοι ήταν) τους είπαν αυτά που έγραφαν στο βιβλίο τους; Ειλικρινά το επίμαχο σημείο που μένεις για να δώσεις κύρος (προφανώς) σε ότι λες είναι ένα μόνο από τα πολλά σημεία που σε μια πρώτη γρήγορη ανάγνωση στα οποία μπορεί κάποιος να ψιλλιαστεί ότι το κείμενο τους είναι το λιγότερο προβληματικό, χαρακτηριστικό της ιδεολογίας τους και της επιπολαιότητας με την οποία μιλάνε για τα πάντα και για τίποτα. [Ίσως βέβαια σε ότι έγραψα να μένεις μόνο στο σημείο αυτό γιατί θέλεις ενδόμυχα κι εσύ να την πέσεις σε κάποιους άλλους με τους οποίους διαφωνείς, αλλά που δεν τολμάς…]Αφού λοιπόν ξεκινούν από την κατάληψη της ΓΣΕΕ, και μας πληροφορούν για τις τάσεις μέσα της με ό,τι τους έχουν πει κάποιοι…, περνάνε μέσα από την παράθεση της άποψης ενός αναρχοσυνδικαλιστή για την ΓΣΕΕ (αλήθεια που το βρήκανε;), μιας γενικόλογης κριτικής στο συνδικαλισμό (ευτυχώς που έχουν τις σωστές από τα πριν θέσεις), και μετά πάνε στην κριτική της appropriation. Της προοπτικής της appropriation που προφανώς και «δεν έχει κανένα νόημα» για αυτούς γιατί σημασία έχει η ιδέα της επανάστασης όπως την έχουν στο μυαλό τους (αλήθεια το passons sur une “societe” που λένε εσύ το έκανες «κι ας μην πούμε τίποτα…»). Ανάμεσα εξάλλου στην «καταστροφή των ναών του εμπορεύματος…» και στο «…μια κοινωνία όπου όλοι…» υπάρχει ένα […]. Ακόμα δηλαδή ένα δείγμα του ότι μεταχειρίστηκαν τα κείμενα με σκοπό να εξυπηρετήσουν τις δικές τους ανάγκες και να βγάλουν ό,τι συμπέρασμα θέλουν… Όπως και να έχει λοιπόν ήδη από τη μετάφραση που παραθέτεις, αλλά και το ίδιο το κείμενο φαίνεται πολύ αμφίσημο στο σημείο αυτό. Πετάει κάτι και μετά σε αφήνει στα θολά νερά της ιδεολογίας του… Αν εννοείς πάντως ότι υπάρχει σκοπιμότητα πίσω από τη μετάφραση ή μεθόδευση πίσω από τις τρεις τελίτσες τότε να υποθέσω μήπως ότι το ΚΚΕ και η πλαστογραφία μπορεί να σου φέρνουν στη μνήμη τα δικά σου παιδικά τραύματα. Το θέμα όμως είναι ότι κομμουνιστής ήσουν και παρέμεινες :-) Ούτως ή άλλως, η ΤC, όπως κι εσύ ειρωνεύεται και χλευάζει ασύστολα τσουβαλιάζοντας απόψεις, γεγονότα, περιστατικά με το δικό της ιδιαίτερο λογοτεχνικό τρόπο προκειμένου να πατήσει πάνω τους την αποψάρα της. Το ωραίο είναι ότι την πέφτει (προσοχή, δε λέω κάνει κριτική, γιατί δεν κάνει σοβαρή κριτική) σε κάτι κομμουνιστές σαν κι εσένα ή και σε σένα ίσως προσωπικά αν ανήκεις σε αυτούς τους κομμουνιστές, χωρίς μάλιστα όσα λέει να έχει την έγνοια να τα στηρίξει κάπου πέρα από κάποιες ιδεολογικές αρχές που τις θεωρεί σωστές καθεαυτές. Το ότι κάνεις γαργάρα όλα τα σημεία αυτά τι σημαίνει; Τα προβλήματα που τέθηκαν σε όσους αγωνίστηκαν το Δεκέμβρη, τα ζητήματα που μπήκαν στις Συνελεύσεις, ο τρόπος δράσης των μαθητών και οι πρωτοβουλίες αγώνα που πήραν θεωρούνται απλώς άσχετα με το θέμα. Δε φαίνεται όλα αυτά να τα ψιλιάστηκαν οι σύντροφοι εκεί πάνω. Αλλά αφού δεν ήξεραν, δεν ρώταγαν;
