άλλο το φύλο, άλλο η σεξουαλικότητα: μια μικρή εισαγωγή για τα τρίτα φύλα

Επειδή βλέπω στο κίνημα οι συντρόφισσες και σύντροφοι δεν ξέρουν πολλά για μας, σκέφτηκα να γράψω μια μικρή εισαγωγούλα.

post image

Καταρχήν να πούμε οτι άλλο το βιολογικό σώμα και άλλο το φύλο. Το βιολογικό σώμα μπορεί να είναι τριών ειδών (θηλυκό, αρσενικό, intersex). Το φύλο είναι ψυχολογικό και αυτο-καθορίζεται από το ίδιο το άτομο γιατί είναι κομμάτι του είναι του (δηλ. δεν μπορεί να ετερο-καθοριστεί από τη κοινωνία). Φύλα υπάρχουν πολλά, πέρα απο το δίπολο γυναίκα-άντρας, γιατί κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός.

Η σεξουαλικότητα δεν έχει σχέση ούτε με το σώμα, ούτε με το φύλο. Σεξουαλικότητες υπάρχουν πολλές. Μερικοί άνθρωποι δεν έχουν σεξουαλικές επιθυμίες. Κάποιοι απλά αυνανίζονται κι αυτό τους φτάνει, δεν ψάχνουν παρέα. Άλλοι ψάχνουν για γυναίκα, άλλοι για άντρα, άλλοι είτε για άντρα είτε για γυναίκα. Υπάρχουν και αρκετοί που ψάχνουν όχι για ένα αλλά για πολλούς συντρόφους. Η σεξουαλικότητα είναι κι αυτή κομμάτι του είναι του ατόμου και αυτο-καθορίζεται από το άτομο. Δεν μπορεί να ετερο-καθοριστεί η σεξουαλικότητα από τη κοινωνία.

Δυστυχώς επειδή ζούμε σε εξουσιαστική κοινωνία, δεχόμαστε πιέσεις να είμαστε είτε γυναίκες είτε άντρες, με βάση το σώμα μας. Οπότε πολλά άτομα με ψυχολογικό φύλο που δεν ταιριάζει με τις ιδέες της κοινωνίας αναγκάζονται να ζουν με ένα κοινωνικό φύλο, ένα ψεύτικο σετ κανόνων που δεν ταιριάζει με το είναι τους. Έτσι πολλοί απο εμάς ανήκουμε σε κάποιο τρίτο φύλο ψυχολογικά αλλά κάνουμε στα ψέμματα οτι είμαστε γυναίκες ή άντρες για να επιβιώσουμε. Σαν να μην έφτανε αυτό, υπάρχουν κοινωνικές πιέσεις που συνδέουν το φύλο (και άρα και το σώμα) με τη σεξουαλικότητα, δηλ. γενικά η κοινωνία αναγνωρίζει μόνο αρσενικούς ετεροφυλόφιλους άντρες και θηλυκές ετεροφυλόφιλες γυναίκες.

Άρα έχουμε τέσσερις παραμέτρους που πρέπει να αναγνωρίσουμε οτι είναι ανεξάρτητες μεταξύ τους:
* σώμα (θηλυκό, αρσενικό, ή intersex)
* ψυχολογικό φύλο (πολλά)
* σεξουαλικότητα (πολλές εκφάνσεις)
* κοινωνικό φύλο (σήμερα γυναίκα ή άντρας, στο μέλλον η ελπίδα είναι τα κοινωνικά φύλα να είναι τόσα όσο και τα ψυχολογικά και να απεμπλακεί η καταναγκαστική σύνδεσή τους με το σώμα και τη σεξουαλικότητα)

