Τουρκια: Η θεραπεια για την κρατικη τρομοκρατια δεν ειναι η δημοκρατια

Το αρθρο που ακολουθει γραφτηκε απο τους συντροφους του τομεα μας στην Τουρκια – εναν νεο τομεα, τοσο στην ιστορια της Διεθνους Κομμουνιστικης Τασης οσο και στην ηλικια των μελων της. Εξισου ως επαναστατες και ως μελη της γενιας που εχει οδηγησει την εξεγερση, οι συντροφοι αυτοι εχουν δραστηριοποιηθει ενεργα με το κινημα στους δρομους και το κειμενο αυτο εκφραζει μια πρωτη επιτοπου αναφορα καθως και μια πρωτη προσπαθεια αναλυσης της σημασιας του κινηματος.

Το 2011 σημαδευτηκε απο ενα τεραστιο κυμα κοινωνικων εξεγερσεων οι οποιες εξαπλωθηκαν απο την Τυνισια και την Αιγυπτο και σε αλλες χωρες της Μεσης Ανατολης – συμπεριλαμβανομενου και του Ισραηλ – καθως και στην Ευρωπη, και πιο συγκεκριμενα στην Ελλαδα και την Ισπανια, αλλα και στις ΗΠΑ με το κινημα «Occupy». Τα κινηματα αυτα ειχαν ολα τα δικα τους ιδιαιτερα χαρακτηριστικα, καθορισμενα απο τις τοπικες συνθηκες στις οποιες αναπτυχθηκαν, και ολα τους υπεφεραν απο εντονες αυταπατες πως η «δημοκρατια» αποτελει την απαντηση σε ολες τις κοινωνικες παθογενειες. Ομως το σημαντικοτερο σχετικα με αυτα τα κινηματα ηταν αυτο που εξεφραζαν στο προφανεστερο επιπεδο: την απαντηση της νεας γενιας προλεταριων στην παγκοσμια κριση του καπιταλιστικου συστηματος, κριση που βαθαινει ολο και πιο πολυ· και παρα τις αυταπατες τους και ολες τις δυσκολιες τους να κατανοησουν την ιδια τους  την καταγωγη και φυση, ανηκουν στην εργατικη ταξη και τις διστακτικες, επωδυνες προσπαθειες της να ανακτησει την συνειδητοποιηση των πραγματικων μεθοδων και στοχων της.

 

Ωστοσο οι εξεγερσεις στην Τουρκια και την Βραζιλια το 2013 αποτελουν αποδειξη οτι η δυναμικη που δημιουργηθηκε απο τα κινηματα αυτα δεν εχει εξαντληθει. Παρα το γεγονος οτι τα media δυσκολευονται να εξηγησουν το γεγονος οτι οι εξεγεσεις αυτες εχουν ξεσπασει σε χωρες που περνουσαν μια φαση «αναπτυξης» τα προσφατα χρονια, εχουν προσφερει διεξοδο στην ιδια «αγανακτηση» της μαζας του πληθυσμου εναντια στον τροπο λειτουργιας του συστηματος αυτου: της αυξανομενης κοινωνικης ανισοτητας, της απληστιας και της διαφθορας της αρχουσας ταξης, της κτηνωδιας της κρατικης καταστολης, της καταρρευσης της κοινωνικης υποδομης, της περιβαλλοντικης καταστροφης. Και πανω απ’ ολα, της ανικανοτητας του συστηματος να παρεχει ενα μελλον στην νεοτερη γενια.

Μια ιδιαιτερη σημασια της εξεγερσης στην Τουρκια ειναι η εγγυτητα της με τον φονικο πολεμο στην Συρια. Ο πολεμος στην Συρια προμηνυθηκε και αυτος απο λαϊκες διαδηλωσεις εναντια στο καθεστως, αλλα η αδυναμια του προλεταριατου στην χωρα αυτη και  η υπαρξη βαθια ριζωμενων εθνοτικων και θρησκευτικων διχασμων στο εσωτερικο του πληθυσμου, διευκολυναν το καθεστως να απαντησει με την πιο αδιστακτη βια. Οι ρωγμες στο εσωτερικο της μπουρζουαζιας διευρυνθηκαν και η λαϊκη εξεγερση – ομοια με εκεινη στην Λιβυη το 2011 – πνιγηκε σε εναν «εμφυλιο» πολεμο ο οποιος στην πραγματικοτητα εξελιχθηκε σε εναν πολεμο υποκαταστασης μεταξυ των αντιπαλων ιμπεριαλιστικων δυναμεων. Σημερα η Συρια εχει αναδειχθει σε ενα θεαμα βαρβαροτητας, μια ανατριχιαστικη υπενθυμιση της «εναλλακτικης λυσης» που ο καπιταλισμος επιφυλασσει για το συνολο της ανθρωποτητας. Η Τουρκια απο την αλλη πλευρα, ομοια με την Βραζιλια και τις αλλες κοινωνικες εξεγερσεις, δειχνει προς τον αλλο δρομο, εκεινον που ανοιγει στον οριζοντα της ανθρωποτητας: τον δρομο προς την αρνηση του καπιταλισμου, προς την προλεταριακη εξεγερση και την κατασκευη μιας νεας κοινωνιας βασισμενης στην αλληλεγγυη και την ανθρωπινη αναγκη.

 

Σχετικα με το κινημα των «Chapullers»1: Η θεραπεια για την κρατικη τρομοκρατια δεν ειναι η δημοκρατια

 

«Καναμε μια γενικη απεργια απο τα δακρυα μας για εναν φιλο σημερα,
Κατεβασαμε το χαμογελαστο του πτωμα απο ενα δεντρο
Πως θα το αγγαλιαζε σφικτα, πως καλα θα γνωριζε το καθηκον του, πως θα ειχε δωσει κλαδια...» 2

Το κινημα που ξεκινησε εναντια στο σχεδιο καταστροφης του παρκου Gezi στην πλατεια Taksim της Ιστανμπουλ με αρχη το κοψιμο των δεντρων, ελαβε μια μαζικοτητα χωρις προηγουμενο στην Τουρκια μεχρι σημερα, και συνεχιζεται ακομη. Η αναλυση του κινηματος αυτου ειναι ζωτικης σημασιας για τον ταξικο αγωνα. Για τον λογο αυτο, ειναι απαραιτητο για εμας να βασιστουμε στην ταξικη οπτικη ενω προσπαθουμε να ορισουμε και να κατανοησουμε το κινημα αυτο πολιτικα. Επισης, ειναι αναγκαιο να συνταξουμε την σελιδα του απολογισμου της μεχρι τωρα διαδικασιας. Οταν αναλυουμε το κινημα και συντασσουμε τον απολογισμο του, παρα την απεχθεια που νοιωθουμε για την κρατικη τρομοκρατια που εξαπολυθηκε εναντιον του, και την σφαγη των τριων διαδηλωτων, δεν διαθετουμε την πολυτελεια να χασουμε την συγκεντρωση και την ψυχραιμια μας. Και αυτο γιατι αν παρασυρθουμε απο την ενθουσιωδη ατμοσφαιρα που δημιουργηθηκε απο το κινημα και διατυπωσουμε επιπολαιες αναλυσεις θα ρισκαρουμε σοβαρα λαθη αναφορικα με τις θεσεις του ταξικου αγωνα.

Αναμφιβολα, μιας και προκειται για ενα συνεχιζομενο κινημα, αυτο που κανουμε ειναι, ουσιαστικα, μια προκαταρκτικη αποτιμηση του. Και εκτος αυτου, οφειλουμε να τονισουμε οτι συνεχιζουμε τις συζητησεις σχετικα με το κινημα μεταξυ μας.

Το ιστορικο του κινηματος

Το κυβερνων κομμα AKP και η διακυβερνηση του εχει απαγορευσει τις διαδηλωσεις στην πλατεια Taksim, χρησιμοποιωντας ως δικαιολογια τα εργα αστικης αναπτυξης στην περιοχη. Μια ακομη εντονη συζητηση σχετικα με τα εργα αυτα αφορουσε την καταστροφη του Εργατικου Κινηματογραφου, ο οποιος βρισκονταν επισης στην περιοχη της Taksim. Κατα την διαρκεια της διαδικασιας αυτης, η αστυνομια προκαλεσε αντιδρασεις απο δημοφιλη πολιτισμικα ινδαλματα ως αποτελεσμα των επιθεσεων που πραγματοποιηθηκαν εναντιον των διαδηλωτων που προσπαθουσαν να αποτρεψουν την καταστροφη του κινηματογραφου. Η αναδιαμορφωση του παρκου Gezi σε εμπορικο κεντρο, η ανακατασκευη του ιστορικου Στρατωνα των Πυροβολητων, ο οποιος καταστραφηκε πριν απο δεκαετιες, και το κοψιμο των δεντρων αποτελουσαν επισης μερος του ιδιου σχεδιου κατα την διαρκεια αυτης της διαδικασιας «αναπτυξης». Βασει αυτων, καποιες διαφωνουσες ενωσεις γειτονιων, μη-κυβερνητικες οργανωσεις, εργατικα σωματεια και αριστερα κομματα διαμορφωσαν την Πλατφορμα Taksim Αλληλεγγυη με το συνθημα «Η Taksim ειναι Δικη μας». Η επιθυμια πραγματοποιησης των διαδηλωσεων της Πρωτομαγιας στην Taksim θα ξεκινουσε επισης μια συζητηση εστιασμενη στην Taksim.

Στην συναφεια αυτη, οι αξιωματουχοι του αστικου κρατους ανακοινωσαν οτι η Taksim δεν ηταν καταλληλη για τις διαδηλωσεις της Πρωτομαγιας και οτι δεν θα επετρεπαν την πραγματοποιηση τους εκει, ισχυριζομενοι οτι τα εργα ανασκαφης στην περιοχη εγκυμονουσαν κινδυνους για την ασφαλεια των ανθρωπων που θα συμμετειχαν σε αυτες. Η διαδηλωση της Πρωτομαγιας στην Taksim αποτραπηκε με την κρατικη τρομοκρατια που εκδηλωθηκε με την χρηση της κατασταλτικης αστυνομιας.Το προβλημα της «περιοχης και της διαδηλωσης» που χρησιμοποιηθηκε απο την αστικη αριστερα ως πολιτικο επιχειρημα ευρεσης διεξοδου απο το πολιτικο της αδιεξοδο κυριαρχησε για μια ακομη φορα στον διαλογο μετα το 2007. Η επιμονη πραγματοποιησης των διαδηλωσεων της Πρωτομαγιας στην Taksim αντι οποιασδηποτε αλλης περιοχης απεκτησε εναν εξαιρετικα συμβολικο χαρακτηρα, δεδομενης της μνημης της φημισμενης διαδηλωσης της  Πρωτομαγιας στην ιδια πλατεια το 1977, οταν σφαγιαστηκαν 34 ανθρωποι. Επιπλεον, οι νεοι κανονισμοι που εισηχθησαν απο το AKP εναντια στην νομοθεσια νομιμοποιησης των εκτρωσεων και της απαγορευσης πωλησης αλκοολ μεταξυ της 10 μ.μ. και πριν τις 6 π.μ συνεχισαν να προκαλουν αντιδρασεις. Επισης η προσεγγιση της σημερινης κυβερνησης στα θεματα της τεχνης και της ιστοριας ακολουθησε εναν παρεμφερη δρομο, με την καταστροφη του «τερατωδους αγαλματος» στο Kars, το ανοιγμα της Αγιας Σοφιας σε εμπορικες υπηρεσιες και αλλες παρομοιες πολιτικες να κυριαρχουν στην σκεψη της κοινης γνωμης. Στην Ιστανμπουλ ειδικα, τα σχεδια κατασκευης που εκπονηθηκαν ως μερος των πολιτικων της αστικης μεταμορφωσης, των καταστροφων και της προθεσης να δωθει στην Τριτη Γεφυρα που σχεδιαζεται να κατασκευαστει στον Βοσπορο το ονομα του Σουλτανου Yavuz Selim, ενος Οθωμανου Σουλτανου φημισμενου για τις σφαγες των μελων της αιρεσης των Αλεβιτων στην Τουρκια, προκαλεσαν εντονη οργη. Επιπλεον, το αντι-πολεμικο συναισθημα εναντια στις πολιτικες του Erdogan και της κυβερνησης του σχετικα με τον πολεμο στην Συρια εχει εξαπλωθει ιδιαιτερα, ειδικα μετα τις βομβιστικες ενεργειες στην Reyhanli και την καταρρευση της κυβερνητικης γραμμης του AKP που κατηγορουσε την Συριακη κυβερνηση για τις ενεργειες αυτες. Και τελος, η «δυσαναλογια», συμφωνα με την λαϊκη ρηση στην Τουρκια, που η κρατικη τρομοκρατια και η αστυνομικη βια ειχαν στην προκληση της τεραστιων διαστασεων διαμαρτυριας. Επιπροσθετα, η γενια της δεκαετιας του ‘90, με αλλα λογια η νεολαια που περιγραφηκε ως απολιτικη και αμετοχη σε οτιδηποτε μεχρι αυτες τις διαδηλωσεις, εχει αρχισει να νοιωθει μερος εκεινου του κομματιου της κοινωνιας που επηρεαστηκε περισσοτερο απο τις συνεπειες της διεθνους οικονομικης κρισης στην Τουρκια.