Διάβασα κι εγώ αυτό το βιβλίο και έγραψα κάποιες παρατηρήσεις. Δε μπήκα στον κόπο να βάλω παραπομπές –άλλωστε δεν νομίζω να διαβαστεί από πάνω από καμιά 10αρα άτομα σ’ όλη την ελλάδα εφόσον είναι στα γαλλικά- πράγμα που σημαίνει ότι όποιος θέλει να συζητήσει πάνω στην κριτική μου, πρέπει να δεχτεί ότι δεν υπάρχει πρόθεση παραποίησης όσων γράφονται στο βιβλίο (εγώ πάντως να μπω στον κόπο να σκανάρω δεν πρόκειται)…
1) Υποτίθεται ότι το βιβλίο αυτό είναι ένα βιβλίο που θέλει να επικοινωνήσει την ελληνική εξέγερση στους γάλλους ενδιαφερόμενους, κι όμως είναι εκπληκτικό το πόσο απουσιάζει μια παρουσίαση του τι ήταν τελικά αυτή η εξέγερση. Ελάχιστα σχόλια επί της ταξικής σύνθεσης των εξεγερμένων, επί της τεχνικής σύνθεσης π.χ. χαρακτηριστική η απουσία σχολίων επί του υποκειμένου μαθητές (όλα τσουβαλιάζονται στην κατηγορία «νεολαία», παρά την κριτική περί κατασκευασμένης κατηγορίας), ενώ επί της πολιτικής σύνθεσης χαρακτηριστικό το πασάλειμμα που έχει γίνει (ενδεικτική π.χ. η αναφορά στην ΕΣΕ και στο λόγο της (αλήθεια ποιος ασχολήθηκε με την ΕΣΕ εδώ στην ελλάδα το Δεκέμβρη;), στον έναν αναρσοσυνδικαλιστή, ενώ τελικά οι κύριες αναφορές από όπου αντλεί το κείμενο πληροφορίες είναι ΤΠΤΓ και το blaumachen, δηλαδή δυο πολιτικές ομάδες. Όσο για το λόγο που παρήγαγε το ίδιο το υποκείμενο του δεκέμβρη ελάχιστα πράγματα. Ελάχιστα πράγματα επίσης και για τις συγκεκριμένες πρακτικές οι μορφές οργάνωσης που ανέπτυξαν οι εξεγερμένοι. Μα αν δεν παρουσιάσεις αυτά, πώς να μιλήσεις μετά για την εξέγερση… αναγκαστικά μιλάς ιδεολογικά που λέει και ο J. 2) ακριβώς και λόγω του 1. συγχέει το 2006-07 και το εκπαιδευτικό κίνημα με την εξέγερση, αδυνατεί να αντιληφθεί τις διαφορές τους και τις συνδέσεις τους, και πολλές φορές πηδάει από το ένα στο άλλο λες και πρόκειται για συνεχόμενες -ή ακόμα και για την ίδια- διαδικασίες 3) στην κριτική του το βιβλίο αδυνατεί να αντιληφθεί τη διαφορά πολιτικού κειμένου προπαγάνδας και κειμένου πολιτικής θεωρίας. Αν υποθέσουμε ότι υπάρχει μια τέτοια διαφορά δεν είναι δυνατόν να περιμένουμε από κάθε προκήρυξη που βγαίνει να αστράφτει από πολιτική καθαρότητα και θεωρητική διαύγεια. Αντιθέτως η αξία μελέτης των κειμένων που βγήκαν απ την εξέγερση βρίσκεται ακριβώς στις αντιφάσεις τους, στην σύνδεση τους με τις πρακτικές που ανέπτυξε η εξέγερση, αλλά και στις στιγμές διαύγειας που ξεπερνάν οποιαδήποτε θεωρητική ορθότητα εκ του μακρώθεν. Ακριβώς σ’ αυτή την αδυναμία, οφείλεται και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει το κείμενο "κατάληψη, όχι δημοκρατία", αλλά και αρκετά κείμενα του δεκέμβρη 4) ειδικά για το πρώτο -λόγω και της