Με τα παραπάνω καταλαβαίνουμε οτι οι συνδυασμοί είναι άπειροι! Μάλιστα θα πρέπει να πούμε πως με τη σημερινή τεχνολογία το σώμα μπορεί να αλλάξει (με ορμόνες ή και εγχειρήσεις), πχ από θηλυκό σε πολύ παρόμοιο με το αρσενικό, ή από αρσενικό σε πολύ παρόμοιο με το θηλυκό, και αυτές αυτή η μεταβολή σώματος ονομάζεται φυλομετάβαση (transsexual transition). Άρα μπορούμε
να έχουμε είτε φυσικό σώμα, είτε σώμα που το αλλάξαμε με τη βοήθεια της τεχνολογίας, και οι κυριότερες διαφορές φυσικού με αλλαγμένου σώματος εντοπίζονται στο σκελετό για τον απλό λόγο πως η τεχνολογία ακόμη δεν έχει τελειοποιηθεί σε αυτό το τομέα (επιπρόσθετα, τα θηλυκά σώματα που αλλάζουν σε αρσενικό έχουν διαφορές στα γεννητικά όργανα ενώ τα αρσενικά σώματα που αλλάζουν σε θηλυκό έχουν διαφορές στη φωνή εκτός κι αν γίνει voice training με το οποίο το άτομο μπορεί να μιλά είτε με γυναικεία είτε με αντρική φωνή ανάλογα τη διάθεσή του, κι αυτό το voice training είναι κάτι που μπορεί να το κάνει ο οποιοσδήποτε χωρίς ορμόνες και φυλομετάβαση). Επίσης τα άτομα με intersex σώμα μπορεί να αλλάξουν σε θηλυκό ή αρσενικό, αλλά στα intersex άτομα δυστυχώς συχνά οι εγχειρήσεις γίνονται σε πολύ μικρή ηλικία με το έτσι-θέλω των γιατρών, κάτι που μπορεί να έχει ολέθριες επιπτώσεις για αυτά τα άτομα.

Θα σας πω τώρα για κάποια τρίτα φύλα, δηλαδή εκφάνσεις του φύλου πέρα από το αυστηρά καθορισμένο δίπολο γυναίκα-άντρας. Ας πάρουμε πρώτα τις δυο απλούστερες πιθανότητες: το αγοροκόριτσο (που μεγαλώνει και μένει έτσι) και έναν άντρα με έντονα θηλυκά χαρακτηριστικά (ψυχολογικώς). Άρα βλέπουμε οτι κάποιοι άνθρωποι μπορούν να συνδυάζουν κάποια στοιχεία και των γυναικών και των αντρών. Είναι μεν γυναίκες και άντρες, αλλά έχουν σε μικρό βαθμό και στοιχεία του άλλου φύλου.

Πάμε τώρα σε κάτι πιό σύνθετο: τα ανδρόγυνα. Ένας άνθρωπος που είναι ανδρόγυνος έχει ψυχολογικά χαρακτηριστικά και των δύο φύλων σε τέτοιο βαθμό και με τέτοια σύνθεση που είναι ταυτόχρονα και γυναίκα και άντρας, μα την ίδια στιγμή δεν είναι ούτε το ένα ούτε το άλλο εξ´ ολοκλήρου.

Πέρα απ τα ανδρόγυνα υπάρχουν τα διαφυλικά (τρανσεξουαλικά) άτομα, δηλαδή άνθρωποι που πχ έχουν θηλυκό σώμα αλλά είναι ψυχολογικά φουλ άντρες ή αρσενικό σώμα και ψυχολογικά φουλ γυναίκες. Συχνά τα διαφυλικά άτομα που έχουν πρόσβαση στις ανάλογες ιατρικές υπηρεσίες αλλάζουν το σώμα τους για να μοιάζει περισσότερο με αυτό του ψυχολογικού τους φύλου (κάνουν δηλαδή φυλομετάβαση). Μερικές φορές φυλομετάβαση κάνουν και τα ανδρόγυνα, αλλά συνήθως τα ανδρόγυνα άτομα είναι σχετικά άνετα με το φυσικό τους σώμα.