 

Η αναδυση του κινηματος

 

Στις 28 Μαιου, μια ομαδα πενηντα περιπου οικολογων ξεκινησαν μια διαδηλωση προκειμενου να αποτρεψουν τους εκσκαφεις απο την εισοδο τους στο παρκο Gezi για να κοψουν τα δεντρα. Η αντιδραση της αστυνομιας απεναντι στους διαδηλωτες αυτους ηταν βιαιη απο την αρχη. Ειδικα αφοτου η αστυνομια εκαψε τις σκηνες των διαδηλωτων το πρωϊνο της 30ης Μαϊου, μια σοβαρη αντιδραση αρχισε να αναπτυσσεται. Μεχρι την 31η Μαιου, οι διαδηλωσεις που οργανωθηκαν εναντια στην βιαιη αστυνομικη τρομοκρατια με την χρηση των κοινωνικων media ειχαν λαβει μια γενικα αντι-κυβερνητικη ποιοτητα που ξεπερνουσε το ζητημα των δεντρων. Εξαπλωθηκαν σε ολες κυριολεκτικα τις μεγαλες πολεις στην χωρα και γινονταν ολο και μαζικοτερες. Με τις διαδηλωσεις σε πολλες πολεις να περιλαμβανουν μεγαλης κλιμακας συγκρουσεις με τις κρατικες δυναμεις, το συνθημα «Παντου ειναι Taksim, αντισταση παντου» απεκτησε πραγματικο νοημα για πρωτη φορα. Οταν ο Recep Tayyip Erdogan ειπε «Οπου η αντιπολιτευση συγκεντρωνει εκατο χιλιαδες, εμεις μπορουμε να συγκεντρωσουμε ενα εκατομμυριο» την 1η Ιουνιου, μια μαζα δυο εκατομμυριων ανθρωπων κατελαβε την πλατεια Taksim, υποχρεωνοντας την αστυνομια σε ατακτη υποχωρηση. Εκτος της κρατικης τρομοκρατιας, η αλαζονικη νοοτροπια του πρωθυπουργου Erdogan και η λογοκρισια των αστικων media προκαλεσαν επισης την σοβαρη αγανακτηση των μαζων. Τις ημερες που ακολουθησαν, πραγματοποιηθηκαν διαδηλωσεις σε 78 απο τις 81 Τουρκικες επαρχιες ενω διαδηλωσεις αλληλεγγυης οργανωθηκαν σε καθε γωνια του κοσμου. Επιπλεον, συντομα το κινημα που αναδυθηκε στην Βραζιλια εναντια στην αυξηση των εισιτηριων και ελαβε και αυτο εναν αντι-κυβερνητικο θα εξεφραζε την εμπνευση που του προσφεραν οι διαδηλωτες της Τουρκιας με το συνθημα, «Αγαπη τελος, η Τουρκια ειναι εδω». Ωστοσο, το κινημα στην Τουρκια δεν θα περιοριζονταν στις πλατειες και τις διαδηλωσεις, με διαδηλωσεις χιλιαδων, ακομη και δεκαδων χιλιαδων και των ανθρωπων που τους υποστηριζαν κανωντας θορυβο κοπανωντας κατσαρολες και τηγανια. Το κινημα που ξεκινησε στην Ιστανμπουλ θα εξεφραζε τον εαυτο του ως μια αντιδραση εναντια στην σφαγη που προκαλεσαν οι βομβιστικες ενεργειες στο Reyhanli στην Antakya. Στο Ιζμιρ οι διαδηλωσεις πραγματοποιηθηκαν υπο την κυριαρχια της εθνικιστικης τασης. Στην Αγκυρα, λογω του γεγονοτος οτι η πολη αυτη αποτελει το γραφειοκρατικο και διαχειριστικο κεντρο του αστικου κρατους, οι δυναμικες συγκρουσεις των μαζων υποβληθηκαν στην εντονη κρατικη τρομοκρατια. Ο χαρακτηρισμος, «chapullers» που χρησιμοποιησε ο Erdogan για να περιγραψει τους διαδηλωτες εγινε ευρεως αποδεκτος απο τους ιδιους. Αναμφιβολα, μια απο τις πιο χαρακτηριστικες σκηνες των συγκρουσεων σε ολη την πολη συνεβει οταν οπαδοι ποδοσφαιρικων ομαδων κατελαβαν μια μπουλντοζα και κυνηγουσαν για ωρες τα οχηματα IVSE (Οχηματα Παρεμβασης σε Κοινωνικα Γεγονοτα) της αστυνομιας, τα οποια τρομοκρατουσαν τις μαζες. Οι διαδηλωτες ευφυεστατα εδωσαν στην μπουλντοζα που ειχαν καταλαβει το ονομα IVPE (Οχημα Παρεμβασης σε Αστυνομικα Γεγονοτα).

Ενας ακομη σημαντικος παραγοντας που επηρεασε την δυναμικη και τα συνθηματα του κινηματος ηταν το γεγονος οτι η αστυνομια και η κρατικη τρομοκρατια στερησαν την ζωη τριων διαδηλωτων. Την 1η Ιουνιου, ο Ethem Sarisuluk, ενας βιομηχανικος εργατης, πυροβοληθηκε στο κεφαλι με πραγματικη σφαιρα στην Αγκυρα. Ο Ethem απεβιωσε στο νοσοκομειο που ειχε μεταφερθει λιγες ημερες μετα. Στις 3 Ιουνιου, στην γειτονια της Πρωτομαγιας της Ιστανμπουλ, ο νεαρος εργατης Mehmet Ayvalitas δολοφονηθηκε μετα την σκοπιμη συγκρουση καποιου οχηματος με τους διαδηλωτες. Το ιδιο βραδυ, της 3ης Ιουνιου, ο Abdullah Comert, πυροβοληθηκε και δολοφονηθηκε απο την αστυνομια με πραγματικη σφαιρα. Τους τρεις αυτους διαδηλωτες που σφαγιαστηκαν απο το κρατος αναγνωρισε το συνολο του κινηματος και θεωρηθηκαν μαρτυρες του αγωνα. Οι δεκα χιλιαδες διαδηλωτων που κραυγαζαν «Μανα μην κλαις, τα παιδια σου ειναι ολα εδω» μπροστα απο το σπιτι της μητερας του Ethem μετα την κηδεια του στην Αγκυρα, που τραγουδουσαν «Το δολοφονικο κρατος θα πληρωσει» κατα την διαρκεια της κηδειας του Mehmet στην Ιστανμπουλ και που αποφασισαν να αφησουν γαρυφαλλα στο σημειο που δολοφονηθηκε ο Abdullah στην Antakya, λεγωντας «Δεν θα ξεχασουμε, δεν θα αφησουμε κανεναν να ξεχασει», το απεδειξαν αυτο. Εκτος των δολοφονημενων Ethem, Mehmet and Abdullah, περισσοτεροι απο δεκα διαδηλωτες εχασαν τα ματια τους ως αποτελεσμα της τακτικης της αστυνομιας να σημαδευει με τους καλυκες πιπεροριζας στα προσωπα των διαδηλωτων. Δεκαδες χιλιαδων ανθρωπων τραυματιστηκαν, δεκαδες εκ των οποιων παραμενουν σε κρισιμη κατασταση. Και χιλιαδες ησαν εκεινοι που συνεληφθησαν.

Η απεργια της 5ης Ιουνιου

Μετα την ανακαταληψη της πλατειας Taksim απο τις μαζες την 1η Ιουνιου, το ερωτημα της κατευθυνσης του κινηματος αρχισε να τιθεται στο εσωτερικο του ιδιου του κινηματος. Η προφανης ερωτηση, οπως εκφραστηκε στα κοινωνικα media, ηταν «Θα επιστρεψουμε στις δουλειες μας αυριο μετα απ’ολα αυτα τα γεγονοτα;». Επισης, εκτος εκεινων που εθεταν την ερωτηση, μια σημαντικη μεριδα ειχε αρχισει να νοιωθει την αναγκη για μια ισχυροτερη δυναμη απο τις διαδηλωσεις στους δρομους εναντια στην κρατικη τρομοκρατια που ασκειται ακομη σε πολεις οπως η Αγκυρα, η Antakya, το Ιζμιρ, τα Αδανα, η Muğla, το Μερσιν, το Εσκισεχιρ, και το Dersim καθως και σε αρκετα σημεια της Ιστανμπουλ, παρα το γεγονος οτι η αστυνομικη παρουσια ειχε μειωθει στην περιοχη της Taksim. Οι δυο αυτοι παραγοντες συναντηθηκαν στο αυθορμητο καλεσμα για γενικη απεργια και διαδοθηκε ραγδαια στα κοινωνικα media ειδικοτερα στις 2 Ιουνιου. Ως πρωτη συνεπεια του καλεσματος αυτου, οι εργαζομενοι στα πανεπιστημια της Αγκυρας και της Ιστανμπουλ ανακοινωσαν οτι θα απεργουσαν στις 3 του Ιουνη. Επισης στην Αγκυρα οπου οι συγκρουσεις συνεχιστηκαν εντονα, οι γιατροι και οι νοσοκομες σε μερικα νοσοκομεια ανακοινωσαν οτι θα φροντιζαν μονο επειγοντα περιστατικα και διαδηλωτες. Την ιδια ημερα, το χρηματιστηριο της Ιστανμπουλ επεφτε κατα 10.47 %, η μεγαλυτερη πτωση του τα τελευταια δεκα χρονια, ενω η Πλατφορμα Taksim Αλληλεγγυη διατυπωνε συγκεκριμενα αιτηματα. Αυτα ηταν δημοκρατικα αιτηματα που ζητουσαν την διατηρηση της περιοχης του Gezi ως παρκο, την αντικατασταση των νομαρχων και των διοικητων της αστυνομιας, την απαγορευση της χρησης δακρυγονων και παρομοιων κατασταλτικων υλικων, την απελευθερωση οσων ειχαν συλληφθει και τον περιορισμο των εμποδιων στην ελευθερια της εκφρασης.

