ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ : ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ

Μιχάλης Κατσαρός. Τρία ποιήματα που διαβάζει ο ίδιος και ένα (Αντιστεθείτε) μελοποιημένο

ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ
 ενας άγνωστος-γνωστός ποιητής.

Ο Μιχάλης Κατσαρός είναι μία εντελώς ιδιόρυθμη περίπτωση στο χώρο της ποίησης.

     Γενήθηκε το 1920 στην Κυπαρισσία Μεσηνίας και 16 χρονών μπήκε πρότακτος στην αεροπορία, όπου τον βρήκε ο πόλεμος. Στην Κατοχή προσχώρησε στην αντίσταση, και μάλιστα σε διαδήλωση στην Αθήνα θεάθηκε με ταινία στο στήθος που έγραφε "αεροπορία του ΕΛΑΣ".
      Συμμετείχε στα Δεκεμβριανά και είναι γνωστό το επεισόδιο γνωριμίας του με έναν άλλο -τότε- Ελασίτη:
      Ο Κατσαρός ήταν στά χαρακώματα όρθιος κι αγνάντευε, φορώντας μια μπέρτα ιταλική, λάφυρο του Αλβανικού. Ενας  άλλος που έκανε έρπειν για να δή που πάνε τα Εγγλέζικα τάνκς τον βλέπει και του φωνάζει:
-Τί κάνεις εκεί,συναγωνιστή, θα μας σκοτώσουν.Ο Κατσαρός τον κυτάει υπεροπτικά:
-Μπά! Και ποιός είσαι εσύ συναγωνιστή;
-Μίκης Θεοδωράκης, διοικητής ΕΛΑΣ νέας Σμύρνης. Κι εσύ;
-Μιχάλης Κατσαρός, ποιητής.

    Ήταν ιδιόρυθμος τύπος.Μετά τηνεπελευθέρωση δούλεψε -πριν τον πετάξουν έξω (με βία, με σπρωξίματα και κλωτσιές)από το γραφείο του ως αριστερό-στο Ραδιοφωνικό σταθμό ενόπλων δυνάμεων. Μνημειώδη ήταν τα σαρδαμ-φάρσες που έκανε όταν εκφωνούσε ειδήσεις.

    Σε μια περιοδεία της Φρειδερίκης σε έκθεση είχε πεί:
-Η βασσίλισσα Φρειδερίκη συνεχίζει την περίοδόν της στις αίθουσες της εκθέσεως.

Στην αρχή τα ποιήματά του κέρδισαν τον έπαινο  των αριστερών.
Μέχρι που εξέδοσε το " Κατά Σαδδουκαίων".
Ήταν από τους πρώτους που κατάλαβαν τις σταλινικές διαστρεβλώσεις της αριστεράς και με ποιητικό τρόπο κατέθεσε τις προσωπικές του  απόψεις του μέσα στη τις συλλογή αυτή.
Αυτό ήτανε. Η κομματική ιεραρχία τον έθαψε 20 χρόνια. Και βρέθηκε κυνηγημένος και από το κράτος και απομονωμένος από την αριστερά.

Ο κόσμος των ανένταχτων αριστερών και των αυτόνομων τον ξανα-ανακάλυψε στο τέλος της Δικτατορίας και τον αγάπησε καν έναν προφήτη- επαναστάτη- ποιητή   που έδινε στους απογοητευμένους από το χάλι του Σταλινισμού, ελπίδα.
Πέθανε το 1998.


ΚΑΙ ΛΙΓΗ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

1.ΣΤΟ ΝΕΚΡΟ ΔΑΣΟΣ
Στο ποίημα αυτό που διαβάζει ο ίδιος είναι αποτυπωμένα τα στναισθήματα κάποιου που πίστεψε στην επανάσταση, είδε την κατάληξή της στη Ρωσία, αλλά δεν υποτάχτηκε στη νέα εξουσία, ούτε έχασε την ελπίδα του. Σκέφτεται μόνο
"Πως θα ξαναβαφτίσουμε τις πυρκαιές ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΟΒΙΕΤ ΕΞΟΥΣΙΑ

YouTube - Mιχάλης Κατσαρός - Στο νεκρό δάσος

2.ΟΙ ΒΗΣΙΓΟΤΘΟΙ
Οι Βησιγότθοι  είναι αρχικά για τη σταλινική ηγεσία της αριστεράς ,για τις γελοιότητες του σταχανοβισμού( "η εργάτρια Ντούμπιοβα παρήγαγε 15000 ποτήρια) αλλά  και για οποιονδήποτε  γλύφτη της εξουσίας -και γιαυτό θεωρείται ποίηση και όχι μπροσούρα. Εδω υπάρχει το ''Υπάρχουν προυποθέσεις για μιά καινούρια άνοιξη"
που παλιότερα το γράφανε σα συνθημα στους τοιχους.