Υπάρχουν και άτομα που αναφέρουν οτι δεν έχουν φύλο (agender), άλλα που λένε οτι ανήκουν στο ουδέτερο φύλο (neutrois) και άτομα που λένε οτι αισθάνονται πως ανήκουν σε ένα φύλο εντελώς άσχετο από οποιοδήποτε συνδυασμό γυναίκας-άντρα.

Η παράμετρος του ψυχολογικού φύλου όμως δεν είναι τόσο απλή, κι αυτό γιατί μπορεί να είναι είτε σταθερή είτε μεταβαλλόμενη (genderfluid). Έτσι ένα ανδρόγυνο άτομο με μεταβαλλόμενη ψυχολογία φύλου μπορεί τη μια μέρα να αισθάνεται πιο κοντά στις γυναίκες και μια άλλη μέρα πιο κοντά στους άντρες. Το πόσο ευρεία είναι η μεταβολή ποικίλει ανάλογα το άτομο. Αυτοί που έχουν μεταβολές σε διακριτά γυναικείο και διακριτά αντρικό ψυχολογικό φύλο ονομάζονται δίφυλα άτομα (bigender).


Αν κάποιο άτομο σας πει οτι είναι genderqueer σημαίνει πως επαναστατεί εναντίων του αυστηρού διπόλου γυναίκα-άντρας και επιθυμεί να αυτοκαθορίζει το φύλο του, ενώ νοιώθει πως οι ταμπέλες είναι ανίκανες να περιγράψουν πλήρως το φύλο του. Αρκετές φορές τα genderqueers κάνουν ένα είδος ακτιβισμού έχοντας ρουχισμό και παρουσιαστικό που “παίζει” με θέματα φύλου.

Ένα μικρό παράδειγμα διάφορων πιθανών θέσεων μέσα στο εύρος γυναίκα-άντρας, με αριθμούς:

99% γυναίκα = γυναίκα φουλ

80-90% γυναίκα και 10-20% άντρας = γυναίκα με αντρικά χαρακτηριστικά (αγοροκόριτσο)

70% γυναίκα και 30% άντρας = ανδρόγυνο προς γυναίκα

50-60% γυναίκα και 40-50% άντρας = ανδρόγυνο

70% άντρας και 30% γυναίκα = ανδρόγυνο προς άντρα

80-90% άντρας και 10-20% γυναίκα = άντρας με γυναικεία χαρακτηριστικά

99% άντρας = άντρας φουλ


(Λέω 99% γιατί όλοι μας έχουμε έστω και λίγα χαρακτηριστικά και του άλλου φύλου!)


Άλλο παράδειγμα, με σύμβολα:

γυναικείο μυαλό, γυναικεία καρδιά = γυναίκα φουλ

γυναικείο μυαλό, αντρική καρδιά = γυναίκα με αντρικά χαρακτηριστικά (αγοροκόριτσο)

ανδρόγυνο μυαλό, γυναικεία καρδιά = ανδρόγυνο προς γυναίκα

ανδρόγυνο μυαλό, ανδρόγυνη καρδιά = ανδρόγυνο

ανδρόγυνο μυαλό, αντρική καρδιά = ανδρόγυνο προς άντρα

αντρικό μυαλό, γυναικεία καρδιά = άντρας με γυναικεία χαρακτηριστικά

αντρικό μυαλό, αντρική καρδιά = άντρας φουλ


Αρκετές φορές ένα άτομο που είναι ανδρόγυνο ή τρανς δείχνει το ψυχολογικό του φύλο με τα ρούχα, τη συμπεριφορά, το όνομα που επιλέγει να χρησιμοποιεί, τις αντωνυμίες που προτιμά, κλπ. Τα άτομα που δεν έχουν κάνει φυλομετάβαση και δείχνουν με τα ρούχα κλπ το ψυχολογικό τους φύλο συνήθως γίνονται αντιληπτά ως λεσβίες ή γκέι από την ευρύτερη κοινωνία. Δυστυχώς όμως και μέσα στο κίνημα εμφανίζεται το φαινόμενο να συνδέεται το ντύσιμο και η συμπεριφορά φύλου με τη σεξουαλικότητα.