 

Τελικα το αριστερο συνδικατο εργαζομενων KESK αναδιοργανωσε την προηγουμενα σχεδιασμενη απεργια των δημοσιων υπαλληλων της 5ης Ιουνιου ωστε να πραγματοποιηθει στις 4 και 5 του Ιουνη λογω της πιεσης των εργαζομενων που ειναι μελη του. Στις 4 Ιουνιου οι συνομοσπονδιες DISK, TMMOB και TTB ανακοινωσαν οτι θα υποστηριζαν την απεργια της 5ης του Ιουνη. Η απεργια πραγματοποιηθηκε στις 5 Ιουνιου με την σημαντικη συμμετοχη των εργαζομενων στον δημοσιο τομεα. Στην Ιστανμπουλ μονο, 150.000 εργαζομενοι πορευθηκαν στην πλατεια Taksim και περιπου 200.000 εργαζομενοι δεν πηγαν στις δουλειες τους καθολου. Υπολογιζεται οτι στην απεργια συμμετειχαν μεταξυ των 400.000 και 500.000 εργαζομενων σε ολη την χωρα. Απο την αλλη πλευρα, η ατμοσφαιρα της απεργιας βρεθηκε υπο τον ελεγχο των συνδικατων, και τα δημοκρατικα αιτηματα της Πλατφορμας Taksim Αλληλεγγυη θολωσαν την οπτικη των εργαζομενων, επισκιαζωντας αιτηματα οπως «Οχι στον νομο αποδοτικοτητας» και «Δικαιωμα στην απεργια για τις συλλογικες διαπραγματευσεις». Στο σημειο αυτο, θα ηταν καλο να περιγραψουμε τις λεπτομερειες ενος περιστατικου που συνεβει στην Αγκυρα κατα την διαρκεια της απεργιας της 5ης του Ιουνη και να φανερωσουμε τις πραγματικες συμπαθειες του KESK. Κατα την διαρκεια της διαδηλωσης στην πλατεια Kizilay στην Αγκυρα το KESK ειχε συμφωνησει με την αστυνομια οπως η αστυνομια δεν επιτεθει στους διαδηλωτες για οσο χρονο βρισκονταν εκει το ΚESK, και ειχε παρει αδεια να διαδηλωσει μεχρι τις εξι το πρωι. Παρ’ ολα αυτα, περιπου στις εξι και μιση το απογευμα, το KESK, φοβουμενο οτι χανει τον ελεγχο λογω των συνευρεσης των εργαζομενων με τις ευρυτερες μαζες που εφθαναν στην περιοχη μετα την εργασια τους, αποσυρθηκε ξαφνικα απο την περιοχη χωρις να ενημερωσει κανεναν. Η βιαιη επιθεση της αστυνομιας πραγματοποιηθηκε αμεσως μετα την απομακρυνση του KESK. Το KESK ειχε υποβαλλει τις μαζες που ειχαν ελθει να διαδηλωσουν με την απεργια στην βια της αστυνομιας.

 Η σταση της κυβερνησης

Καθως το κινημα πλησιαζε την σοβαρη κλιμακωση, ο πρωθυπουργος Tayyip Erdogan αναχωρησε για επισκεψεις σε χωρες της Βορειας Αφρικης εχοντας ωστοσο αποδωσει στην αστυνομια την εξης εντολη «Να εχετε τελειωσει με αυτη την δουλεια μεχρι να επιστρεψω». Οσο ο Erdogan ελειπε στο εξωτερικο, ο προεδρος Abdullah Gül δηλωσε «Το μηνυμα εληφθη» σχετικα με τις διαμαρτυριες, ενω ο αναπληρωτης πρωθυπουργος Bulent Arinc δηλωσε οτι οι οικολογοι εχουν δικιο, και συμφωνησε να συναντηθει με την Πλατφορμα Taksim Αλληλεγγυη, δινωντας ετσι σημεια μιας διαφορετικης προσεγγισης απο την απολυταρχικη και αλαζονικη νοοτροπια του Erdogan. Οι βιαιες αστυνομικες επιθεσεις εναντιον των διαδηλωτων συνεχιστηκαν ωστοσο σε πολλες πολεις, και κυριως στην Αγκυρα καθως η Πλατφορμα Taksim Αλληλεγγυη συναντιοταν με τον Arinc και τον Sirri Sureyya Onder, εναν βουλευτη του BDP, ενω ενα απο τα υποτιθεμενα «συμβολικα» ονοματα του κινηματος συναντηθηκε με τον Gül στην πρωτευουσα. Αλλα μια σημαντικη ταση μεταξυ των διαδηλωτων δεν ετρεφε καμια εμπιστοσυνη στην ειλικρινεια τετοιων προσωπικοτητων οπως ο Gül και ο Arinc, και διατηρουσαν την εντυπωση οτι η κυβερνηση εφαρμοζε την τακτικη «καλος μπατσος, κακος μπατσος».

Παρ’ ολα αυτα, παρα την σημαντικη απωλεια δυναμικης στο εσωτερικο του κινηματος εξαιτιας της διαπραγματευτικης διαδικασιας, ο Erdogan συνεχιζε τα αυστηρα σχολια του απο την Βορεια Αφρικη, επικρινωντας διακριτικα ακομη και τον προεδρο Gül, μετα την επιστροφη του στην χωρα. Με την επιστροφη του πρωθυπουργου, η σταση της κυβερνησης εγινε ακομη πιο αυταρχικη. Επιπλεον, υπο το φως του σχολιου του Erdogan «Με δυσκολια συγκρατουμε το πενηντα τοις εκατο των ανθρωπων στα σπιτια τους», οι υποστηρικτες του AKP αρχισαν να οργανωνουν διαδηλωσεις υποδοχης οι οποιες σκοπευαν να φαινονται σαν αυθορμητες. Ωστοσο το γεγονος οτι οι διαδηλωσεις υποδοχης που πραγματοποιηθηκαν ειχαν την συμμετοχη ελαχιστων χιλιαδων ανθρωπων μονο, αλλα και ο ερασιτεχνικος τροπος οργανωσης τους εδειχνε οτι το μισο του πληθυσμου δεν ειχε καμια πραγματικη δυσκολια να παραμεινει στα σπιτια του. Στις διαδηλωσεις υποδοχης, ο Erdogan ανακοινωσε οτι οι υποστηρικτες του θα οργανωναν δυο μεγαλες συναντησεις στις 15 και 16 Ιουνιου στην Αγκυρα και στην Ιστανμπουλ αντιστοιχα. Ωστοσο, παρα τις εντελως εξωφρενικες αξιωσεις των κυβερνητικων αξιωματουχων, ο αριθμος των ανθρωπων που συμμετειχαν στην συναντηση του Sincan στην Αγκυρα ηταν μικροτερος των 40.000 και στο Kazlicesme, της Ιστανμπουλ μικροτερος των 295.000.

Στο σημειο αυτο, το ερωτημα σχετικα με το αν υφισταται καποια ρηξη στο εσωτερικο της κυβερνησης θα ηταν θεμιτο. Παρα το γεγονος οτι δεν μπορουμε να μιλησουμε πραγματικα για καποια ρηξη, λαμβανωντας υποψη οτι το AKP στην πραγματικοτητα ειναι ενας συνασπισμος συγκροτημενος απο διαφορετικων συμφεροντων ομαδοποιησεις, φραξιες, αιρεσεις και τασεις, μπορει να ειπωθει οτι αυτο το κοινωνικο κινημα δημιουργησε την δυνατοτητα μιας ρηξης για πρωτη φορα στο εσωτερικο του AKP. Ο Tayyip Erdogan εδινε την μια διαταγη μετα την αλλη για αστυνομικες επιθεσεις εναντια σε ενα κινημα που θα μπορουσε να σβησει απο μονο του, να απορροφηθει ή εστω να αποτραπει η ριζοσπαστικοποιηση του, ρισκαρωντας την απωλεια της αποδοσης των Ολυμπιακων του 2020 στην Ιστανμπουλ, κατι που ειναι ιδιαιτερα σημαντικο για την κυβερνηση του AKP, και να αναδειχθει σε αντικειμενο γελοιοποιησης σε ολο τον κοσμο, συμπεριλαμβανομενου και του Συριακου κρατους, το οποιο εχει προειδοποιησει τους πολιτες του να μην επισκεπτονται την Τουρκια επειδη ειναι επικινδυνη! Η σταση αυτη, η οποια φαινεται παραλογη, δεν μπορει να εξηγηθει εξεταζωντας τον χαρακτηρα του Erdogan μονο. Ο Erdogan εχει καταφερει να διατηρει το AKP ενωμενο μεχρι τωρα με την αυταρχικη νοοτροπια του να μην υποχωρει ποτε και αν υποχωρει, να υποχωρει επιθετικα, με την φαινομενικοτητα του αηττητου που δημιουργει η νοοτροπια αυτη. Εαν τωρα φαινοταν πως επαιρνε πισω τα λογια που ξεστομισε στο προσωπο ενος τετοιου κινηματος και παρουσιαζοταν πως ειχε υποκυψει στους διαδηλωτες, θα εχανε την εντυπωση του αηττητου που εχει δημιουργησει. Το αποτελεσμα της αποτυχιας αυτης θα οδηγουσε αργα ή γρηγορα στην πτωση του απο την ηγεσια του AKP. Αυτος ειναι ο λογος που εξηγει γιατι ο Erdogan δεν τολμα να υποχωρησει: Οχι γιατι ειναι βεβαιος πως θα νικησει το κινημα αν συνεχιζει να πιεζει, αλλα γιατι ειναι σιγουρο οτι εαν υποχωρησει συντομοτερα αντι για αργοτερα θα χασει.

Διαπραγματευσεις, επιθεσεις και η σταση εργασιας της 17ης Ιουνιου

 

Κατα την διαρκεια της εβδομαδας πριν τις συναντησεις της 15ης-16ης Ιουνιου που οργανωσε το ΑΚΡ, ο Erdogan διακηρυξε την προθεση του να συζητησει με μια αντιπροσωπεια διαδηλωτων ενω συνεχιζε να ανακοινωνει αυστηρα μηνυματα. Ταυτοχρονα, οι αστυνομικες επιθεσεις εναντια στην Taksim ξεκινησαν και παλι παραλληλα με τις προσπαθειες της κυβερνησης να σπειρει σπορους διαιρεσης μεταξυ των διαδηλωτων, ισχυριζομενη οτι αναμεσα τους υπαρχουν «εξωτερικοι προβοκατορες». Tο γεγονος οτι μεταξυ των ανθρωπων που συναντηθηκαν αρχικα με τον Erdogan σχετικα με τις διαδηλωσεις ησαν διασημοτητες οπως ο Necati Sasmaz και ο Hulya Avsar, που δεν ειχαν καμια σχεση με οσα συνεβαιναν, καθως και ανθρωποι γνωστοι για την φιλο-κυβερνητικη τους σταση, προκαλεσαν μια σοβαρη αντιδραση και τελικα υποχρεωσαν τον Erdogan να συναντηθει με εκπροσωπους απο την Πλατφορμα Taksim Αλληλεγγυη. Αν και ηταν μια δυσκολη συναντηση, στην συνεχεια η Πλατφορμα Taksim Αλληλεγγυη και η πλειοψηφια των συνιστωσων της ξεκινησαν μια προσπαθεια επιστροφης των διαδηλωτων στα σπιτια τους, «συνεχιζωντας» τον αγωνα στο παρκο Gezi Park συμβολικα, με μια σκηνη μονο. Ωστοσο, οι προσπαθειες αυτες απορριφθηκαν απο τις μαζες. Ετσι ο Erdogan διακηρυξε στην διαδηλωση του κομματος του στις 15 Ιουνιου στην Αγκυρα οτι, αν οι διαδηλωτες δεν εγκαταλειψουν το παρκο Gezi, η αστυνομια θα επιτεθει και θα τους εκκενωσει, χρησιμοποιωντας σαν δικαιολογια την διαδηλωση του κομματος του την επομενη ημερα στην Ιστανμπουλ. Την βραδια της ιδιας ημερας, το παρκο Gezi δεχθηκε την επιθεση της αστυνομιας οι διαδηλωτες διαλυθηκαν ξανα μετα τον φρικωδη αστυνομικο τρομο. Την φορα αυτη, κινητοποιηθηκε και η στρατιωτικη αστυνομια ωστε να υποστηριξει την αστυνομια.

Ειδικα μετα την επιστροφη στην ατζεντα της προοπτικης των αστυνομικων επιθεσεων στο παρκο Gezi, τα καλεσματα για γενικη απεργια, καθως και οι αντιδρασεις για την ανεπαρκεια της απεργιας της 5ης του Ιουνη και εναντια στα συνδικατα, αναφλεχθηκαν ξανα. Τελικα η αντιδραση αυτη υποχρεωσε το KESK να ανακοινωσει οτι θα καλουσε σε μια ακομη γενικη απεργια αν υπαρξει και αλλη επιθεση στο παρκο Gezi. Μετα την εκκενωση του παρκου στις 15 Ιουνιου, η αντιδραση αυτη ενταθηκε κι αλλο, και τα KESK, DISK, TMMOB, TTB και TDHB ανακοινωσαν οτι θα κατεβαιναν σε σταση εργασιας στις 17 Ιουνιου. Ωστοσο, το BDP υπηρετησε αξιοθαυμαστα την κυβερνηση του AKP με την οποια ειχε εισελθει σε μια ειρηνευτικη διαδικασια υποχρεωνοντας τα μελη του στην KESK να διασπασουν την απεργια. Ετσι, η συμμετοχη στην σταση εργασιας της 17ης Ιουνιου ηταν σημαντικα χαμηλοτερη συγκρινομενη με εκεινη της απεργιας της 5ης Ιουνιου. Ενα ακομη σημαντικο περιστατικο ηταν οτι την φορα αυτη η αστυνομια επιτεθηκε στους διαδηλωτες και στην Ιστανμπουλ, μετα την απομακρυνση των εκπροσωπων των συνδικατων απο την περιοχη.

