ΓΚΥ ΝΤΕΜΠΟΡ : ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΜΠΡΟΥΝΟ ΡΙΤΣΙ

Ιδού το πλέον παραγνωρισμένο βιβλίο του αιώνα, παρ' όλο που πρόσφερε, ήδη από το 1939, το κλειδί για την λύση ενός από τα βασικά προβλήματα που αντιμετώπισε αυτός ο αιώνας: την φύση της νέας ρωσικής κοινωνίας, την κριτική με μαρξιστικούς όρους της μορφής κυριαρχίας που είχε αναδυθεί σ' αυτήν την κοινωνία.

ΓΚΥ ΝΤΕΜΠΟΡ : ΣΧΕΤΙΚΑ

                             ΜΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΜΠΡΟΥΝΟ ΡΙΤΣΙ1

Ε.Σ.Σ.Δ.: Γραφειοκρατικός Κολλεκτιβισμός

                Η Γραφειοκρατικοποίηση του Κόσμου (Μέρος 1ο)



Ιδού το πλέον παραγνωρισμένο βιβλίο του αιώνα, παρ' όλο που πρόσφερε, ήδη από το 1939, το κλειδί για την λύση ενός από τα βασικά προβλήματα που αντι­μετώπισε αυτός ο αιώνας: την φύση της νέας ρωσικής κοινωνίας, την κριτική με μαρξιστικούς όρους της μορ­φής κυριαρχίας που είχε αναδυθεί σ' αυτήν την κοινω­νία.


Ο Ιταλός τροτσκιστής Μπρούνο Ρίτσι εξέδωσε το 1939 στο Παρίσι, ιδίοις αναλώμασι, το πρώτο και το τρίτο μέρος του έργου του Η Γραφειοκρατικοποίηση του Κόσμου, με την υπογραφή Μπρούνο P., στα γαλλικά.

Οι θέσεις του Ρίτσι, που έδιναν για πρώτη φορά έναν ορισμό της γραφειοκρατίας ως ιθύνουσας τάξης, κατα­δικάστηκαν πάραυτα από τον Τρότσκι και την Δ' Διε­θνή, και αγνοήθηκαν συστηματικά από δύο γενιές συνο­δοιπόρων ή ψευδοεπικριτών του σταλινισμού. Οι τελευ­ταίοι, συνήθως, ήταν οι ίδιοι άνθρωποι που άλλαζαν τα ψέματα ανάλογα με το πού φυσάει ο άνεμος, προ­σποιούμενοι ότι ετοιμάζονταν να παραβιάσουν μια θύρα που ήταν ήδη ανοιχτή τριάντα-σαράντα χρόνια, αλλά που στην πραγματικότητα μάς πλασάριζαν σε τιμή ευκαιρίας τα δικά τους ερμηνευτικά κλειδιά και, τελικά, οπισθοχωρούσαν μπροστά στην τιτάνια προσπάθεια, η οποία, εξάλλου, θα έβαζε τέρμα στην καριέρα τους. Αυτοί δεν θα επανεκδοθούν από κανέναν.Κάποιοι λεηλάτησαν ανενόχλητα τον Ρίτσι, από την στιγμή μάλιστα που οι άλλοι είχαν επιλέξει να τον αγνοούν. Οι σπάνιοι κάτοχοι ενός τόσο δυσεύρετου βιβλίου, του οποίου δεν υπάρχει ούτε ένα αντίτυπο στην Εθνική Βιβλιοθήκη, επωφελήθηκαν διακριτικά της ευκαιρίας για να φαντάζουν σαν ερευνητές αιχμής, και προφανώς δεν θέλησαν να χάσουν μια τέτοια φήμη: μετά το 1968, οι διάφοροι ειδήμονες της αμφισβήτησης, που έχουν κάποιο πόστο σε όλους σχεδόν τους γαλλι­κούς εκδοτικούς οίκους, ξέθαψαν κάθε είδους γραπτά, λιγότερο σημαντικά, αλλά ποτέ τον Ρίτσι -και δεν τον αγνοούσαν όλοι.