Έτσι σκέφτηκα να γράψω ένα μικρό οδηγό ευγενικής συμπεριφοράς προς άτομα που με τα ρούχα τους ή το γενικό παρουσιαστικό τους δεν ταιριάζουν στο δίπολο γυναίκα-άντρας, είτε πρόκειται για τρανς, είτε για ανδρόγυνα, είτε για genderqueers, είτε για κάτι άλλο:


  • Ποτέ δεν συγχέουμε το σώμα, το παρουσιαστικό και το φύλο με τη σεξουαλικότητα.

  • Ποτέ μα ποτέ δεν τη πέφτουμε ερωτικά-σεξουαλικά σε κάποιο άτομο λόγω παρουσιαστικού που εμείς λαθεμένα ερμηνεύουμε ως δήλωση σεξουαλικότητας. Αν είμαστε σε κατάλληλο περιβάλλον, χαιρετάμε φιλικά, εξηγούμε πως μας άρεσε και αφού περιγράψουμε τις δικές μας προτιμήσεις ρωτάμε αν ενδιαφέρεται.

  • Ποτέ δεν ξεχωρίζουμε ένα άτομο από το πλήθος ή απο μια ομάδα με βάση μόνο και μόνο το ντύσιμό του ή το παρουσιαστικό του φύλου του.

  • Πριν πούμε “κυρία” ή “κύριος”, “κοπέλα” 'η “αγόρι” ή χρησιμοποιήσουμε αντωνυμία ο-η ρωτάμε το άτομο αν έχει κάποια προτίμηση. Στα genderfluid και genderqueer άτομα η προτίμηση αυτή μπορεί να αλλάζει με τη διάθεσή τους. Μερικοί θέλουν να τους μιλάτε με ουδέτερη αντωνυμία (το). Κάποιοι δεν δίνουν σημασία σε αντωνυμίες και ονόματα κλπ, αλλά απαιτούν να έχετε κατανόηση του φύλου τους ανεξάρτητα από τις αντωνυμίες κλπ που χρησιμοποιήτε.

  • Δεν λέμε “η λεσβία”, “ο γκέι”, “η/ο τρανς” κλπ, αλλά χρησιμοποιούμε το όνομα του ατόμου.

  • Συμπεριφερόμαστε στο άτομο σαν το παρουσιαστικό του να ήταν κάτι πολύ συνηθισμένο, δε λέμε “τί είσαι εσύ”, “γιατί ντύνεσαι έτσι” κλπ.

  • Αν σε κάποιο χώρο τα άτομα χωρίζονται με βάση το φύλο κλπ, δεν στραβομουτσουνιάζουμε αν δούμε άτομα με θηλυκό ή αρσενικό σώμα στο “λάθος” γκρουπ.

  • Δεν χωρίζουμε τα άτομα σε “φυσικά” (ή “γεννημένες γυναίκες/άντρες”) και σε “τρανς/τεχνητά”.

  • Δεν απαιτούμε απο κάποιο άτομο να έχει κάνει φυλομετάβαση (αλλαγές στο σώμα του) για να το δεχτούμε με το φύλο που θέλει να έχει.

  • Μερικές φορές κάποια άτομα αισθάνονται πιο άνετα αν κάθονται κοντά και να κάνουνε παρέα με άτομα που είναι του φύλου τους ή παραπλήσια στο φύλο τους, και είναι καλή ιδέα να τους δώσουμε αυτή την ευκαιρία.

  • Δεν γελάμε, δε κοροϊδεύουμε, δε κάνουμε σχόλια, δε μιλάμε πίσω απο τη πλάτη τους, δε λέμε στους κολλητούς μας “πω ρε να βλεπες ένας ανώμαλος που ήρθε σήμερα στη συνέλευση”.

  • Δε κοιτάζουμε σα να βλέπουμε εξωγήινο, χαμογελάμε, χαιρετάμε, και κοιτάμε τη δουλειά μας.



Εικόνες:

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License