Οι διαμαρτυριες που περιλαμβαναν εκατομμυρια ανθρωπων σε ολη την χωρα, καθως και η αστυνομικη βια και ο κρατικος τρομος εναντιον των διαδηλωτων, συνεχιζονται ακομη και σημερα.

Ο ταξικος χαρακτηρας του κινηματος

 

Οταν αναλυουμε το κινημα της πλατειας Taksim και του παρκου Gezi, η πρωτη ερωτηση που ερχεται κατα νου αφορα αναμφιβολα το πως να προσδιορισουμε το κινημα αυτο, το ποιος ειναι ο ταξικος του χαρακτηρας.

Με μια πρωτη ματια, μοιαζει με ενα ετερογενες κοινωνικο κινημα, συγκροτημενο απο διαφορετικες ταξεις. Στο εσωτερικο του κινηματος υπαρχουν ανθρωποι απο πολλους τομεις του πληθυσμου δυσαρεστημενοι με τις πιο προσφατες πολιτικες της κυβερνησης, απο την μικροαστικη ταξη οπως οι καταστηματαρχες ως τα λουμπεν στοιχεια, οπως οι νταηδες των προαστιων, απο ανθρωπους απο τομεις που δεν εκμεταλλευονται κανεναν και δεν τους εκμεταλλευεται κανεις, οπως οι χειροτεχνες και οι πωλητες δρομου, μεχρι τους διαχειριστες υψηλων εισοδηματων. Επιπλεον, υπαρχουν καποια αστικα στοιχεια μεταξυ των υποστηρικτων του κινηματος, οπως ο Cem Boyner που ανεβασε ενα πανο που εγραφε «Δεν ειμαι ουτε δεξιος ουτε αριστερος», και ο Ali Koc, ιδιοκτητης του ξενοδοχειου Divan στην Taksim οπου οι διαδηλωτες βρηκαν συχνα καταφυγιο. Αν και το αρνηθηκε αργοτερα, ο Koc φερεται να ειπε «Αν οι πορτες του ξενοδοχειου ειναι κλειστες· αν επιτραπει η εισοδος στην αστυνομια και η βοηθεια που δινεται σταματησει, θα απολυσω ολους οσους εργαζονται εκει».

Παρ’ ολα αυτα, μπορουμε να καταλαβουμε τον πραγματικο χαρακτηρα του κινηματος αυτου μονο τοποθετωντας το στην διεθνη του συναφεια. Και θεωρημενο απο αυτη την οπτικη γωνια, γινεται σαφες οτι το κινημα στην Τουρκια αποτελει αμεση συνεχεια οχι μονο των εξεγερσεων στην Μεση Ανατολη το 2011 –  οι σημαντικοτερες των οποιων (Τυνισια, Αιγυπτος, Ισραηλ) εφεραν τα ιδιαιτερα εντονα ιχνη της εργατικης ταξης – αλλα ειδικοτερα του κινηματος των Αγανακτισμενων στην Ισπανια και του Occupy στις ΗΠΑ, οπου η εργατικη ταξη καθιστα την μεγαλη πλειοψηφια οχι μονο του πληθυσμου στο συνολο του αλλα και των συμμετεχοντων στα κινηματα. Το ιδιο ισχυει για την εξεγερση που εξελισσεται στην Βραζιλια και ειναι εξισου εφαρμοσιμο στο κινημα στην Τουρκια, οπου η τεραστια πλειοψηφια των συνιστωσων του κινηματος ανηκαν στην εργατικη ταξη και την προλεταριακη νεολαια3. Οι γυναικες ειχαν μια ορατα οπτικη σημασια καθως και μια συμβολικη σπουδαιοτητα στις διαμαρτυριες. Τοσο στις συγκρουσεις οσο και στις τοπικες διαδηλωσεις κατσαρολικων, οι γυναικες βρεθηκαν στις πρωτες γραμμες. Ενω η ευρυτερη συμμετοχη χαρακτηριστηκε απο τα στρωματα που αποκαλουνται γενια της δεκαετιας του ‘90. Τον χαρακτηρισμο απολιτικοι που επιβληθηκε στους διαδηλωτες παρηγαγε η ιδια αυτη γενια, καποιοι απο την οποια δεν μπορουσαν να θυμηθουν καν την περιοδο πριν την διακυβερνηση απο το AKP. Η γενια αυτη η οποια ειχε γαλουχηθει με παραινεσεις να μην συμμετεχει στα γεγονοτα και να κοιταξει να σωσει τον εαυτο της, εχει παρατηρησει οτι δεν υπαρχει σωτηρια στην εξατομικευση και εχει βαρεθει να ακουει την κυβερνηση να τους λεει τι θα πρεπει να ειναι και πως θα πρεπει να ζησουν. Οι φοιτητες, και ειδικοτερα οι μαθητες, συμμετειχαν στις διαδηλωσεις σε μαζικους αριθμους. Οι εξειδιεκευμενοι εργαζομενοι και οι ανεργοι ηταν επισης παροντες. Σε καποιους τομεις της οικονομιας οπου οι κυριως νεοι ανθρωποι εργαζονται κατω απο επισφαλεις συνθηκες και ειναι δυσκολο να αγωνιστουν κατω απο φυσιολογικες συνθηκες – ειδικα στον τομεα της παροχης υπηρεσιων – οι εργαζομενοι που οργανωθηκαν στους χωρους εργασιας με τροπο που υπερβαινει τις ατομικες θεσεις εργασιας, συμμετειχαν στις διαμαρτυριες συλλογικα. Τα παραδειγματα της συμμετοχης αυτης ηταν οι deliverαδες των καταστηματων που φτιαχνουν kebab, οι εργαζομενοι σε bar, σε τηλεφωνικα κεντρα, σε γραφεια, και οι εργαζομενοι στην καθαριοτητα. Απο την αλλη πλευρα, το γεγονος οτι η βασισμενη στους οργανωμενους στους χωρους εργασιας συμμετοχη δεν ξεπερνουσε την ταση των εργαζομενων να συμμετεχουν στις διαδηλωσεις ατομικα ηταν μια απο τις σημαντικες αδυναμιες του κινηματος. Αλλα και αυτο ηταν χαρακτηριστικο των κινηματων σε αλλες χωρες, οπου η προτεραιοτητα της εξεγερσης στους δρομους ηταν η πρακτικη εκφραση της αναγκης υπερβασης της κοινωνικης περιθωριοποιησης που προκαλει η καπιταλιστικη παραγωγη και κριση – συγκεκριμενα, το βαρος της ανεργιας και της επισφαλους εργασιας. Αλλα οι ιδιες αυτες συνθηκες, συνδυασμενες με τις ανυποφορες ιδεολογικες επιθεσεις της αρχουσας ταξης, εχουν δυσκολεψει ιδιαιτερα την ταξη απο το να μπορει να δει τον εαυτο της ως ταξη και τεινουν να ενισχυουν την υποθεση των διαδηλωτων οτι ειναι ουσιαστικα μια μαζα εξατομικευμενων πολιτων, νομιμων μελων μιας «εθνικης» κοινοτητας, και οχι μιας ενιαιας ταξης. Αυτο ειναι το αντιφατικο μονοπατι προς την αποκατασταση της ιδιας της προλεταριακης συνειδησης ως ταξης, αλλα δεν υπαρχει καμια αμφιβολια οτι τα κινηματα αυτα αποτελουν ενα βημα κατα μηκος του μονοπατιου αυτου.

Ενας απο τους βασικους λογους πισω απο το γεγονος οτι μια τοσο μεγαλη μαζα δυσαρεστημενων με τις τρεχουσες συνθηκες διαβιωσης των προλεταριων οργανωσαν διαμαρτυριες με τοσο μεγαλη αποφασιστικοτητα ηταν η αγανακτηση και το αισθημα της αλληλεγγυης εναντια στην αστυνομικη βια και την κρατικη τρομοκρατια. Παρα αυτα, διαφορες αστικες πολιτικες τασεις ηταν ενεργες, προσπαθωντας να επηρεασουν το κινημα εκ των εσω ωστε να το κρατησουν στα ορια της υπαρχουσας κανονικοτητας, ωστε να αποτρεψουν την ριζοσπαστικοποιηση του και να εμποδισουν τις προλεταριακες μαζες που ειχαν βγει στους δρομους εναντια στην κρατικη τρομοκρατια απο το να αναπτυξουν ταξικα αιτηματα αναφορικα με τις ιδιες τις συνθηκες της διαβιωσης τους. Ετσι αν και δεν ειναι δυνατο για εμας να μιλησουμε για ενα αποκλειστικο αιτημα στο οποιο το κινημα εχει συμφωνησει αναμφισβητητα, αυτο που επικρατησε κατα κυριο λογο στο κινημα ηταν τα δημοκρατικα αιτηματα. Η γραμμη που ζητουσε «Περισσοτερη Δημοκρατια» και διαμορφωθηκε με βαση την αντιθεση στο AKP ειναι για την ακριβεια μια θεση εναντιωσης στον Tayyip Erdogan, δεν εξεφρασε τιποτα περισσοτερο απο την αναδιοργανωση του Τουρκικου καπιταλισμου με εναν δημοκρατικοτερο τροπο. Η επιδραση των δημοκρατικων αιτηματων στο κινημα αποτελεσε και την μεγαλυτερη ιδεολογικη αδυναμια του. Γιατι ο ιδιος ο πρωθυπουργος Erdogan κατασκευασε ολες τις ιδεολογικες επιθεσεις του εναντια στο κινημα γυρω απο τον αξονα της δημοκρατιας και των εκλογων· ενω οι κυβερνητικες αρχες, παρα τους τονους ψευδων και διαστρεβλωσεων, επαναλαμβαναν συχνα το επιχειρημα οτι ακομη και σε χωρες που θεωρουνται δημοκρατικοτερες, η αστυνομια χρησιμοποιει την βια εναντια στις ανομες διαδηλωσεις – επιχειρημα που δεν ηταν ολοσδιολου λανθασμενο. Επιπλεον η γραμμη της προσπαθειας ταυτισης των δημοκρατικων αιτηματων με τα αιτηματα των μαζων οταν αντιμετωπιστηκαν με τις αστυνομικες επιθεσεις και την κρατικη τρομοκρατια ειχε ως αποτελεσμα την εξειρηνευση της αντιστασης.

Oι οργανωμενες τασεις στο εσωτερικο του κινηματος

 

Οπως εχουμε ηδη πει, ο αγωνας στο Gezi συμπεριλαμβανε πολλες διαφορετικες τασεις απο την αρχη του. Θα αρμοζε εδω να αναλυσουμε με συντομια την ουσια τους, την βαρυτητα και τα αποτελεσματα των διαφορετικων οργανωμενων τασεων στο εσωτερικο του κινηματος, οι οποιες σαφως αλληλοεπικαλυφθηκαν, καθως και τις τασεις μεταξυ των ανοργανωτων μαζων.