ελλιπούς προφανώς εικόνας του τι συνέβη στα φοιτητικά- κάνει το λάθος να θεωρεί πως το «κ όχι δ» εκφράζει μια εμμονή στη δημοκρατική μορφή, υπονοώντας την εμμονή στις διαδικασίες ψηφοφορίας των συνελεύσεων συλλόγων, ή έστω τις αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες στα συντονιστικά λες και το κείμενο αυτό αποτέλεσε ή θέλησε να αποτελέση αποκρυστάλλωση τη θεωρητικής παραγωγής του φοιτητικού κινήματος. Μην έχοντας κάνει καμία νύξη για την πολιτική σύνθεση του κινήματος δεν αντιλαμβάνεται (α) πως τα περιεχόμενα του αγώνα δεν εκφράστηκαν στα "πλαίσια" των αριστερών καθώς μεγάλο κομμάτι του κόσμου αδιαφορούσε σχεδόν ολοκληρωτικά για το τι θα γράφει το πλαίσιο. αντίθετα ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων προσπάθησε να απεκδίσει τον αγώνα από τα "διεκδικητικά" του χαρακτηριστικά (β) πως βασικό χτύπημα στη δημοκρατική μορφή ήταν ακριβώς οι -συχνά επαναλαμβανόμενες επί ήττας του μπλοκ αγώνα- συνελεύσεις συλλόγων στα όρια της νομιμότητας, ώστε να εξαντληθεί ο αντίπλαος που δεν μπορούσε να ακολουθήσει τις συνεχείς διαδικασίες αποφάσεων αλλά και η συχνά βίαιη μορφή που πήρε αυτή η σύγκρουση π.χ. με την παρεμπόδηση των ΔΑΠιτών να συμμετέχουν σε αρκετές συνελεύσεις μετά την 8 Μάρτη (γ) πως η αμεσοδημοκρατική οργάνωση των συντονιστικών σχολών ήταν και ο μοναδικός τρόπος οργάνωσης του αγώνα, ο οποίος και όποτε έφτανε τα όρια του, συχνά οδηγούσε σε αυτόνομες δράσεις και παράλληλους τρόπους οργάνωσης με βάση το περιεχόμενο (π.χ. ενάντια στον καιροσκοπισμό της αριστεράς). Ξαναλέω όμως για να αντιληφθείς αυτά τα πράγματα για έναν αγώνα πρέπει ή να τον έχεις ζήσει από μέσα ή να κάτσεις να τον μελετήσεις σοβαρά και σε καμία περίπτωση να διαβάσεις 2 κείμενα που βγήκαν από αυτόν… 5) η κριτική στην άποψη περί φοιτητικής εργασίας είναι επιφανειακή και αφηρημένη. εγώ τουλάχιστον δεν έβγαλα άκρη. επίσης γίνεται και το σφάλμα να αποδίδεται αυτή η άποψη στην αριστερά (εννοεί την ελληνική αριστερά; > αν ναι, προφανώς δεν έχουν ιδέα για το τι λέει η ελληνική αριστερά στα πανεπιστήμια. Αν αναφέρεται σε κάποιον αριστερό θεωρητικό ο οποίος εισήγαγε αυτή την άποψη και πάλι δε νομίζω ότι όλες οι τάσεις που εξέφρασαν την άποψη περί φοιτητικής εργασίας είχαν απαραίτητα κοινές θεωρητικές αναφορές) 6) τελευταίο και αρκετά προβληματικό, όχι τόσο σε επίπεδο μεθόδου αυτή τη φορά/ αλλά σαν άποψη- είναι η χρήση του διαχωρισμού παραγωγικής και μη εργασίας και η υποτιμητική νομίζω προσέγγιση που γίνεται όσον αφορά τα -αγωνιζόμενα- υποκείμενα της δεύτερης. Είναι χαρακτηριστικό ότι κάπου αναφέρει στη κατηγορία παραγωγικών εργατών και τους άνεργους (παραγωγικούς εργάτες) και δίνει έμφαση σε αυτούς, ενώ υποτιμά φανερά φοιτητές, μαθητές και λουμπεν-"περιθωριακούς".