Ο Αμερικανός Μπάρναμ ήταν ο πρώτος που έκανε όνομα, με το βιβλίο Η Εποχή των Οργανωτών, οικειοποιούμενος αμέσως την προλεταριακή αυτή κριτική της γραφειοκρατίας, και διαστρεβλώνοντας την για λογα­ριασμό του σε ηλίθιο εγκώμιο των επιδέξιων μάνατζερ και της αυξανόμενης τάσης για αποφασιστική εξουσία στις σύγχρονες επιχειρήσεις, εις βάρος των απλών κεφαλαιούχων. Αργότερα, η γαλλική επιθεώρηση Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα, ξαναπιάνοντας το νήμα της καταγγελίας του σταλινισμού, βρήκε καταφανώς σ' αυτό το έργο-φάντασμα του Ρίτσι την πηγή των αντιλή­ψεων της. Η πρωτοτυπία την οποία αναγνωρίζουν με κοινή συναίνεση οι σχολιαστές, έστω και καθυστερημέ­να, σε αυτήν την εστία στοχασμού που έχει πιά εκλεί­ψει, φαντάζει ασφαλώς πιό σημαντική αν όλος ο κόσμος εξακολουθεί να αποσιωπά τον Μπρούνο Ρίτσι.


Ο σημερινός αναγνώστης θα αντιληφθεί με ευκολία ορισμένα λάθη όσον αφορά την στρατηγική κατανόηση των συμφερόντων που διακυβεύονταν τις μαύρες ώρες που δημοσιεύθηκε αυτό το κείμενο. Οι εξεγέρσεις των εργαζομένων, από το Ανατολικό Βερολίνο το 1953 μέχρι την Πορτογαλία το 1974-75, βελτίωσαν, εν τω μεταξύ, κατά πολύ την θεωρία του Ρίτσι. Το κόμμα μας δεν έφτασε να έχει δίκιο μέσα σε μια μέρα- ανέπτυξε την αλήθεια του στην διάρκεια δύο αιώνων με αγώνες σε ρευστές συνθήκες. Μέχρι και σήμερα, δεν έχει εντε­λώς το δίκιο με το μέρος του, εφ' όσον μπορούν ακόμη κάποιοι να επιβιώνουν και να πλαστογραφούν την αλή­θεια παρακάμπτοντας το. Όμως ήδη η κυρίαρχη κοινω­νία, που αδυνατεί πλέον να διαχειριστεί τις υποθέσεις της, αδυνατεί επίσης να του δώσει απάντηση.

Στην μελέτη που ακολούθησε {Quo Vadis, America?2), την οποία ο Ρίτσι συμπεριέλαβε στην α' έκδοση της Γραφειοκρατικοποίησης του Κόσμου, παρου­σιάζοντας την τότε ως «το γ' μέρος» του ημιτελούς έργου, υπήρχαν περισσότερα και σοβαρότερα λάθη. Η επανέκδοση ενός ιστορικού κειμένου δεν πρέπει να περιλαμβάνει ο,τιδήποτε άλλο θα μπορούσε να αποβεί εις βάρος της ομοιογένειας του. Πόσο μάλλον όταν επί τέσσερις δεκαετίες οι διανοούμενοι δεν τόλμησαν να ανταπαντήσουν.

 

μετάφραση Πάνος Τσαχαγέας

 

Σημειώσεις του μεταφραστή

1.   Απόσπασμα επιστολής του Γκυ Ντεμπόρ στον Ζεράρ Λεμποβισί με ημερομηνία 29-9-1976, σχετικά με το βιβλίο του Μπρούνο Ρίτσι Η Γραφειοκρατικοποίηση του Κόσμου (1939). Το α' μέρος του βιβλίου με τίτλο Ε.Σ.Σ.Δ.: Γραφειοκρατικός Κολλεκτιβισμός, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Champ Libre, τον Δεκέμβριο του 1976.

2.   Λατινικά: Πού βαδίζεις, Αμερική;

 

 

ΓΚΥ ΝΤΕΜΠΟΡ : Η Επανάσταση ως Υποκείμενο και ως Αναπαράσταση

Εκδόσεις Ελεύθερος Τύπος

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License