Πρωτα απο ολα, καλο θα ηταν να αναφερουμε την δημοκρατικη ταση η οποια κυριαρχησε σε μεγαλο βαθμο στο κινημα με τα συνθηματα της. Η ταση αυτη, ενσαρκωμενη στην Πλατφορμα Taksim Αλληλεγγυη και τον βουλευτη του BDP Sirri Sureyya Onder, συνενωσε ομοσπονδιες εργατικων σωματειων, αριστερα, σοσιολδημοκρατικα κομματα και εθνικιστικα πολιτικα κομματα, ριζοσπαστικους κυκλους αριστερων περιοδικων, μη-κυβερνητικες οργανωσεις, επαγγελματικα σωματεια, ενωσεις γειτονιων, οικολογους και παρομοιες οργανωσεις και θεσμους. Προς το παρον, μεταξυ των συνιστωσων της Πλατφορμας Taksim Αλληλεγγυη βρισκονται, εκτος των οργανωσεων οπως το KESK, το DISK και η Πλατφορμα Ισχυρης Συνδικαλιστικης Ενοτητας, και κομματα οπως το CHP, το BDP, το Εργατικο Κομμα και σχεδον ολα τα αριστερα κομματα και οι κυκλοι των περιοδικων. Ωστοσο, τα πιο ενεργα στοιχεια στο εσωτερικο της δημοκρατικης τασης που φαινεται πως εχουν παρει τον ελεγχο της Πλατφορμας Taksim Αλληλεγγυη ειναι οι αριστερες εργατικες συνομοσπονδιες οπως το KESK και το DISK. Σαφως, η ενοτητα αυτη πραγματοποιηθηκε στα κορυφαια επιπεδα των αστικων κομματων, ενω τα θεμελια τους εχουν σοβαρες ρωγμες στις βασεις τους. Η αληθινη βαση της δημοκρατικης τασης δεν συγκροτειται απο τις οργανωσεις που την συνιστουν αλλα απο τους υπερασπιστες της αστικης κοινωνιας, της παθητικης αντιστασης και των φιλελευθερων τομεων του κινηματος. Η Πλατφορμα Taksim Αλληλεγγυη και κατα συνεπεια η δημοκρατικη ταση, λογω του γεγονοτος οτι συγκροτηθηκε απο εκπροσωπους καθε ειδους θεσμων και οργανωσεων, αντλησε την ισχυ της οχι απο την οργανικη συνοχη της με τους διαδηλωτες αλλα απο την αστικη νομιμοτητα, και κινητοποιησε πορους και υποστηριξη μονο για τις συνιστωσες της. Με αυτο δεδομενο, η δημοκρατικη ταση εχει μια αδυναμια, αυτη της αποκοπης της απο τις μαζες λογω της ελλειψης μιας οργανικης συνοχης με τους διαδηλωτες, ακομη και με την ιδια την βαση της αναμεσα τους. Παρ’ ολα αυτα, το γεγονος οτι υπαρχει μια σημαντικη αυθορμητη δυναμικη που εκφραζεται με το συνθημα «Tayyip Παραιτησου!» μεταξυ των μαζων, ενισχυει την πλευρα των δημοκρατικων τασεων, παρα το γεγονος οτι η Πλατφορμα Taksim Αλληλεγγυη δεν εθεσε ποτε καποιο τετοιο αιτημα.

Δευτερον, πρεπει να αναφερουμε την εθνικιστικη ταση που ενθουσιαστηκε υπερβολικα οταν ξεκινησε το κινημα αλλα οι προσδοκιες της δεν ευοδωθηκαν και παρεμεινε ετσι μια δευτερευουσα ταση. Μεταξυ της τασης αυτης, το CHP θα πρεπει να αξιολογηθει διακριτα απο το Εργατικο Κομμα και το TGB. Οι προσπαθειες του CHP να καθοδηγησει το κινημα οταν ξεκινησε παρεμειναν ακαρπες και αργοτερα, η εκκληση του Kilicdaroglu προς τους διαδηλωτες να διαλυθουν δεν εισακουστηκε ουτε και απο την ιδια την βαση των υποστηρικτων του CHP. Για την ακριβεια, υπηρξαν διαδηλωτες που εξοργιστηκαν με τους βουλευτες του CHP στην Ιστανμπουλ. Ενω οσον αφορα τους ριζοσπαστες εθνικιστες οπως το Εργατικο Κομμα και το TGB, οι προσπαθειες τους να μετατρεψουν το κινημα σε «Δημοκρατικες» διαδηλωσεις, παρα το γεγονος οτι επεισαν σε καποιες μεμονωμενες περιοχες, δεν ειχαν σημαντικα αποτελεσματα. Μια αλλη επιρροη των εθνικιστων ηταν η, αστεια, προσπαθεια τους να ξεχωρισουν την αστυνομια απο την κυβερνηση του AKP με γραμμες οπως «Υπαρχουν νεοι της ιδιας ηλικιας και στις δυο πλευρες», επιχειρωντας ετσι να καλλιεργησουν συμπαθειες για την αστυνομια. Ωστοσο η ωμη κτηνωδια της αστυνομικης βιας απετρεψε την γραμμη αυτη απο το να γινει σε μεγαλο βαθμο αποδεκτη. Το πιο κοινο συνθημα των εθνικιστων ηταν «Ειμαστε οι στρατιωτες του Mustafa Kemal», και με αυτο επιχειρησαν να παρακινησουν τους διαδηλωτες να τραγουδησουν Kemalικους υμνους. Οι εθνικιστες, οι προσπαθειες των οποιων να αντιδρασουν εναντια στους Κουρδους διαδηλωτες και η γενικη γραμμη που προσπαθησαν να επιβαλλουν στις διαδηλωσεις, δεν βρηκε καμια συμπαθεια απο τις μαζες, οφειλουν την περιορισμενη επιρροη που απολαυσαν στο Kemalικο εκπαιδευτικο συστημα, απο το οποιο αναδυθηκε και η προσφατα πολιτικοποιημενη γενια.

Η αστικη αριστερα αποτελει μια ακομη ταση που χρηζει αναφορας. Η βαση των αριστερων κομματων τα οποια μπορουμε επισης να περιγραψουμε ως την νομιμη αστικη αριστερα ηταν σε μεγαλο βαθμο αποκομμενη απο τις μαζες. Γενικα ακολουθησε ως ουρα της δημοκρατικης τασης. Το BDP, αν και φανηκε πως υποστηριζει την δημοκρατικη ταση, επιχειρησε επισης να αποτρεψει τους Κουρδους απο το να συμμετασχουν στο κινημα, αν και οχι τοσο επιτυχημενα στις μεγαλες πολεις, υποστηριζωντας υπογεια την κυβερνηση με την οποια συνομιλει στο πλαισιο μιας ειρηνευτικης διαδικασιας. Οι Σταλινικοι και Τροτσκιστικοι κυκλοι των περιοδικων, ή η ριζοσπαστικη αστικη αριστερα, ηταν επισης σε μεγαλο βαθμο αποκομμενοι απο τις μαζες. Ασκησαν σημαντικη επιρροη μονο στις γειτονιες οπου ηταν παραδοσιακα ισχυροι. Αλλα αν και αντιταχθηκαν στην δημοκρατικη ταση οταν αυτη επιχειρησε να διαλυσει το κινημα, σε γενικες γραμμες την υποστηριξαν. Οι αναλυσεις της αστικης αριστερας, στο μεγαλυτερο μερος τους, περιοριστηκαν στο να εκφραζουν το ποσο χαρουμενες ηταν με την «λαϊκη εξεγερση» και προσπαθησαν να παρουσιασουν τους εαυτους ως ηγετες του κινηματος. Ακομη και τα καλεσματα σε γενικη απεργια, μια παραδοσιακη απομνημονευση της αριστερας, δεν εγιναν πραγματικα αισθητα μεταξυ της αριστερας λογω της ατμοσφαιρας της τυφλης ευτυχιας. Το πλεον διαδεδομενο συνθημα μεταξυ των μαζων ηταν «Ωμο με ωμο εναντια στον φασισμο».

Ωστοσο η ταση που ειχε την μεγαλυτερη επιδραση και απολαυσε την μεγαλυτερη συμπαθεια μεταξυ της βασης του κινηματος ηταν οι οπαδοι των ποδοσφαιρικων ομαδων. Αν και οι διαχειριστες των ποδοσφαιρικων ultras δεν δρουσαν ξεχωριστα απο την δημοκρατικη ταση, η επιδραση των διαχειριστων αυτων στην ιδια την βαση τους ηταν περιορισμενη. Οι οπαδοι των ομαδων που εχουν αποκτησει μια εμπειρια καθολου πιο αδυναμη απο εκεινη των αριστερων οταν το ζητημα απαιτει την συνεργασια, την συμμετοχη στις διαδηλωσεις και ακομη και τις συγκρουσεις με την αστυνομια, ηταν η μοναδικη λιγοτερο ή περισσοτερο οργανωμενη ταση που δεν ηταν αποκομμενη απο τις μαζες και δρουσε ανετα αναμεσα στην γενικη μαζα των διαδηλωτων. Ηταν επιφανεις ειδικα στις συγκρουσεις. Κατα καποιον τροπο, ειχε ιδιαιτερη σημασια οτι οι οπαδοι των ποδοσφαιρικων ομαδων ηταν εκεινο το κομματι του κινηματος που οι απολιτικες μεχρι τοτε μαζες των διαδηλωτων αισθανθηκαν πιο κοντα τους. Η Τουρκια ειναι μια χωρα οπου η γραμμη «Δεν ειμαι ουτε δεξιος, ουτε αριστερος, αλλα ποδοσφαιρικος» ειναι ιδιαιτερα δημοφιλης. Tο πλεον αξιομνημονευτο συνθημα τους ηταν «Ψεκαστε, ψεκαστε, ψεκαστε με τα δακρυγονα σας! Βγαλτε τα κρανη, αφηστε τα γκλομπ, ας δουμε επιτελους ποιοι ειστε σκληροι νταηδες!».

Η προλεταριακη ταση και η σχεση του κινηματος με την ταξη

 

Προσθετα στις τασεις που προαναφερθηκαν, μπορουμε να μιλησουμε για μια προλεταριακη ταση ή προλεταριακες τασεις στο εσωτερικο του υπαρχοντος κινηματος. Μιλαμε για ταση ή τασεις, γιατι η προλεταριακη ταση ηταν ανενταχτη και διασπαρτη σε αντιθεση με τις τασεις που προσδιορισαμε προηγουμενως. Η προλεταριακη ταση προτεινε συνθηματα οπως «Δεν ειμαστε οι στρατιωτες κανενος» αλλα και «Ειμαστε οι στρατιωτες του Mustafa Keser» και «Ειμαστε οι στρατιωτες του Turgut Uyar» εναντια στα συνθηματα της εθνικιστικης τασης, «Ειμαστε οι στρατιωτες του Mustafa Kemal». Συνθηματα απο τις ημερες του αγωνα στο Tekel οπως «Αντιστεκομαστε με το πεισμα των Κουρδων, τον ενθουσιασμο των Laz και την υπομονη του Τουρκου» ακουστηκαν ξανα. Τα δεντρα στο παρκο Gezi πηραν τα ονοματα των Κουρδων θυματων της σφαγης στο Roboski και των Αραβων θυματων της βομβιστικης ενεργειας στο Reyhanli. Επιπλεον, πολλοι υπερασπιστηκαν την αντισταση στην κρατικη τρομοκρατια εναντια στην παθητικη αντισταση της δημοκρατικης τασης. Απεναντι στις νοοτροπιες αυτες που προσπαθησαν να παρουσιασουν την αστυνομια με συμπαθεια, ακουστηκε το συνθημα «Αστυνομοι γινεται εντιμοι, πουληστε παστες». Ενω η νομιμοτητα των αιτηματων που τεθηκαν απο την Πλατφορμα Taksim Αλληλεγγυη αμφισβητηθηκε. Η ταση προς τον κοινο μεταξυ των διαδηλωτων βανδαλισμο αμφισβητηθηκε επισης, οχι με την κατηγορια πως προκειται για δραση προβοκατορων οπως το εθεσε η δημοκρατικη ταση, αλλα με την υπενθυμιση οτι δεν πρεπει να καταστρεφονται τα μεσα επιβιωσης των φτωχων, με προσπαθειες πειθους. Γενικα, ενα σημαντικο μερος των διαδηλωτων υπερασπιστηκε την ιδεα οτι το κινημα πρεπει να δημιουργησει μια αυτο-οργανωση που θα το διευκολυνει στον καθορισμο του ιδιου του μελλοντος του.