Όσον αφορά το περί «διεκδικητικών πλαισίων» και «αιτημάτων» που αναφέρεις. Ας δούμε κάποια πράγματα ξεκινώντας από το ότι ο Δεκέμβρης είναι ένα κομβικό σημείο, ένα γεγονός βαρύνουσας πολιτικής σημασίας το νόημα ή τα νοήματα του οποίου θα μας ταλανίζουν επί μακρόν. Αν ανέδειξε κάτι αυτό ήταν σίγουρα όχι μόνο μια κρίση του μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος, αλλά και την πολύ βαθιά κρίση στην οποία γενικότερα έχει περιπέσει η παραδοσιακή πολιτική ως ανάθεση και ως διαμεσολάβηση συμφερόντων. Στοιχεία αυτού του τύπου της κρίσης προφανώς είχαν κάνει την εμφάνισή τους και παλιότερα σε προηγούμενους κύκλους αγώνα π.χ. το ’91, αλλά σίγουρα το πιο πρόσφατο και χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο φοιτητικός αγώνας του 2006-07. Δε θα αναφερθώ όμως σε αυτό. Μένω εδώ στην παρατήρηση του Naser προς το παρόν, άλλωστε κάνε και λίγο υπομονή μιας και θα είμαστε υπέρ το δέον αναλυτικοί πάνω στα φοιτητικά σχετικά σύντομα…
Μήπως δεν την ξέραμε αυτή την κρίση πριν; Εν μέρει την ξέραμε. Π.χ. ένας τρόπος εκδήλωσης αυτής της κρίσης εμφανιζόταν με την εκδήλωση π.χ. κοινωνικών συμπεριφορών που είχαν τη μορφή της απομάκρυνσης από την πολιτική, της ανάδυσης «απολιτίκ» συμπεριφορών, συμπεριφορών του «κοιτάω την πάρτη μου», κτλ. Το καθεστώς όμως αυτό ενώ από τη μια στηρίζεται κατεξοχήν στην απομάκρυνση από την πολιτική και τον εκτοπισμό από τα κέντρα λήψης των αποφάσεων από την άλλη έχει ανάγκη την ενεργή συμμετοχή, έστω και με τον αλλοτριωμένο τρόπο της συμμετοχής π.χ. στην απάτη της εκλογικής διαδικασίας, ώστε να διαιωνίζει τόσο την κυριαρχία όσο και την αναπαραγωγή του. Οι αγώνες από την άλλη και δη μια εξέγερση φέρνουν στην επιφάνεια διεργασίες που ζυμώνονται χρόνια που περιλαμβάνουν και στοιχεία κρίσης, αλλά και, κυρίως, μεταβολής, στοιχεία που σφυρηλατούνται σε μικρότερους (όχι από άποψη σημασίας, αλλά μαζικότητας) αγώνες, στις μικρές και καθημερινές συγκρούσεις, στις μοριακές αντιστάσεις και τις αρνήσεις, που συνήθως περνάνε απαρατήρητες και που για αυτό μοιάζουν «αόρατες». Οι περισσότεροι έχουμε την τάση να αγνοούμε (λόγω μιας ορισμένης τυφλότητας;) τη σημασία αυτών των συγκρούσεων ή έστω να τις υποβαθμίζουμε περιμένοντας στο τέλος την Ιστορία να αποφανθεί για ό,τι ήταν μπροστά στα μάτια ή δίπλα μας και μας προσπέρασε.
Για αυτό και θα ήθελα στο σημείο αυτό να διατυπώσω μια διαφορετική προσέγγιση αυτού που θεωρήθηκε ως «αιτήματα» στην εξέγερση. Για μένα έτσι όπως δεν υπάρχει εξέγερση χωρίς αίτια, έτσι δεν υπάρχει και εξέγερση χωρίς αιτήματα. Έτσι όπως δεν υπάρχουν επαναστάτες χωρίς αιτία, έτσι και δεν υπάρχουν εξεγερμένοι χωρίς αιτήματα. Το να λέγαμε το αντίθετο θα ήταν σα να λέγαμε πως όσοι κατέβηκαν στο δρόμο, συμμετείχαν στις πορείες, τις δράσεις τις συνελεύσεις δεν μπόρεσαν