Μαρξ, Μπακούνιν και κοινωνικός μετασχηματισμός

.

Toυ John Clark

 

Στη διεξαχθείσα ανάμεσα στο 1860 και στο 1870 συζήτηση μεταξύ του Μαρξ και του Μπακούνιν αποκαλύφθηκαν δύο διαφορετικές ερμηνείες της κοινωνικής αλλαγής, της φύσης της κυριαρχίας και των συνθηκών για την απελευθέρωση του ανθρώπου. Μολονότι η διαφωνία είχε τις βάσεις της σε θεμελιώδεις θεωρητικές διαφορές, που είναι ακόμη και σήμερα σημαντικές, η διαμάχη απασχόλησε για πολύ καιρό μόνον τους ιστορικούς, οι οποίοι είχαν καταλάβει την σπουδαία σημασία της. Αυτή η διαμάχη ήταν και η πρώτη αιτία, πραγματικά, για τη διάλυση της Πρώτης Διεθνούς και αργότερα σφράγισε τούς δύο πόλους του διεθνούς κινήματος των εργαζομένων.

Εν τω μεταξύ, και ενώ τόσο ο κοινοβουλευτικός σοσιαλισμός όσο και ο επαναστατικός κομμουνισμός επαναδιαμορφώθηκαν βάσει των ιδεών του Μαρξ, το αναρχοσυνδικαλιστικό κίνημα, σπουδαιότερο στη Νότια Ευρώπη και εν μέρει στις χώρες της Λατινικής Αμερικής, είχε ως κέντρο αναφοράς του την παράδοση του Μπακούνιν. Αλλά όμως, από το τέλος της δεκαετίας του '30, ο αναρχοσυνδικαλισμός εισέρχεται σε μια περίοδο αγωνίας· οι αναρχοσυνδικαλιστικές οργανώσεις έχασαν τη μαζικότητα τους εξ΄ αιτίας ή της λιποταξίας προς τον κομμουνισμό ή της καταπίεσης από αυταρχικά καθεστώτα. Εάν η αποτελεσματικότητα αποτελεί το κριτήριο για να διαγνώσουμε την αξία μιας θεωρίας, τότε η ιστορία αποφάσισε υπέρ του Μαρξ και εναντίον του Μπακούνιν΄ έτσι, η συζήτησή τους θα μπορούσε να καταχωρηθεί ως ένα μικρό κεφάλαιο στην ιστορία του θριάμβου του μαρξισμού επί όλων των άλλων κινημάτων που έχουν προβάλλει εναλλακτικά οράματα επαναστατικών θεωριών και πρακτικών. Το περιεχόμενο της συζήτησης θα μπορούσε να αγνοείται, παρ΄ όλο που η διαμάχη είναι ακόμη μεγάλης σπουδαιότητας και παρ΄ όλο που ο Μπακούνιν είναι στην πραγματικότητα, εν αντιθέσει προς τις επικρατούσες πεποιθήσεις, ένας σοβαρός πολιτικός στοχαστής, του οποίου τα έργα αξίζουν μία προσεκτική εξέταση. Αλλά, εκείνες οι πρώτες συζητήσεις προσλαμβάνουν τη σωστή τους άξια στη σημερινή κυρίως συγκυρία, στην οποία προβλήματα όπως αυτά της αυτοδιαχείρισης και της ατομικής ελευθερίας δημιουργούν ζυμώσεις στα επίσημα μαρξιστικά κόμματα, όπου η απογοήτευση από την εξέλιξη του κρατικού σοσιαλισμού όλο και αυξάνεται και όπου επανεμφανίζονται τα ίδια επιχειρήματα, που είχαν τεθεί τότε από τον Μπακούνιν1.