Το κομματι των διαδηλωτων που θελησαν την ενωση του κινηματος με την εργατικη ταξη συγκροτηθηκε απο στοιχεια που κατανοουσαν την σημασια και την δυναμη της ταξης, που αντιτασσονται στην εθνικιστικη ταση αλλα στερουταν καποια σαφη πολιτικη θεση. Ηταν εκεινοι που ξεκινησαν τα καλεσματα για την γενικη απεργια. Ουσιαστικα, αν και με τα καλεσματα αυτα εξεφραζαν την κατανοηση της σημασιας της συμμετοχης του εργαζομενου κομματιου του προλεταριατου, διατηρουσαν ακομη δημοκρατικες αυταπατες. Γιατι η εμπειρια της 5ης του Ιουνη θα αποδεικνυε οτι η πιεση στα σωματεια για μια γενικη απεργια δεν ηταν μια ιδιαιτερα αποτελεσματικη στρατηγικη. Απο την αλλη πλευρα, ενα απο τα σημαντικοτερα οφελη του κινηματος ηταν το γεγονος οτι το κομματι αυτο των διαδηλωτων διδαχθηκαν απο την εμπειρια τους. Στα καλεσματα που εγιναν μετα την 5η του Ιουνη, η ιδεα οτι οι απεργιες πυροτεχνηματα μιας ή δυο ημερων δεν αρκουσαν ειχε γινει πια κοινη, ενω τα καλεσματα για μια απεριοριστη γενικη απεργια διευρυνθηκαν σημαντικα. Επιπλεον, διευρυνθηκε πολυ και ο αριθμος των ανθρωπων που ισχυρισθηκαν οτι ενωσεις οπως το ΚESK και το DISK υποτιθεται οτι ειναι «μαχητικες» αλλα στην πραγματικοτητα δεν διαφερουν καθολου απο την κυβερνηση. Τελος, εναντια στις δρασεις «αγαλμα» που προεκυψαν προσφατα και διαδοθηκαν απο τα media και την δημοκρατικη ταση παρομοια προκειμενου να εγκλωβισουν το κινημα σε ενα εξατομικευμενο και παθητικο πεδιο, αναδυθηκε η ιδεα οτι οι δρασεις αυτες μπορει να εχουν νοημα μονο αν πραγματοποιουνται στους χωρους εργασιας.

Ενα συγκεκριμενο κομματι των προλεταριων εργαζομενων που συμμετειχε επισης στο κινημα, συγκροτησε το βασικο σωμα της προλεταριακης τασης στο εσωτερικο του. Για παραδειγμα, η απεργια της THY στην Ιστανμπουλ επιχειρησε να ενωθει με τον αγωνα στο Gezi. Ειδικοτερα, στον τομεα της υφαντουργιας οπου οι εξαιρετικα δυσκολες συνθηκες εργασιες ειναι κοινες, εισακουστηκαν καποιες τοπικες φωνες. Μια απο τις διαμαρτυριες αυτες πραγματοποιηθηκε στο  Bagcilar – Gunesli στην Ιστανμπουλ, οπου οι υφαντουργοι θελησαν να εκφρασουν τα ταξικα τους αιτηματα καθως και να σταθουν αλληλεγγυοι με τον αγωνα στο παρκο Gezi. Οι υφαντουργοι, υποχρεωμενοι να ζουν κατω απο απανθρωπες συνθηκες εκμεταλλευσης, διαδηλωσαν με πανο που εγραφαν «Χαιρετισμους απο το Bagcilar στο Gezi!» και «Τα Σαββατα πρεπει να ειναι αργιες!». Στο Alibeykoy, της Ιστανμπουλ, χιλιαδες εργατων διαδηλωσαν με πανο που εγραφαν «Γενικη απεργια, γενικη αντισταση». Οι εργαζομενοι στην καθαριοτητα και οι υπαλληλοι γραφειου που πορευθηκαν στην Taksim μαζι εφεραν πανο που εγραφαν «Οχι στην δουλεια, στον αγωνα». Επιπροσθετα με ολα αυτα, το κινημα δημιουργησε μια θεληση για αγωνα μεταξυ των εργαζομενων που συμμετεχουν ως μελη σε σωματεια. Αναμφιβολα, το KESK, το DISK και οι αλλες οργανωσεις που συμμετειχαν στην απεργια αναγκαστηκαν να παρουν τετοιες αποφασεις οχι μονο λογω των κοινωνικων media αλλα εξαιτιας της πιεσης που προεκυπτε απο την ιδια την συμμετοχη τους, οσο εξαναγκασμενη και αν ηταν αυτη. Τελος, η Πλατφορμα των Κλαδων της Turk-Is στην Ιστανμπουλ, που συγκροτηθηκε απ’ ολους τους σωματειακους κλαδους της Turk-Is στην Ιστανμπουλ, καλεσε την Turk-Is και ολα τα αλλα σωματεια να ανακοινωσουν την γενικη απεργια εναντια στην κρατικη τρομοκρατια απο την Δευτερα μετα την επιθεση στο παρκο Gezi, και θα ηταν λαθος να σκεφτουμε οτι τα καλεσματα αυτα εγιναν χωρις την σοβαρη αγανακτηση μεταξυ των εργαζομενων στην βαση αναφορικα με ολα οσα συνεβαιναν.

Παρ’ ολα αυτα, ειναι δυσκολο να ισχυριστουμε οτι το υπαρχον κινημα εχει αναγνωρισει ευρεως τα ιδια τα ταξικα συμφεροντα του και οτι κατευθυνεται σε καποια συνθεση με τον ευρυτερο αγωνα της εργατικης ταξης. Tο γεγονος οτι η προλεταριακη ταση μεταξυ του κινηματος δεν μπορεσε να εκφρασει τον εαυτο της αρκετα ηταν κυριως αποτελεσμα της εμφασης που δινεται στην δημοκρατια σε αντιθεση προς τις κυβερνητικες πολιτικες. Καθως ο αξονας αυτος κυριαρχησε στο κινημα, η ταση των εργατικων στοιχειων αναδειχθηκε σε υποστηρικτικη και τα καναλια της ωριμανσης της μπλοκαριστηκαν. Ετσι, η δημοκρατικη ταση καταφερε να διατηρησει το κινημα στο εσωτερικο του πλαισιου της. Εκτος αυτου παντως και παρα το γεγονος οτι η πλειοψηφια του κινηματος αποτελειται απο προλεταριους, αυτοι αποτελουν ενα μερος μονο της ταξης – οχι την ολοτητα της. Αυτο που εφερε το κομματι αυτο στους δρομους ηταν η κρατικη τρομοκρατια· η ιδια κρατικη τρομοκρατια που προκαλει την αναταραχη στα αλλα κομματια της εργατικης ταξης. Απο την αλλη πλευρα, το γεγονος οτι τα αιτηματα και τα συνθηματα που διατυπωσε η δημοκρατικη ταση κυριαρχησαν στο κινημα, καθως και το γεγονος οτι η προλεταριακη ταση δεν εχει καταφερει ακομη να αναπτυξει ταξικα αιτηματα επικεντρωμενα στις συνθηκες διαβιωσης και εργασιας, θετει ενα σοβαρο εμποδιο στην δυνατοτητα του κινηματος να διαμορφωσει ισχυρους δεσμους με τις μαζες των εργατων.

Τα μεσα μαζικης συζητησης του κινηματος

 

Η κοινη αδυναμια των διαδηλωσεων σε ολη την Τουρκια εγκειται στην δυσκολια τους να δημιουργησουν μια μαζικη συζητηση και να καθορισουν το κινημα μεσω μορφων αυτο-οργανωσης με βαση τις συζητησεις αυτες. Η μαζικη συζητηση που εχει εκδηλωθει σε παρομοια κινηματα σε ολο τον κοσμο ηταν αξιοσημειωτα απουσα κατα την διαρκεια των πρωτων ημερων του κινηματος. Η περιορισμενη εμπειρια της μαζικης συζητησης, συναντησης, και μαζικων συνελευσεων και παρομοια η αδυναμια της κουλτουρας του διαλογου στην Τουρκια αναμφιβολα επηρεασαν ακομη περισσοτερο την αδυναμια αυτη. Απο την αλλη πλευρα, οταν το κινημα ενοιωσε την αναγκαιοτητα της συζητησης αρχισαν να αναδυονται και τα μεσα για την συζητηση αυτη.

Η πρωτη εκφραση της αισθησης της αναγκαιοτητας για συζητηση ηταν η διαμορφωση μιας ανοικτης συνελευσης στο παρκο Gezi. Η ανοικτη συνελευση στο παρκο Gezi δεν προσελκυσε μεγαλη προσοχη ουτε και συνεχιστηκε για πολυ, αλλα παρ’ αυτα η εμπειρια της ειχε καποια επιδραση. Κατα την διαρκεια της απεργιας της 5ης Ιουνιου, οι εργαζομενοι στα πανεπιστημια που συμμετεχουν ως μελη του Eğitim-Sen προτειναν την δημιουργια της ανοικτης συνελευσης. Ωστοσο, η ηγεσια του KESK οχι μονο απερριψε την προταση ευνοωντας μια Πρωτομαγιατικου τυπου, αριστερου εργατικου σωματειου επιτροπη, οι ομιλιες της οποιας δεν εισακουστηκαν, αλλα και απομονωσε τον Κλαδο Νο 5 του Eğitim-sen Branch στον οποιο ανηκουν οι πανεπιστημιακοι εργαζομενοι. Μετα απο αυτα, ο Κλαδος Νο 5 του Eğitim-sen Branch προσπαθησε να δημιουργησει μια αυτονομη ανοικτη συνελευση χωρις να τα καταφερει ομως. Ξανα, εμπνεομενες απο την ανοικτη συνελευση, λαϊκες συνελευσεις δημιουργηθηκαν στο Gazi, στο Okmeydanı και το Sarıyer που βρισκονται στις γειτονιες της Ιστανμπουλ, του Güvenpark και του Keçiören στην Αγκυρα, την πλατεια Gündoğdu και Çiğli στο Ιζμιρ, στην Μερσινα, την Antalya, το Samsun και την Τραπεζουντα. Παρα το γεγονος οτι σε καποιες απο τις λαϊκες αυτες συνελευσεις, οι συμμετεχοντες ανεφεραν τα προβληματα που τους προκαλει το 4+4+4, ο βασικος μισθος και το συστημα υγειας και προτειναν την δημιουργια μιας συνελευσης αντιστασης, η δημιουργια των συνελευσεων αυτων απο την αστικη αριστερα αποτελεσαν εναν σημαντικο περιορισμο.

Εκτος της εμπειριας των ανοικτων και των λαϊκων συνελευσεων αλλες εμπειριες που αναδυθηκαν τις επομενες ημερες ηταν τα forums που εχουν οργανωθει και συνεχιστει με την μαζικη συμμετοχη των ανθρωπων. Τα forums αυτα δημιουργηθηκαν με σκοπο την συζητηση της μελλοντικης πορειας του κινηματος και ειχαν σχεδιασει τις συναντησεις τους απο την αρχη της εβδομαδας μεχρι και την 15η του Ιουνη – ημερα της επιθεσης στο παρκο Gezi. Πραγματι, τα καλεσματα για αυτα τα forums εγιναν απο την Taksim Αλληλεγγυη, η προθεση της οποιας ηταν να εφαρμοσει τα forums ως μεσα πειθους του κοσμου και να «συμπεριλαβει» την αντισταση στο εσωτερικο μιας και μονο συμβολικης σκηνης· αυτος θα ηταν ενας αλλος τροπος πειθαναγκασμου του κοσμου να τερματισει τον αγωνα. Τα forums δεν υιοθετησαν ή αξιωσαν καμια εξουσια ληψης αποφασεων· η λειτουργια τους σχεδιαστηκε ως μεσων διατηρησης του ρυθμου των μαζων απο την Πλατφορμα Taksim Αλληλεγγυη. Η μεθοδευση αυτη προλειανε τον δρομο της τελματωσης των μαζων σε πρακτικα ζητηματα, και ειδικα σε αυτο που αφορα το ειδος της αντιδρασης στην περιπτωση της αστυνομικης παρεμβασης. Παρ’ ολα αυτα, στις συζητησεις αυτες αναδυθηκαν καποιοι συμμετεχοντες που προτειναν οπως οι μαζες αναλαβουν την ευθυνη του κινηματος μεσω της δημιουργιας συνελευσεων, διαμειβωντας εμπειριες απο το κινημα στην Βαρκελωνη, και δηλωνοντας την αναγκη εξαπλωσης του κινηματος στις φτωχες γειτονιες. Πιο σημαντικα ακομη, δηλωνοντας την θεληση διατηρησης των διαδηλωσεων, οι μαζες χαλασαν το παιχνιδι της Taksim Αλληλεγγυη που σκοπευε στην σταδιακη αποκλιμακωση του κινηματος.

