ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΡΟΒΒΑ
 rovva@pegasus.gr

«Δύο γενιές θα περάσουν μέχρι να ξαναγίνει η Πάρνηθα που γνωρίσαμε. Και αν μπορέσει ποτέ να «αναστηθεί». Μόνο για να επανέλθουν τα έλατα που κάηκαν, θα χρειαστούν 70 χρόνια». Οι περιβαλλοντολόγοι περιγράφουν με ζοφερά χρώματα την οικολογική καταστροφή που συντελέστηκε στον τελευταίο πνεύμονα της Αττικής. Τώρα πια, όπως υποστηρίζουν, ένα βοτανικός «παράδεισος», ένας ζωντανός οργανισμός όπου συνυπήρχαν πλούσια είδη, σημαντικά είδη θηλαστικών, σπάνια φυτά και πουλιά αποτελεί νεκρό τόπο.

Η Πάρνηθα που γνώρισαν οι παλιότεροι «τελείωσε», λένε. Και όλα αυτά σε ένα βουνό, στο οποίο είχαν καταγραφεί 1.100 είδη χλωρίδας, όσα, δηλαδή, έχει ολόκληρη η Σκανδιναβία. Από αυτά, τα 92 είναι ελληνικά ενδημικά, τη στιγμή που στη Γερμανία, μια χώρα με διπλάσια έκταση από την Ελλάδα, συναντώνται 6 ενδημικά είδη και στην Αγγλία μόλις 16.

Ο δασολόγος κ. Λατσούδης επισημαίνει πως μπορεί να μην κάηκε ολόκληρο το βουνό, έχει, όμως, καεί το «καλό κομμάτι» της Πάρνηθας, ο πυρήνας του φυσικού της πλούτου. Οι επιστήμονες έχουν σπεύσει στην περιοχή, προκειμένου να καταγράψουν το μέγεθος της απώλειας και αυτή η διαδικασία θα διαρκέσει, όπως λένε, αρκετό καιρό.

ΕΛΑΤΟ. Τουλάχιστον 70 χρόνια θα χρειαστούν μέχρι να αναγεννηθούν τα έλατα που κάηκαν χθες στην Πάρνηθα. Οι περιβαλλοντολόγοι επισημαίνουν ότι η Ελλάδα έρχεται αντιμέτωπη με μια τεράστια οικολογική καταστροφή, η οποία θα επιφέρει ανυπολόγιστες συνέπειες, καθώς θα λειτουργήσει αποτρεπτικά για τη μετέπειτα ανάπτυξη της ζωής στο βουνό. Στο ελατoδάσος, το οποίο εκτείνεται από το υψόμετρο των 900-1.400 μ., συναντιόταν η περίφημη κεφαλληνιακή ελάτη, ενδημική ζώνη στην Ελλάδα.

«Αν το πεύκο χρειάζεται 10 χρόνια για να αναγεννηθεί, το έλατο χρειάζεται 70», λέει ο Θ. Παπανδρέου, ορειβάτης με μεγάλη εμπειρία στην οργάνωση περιβαλλοντικών προγραμμάτων στην Πάρνηθα.

ΧΛΩΡΙΔΑ. «Τα σπάνια είδη φυτών που εντοπίζονταν στην Πάρνηθα δεν πρόκειται να επανέλθουν ποτέ», λέει ο καθηγητής κ. Αράπης, διευθυντής του Εργαστηρίου Οικολογίας και Προστασίας Περιβάλλοντος στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο και πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Περιβάλλοντος της Ελληνικής Εταιρείας. «Επιβεβαιώθηκαν πολύ σύντομα και με τον πιο τραγικό τρόπο οι αντιρρήσεις που είχαμε για την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος».

Η χλωρίδα της Πάρνηθας περιλαμβάνει 1.100 είδη, εκ των οποίων τα 92 συναντώνται μόνο στην Ελλάδα. Ανάμεσά τους ο κέδρος του Λιβάνου, η δρυς η πλατύφυλλη και η φτελιά. «Εκτός, όμως, από των αφανισμό των δέντρων και των σπάνιων φυτών, καταστράφηκαν όλοι οι οργανισμοί μικροβιακού φορτίου που υπάρχουν στο έδαφος. Η ισορροπία του δασικού οικοσυστήματος ανετράπη βίαια», λέει.

ΠΑΝΙΔΑ. «Το μεγαλύτερο πρόβλημα φαίνεται ότι εντοπίζεται στα δυσκίνητα ζώα, όπως οι χελώνες», λέει ο δασολόγος κ. Λατσούδης.

Ο φόβος γίνεται ακόμη εντονότερος λόγω του γεγονότος ότι η πανίδα της Πάρνηθας ήταν πλούσια σε είδη, φτωχή, όμως, σε πληθυσμούς. Αλεπούδες, κουνάβια, λαγοί, σκαντζόχοιροι, ασβοί, σκίουροι, τσακάλια είναι μερικά μόνο από τα 116 είδη θηλαστικών που είχαν καταγραφεί στην Πάρνηθα.

ΠΟΥΛΙΑ. Η δυνατότητα των πτηνών να πετάξουν δίνει ελπίδα στους επιστήμονες ότι ο πλούσιος πληθυσμός των πουλιών που ζούσαν στην Πάρνηθα δεν έχει υποστεί ολοσχερή καταστροφή, όπως ενδεχομένως ισχύει για άλλα ζώα.

Η ανησυχία επικεντρώνεται στα είδη που αναπαράγονταν αυτήν την εποχή. Πολλά από αυτά είχαν φωλιές με νεοσσούς, οι οποίοι δεν ήταν ακόμη έτοιμοι να πετάξουν. «Αυτοί μαζί με τις φωλιές τους κάηκαν σίγουρα», λέει ο Τάσος Δημαλέξης, επιστημονικός διευθυντής της Ορνιθολογικής Εταιρείας.

ΠΑΝΙΚΟΒΛΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΗ ΦΩΤΙΑ
Εγκλωβίστηκαν τα κόκκινα ελάφια

Περίπου 400 κόκκινα ελάφια υπολογίζεται ότι ζούσαν στον εθνικό δρυμό, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου καταστράφηκε από την προχθεσινή πυρκαγιά. «Οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ολοκληρωτική καταστροφή σε τοποθεσίες όπου ζούσαν τα κόκκινα ελάφια, όπως στην Αγία Τριάδα και το ΣΕΓΑΣ», λέει ο διευθυντής της WWF Δημήτρης Καραβέλλας. Ο πληθυσμός τους, ο πιο ακμαίος στην Ελλάδα, τελούσε υπό προστασία, καθώς ήταν ο μοναδικός -μαζί με λίγα ελάφια στη Ροδόπη- που είχε διασωθεί από το λαθραίο κυνήγι. «Τα ελάφια είναι ζώα που πανικοβάλλονται πολύ εύκολα. Και κατά συνέπεια εγκλωβίζονται. Αυτό είναι κάτι που μας ανησυχεί. Δεν ξέρουμε πώς μπορεί να συμπεριφέρθηκαν κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς», έλεγε χθες ο Παναγιώτης Λατσούδης, δασολόγος και επιστημονικός συνεργάτης περιβαλλοντικών οργανώσεων, ο οποίος έσπευσε στην περιοχή προκειμένου να συμβάλει στην καταγραφή της οικολογικής καταστροφής.