Το όραμα του Μπακούνιν για την πραγματικότητα που αναπτύχθηκε εν μέρει μέσω της επιρροής του Μαρξ, είναι εντελώς ματεριαλιστικό και μολονότι κατηγορήθηκε πολλάκις ότι συναινούσε προς έναν κάποιον τύπο «βολονταρισμού», δεν προσδίδει, στην πραγματικότητα  καμία απολύτως σημασία στην «ελεύθερη βούληση», την οποία θεωρεί μία μεταφυσική και θρησκευτική πλάνη. Και οι δύο θεωρητικοί αποδέχονται το φυσικό και υλικό κόσμο ως ικανή βάση για να κατανοήσει κανείς την πραγματικότητα και δεν υποστηρίζουν  κανένα μεταφυσικό βασίλειο. Στη «Διεθνή και ο Καρλ Μαρξ», ο Μπακούνιν λαμβάνει όπως ο Μαρξ, μία κριτική θέση απέναντι στην ιστορική εξέλιξη, η οποία θα έπρεπε να ερμηνευτεί ως θέση που στοχεύει να τονίσει ότι οι ιστορικές μάχες της ανθρωπότητας έχουν σταθερό σκοπό τη δημιουργία μιας ελεύθερης από την κυριαρχία ανθρώπινης κοινότητας, ή όπως υποστηρίζει στο αναφερθέν έργο, «την πληρέστερη κατάκτηση και θεμελίωση της προσωπικής ελευθερίας και εξέλιξης υλικής, πνευματικής και ηθικής του κάθε ατόμου δια μέσου της εντελώς αυθόρμητης και ελεύθερης οργάνωσης της οικονομικής και κοινωνικής αλληλεγγύης»2. Αυτή η κρίση ωθεί τον Μπακούνιν στο να κατακρίνει πολλές όψεις της ανάλυσης του Μαρξ, συμπεριλαμβανομένων και των διαδοχικών εκτιμήσεών του πάνω στην εγγενή αναπτυξιακή δυνατότητα της καπιταλιστικής παραγωγής. Από αυτήν την κριτική προέρχεται, κατά κάποιον τρόπο, μία ευρύτερη αντίληψη για τον ιστορικό υλισμό, πιο ανοικτή στην κουλτούρα και την υποκειμενικότητα.

 

Ο Μπακούνιν επικεντρώνει την κριτική του πάνω στη γνώμη του Μαρξ ότι η οικονομία αποτελεί τη βάση όλης της ιστορικής εξέλιξης3. Σύμφωνα με τον Μπακούνιν, αν η ανθρωπότητα αγωνίζεται για να πραγματώσει την απελευθέρωσή της,  δεν είναι οι οικονομικές συνθήκες εκμετάλλευσης και αθλιότητας που μπορούν να την καθορίσουν, αλλά μάλλον μία δραστήρια αγωνιστική διαδικασία καθώς και οι γνώσεις που αποκτά σ' αυτόν τον αγώνα.  «Πώς μπορούν οι εργαζόμενες μάζες να αποκτήσουν συνείδηση των δικαιωμάτων τους; Μόνο διά μέσου της μεγάλης τους ιστορικής πείρας, διά μέσου αυτής της μεγάλης παράδοσης, που αποκτούν στη διάρκεια αιώνων και μεταβιβάζεται από γενιά σε γενιά, που αυξάνεται συνεχώς και εμπλουτίζεται με νέους πόνους και νέες αδικίες και που επιτυγχάνει, εν τέλει, να διαποτίσει και να διαφωτίσει τις μεγάλες προλεταριακές μάζες» 4. Αυτή η ιστορική γνώση θα όφειλε επίσης, να ευνοεί την ανάπτυξη οργανωτικών μορφών και διαπροσωπικών σχέσεων συνειδητά ελευθεριακών· χωρίς μία τέτοια συνείδηση και χωρίς την ελευθεριακή κουλτούρα στην οποία είναι βυθισμένη, οι μάζες δεν μπορούν να καταστούν δημιουργικά δραστήριες στην ιστορία και καθίστανται θύματα μιας νέας κυριαρχίας.

 

Ο  οικονομικός ντετερμινισμός του Μαρξ

Αλλά υπάρχει, πράγματι, στο Μαρξ ο οικονομικός ντετερμινισμός που του καταμαρτυρά ο Μπακούνιν; Πράγματι υπάρχει, ειδικά αν αναφερθούμε στον κλασσικό τύπο για τον προσδιορισμό της φύσης του οικονομικού ματεριαλισμού του Μαρξ, δηλαδή στον Πρόλογο στη «Συμβολή στην Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας». Στα τελευταία έργα του Μαρξ, όπως στα «Grundrisse» και στο «Κεφάλαιο», η παλιά άποψη συνεχίζει να κατέχει μία κεντρική θέση στη σκέψη του και τα σχόλιά του στη «Συμβολή στην Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας» δεν αποτελούν μία απομονωμένη απόκλιση. Αν και στα «Grundrisse» συναντάται μία θαυμάσια ανάλυση των συνδέσεων μεταξύ της προκαπιταλιστικής ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, της δημιουργίας του νομισματικού πλούτου και της διαθεσιμότητας του εμπορεύματος - εργασία, οι παραγωγικές δυνάμεις θεωρούνται ακόμη το καθοριστικό αίτιο για τη γέννηση της νέας μεθόδου της παραγωγής. Το ίδιο ισχύει και για το «Κεφάλαιο».