Απο την αλλη πλευρα, αν ριξουμε μια ματια στα κινηματα σε ολη την χωρα, η κρισιμοτερη εμπειρια προσφερθηκε απο τους διαδηλωτες στο Eskişehir. Μεσω της γενικης συνελευσης στο Κεντρο Αντιστασης στο Eskişehir, δημιουργηθηκαν επιτροπες ωστε να διαμορφωσουν και να συντονισουν τις διαδηλωσεις. Οι επιτροπες αυτες ειναι, η Επιτροπη Διαδηλωσεων για την επιλογη και τον καθορισμο των διαδρομων και των συνθηματων των διαδηλωσεων· η Πανεπιστημιακη και Εκπαιδευτικη Επιτροπη για την οργανωση συναντησεων, ενημερωσεων και συζητησεων στην πλατεια· η Επιτροπη Προτασεων και Αποψεων για την παραγωγη προτασεων και ιδεων για την αντισταση· η Επιτροπη Καθαριοτητας και Περιβαλλοντος για τον καθαρισμο και την τακτικοτητα των περιοχων οπου στηνονται σκηνες· η Επιτροπη Τυπου για την ληψη video, την online δημοσιευση φωτογραφιων και ειδησεων, και την υποβολη των νεων τους στα μαζικα media· η Επιτροπη Συντονισμου και Επικοινωνιας για τον συντονισμο μεταξυ των επιτροπων· η Επιτροπη Ασφαλειας για την προστασια της πλατειας απο τις απο τα μεσα και απο εξω επιθεσεις· και η Επιτροπη Επειγοντων που δημιουργηθηκε απο φοιτητες της ιατρικης και γιατρους για την παροχη ιατρικης βοηθειας στους τραυματιες. Αυτο που ειναι ακομη πιο σημαντικο ωστοσο ειναι οτι αποφασιστηκε οπως πραγματοποιειται μια γενικη συνελευση καθημερινα για την εποπτευση και την συζητηση των πρακτικων των εν λογω επιτροπων. Με τις εμπειριες αυτες, οι μαζες στο Eskişehir καταφεραν να αναλαβουν τον ελεγχο του κινηματος με την εδραιωση της δικης τους αυτο-oργανωσης. Παρομοια, στην Antakya, η λαϊκη συνελευση πηρε τις αποφασεις της αναφορικα με την τροχια των κινηματων στις 17 Ιουνιου.

Τελος, απο τις 17 Ιουνιου και επειτα, σε διαφορα παρκα γειτονιων στην Ιστανμπουλ, οι μαζες των ανθρωπων εμπνευσμενες απο τα forums στο παρκο Gezi δημιουργησαν μαζικες συνελευσεις με την ονομασια των δημοσιων forums. Μεταξυ εκεινων των γειτονιων που δημιουργησαν forums, ηταν το Beşiktaş, το Elmadağ, το Harbiye, το Nişantaşı, το Kadıköy, το Cihangir, το Ümraniye, το Okmeydanı, το Göztepe, το Rumelihisarüstü, το Etiler, το Akatlar, το Maslak, το Bakırköy, το Fatih, το Bahçelievler, το Sarıyer, το Yeniköy, το Sarıgazi, το Ataköy και το Alibeyköy. Τις ημερες που ακολουθησαν, αλλα forums πραγματοποιηθηκαν στην Αγκυρα και σε πολλες αλλες πολεις. Κατα συνεπεια, προκειμενου να μην χασει τον ελεγχο επι των πρωτοβουλιων αυτων, η Πλατφορμα Taksim Αλληλεγγυη αρχισε να κοινοποιει καλεσματα για τα forums η ιδια. Παρ’ ολα αυτα παντως, ειναι εντονη η πιθανοτητα πως τα forums αυτα μπορουν να αναλαβουν σοβαρες ευθυνες στο αμεσο μελλον. Επιπλεον, υπαρχουν καποιες ιδεες που εκφραζονται στα forums σχετικα με την δημιουργια επιτροπων στους χωρους εργασιας και τις γειτονιες. Το καλεσμα αποφυγης ρατσιστικων, σεξιστικων και ομοφοβικων διαλογων, και η αναμνηστικη επετειος των σφαγων στο Roboski και στο Reyhanlı, καθως και των εργαζομενων στην διαχειριση υδατων στην Muğla που πεθαναν μετα την εισπνοη αεριων μεθανιου, εκφραστηκαν ευρεως στο εσωτερικο των forums.

Ομοιοτητες, διαφορες, και σχεσεις με αλλα κοινωνικα κινηματα

 

Αν και με διαφορους παραλληλισμους, η αντισταση στο παρκο Gezi ειναι μια συνεχεια του κινηματος Occupy στις ΗΠΑ, των Αγανακτισμενων στην Ισπανια, και των κινηματων διαμαρτυριας που ανετρεψαν τον Mubarak στην Αιγυπτο και τον Bin Ali στην Τυνισια, εχει και τις δικες του ιδιαιτεροτητες. Ομοια με ολα αυτα τα κινηματα, στην Τουρκια εκδηλωνεται η ζωτικη ενεργεια του νεαρης ηλικιας προλεταριατου. Στην Αιγυπτο, την Τυνησια και το παρκο Gezi ειναι κοινη η θεληση της αντιστασης για την ανατροπη ενος καθεστωτος που θεωρειται «δικτατορικο». Οπως και στην Αιγυπτο, οι διαδηλωτες σχηματισαν κυκλους γυρω απ’ οσους τηρουσαν τις Μουσουλμανικες προσευχες ωστε να τους προστατευσουν απο τις επιθεσεις· ταυτοχρονα, οι πιο ενεργοι συμμετεχοντες στην Τουρκια εχουν, ομοια με την Αιγυπτο, εκφρασει την εντονη αντιθεση στην παρεμβαση των κληρικων και των φονταμενταλιστων στις καθημερινες τους ζωες. Απο την αλλη πλευρα, ενω η Τυνισια βιωσε μαζικες απεργιες με χιλιαδες εργατων, και η Αιγυπτος την Mahalla και αλλες απεργιες, η Τουρκια εχει περασει μερικες διαμαρτυριες στασης εργασιας... Απο την θετικοτερη πλευρα ομως, στην Αιγυπτο καθως το κινημα αποκτουσε δυναμικη στραφηκε στον στρατο για βοηθεια, ενω στην Τουρκια εχει εκδηλωθει μια αντιδραση εναντια στην εικονα του καταλυτικου αυτου κρατικου θεσμου.

Αντιθετα προς το κινημα στην Τυνισια οπου οργανωθηκε σε τοπικες επιτροπες, και στην Ισπανια και τις ΗΠΑ οπου οι μαζες ανελαβαν γενικα την ευθυνη του κινηματος μεσω γενικων συνελευσεων, η δυναμικη αυτη στην Τουρκια εχει παραμεινει εξαιρετικα περιορισμενη. Στην Ισπανια, μεσα στην κριση του καπιταλισμου, με ολες τις συνεπειες της αυξανομενης ανεργιας, το κινημα των Αγανακτισμενων καταφερε να επηρεασει τον προσανατολισμο των συζητησεων. Ωστοσο, στην Τουρκια, αντι των προβληματων που σχετιζονται με την διαβιωση και τις εργασιακες συνθηκες, κυριαρχησαν τα πρακτικα ζητηματα του ιδιου του κινηματος. Τα πρωταρχικα ερωτηματα αφορουσαν τα πρακτικα και τεχνικα προβληματα των συγκρουσεων με την αστυνομια. Εκτος αυτου, αν και στην Ισπανια η προλεταριακη ταση ανεδειξε ταξικα αιτηματα εναντια στην δημοκρατικη ταση στο κινημα, στην Τουρκια η διαδικασια αυτη εχει σοβαρες ελλειψεις. Η ομοιοτητα με το κινημα Occupy στις ΗΠΑ ηταν οτι συνεβησαν πραγματικες καταληψεις· ωστοσο στην Τουρκια οι καταληψεις ηταν λιγοτερες σε σχεση με την μαζικοτητα της συμμετοχης συγκρινομενης με εκεινη στις ΗΠΑ. Ομοια, τοσο στην Τουρκια οσο και στις ΗΠΑ, υπαρχει μια ταση στο εσωτερικο των διαδηλωτων που κατανοει την σημασια της συμπεριληψης του κομματιου των εργαζομενων προλεταριων στον αγωνα. Το κινημα στις ΗΠΑ δεν καταφερε να συμπεριλαβει το εργαζομενο προλεταριατο παρα τις προσωπο-με-προσωπο εκκλησεις των εργαζομενων στις προβλητες του Oakland – καθως και των καλεσματων μεσω των κοινωνικων media – για μια γενικη απεργια στις Δυτικες ακτες της χωρας. Παρ’ ολα αυτα, και παρα την αποτυχια του κινηματος στην Τουρκια να εδραιωσει μια σοβαρη διασυνδεση με το συνολο της εργατικης ταξης, τα καλεσματα για απεργιες μεσω των κοινωνικων media απαντηθηκαν με περισσοτερες στασεις εργασιας απ’ οσες πραγματοποιηθηκαν στην συνολικη εμπειρια των ΗΠΑ.

Ομως παρ’ ολες αυτες τις ιδιαιτεροτητες, δεν υπαρχει καμια αμφιβολια οτι το κινημα των «Çapulers» αποτελει μερος της αλυσιδας των διεθνων κοινωνικων κινηματων. Αν και δεν καταφεραν να ελξουν την προσοχη απο την αρχη, η επιρροη αυτη φανερωθηκε τις ημερες που ακολουθησαν. Αποδειχτηκε ετσι οτι αν και τα κινηματα φαινομενικα δεν ειχαν τραβηξει την προσοχη οταν συνεβαιναν, αφησαν εντονα ιχνη μεταξυ των μαζων στην Τουρκια. Και αυτο το κινημα, ομοια με τα αλλα διεθνη κυματα αγωνα, σχετιζεται αμεσα με την κριση που ο καπιταλισμος αντιμετωπιζει σε παγκοσμια κλιμακα. Ενας απο τους θεμελιωδεις λογους που εχουν διατηρησει την κυβερνηση του AKP στην εξουσια για 10 χρονια ειναι οτι εχει διεξαγει την διαδικασια της καπιταλιστικης αναδιαρθρωσης. Η αντιδραση εναντια στην πιεση αυτη αρχισε ως αντιδραση στις πρακτικες του AKP. Αλλα μια απο τις καλυτερες ενδειξεις που αποκαλυπτουν πως το κινημα αποτελει μερος του διεθνους κυματος φανερωθηκε στην εμπνευση που προσφερε στους Βραζιλιανους διαδηλωτες. Οι Τουρκοι διαδηλωτες χαιρετησαν την ανταποκριση απο την αλλη ακτη του κοσμου με συνθηματα  οπως «Ειμαστε μαζι, Βραζιλια + Τουρκια» και «Βραζιλια μην το βαζεις κατω!» (στα Τουρκικα). Και μιας και το κινημα ενεπνευσε διαδηλωτες με ταξικης βασης αιτηματα στην Βραζιλια, στην επερχομενη διαδικασια  μπορει να επηρεασει θετικα την ανθηση των ταξικων αιτηματων και στην Τουρκια.

Η εμπειρια που απεκτησε το κινημα

 

Το κινημα στην πλατεια Taksim και το παρκο Gezi αντιστοιχει στην οργη εναντια στην κρατικη τρομοκρατια, την αστυνομικη βια και τις καταπιεστικες και απαγορευτικες πολιτικες της κυβερνησης του ΑKP και του πρωθυπουργου Tayyip Erdoğan. Κατα την διαρκεια της περιοδου αυτης, οι μαζες που ισως να μην ειχαν ποτε συμμετασχει σε διαδηλωσεις ή βαδισει εστω με ανθρωπους που μοιραζονται τις αποψεις τους, και συμμετειχαν σε εναν αγωνα που προσδιοριστικε ως απολιτικος, εχουν πια πολιτικοποιηθει. Οι μαζες των ανθρωπων βιωσαν την αλληλεγγυη, διαμορφωσαν οι ιδιοι τις θεσεις τους, συζητησαν για τις ζωες που θελουν στο παρκο Gezi και σε αλλα κατειλημμενα παρκα. Τα κινηματα εκαναν την διαφορα με την δημιουργια συλλογικων κουζινων, τις ελευθερες βιβλιοθηκες, τα κεντρα φροντιδας για τους τραυματιες με εθελοντες εργαζομενους απο τον τομεα της υγειας, και τους χωρους κοινης διαβιωσης, στους οποιους ο καθενας μπορουσε να ελθει και να μεινει. Ηταν ενας απο τους σημαντικοτερους λογους διατηρησης της υποστηριξης προς το κινημα τις επομενες ημερες του. Και βιωσαν βεβαια τους τροπους αντιστασης εναντια στα αστυνομικα δακρυγονα.