και δεν μπορούν να κατανοήσουν τίποτα από όσα έκαναν και απλώς παρασύρθηκαν από την «ψυχολογία της στιγμής», όρος όχι τυχαίος... Και το να ζητάς όμως την επαναστατική αλλαγή αυτού του κόσμου είναι αίτημα και μάλιστα όχι ένα απλό αίτημα, αλλά ΤΟ αίτημα. Όσον αφορά τον Δεκέμβρη όμως το ότι τα αιτήματα που τέθηκαν δεν πήραν, όπως οι περισσότεροι από τους πιο πολιτικοποιημένους περίμεναν και δη εκείνους/ες που είχαν πολιτικοποιηθεί σε μια άλλη εποχή που η πολιτική στράτευση ήταν εντελώς διαφορετική, την παραδοσιακή μορφή των «αιτημάτων» που έχουν συνηθίσει εδώ και 30 χρόνια (για να μην πάω πιο πίσω), η οποία τυγχάνει της διαμεσολάβσης από τις συνήθεις πολιτικές δυνάμεις, δε σημαίνει ότι δεν υπήρξαν καθόλου αιτήματα. Το αντίθετο θα έλεγα. Όλες αυτές οι πορείες, οι καταλήψεις, όλες αυτές οι συνελεύσεις, οι μικρές και μεγάλες δράσεις από το τοπικό στο εθνικό και στο διεθνές επίπεδο, έθεταν όχι ένα αλλά πολλά αιτήματα, αιτήματα με την πιο βαθιά πολιτική έννοια του όρου, τα οποία όμως δεν είχαν ούτε την παραδοσιακή μορφή των αιτημάτων που ξέρουμε, αλλά το σημαντικότερο τα οποία δεν μπορούσαν να μεταφραστούν στους όρους των «αιτημάτων» που η παραδοσιακή πολιτική μας έχει συνηθίσει: διεκδίκηση/ανάθεση/διαμεσολάβηση. Η εξέγερση έκοψε μια και καλή (και αυτό φάνηκε και με τις ευρωεκλογές) το στενό δεσμό μεταξύ ευρύτερων κομματιών της κοινωνίας και των παραδοσιακών πολιτικών μορφών που η βασική τους λειτουργία στο υπάρχον καθεστώς είναι στο να μετατρέπουν τις διεκδικήσεις της βάσης σε «αιτήματα», αριθμήσιμα, ελέγξιμα και με όρους τρέχουσας πολιτικής-προπαγανδιστικής ορολογίας προς διαμεσολάβηση καταρχάς και μεταβίβαση στην κρατική γραφειοκρατική ιεραρχία κατά δεύτερο.
Για αυτό μίλησα για τη βαθιά πολιτική κρίση που ανέδειξε η εξέγερση. Γιατί μετά το Δεκέμβρη ακόμα και οι παραδοσιακοί όροι της πολιτικής ορολογίας έχουν χάσει το νόημά τους ή τέλος πάντων δεν επαρκούν για να μας επιτρέψουν να σκεφτούμε πάνω στο τι συνέβη. Δε θα μπορούσε η γλώσσα να μείνει αλώβητη από ένα τέτοιο γεγονός…Για μένα λοιπόν, «αιτήματα» με την παραδοσιακή έννοια μπορεί να μην διατυπώθηκαν με τη μορφή που έχουμε μάθει να διατυπώνονται, αλλά σίγουρα τέθηκαν αιτήματα με τη μη συμβατική έννοια και την πιο βαθιά πολιτική έννοια του όρου. Και μάλιστα πολύ επιτακτικά αιτήματα! Ασφαλώς, υπάρχουν πολλά ακόμα που πρέπει να ειπωθούν πάνω εδώ όμως, μένω προς το παρόν στο επίπεδο της απλής διαπίστωσης.
Για να επιστρέψω όμως λίγο ξανά στο ζήτημα των «αιτημάτων» και των «διεκδικητικών πλαισίων». Γενικά, υπάρχει μια πολύ διαδεδομένη αντίληψη που θεωρεί ότι ένας διεκδικητικός αγώνας που ζητά 5 ευρώ παραπάνω στο μισθό δεν έχει από μόνος του αξία γιατί δεν είναι επαναστατικός αγώνας. Οι επαναστατικοί αγώνες δε θέτουν αιτήματα γιατί τα έχουν λυμένα.