 

Αλλά, ας επανέλθουμε στα «Grundrisse»  για τα σημαντικότερα παραδείγματα του παραγωγιστικού οράματος της κοινωνίας στο Μαρξ. Αυτά συναντώνται όχι μόνο στη συζήτηση για την ανθρωπότητα εντός των πλαισίων του καπιταλιστικού καθεστώτος, αλλά ακόμη και στον τρόπο με τον οποίο αναλύονται οι προκαπιταλιστικές και οι μετακαπιταλιστικές κοινωνίες. Στη συζήτηση για τις πρωτόγονες κοινωνίες, ο Μαρξ ασχολείται με το μύθο, μία από τις πιο πολύπλοκες και πλούσια αναπτυγμένες συμβολικές μορφές· αυτός, τουναντίον, τον θεωρεί μία πρωτόγονη απόπειρα να κυριαρχηθεί η φύση, μια φανταστική κυριαρχία, εκπηγάζουσα από την πρόσκαιρη ανικανότητα της ανθρωπότητας να επιτύχει μια πραγματική κυριαρχία δια μέσου της παραγωγής. «Όλη η μυθολογία καταπιέζει, κυριαρχεί και μορφοποιεί τις δυνάμεις της φύσης στη φαντασία και με τη φαντασία, που κατόπιν εξαφανίζονται με την έλευση της πραγματικής γνώσης». Έτσι ο μύθος απορροφάται στη σφαίρα χρήσιμης δραστηριότητας και ενώνεται με την ιδέα της χρησιμοποίησης της φύσης ως καθαρού μέσου. Η μυθολογική συνείδηση εκπίπτει, κατ' αυτόν τον τρόπο, σε μια ιδεαλιστική και αναποτελεσματική τεχνική, προορισμένη να υπερβαθεί από την αποτελεσματικότερη - και ως εκ τούτου υπέρτερη - τεχνική του υλικού μετασχηματισμού.

 

Ίσως, η δριμύτερη κριτική στο Μαρξ επί αυτού του ζητήματος ασκήθηκε πρόσφατα από το Sahlins, ο οποίος θέτει αντιμέτωπη τη μαρξιανή θεωρία με την κεντρικότητα στην ανθρώπινη ύπαρξη μιας πολιτισμικής λογικής, η οποία δεν μπορεί να απορροφηθεί μέσα σε μία πραγματιστική  ή εργαλειακή ορθολογικότητα, που δεν την ενδιαφέρει πόσο βαθειά μπορεί να θεμελιώνεται πάνω σε μια κοινωνική αντίληψη της ανθρώπινης εξέλιξης. Σύμφωνα μ΄ αυτή την άποψη, «το είδος στο οποίο ανήκουν τα ανθρώπινα όντα του Μαρξ είναι αυτό του Homo Economicus » και το πρόγραμμα του Μαρξ για την απελευθέρωση του ανθρώπου, είναι «μια εξιδανικευμένη νοοτροπία της αγοράς, η οποία συνδυάζει τις ανθρώπινες ανάγκες (της αυτοπραγμάτωσης), την ένδεια των φυσικών πηγών (των αντικειμενικών οικονομικών μέσων) και μία προοδευτική απελευθέρωση του ανθρώπου από αυτές τις σκοτεινές συνθήκες με μια αυτοκαθοριζόμενη πράξη». Αυτό το όραμα του προτάγματος της χειραφέτησης δια μέσου της παραγωγής συναντάται σε μεγάλο μέρος της μαρξιανής επιστημολογίας, για την οποία η σημασία εκπίπτει σε μια καθαρή ταξινόμηση και η πολιτισμική δημιουργία σε αντανάκλαση των υλικών πράξεων· αυτή η έκπτωση, όμως, αγνοεί την κεντρικότητα της συμβολικής διαδικασίας. Η μαρξιανή θέση δε θεωρεί ότι όλες οι αξίες, συμπεριλαμβανομένων και των αξιών χρήσεως, μπορούν να καθορίζονται μόνο (και, πράγματι  σε μεγάλο μέρος συγκροτούνται) από ένα σύστημα σημασιών, το όποιο δεν μπορεί να περιορίζεται σε μία εξιδανικευμένη έκφραση των βιολογικών αναγκών ή και ευρύτερων αναγκών, που παράγονται από την εξέλιξη της διαδικασίας του υλικού μετασχηματισμού. Το μαρξιανό παραγωγιστικό όραμα της ανθρώπινης δραστηριότητας αγνοεί ότι ο πολιτισμικός λόγος δεν υποτάσσεται στην πρακτική λογική και το αποτέλεσμα είναι ότι ο Μαρξ καθίσταται ανίκανος να ανακαλύψει, εν όλω, τη σχετικότητα των θεσμίσεων της αστικής κοινωνίας, του ίδιου του πολιτισμού αναφορικά με την πράξη, την εργαλειακή δράση και την τεχνική· εξ άλλου, αυτό το παραγωγιστικό όραμα, για να περιοριστούμε στην κριτική του Μαρξ, περιορίζει ακόμη και το δικό του όραμα των παραμέτρων, στις όποιες γεννάται το πρόταγμα της ανθρώπινης χειραφέτησης.