YouTube - Μιχάλης Κατσαρός - Οι Βησιγότθοι

3.Η ΔΙΑΘΗΚΗ ΜΟΥ
Αυτό το επόμενο είναι το Αντισταθείτε που όταν δημοσιεύτηκε οι "κριτικοί" της επίσημης αριστεράς το λογόκριναν -,χωρίς να τον ρωτήσουν .
Και ο Κατσαρός απάντησε με το Υστερογραφο, που τελειώνει με το :
"ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΑΝΑΠΗΡΗ ΠΑΛΙ ΣΟΥ ΤΑΖΟΥΝ"

YouTube - Αντισταθείτε-Χρήστος Θηβαίος


Η ΔΙΑΘΗΚΗ ΜΟΥ 

Αντισταθείτε
σ’ αυτόν που χτίζει ένα μικρό σπιτάκι
και λέει: καλά είμαι εδώ.

Αντισταθείτε σ’ αυτόν που γύρισε πάλι στο σπίτι
και λέει: Δόξα σοι ο Θεός .

Αντισταθείτε
στον περσικό τάπητα των πoλυκατοικιών
στον κοντό άνθρωπο του γραφείου
στην εταιρεία εισαγωγαί- εξαγωγαί
στην κρατική εκπαίδευση
στο φόρο
σε μένα ακόμα που σας ιστορώ.

Αντισταθείτε
σ’ αυτόν που χαιρετάει απ’ την εξέδρα ώρες
ατέλειωτες τις παρελάσεις
σ’ αυτή την άγονη κυρία που μοιράζει
έντυπα αγίων λίβανον και σμύρναν
σε μένα ακόμα που σας ιστορώ.

Αντισταθείτε πάλι σ’ όλους αυτούς που λέγονται μεγάλοι
στον πρόεδρο του Εφετείου αντισταθείτε
στις μουσικές τα τούμπανα και τις παράτες
σ’ όλα τ’ ανώτερα συνέδρια που φλυαρούνε
πίνουν καφέδες σύνεδροι συμβουλατόροι
σ’ όλους που γράφουν λόγους για την εποχή
δίπλα στη χειμωνιάτικη θερμάστρα
στις κολακείες τις ευχές τις τόσες υποκλίσεις
από γραφιάδες και δειλούς για το σοφό
αρχηγό τους.

Αντισταθείτε στις υπηρεσίες των αλλοδαπών και διαβατηρίων
στις φοβερές σημαίες των κρατών και τη διπλωματία
στα εργοστάσια πολεμικών υλών
σ’ αυτούς που λένε λυρισμό τα ωραία λόγια
στα θούρια
στα γλυκερά τραγούδια με τους θρήνους
στους θεατές
στον άνεμο
σ’ όλους τους αδιάφορους και τους σοφούς
στους άλλους που κάνουνε το φίλο σας
ως και σε μένα, σε μένα ακόμα που σας ιστορώ
αντισταθείτε.

Τότε μπορεί βέβαιοι να περάσουμε προς την
Ελευθερία.

            Μετά τη λογοκρισία (η αυτολογοκρισία που λένε οι ίδιοι , ο Μ.Κ ανάγκάστηκε να στείλει την απάντησή του με ποιημα πάλι:

                                          ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ
 Η διαθήκη μου πρίν διαβαστεί-καθώς διαβάστηκε-
ήταν ένα ζεστό άλογο ακέραιο.
Πριν διαβαστεί
οχι οι κληρονόμοι που περίμεναν
αλλά σφετεριστές καταπατήσαν τα χωράφια.
 Η διαθήκη μου για σένα και για σε
χρόνια καταχωνιάστηκε στα χρονοντούλαπα
από γραφιάδες, πονηρούς συμβολαιογράφους. 
Αλλάξανε φράσεις σημαντικές
ώρες σκυμμένοι πάνω της με τρόμο.
Εξαφανίσανε τα μέρη με τους ποταμούς
τη νέα βουή στα δάση
τον άνεμο τον σκότωσαν
–Τώρα καταλαβαίνω πιά τι έχασα.
Ποιός είναι αυτός που πνίγει.
 Και συ λοιπόνστέκεσαι έτσι βουβός με τόσες παραιτήσεις
από φωνή
από τροφή
από άλογο
από σπίτι.
Στέκεις απαίσια βουβός σαν πεθαμένος: 

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΑΝΑΠΗΡΗ ΠΑΛΙ ΣΟΥ ΤΑΖΟΥΝ

Μιχάλης Κατσαρός 

από Αρχιβάλδης Ραποπόρ 18/06/2010 11:54 μμ.