Κατά πρώτον, υπάρχουν διάφορα και αλληλοδιαπλεκόμενα ζητήματα πάνω στην προφάνεια αυτής της άποψης. Πριν όμως μια ερώτηση κρίσεως: Πότε και που ξεκίνησε στην ιστορία αγώνας ή εξέγερση βάζοντας εξαρχής ζήτημα επαναστατικής αλλαγής; Οι συγκρούσεις π.χ. στην Piazza Statuto ήταν ένας διεκδικητικός ή ένας ριζοσπαστικός αγώνας; Ήταν ξέχωρος από τα «διεκδικητικά πλαίσια» της περιόδου; Ήταν άσχετος με την «υπόγεια» εργατική κίνηση και της «φανερές» απεργίες της περιόδου; Πώς ξεκίνησε και που πήγε;
Το 1962 αποτέλεσε μια χρονιά όξυνσης των εργατικών αγώνων στη Βόρεια Ιταλία. Στο εργοστάσιο της Lancia οι εργάτες απεργούσαν ζητώντας καταβολή επιδομάτων αδείας και την κατάργηση των συμβάσεων περιορισμένης διάρκειας. Προηγουμένως, στη FIAT ήδη από το 1959 απεργίες είχαν ξεσπάσει σε πάνω από 11 εργοστάσια της FIAT εκ των οποίων καμιά τους δεν κατάφερε μια άμεση νίκη. Οι εργάτες της FIAT την περίοδο αυτή θεωρούνται από τους πιο καλά αμειβόμενους και προνομιούχους εργάτες σε όλη την Ιταλία. Στις αρχές του 1962 λοιπόν όταν 60 και πλέον χιλιάδες εργάτες της FIAT είναι σε απεργία και μετά από 2 εβδομάδες αγώνων για τη μείωση της εργάσιμης εβδομάδας από τις έξι στις πέντε μέρες το συνδικάτο τους ανακοινώνει τη σύναψη συμφωνίας με τα αφεντικά της αυτοκινητοβιομηχανίας. Χιλιάδες τότε εργάτες κατεβαίνουν αμέσως στα γραφεία του Συνδικάτου τους στην Piazza Statuto και τα κάνουν λαμπόγιαλο, ενώ συγκρούσεις μαίνονται για δυο και πλέον μέρες. Δε χρειάζεται να πω εγώ εδώ για την αξία και τη σημασία αυτού του αγώνα που εγκαινίασε έναν ολόκληρο κύκλο αγώνων εργατικής επιθετικότητας και που αν δεν υπήρχε σίγουρα η ριζοσπαστική πολιτική κίνηση της Ιταλίας του 70 δε θα ήταν αυτή που ήταν.
Ένα δεύτερο παράδειγμα: Στη Γαλλία του 50 είχαν ξεσπάσει κάποιοι διεκδικητικοί-ρεφορμιστικοί αγώνες που ζητούσαν μαζί με την αύξηση του μισθού και την κατοχύρωση διαλείμματος ενός τετάρτου για καφέ. Οι συνδικαλιστές θεωρούσαν απαράδεκτη τη διεκδίκησή τους αυτή και άνευ νοήματος ζήτημα και αρνούνταν να το θέσουν ως αίτημα στις διαπραγματεύσεις με τα αφεντικά. Οι εργάτες ήρθαν σε ρήξη με τους συνδικαλιστές γραφειοκράτες και προχώρησαν ακόμα και σε άγριες απεργίες για την επίτευξη αυτού του φαινομενικά ρεφορμιστικού, αναχρονιστικού αιτήματος…
Και εν πάσει περιπτώσει για να μην πάμε τόσο πίσω στο χρόνο μιας και αυτά είναι λίγο πολύ γνωστά, ορίστε ένας σύγχρονος διεκδικητικός αγώνα που αφορά απλώς και μόνο το να μη χάσουν τη «δουλίτσα τους» κάποιοι εργάτες… Εδώ: http://indy.gr/newswire/n-korea-aytokinitobiomi3c7ania-ssangyong-oi-sfodroteres-taksikes-sygkroyseis-ed-kai-3c7ronia
Ο κομμουνισμός, η αναρχία αν μπόρεσαν να αποτελέσουν κάποτε υλοποιήσιμα επαναστατικά προτάγματα δεν ήταν επειδή ήταν μακρινές ουτοπίες, αλλά γιατί αποτελούσαν απτές λύσεις στα καθημερινά προβλήματα που έθεταν τα εκάστοτε επαναστατικά υποκείμενα. Δεν ήταν τυχαίο π.χ. αν εξετάσει κανείς την τεχνική και πολιτική σύνθεση κατά την περίοδο της Ισπανικής επανάστασης πως τα αναρχικά ιδεώδη είχαν ιδιαίτερη διείσδυση μεταξύ των αγροτών και των εργατών των μικρών εργοστασίων παραγωγής. Δεν ήταν πάλι άσχετο αυτό και με την παράδοση και την κουλτούρα π.χ. των Καταλανών που έβλεπαν εχθρικά οποιαδήποτε κρατική παρέμβαση.