 

Όλη αυτή η όψη της σκέψης του Μαρξ, η τάση του προς έναν οικονομικό ντετερμινισμό και προς ένα παραγωγιστικό όραμα της ανθρώπινης φύσης, αποτελεί τον πυρήνα της διαφωνίας μεταξύ Μπακούνιν και Μαρξ επί του θέματος της ιστορικής σημασίας της καπιταλιστικής παραγωγής. Σύμφωνα με τον Μπακούνιν, ο Μαρξ, άκριτα, θεωρεί αναγκαία για την απελευθέρωση της ανθρωπότητας πολλά στοιχεία της αστικής κοινωνίας και της καπιταλιστικής παραγωγής. Επομένως ο Μαρξ και μαζί του μεγάλο μέρος του κινήματος των εργαζομένων, ήταν ακόμη ανίκανοι να προσεγγίσουν κριτικά πολλές προϋποθέσεις της εποχής τους και κατέστη αναγκαία μία πληρέστερη ανάλυση επί του θέματος της υπεροχής των κατηγοριών της αστικής ιδεολογίας στο πεδίο του πολιτικού διαλόγου και μια ριζικότερη ρήξη με αυτή την ιδεολογία.

   Όπως εξηγεί ο Μπακούνιν «… εμείς, πράγματι, αναγνωρίζουμε το χαρακτήρα της αναγκαιότητας και του αναπόφευκτου όλων των ιστορικών φαινομένων, αλλά δε μένουμε αδιάφοροι απέναντι σ' αυτά και προ πάντων, προφυλασσόμαστε πολύ από το να τα εξάρουμε, όταν από τη φύση τους αποκαλύπτονται εμφανώς αντιφατικά απέναντι στο υπέρτατο στόχο της ιστορίας»5, που είναι, για τον Μπακούνιν, η πραγματοποίηση μιας κοινωνίας χωρίς κυριαρχία. Το ειδικό αντικείμενο της διαφωνίας είναι η ιστορική σημασία της αστικής κοινωνίας. Σύμφωνα με τον Μπακούνιν, ο Μαρξ βλέπει την εξέλιξη του καπιταλισμού ως ένα βήμα μπροστά προς την κοινωνική επανάσταση και προς τη γέννηση μιας ελεύθερης κοινωνίας. Ο Μαρξ υποστηρίζει (όπως έχει γράψει ο Μπακούνιν) ότι αν «οι χώρες είναι πιο καθυστερημένες από την άποψη της καπιταλιστικής παραγωγής, τοποθετούνται αναγκαστικά στο ίδιο επίπεδο και από την άποψη της κοινωνικής επανάστασης».

 

 

Διαβάστε όλο το κείμενο εδώ:

http://eleftheriakos.gr/node/240#_ednref11

Σημείωση

Είναι σημαντικό να διαβαστεί αυτή η μπροσούρα από όλους τους αναρχικούς  ιδιαίτερα από την στιγμή που παρουσιάζονται στο αναρχικό χώρο αντιλήψεις που θέλουν να παντρέψουν μαρξισμό και αναρχισμό, μερική θα πουν ότι η διαμάχη είναι παλιά και δεν ανταποκρίνεται στης νέε συνθήκες που αντιμετωπίζουμε. Θα απαντήσω σε όλους αυτούς  ότι δεν είναι δογματισμός να αναφέρεσαι στης βασικές θεμελιακές αξιακες θέσεις που διαφοροποιούν τον μαρξισμό από των αναρχισμό και φυσικά  να μην βλέπεις την εξέλιξη και επίπτωση που είχε ο μαρξισμός ως αναφορά  το ζητιμα της κοινωνικής απελευθέρωσης.