Ο Κατσαρός, ως μέγιστος ποιητής, είχε έντονο το στοιχείο της πρόκλησης. Το "σαρδάμ" για τη Φρίκη που αναφέρεται στο κείμενο δεν είναι το μοναδικό. Το πιό γνωστό και συνάμα το μοιραίο, ήταν αυτό που διέπραξε την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, μάλλον του '66, έχοντας πάλι ως στόχο τη Φρίκη. Κατά την κλήρωση του λαχείου συντακτών και ενώ ΕΙΡ και ΥΕΝΕΔ μετέδιδαν σε εθνικό δίκτυο, ο ποιητής ξαναχτύπησε:
"Αυτήν την στιγμήν η βασιλομήτωρ Φρειδερίκη βγάζει από την κλειτορίδα (αντί κληρωτίδα) τον πρώτον αριθμόν". Φυσικά διώχθηκε αμέσως, αλλά ο Μιχάλης Κατσαρός κατάφερε να γελοιοποιήσει την μισητή γερμανίδα.

από Σαδουκαίος 19/06/2010 1 πμ.


Για το "Αντισταθείτε"

Ένα μεγάλο έργο, λένε, οτι εκτός από την ιστορία που λέει, παράλληλα  διηγείται και την ίδια την ιστορία της γέννησής του. Ακόμα, σε μερικές περιπτώσεις, συνδέεται  με την  ύπαρξή του στο μέλλον σαν έργο τέχνης. Μοιάζει δηλαδή να προφητεύει το ίδιο του το μέλλον, στην πραγματική ζωή. Μια φράκταλ σχέση.

Έχει πλάκα αλλά τώρα πρόσεξα ότι στο Υστερόγραφο,  λέει: 

"Η διαθήκη μου για σένα και για σε
χρόνια καταχωνιάστηκε στα χρονοντούλαπα..."

Το "Η Διαθήκη μου" τόγραψε το 1953 και η επίσημη κομματική γραμμή το εξαφάνισε (όπως και τον ίδιον τον ποιητή, που οπου πήγαινε συναντούσε γυρισμένες πλάτες) για πάνω από είκοσι χρόνια, οπότε, το 1973 και το 74 άρχισε να γίνεται  γνωστόαπό τη τότε νεολαία .

Στην ουσία "προφήτεψε" το μέλλον του ποιήματος "Η Διαθήκη μου" .Σαν να τόξερε δηλαδή τί μέλλον επιφύλαξε η κομματική ορθοδοξία και η πραγματική ζωή για το ποιήμα.

από το έχει 20/06/2010 2:54 μμ.


τραγουδήσει  ο Γκαιφύλιας

YouTube - "ΤΟ ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ"

από ερασιτεχνης λαθραναγνωστης 21/06/2010 4:08 μμ.


¨ως και σε μένα, σε μένα ακόμα που σας ιστορώ
αντισταθείτε.¨

Η πεμπτουσία της κριτικής σκέψης του Μιχάλη Κατσαρού αποτυπωμένη σε 10 λέξεις. Αισθάνομαι πολύ τυχερός που το άκουσα από τον ίδιο ακόμα και στην τηλεόραση.

από ερασιτέχνης λαθραναγνώστης 22/06/2010 8:39 μμ.


να γουσταρετε

http://www.ert-archives.gr/V3/public/pop-view.aspx?tid=7741&tsz=0&act=mMainView

από Οροπέδιο 22/06/2010 11:35 μμ.


που ακούγεται στη ταινία,  απο τον ίδιο:


YouTube - Mιχάλης Κατσαρός - Οροπέδιο v

Εδώ υπάρχει και το ΟΤΑΝ  :

YouTube - ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ-ΠΟΙΗΜΑΤΑ


Οταν...
                                                                                   του Μιχάλη Κατσαρού

Όταν ακούω να μιλάν για τον καιρό

όταν ακούω να μιλάνε για τον πόλεμο

όταν ακούω σήμερα το Αιγαίο να γίνεται ποίηση

να πλημμυρίζει τα σαλόνια

όταν ακούω να υποψιάζονται τις ιδέες μου

να τις ταχτοποιούν σε μια θυρίδα

όταν ακούω σένα να μιλάς εγώ πάντα σωπαίνω.


Όταν ακούω κάποτε στα βέβαια αυτιά μου

ήχους παράξενους ψίθυρους μακρινούς

όταν ακούω σάλπιγγες και θούρια

λόγους ατέλειωτους ύμνους και κρότους

όταν ακούω να μιλούν για την ελευθερία

για νόμους ευαγγέλια για μια ζωή με τάξη

όταν ακούω να γελούν

όταν ακούω πάλι να μιλούν εγώ πάντα σωπαίνω.


Μα κάποτε που η κρύα σιωπή θα περιβρέχει τη γη

κάποτε που θα στερέψουν οι άσημες φλυαρίες

κι όλοι τους θα προσμένουνε σίγουρα τη φωνή

θ' ανοίξω το στόμα μου

θα γεμίσουν οι κήποι με καταρράχτες

στις ίδιες βρώμικες αυλές τα οπλοστάσια

οι νέοι έξαλλοι θ' ακολουθούν με στίχους χωρίς ύμνους

ούτε υποταγή στην τρομερή εξουσία.

 

Πάλι σας δίνω όραμα.

 






Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License