Αλλά θα προσθέσω εδώ και κάτι ακόμα που έχει να κάνει με την «επαναστατικότητα» των επαναστατικών προταγμάτων. Υπάρχουν δηλαδή επαναστατικά αιτήματα και αν ναι πώς αυτά υλοποιούνται; Δηλαδή με ποια μορφή πολιτικής οργάνωσης; Και αν ναι αυτά ισχύουν μια για πάντα έξω και πέρα από το εκάστοτε κοινωνικό-ιστορικό πλαίσιο; Πάλι εδώ θα αναφερθώ σε ορισμένα ιστορικά παραδείγματα και συγχώρεσε με αν πλατειάζω. Για παράδειγμα στις αρχές του 20ου αιώνα υπήρχε η ευρέα διαδεδομένη αντίληψη (όχι η μόνη προφανώς, σχηματοποιώ αρκετά εδώ), ότι την επανάσταση θα τη φέρει το κόμμα. Ας φύγουμε τώρα από τις αρχές του 20ου και ας πάμε στη δεκαετία του 70 και του 80. Η κύρια αντίληψη μετά από τη σφοδρή κριτική της μορφής κόμματος ήταν πως ο αυθορμητισμός των μαζών θα φέρει την επανάσταση. Είναι επομένως τα επαναστατικά αιτήματα εκτός ιστορίας; Αν δούμε ακόμα και τη συζήτηση στη μετά το ’17 Ρωσία, θα δούμε πως η συζήτηση είχε να κάνει με το χαρακτήρα της ίδιας της επανάστασης: πρόκειται για μια αστική ή για μια προλεταριακή επανάσταση. Και αν είναι προλεταριακή πώς θα οικοδομηθεί ο σοσιαλισμός σε μια χώρα που δεν είχε καν καπιταλισμό; Τι θέλω να πω με αυτό; Ότι δεν υπάρχει πρώτα από όλα κάποια αδιαμφισβήτητη και οριστική διαχωριστική γραμμή μεταξύ αυτού που είναι επαναστατικού και αυτού που είναι ρεφορμιστικού. Να θυμίσω τι όριζε π.χ. σαν «επαναστατικό» ο Προυντόν το ’48;
Το τι ζητήματα λοιπόν σου βάζει ο αγώνας, το πώς οργανώνεσαι για να τα πετύχεις, το τι περιεχόμενα δίνεις, αλλά ακόμα και το ποιες κοινότητες δημιουργούνται μέσα από τη διεκδίκηση και των πιο απλών αιτημάτων είναι ζητήματα βαθιά πολιτικά. Δε λέω βέβαια, πως παρόλα αυτά δεν υπάρχουν και καθαρά γραφειοκρατικοί ή εντελώς συντεχνιακοί που μπορεί να έχουν και αντιδραστικά αιτήματα. Όμως αυτό το λέω γιατί δεν μπορούμε να διαχωρίζουμε τα περιεχόμενα που βάζει ένας αγώνας από τα μέσα που χρησιμοποιεί για να τα πετύχει και το αντίστροφο.
Αυτή η παρανόηση με το ζήτημα των διεκδικητικών πλαισίων και των αιτημάτων είναι μια παρανόηση που έχει και θεωρητικές ρίζες πίσω σε ορισμένες όψεις της θεώρηση της εργασίας από τον Μαρξ και την αναγωγή της ταξική σύγκρουσης σε πάλη για την απλή ικανοποίηση οικονομικών συμφερόντων και μόνο, ενώ τα πιο πολιτικά ζητήματα θεωρούνται διαφορετικής φύσης ζητήματα. Οι λενινιστές ως γνωστών πάτησαν πολύ πάνω στη διάκριση αυτή για να εισάγουν τους διαχωρισμούς μεταξύ διανοουμένων και εργατών. Βέβαια, κάποια από αυτά τα ζητήματα πηγαίνουν πίσω στον Hegel, αλλά δεν μπορώ να αναφερθώ εδώ εκτενέστερα.