«…Η ελευθερία χωρίς σοσιαλισμό είναι προνόμιο και αδικία και ο σοσιαλισμός χωρίς ελευθερία είναι υποδούλωση και βαρβαρότητα…». Μιχαήλ Μπακούνιν

από στις παρατηρήσεις του 10/12/2013 6:10 μμ.


αλλά χωρίς τον μαρξ ως ανάλυση του τρόπου αναπαραγωγής των ταξικών κοινωνιών ενδεχομένως και να μην τον μαθαίναμε ποτέ. άλλωστε είχε αποδεχτεί συλλήβδην το κεφάλαιο δηλαδή η κριτική του αναβαθμίστηκε από τον ίδιο τον μαρξ. και οι δύο πάντως πέφταν σε αντιφάσεις και κάνανε κάποιες βλακείες

από Francois 13/12/2013 12:07 μμ.


"Θα απαντήσω σε όλους αυτούς  ότι δεν είναι δογματισμός να αναφέρεσαι στης βασικές θεμελιακές αξιακες θέσεις που διαφοροποιούν τον μαρξισμό από των αναρχισμό και φυσικά  να μην βλέπεις την εξέλιξη και επίπτωση που είχε ο μαρξισμός ως αναφορά  το ζητιμα της κοινωνικής απελευθέρωσης."

Και όμως αυτό είναι δογματισμός. Ειδικά οταν χρησιμοποιείς τα γνωστά τραγικά επιχειρήματα περί και καλα οικονομικού ντετερμινισμού από άγχος μη μας πέσει κόκκινο στο μαύρο και το λερώσει. Μήπως να δούμε και την επιρροή του Μπακούνιν στο αναρχικό κίνημα και να δούμε που οδήγησε αυτό; Αφού εμμέσως μπλέκεται ο Μαρξ με το ρώσσικο κομμουνισμο, ας κάνουμε το ίδιο και με τους δικούς μας.


Από τη μια λέει ο Μαρξ πως η κινητήρια δύναμη της ιστορίας είναι η πάλη των τάξεων. Από την άλλη ο Μπακούνιν μιλάει για την θέληση προς την ελευθερία. Στην πρώτη περίπτωση, η πάλη των τάξεων είναι χειροπιαστή ιστορικά. Οποιοσδήποτε μπορεί να δει ότι η καταπίεση με σκοπό το κέρδος και η αντίσταση σε αυτό υπάρχουν σε όλες τις καμπές της ιστορίας. Δεν μπαίνει θέμα φύσης του ανθρώπου γιατί αυτή η φύση διαμορφώνεται από τις κοινωνικές συνθήκες. Δεν έχουν διαφορετική φύση ο καταπιεστής και ο καταπιεζόμενος, διαφορετική διαμόρφωση έχουν σε διαφορετικές συνθήκες και προφανώς διαφορετικά συνειδητά κίνητρα και συμφέροντα.

Στην δεύτερη περίπτωση που το θέμα ανάγεται σε μια αόριστη επιθυμία για ελευθερία υπάρχει πρόβλημα όμως. Τι είναι η αντίθετη δύναμη που κρατάει την ανθρωπότητα σκλαβωμένη; Η έμφυτη της τάση για σαδισμό; Για κυριαρχία; Είναι μια πάλη τάσεων εντός του ανθρώπου τέλος πάντων; Η εξουσιομανία και η ελευθερία; Αν είναι έτσι, τότε δε μιλάμε για έμφυτη τάση του ανθρώπου για ελευθερία αφού είναι ο ίδιος ο άνθρωπος και όχι εξωφυσικές δυνάμεις που περιορίζει την ελευθερία. Είτε είναι εσωτερική διαμάχη είτε είναι διαμάχη μεταξύ δυο κατηγοριών ανθρώπων που έτσι απλά γεννιούνται έτσι, πάλι μιλάμε για τον άνθρωπο. Αυτό είναι αντίφαση.