Οι ανθρωποι συνειδητοποιησαν την δυναμη του μαζικου κινηματος μεσω της θελησης για αντισταση στην φυσικη ισχυ του κρατους. Μπορει να τονιστει οτι τα κοινωνικα media εχουν αξιοποιηθει αποτελεσματικα για την οργανωση συγκεντρωσεων και διαδηλωσεων. Τα κοινωνικα δικτυα εχουν επισης χρησιμοποιηθει για την αποτροπη συλληψεων διαδηλωτων καθως και για την παροχη στεγασης τους. Ενω για να αντιμετωπισουν το σβησιμο του δημοσιου φωτισμου των δρομων κατα την διαρκεια των συγκρουσεων, οι ανθρωποι αναβαν τα φωτα στα σπιτια τους· και τα φαρμακεια προσφεραν δωρεαν φαρμακευτικο υλικο: ολα αυτα ηταν σημαντικες συγκινητικες λεπτομερειες του κινηματος. Η νεα γενια που συγκρουστηκε με την αστυνομια απαντησε στις επιθεσεις χρησιμοποιωντας την γλωσσα της μουσικης και του χιουμορ. Αυτο ειχε ως αποτελεσμα την ελξη της συμπαθειας των ανθρωπων. Χαρακτηρισμενοι απο την γλωσσα του κρατους ως περιθωριακοι, οι «chapulers» εχουν αγκαλιαστει ακομη και απο ανθρωπους που δεν συμμετειχαν αμεσα στο κινημα.

Oι προοπτικες μας

 

Αν και αντιθετα με παρομοια κινηματα δεν υπαρχουν αυταπατες εδω πως το κινημα αυτο ειναι μια επανασταση, οι πιο ενθουσιωδεις συμμετεχοντες στο κινημα ταυτιζουν τις διαδηλωσεις με μια επαναστατικη κατασταση. Το πρωτο πραγμα που πρεπει να θυμομαστε οταν ανταποκρινομαστε σε τετοιες ιδεες ειναι η επιμονη επαναστατων του παρελθοντος, οπως ο Lenin ή της Ιταλικης κομμουνιστικης αριστερας, οτι μια επαναστατικη κατασταση μπορει να ειναι μονο παραγωγο της ωριμανσης των αντικειμενικων και υποκειμενικων συνθηκων σε διεθνες επιπεδο. Και παρα την σαφως διεθνη δυναμικη των εξεγερσεων του 2011 και του 2013, οι οποιες αποτελουν μια απαντηση στην ολο και πιο βαθια παγκοσμια κριση του καπιταλιστικου συστηματος, παρ’ ολα αυτα δεν αναλογουν ακομη σε μια επαναστατικη κατασταση. Στο σημειο αυτο, ειναι σημαντικο να θυμομαστε τι ειπε ο Lenin σχετικα: «Ποια, γενικα μιλωντας, ειναι τα συμπτωματα μιας επαναστατικης καταστασης; Σιγουρα δεν θα κανουμε λαθος αν την εντοπισουμε στα ακολουθα τρια βασικα συμπτωματα: (1) οταν ειναι αδυνατον για τις αρχουσες ταξεις να διατηρησουν την ταξη χωρις οποιαδηποτε πολιτειακη αλλαγη· οταν υπαρχει καποια κριση, της μιας ή της αλλης μορφης, μεταξυ των «ανωτερων ταξεων», μια κριση στην πολιτικη της αρχουσας ταξης, που οδηγει σε ρηξη, μεσω της οποιας ξεσπαει η δυσαρεσκεια και η αγανακτηση των καταπιεσμενων ταξεων. Για να συμβει μια επανασταση, δεν αρκει συνηθως για τις «χαμηλοτερες ταξεις να μην θελουν να ζουν οπως παλια»· ειναι απαραιτητο επισης οπως και «οι ανωτερες ταξεις δεν μπορουν» να ζουν με τον παλιο τροπο· (2) οταν η απελπισια και η θεληση των καταπιεσμενων ταξεων εχουν γινει πολυ οξυτερες απ’ οτι ειναι συνηθως· (3) οταν, ως συνεπεια των προαναφερθεντων αιτιων, υπαρχει μια σημαντικη αυξηση στην δραστηριοτητα των μαζων, οι οποιες αδιαμαρτυρητα επιτρεπουν στους εαυτους τους να ληστευονται σε «καιρο ειρηνης», αλλα σε ταραχωδεις καιρους, ελκονται απο ολες τις περιστασεις της κρισης καθως και απο τις ιδιες της «ανωτερες ταξεις» στην ανεξαρτητη ιστορικη δραση».4

Τα κινηματα στην Μεση Ανατολη, την Ισπανια, την Τουρκια, την Βραζιλια και αλλου δεν περιλαμβανουν κανενα απο τα τρια αυτα χαρακτηριστικα. Σαφως, οι εξουσιαζομενοι δεν θελουν να εξουσιαζονται αλλα οι εξουσιαστες μπορουν να διατηρουν ποιοτικα την εξουσια τους με τον τροπο που το εκαναν παντα. Η φτωχεια και η μιζερια των καταπιεσμενων ταξεων ξεπερνανε τα συνηθισμενα επιπεδα. Μα απο τις σημαντικοτερες επωδους της κυβερνησης στην Τουρκια ειναι η αναφορα στην «πολλα υποσχομενη» αναπτυξη της Τουρκικης οικονομιας τα τελευταια προσφατα χρονια.

Σημαντικοτερο ολων ωστοσο ειναι ισως το γεγονος οτι κανενας απο τους αγωνες αυτους δεν εχει ανεξαρτητοποιηθει απο τους αστους δημοκρατες. Σε αυτο το αδιεξιοδο του καπιταλισμου, οταν η κοινωνικη καταπιεση αυξανεται, οι συνθηκες ζωης και εργασιας των εργαζομενων γινονται ολο και δεινοτερες, οι πολεμοι χρονιοι, οι ζωτικοι χωροι των ανθρωπων καταστρεφονται, το προβλημα της στεγασης ειναι κοινο, η αστικη δημοκρατια δεν μπορει να ειναι τιποτα αλλο παρα αστικη δικτατορια. Ασχετα με το αν στην εξουσια βρισκονται δεξιες ή αριστερες κυβερνησεις στην περιοδο αυτη που γινεται ολο και πιο δυσκολο για τον κρατικο καπιταλισμο να εξασφαλισει κεφαλαια και να παρακρατα ενα κομματι απο την πιτα, ολες οι κυβερνησεις θα εφαρμοζουν τετοιες πολιτικες εναντιον των μαζων. Η δημοκρατια ειναι τα δακρυγονα, η δημοκρατια ειναι τα αστυνομικα γκλομπ, η δημοκρατια ειναι τα υδροβολα οχηματα. Η δημοκρατια ειναι ο αστικος τρομος που σφαγιαζει τρια παιδια της ταξης μας χωρις η ιδια να ριγει. Η δημοκρατικη ταση που κυριαρχει στο εσωτερικο του κινηματος και η πολιτικη ποιοτητα των αιτηματων της αντιστοιχουν σε μια δημοκρατια που δεν ειναι παρα το εργαλειο αναπτυξης της αστικης εξουσιας και του ψευδους ιδεολογηματος της αναπτυξης. Πισω απο το συνθημα «Tayyip παραιτησου» που τραγουδουσαν οι διαδηλωτες, κρυβεται η αυταπατη οτι πολλα απο τα δεινα που προκαλεσε η κυβερνηση του θα διορθωθουν απο την αστικη εξουσια που θα αντικαταστησει τον Erdogan εαν παραιτηθει. Ομως γνωριζουμε οτι τιποτα τετοιο δεν ειναι εφικτο σημερα.

Και ακομη περισσοτερο, η δημοκρατικη ταση στο εσωτερικο του κινηματος καθως και μεταξυ καποιων αστων συγγραφεων και δημοσιογραφων που περιγραφουν το κινημα ως την δημοκρατικη αντιδραση για ολα οσα δεν πανε καλα στην χωρα, σκοπευει να κατευθυνει το κινημα στην κοινοβουλευτικη οδο. Πραγματι, αναλυωντας την Πλατφορμα Taksim Αλληλεγγυη, θυμομαστε την συμμαχια Κλαδου Ελιας που ανηλθε στην εξουσια αντιτιθεμενη στον Berlusconi. Αναμφιβολα, μια τετοια πορεια των γεγονοτων θα αποτελουσε ενα τραγικο τελος για το κινημα, θα σημανει τον θανατο του για την εργατικη ταξη. Στην περιοδο που ερχεται, αυτο μπορει καλλιστα να αποδειχτει ενας ακομη πιο μεγαλος κινδυνος για το κινημα και απο την κρατικη τρομοκρατια.

Κι ομως, παρ’ ολες τις αδυναμιες και τους κινδυνους που αντιμετωπιζει το κινημα, αν οι μαζες στην Τουρκια δεν ειχαν καταφερει να αναδειχθουν σε εναν απο τους κρικους στην αλυσιδα των κοινωνικων εξεγερσεων που κλονιζουν τον καπιταλιστικο κοσμο, το αποτελεσμα θα ηταν μια μακραν μεγαλυτερη αισθηση αδυναμιας. Το ξεσπασμα ενος κοινωνικου κινηματος μιας κλιμακας που δεν εχει ειδωθει στην χωρα αυτη απο το 1908 εχει κατα συνεπεια ιστορικη σημασια.

Tο μελλον του κινηματος εξαρταται απο το αν το προλ

από . 10/04/2014 8:43 πμ.


Tο μελλον του κινηματος εξαρταται απο το αν το προλεταριακο κομματι που αποτελει και την πλειοψηφια του θα ειναι σε θεση να εκφρασει ταξικα αιτηματα που εκφραζουν τις συνθηκες της ζωης και της εργασιας του, καθως και απο το αν θα παρει τον ελεγχο του κινηματος στα χερια του με τις μαζικες συζητησεις και την διαδοση του κινηματος στο συνολο της ταξης στην βαση των χωρων εργασιας, αντι της προσπαθειας να πιεσει για την συμμετοχη των συνδικατων σε αυτο.

Dünya Devrimi, Τομεας ICC στην Τουρκια

21.06.2013

1 Ενας νεολογισμος που προεκυψε απο την υιοθεσια εκ μερους των διαδηλωτων της Τουρκικης εκφρασης «çapulcu», η οποια χρησιμοποιηθηκε αρχικα απο τον Τουρκο πρωθυπουργο για να περιγραψει τους διαδηλωτες. Ο ορος εχει μια σημασια χονδρικα ομοια με τους αβρακωτους της Γαλλικης επαναστασης ή τον οχλο γενικα.

2 Οι στιχοι αυτοι παρθηκαν απο το ποιημα με τιτλο «Γαλα» στα Τουρκικα, γραμμενο απο τον διαδηλωτη Ozan Durmaz στην μνημη των Abdullah Cömert, Ethem Sarısülük και Mehmet Ayvalıtaş. Η πληρης εκδοχη μπορει να βρεθει στην ακολουθη διευθυνση στην Τουρκια: http://www.tuhaftemaslar.com/sut/

 

3 Συμφωνα με τις δημοσκοπησεις, 58% των διαδηλωτων στο παρκο Gezi ηταν μισθωτοι εργαζομενοι, 10% ανεργοι και 24% φοιτητες. Συνολικα, το 92% ηταν εργαζομενοι ή μελλοντικοι εργαζομενοι.

4 Lenin, Η Καταρρευση της Δευτερης Διεθνους

http://libcom.org/news/turkey-cure-state-terror-isnt-democracy-26062013

 

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License