Με αυτό πάντως, έρχομαι με αυτό σε ένα δεύτερο ζήτημα εδώ, στο οποίο πέφτει και η T.C. και είναι ένα λάθος που συνήθως κάνουν όσοι εξετάζουν επιφανειακά τα ζητήματα και δεν έχουν το θάρρος να βλέπουν τα πράγματα μέσα στη δυναμική τους. Αυτό προφανώς δεν αφορά μόνο την T.C. Η αδυναμία με αυτή την έννοια της επαναστατικής θεωρίας είναι αδυναμία του επαναστατικού κινήματος του εκάστοτε τόπου και εποχής. Θέλω να πω ότι δεν μπορούμε να συνάγουμε δι’ επαγωγής, όπως φαίνεται περίπου να κάνει η T.C., μια έννοια της εξέγερσης ή επανάστασης από μια γενική θεωρία της ιστορίας ή ακόμα και της γενικής επαναστατικής θεωρίας με βάση την πρότερη εμπειρία και μόνο. Ακόμα δηλαδή και αν ξεκινάς από κάποιες σωστές πολιτικά θέσεις, ακόμα και αν έχεις σε θεωρητικό επίπεδο, θεωρητικά, ξεκαθαρισμένη άποψη, αν αυτή δεν μπορείς να τη δεις όχι μόνο στην άμεση σχέση της με τα γεγονότα και την πραγματικότητα, αλλά πολύ περισσότερο αν δεν μπορείς να συνάγεις μέσα από τα ίδια τα γεγονότα και την πραγματικότητα θεωρητικά συμπεράσματα για αυτήν την πραγματικότητα και τα γεγονότα που θίγεις τότε αργά ή γρήγορα οι θέσεις αυτές θα αποκτήσουν μια ανεξάρτητη από την πραγματικότητα υπόσταση και θα καταλήξουν ψυχρή ιδεολογία. Πολιτική θέση και πραγματικότητα, πραγματικότητα και πολιτική θέση δεν μπορούν να είναι δυο ξεχωριστά πράγματα. Οφείλουμε να βλέπουμε και να δούμε πώς τα πράγματα λειτουργούν ή δεν λειτουργούν σε κάθε περίσταση και τι πραγματικά αποτελεί ριζοσπαστική κριτική σήμερα και να το κάνουμε αυτό βασιζόμενοι, με δική μας πάντα ευθύνη και με δικό μας κίνδυνο, πάνω στην πραγματικότητα που φέρνει ο κοινωνικός και ταξικός ανταγωνισμός, η δυναμική του αγώνα καθώς και τα αντικειμενικά δεδομένα που μας έχει θέσει η καπιταλιστική συνθήκη. Γιατί σε κάθε αγώνα, υπάρχουν πράγματα τα οποία τον πάνε μπροστά και πράγματα που τον κρατάνε πίσω. Και αυτή η πάλη είναι διαρκής και δεν τελειώνει. Δεν υπάρχουν «καθαροί» αγώνες και τα λάθη, παραφράζοντας τη Ρόζα, των αγωνιζόμενων κομματιών είναι σημαντικότερα από το κάθε «καθαρό» πολιτικό υποκείμενο που έχει από τα πριν έτοιμες θέσεις.
Πάντως αυτή την πολιτική δουλειά του να αναλάβουμε με βάση τη δική μας ευθύνη να αναλύσουμε τα συμπεράσματα και τα νέα αιτήματα και περιεχόμενα που έθεσε ο Δεκέμβρης ελάχιστα από τα πολιτικά υποκείμενα της μετά του Δεκέμβρη εποχής έχουν κατανοήσει και ελάχιστα έχουν αναλάβει να φέρουν σοβαρά σε πέρας. Γιατί εκείνο που επικράτησε σαν αντίληψη (στους περισσότερους πολιτικοποιημένους του «χώρου», σίγουρα όχι σε όλους) είναι πως ο Δεκέμβρης λειτούργησε ενισχυτικά στις προηγούμενες βεβαιότητές τους. Εκείνο που λέω λοιπόν είναι να ξαναπάρουμε τη σημασία του αγώνα για λογαριασμό μας και να σηκώσουμε το βάρος των συμπερασμάτων που απορρέουν από αυτόν. Ασφαλώς πάλι εδώ υπάρχουν πολλά ζητήματα που πάνε πέρα από αυτό. Δε συνεχίζω όμως γιατί ήδη είπα πολλά και ελπίζω να έθεσα προβληματισμούς για σκέψη.
(![[Athens independent media centre]](local/images/imclogo4.jpg)
![[Patras independent media centre]](local/images/patraslink.png)