Πάω κόντρα όμως σε αυτούς που δε θέλουν καμιά σύνθεση μεταξύ μαρξισμού και αναρχισμού γιατί όχι μόνο είναι απλό να γίνει, όχι μόνο μπορεί να γίνει γιατί έχουμε τις απαραίτητες γνώσεις και τεχνικές να το κάνουμε πλέον αλλά και γιατί είναι έγκλημα να κάνουμε χάρισμα τον Μαρξ στους Λενινιστές. Ακόμα και μεγάλα κομμάτια από το έργο του Λένιν δεν είναι για πέταμα, δηλαδή για χάρισμα στους οπαδούς του. Μήπως να μη μιλάμε και για ιμπεριαλισμό; Οι λενινιστές είναι αντιδιαλεκτικοί και προσωπολάτρες γιατί χρησιμοποιούν τον λένιν για τα πάντα και τη συγκεκριμένη πρακτική εφαρμογή του μαρξισμού που έφτιαξε αυτός για την ρωσσία της εποχής που και έτσι είχε ένα σωρό προβλήματα. Εμείς αν έχουμε τον Μπακούνιν για τα πάντα είμαστε καλύτεροι; Ή να το ρίξουμε στην πολιτική αρχής, δηλαδή προσωπικού κολλήματος που αγνοεί την πραγματικότητα; Άσε, προτιμώ να πάω εκκλησία άμα είναι έτσι. Έχει μεγαλύτερη παράδοση.

Ο άνθρωπος τέλος πάντων όντως έχει έμφυτες τάσεις, η διαίσθηση του Μπακούνιν δεν ήταν λάθος. Προφανώς και κάποιες απ' αυτές τις έμφυτες ανάγκες είναι η ικανοποίηση των βασικών υλικών αναγκών, ούτε ο Μαρξ έκανε λάθος σε αυτό και η κατηγορία του homo economicus είναι μια μαλακία της πλάκας. Όντως υπάρχει ανορθολογικότητα όπως βερμπαλιστικά το λέει ο Sahlins αλλά δεν ξεκινάει όντως εκεί που τελειώνει η ικανότητα του ανθρώπου για ικανοποίηση των αναγκών του πρακτικά; Προσεύχεσαι για βροχές όταν έχει ξηρασία ή όσο εξαρτάσαι από το τυχαίο του καιρού. Γιατί πάει η ανορθολογικότητα του να προσεύχεσαι για βροχές περίπατο όταν αναπτύσσεται υδρευτικό σύστημα; Γιατί το μπεκ και τα κανάλια ύδρευσης στα χωράφια εκτόπισαν τους σαμάνους και τις θυσίες;

Επειδή γενικά δε μ'αρέσει η φιλοσοφία που αερολογεί πάνω σε ζητήματα για τα οποία έχουμε δεδομένα από τις επιστήμες και καθόμαστε και μιλάμε με δεδομένα 19ου αιώνα σαν μαλάκες ας το κάνω πιο λιανά.

Ξέρουμε ότι ο άνθρωπος έχει έμφυτες τάσεις συνεργασίας, συλλογικότητας, μοιρασιάς κλπ. Έχει παρατηρηθεί και το ερευνά η κοινωνική ψυχολογία πχ, η εξελικτική βιολογία κλπ. Επίσης ξέρουμε ότι αυτές τις έμφυτες τάσεις τις έχει επειδή πέρασε σχεδόν 100 χιλιάδες χρόνια σε συνθήκες που απαιτούσαν την συνεργασία, την συλλογικότητα κλπ για την επιβίωση. Εδώ μιλάμε για μια διαδικασία που είναι καθαρός διαλεκτικός υλισμός. Οι συνθήκες της φύσης ανάγκασαν ένα είδος ζώου να αναπτύξει συγκεκριμένες συμπεριφορές για να επιβιώσει και στο τέλος, αυτό το ζώο έφτασε στο σημείο να τις ενσωματώσει, να τις αναπτύξει και να αρχίσει να επηρεάζει τη φύση με τη σειρά του. Μέχρι που οι γενικότερες συνθήκες λόγω της επιρροής του ζώου πάνω τους άλλαξαν πάλι και το ανάγκασαν να αλλάξει συνήθειες. Δεν πέρασαν όμως αρκετά χρόνια στις νέες συνθήκες για να ξεχάσει τις παλιές εντελώς.

Το πρόβλημα με τον μετασχηματισμό της κοινωνίας στο οποίο εγώ πιστεύω ότι ήταν και η σημαντικότερη διαφωνία και όχι οι ιστορικές διαφωνίες του Μπακούνιν που δυστυχώς δεν πατάνε στη γη, βασίζεται εκεί ακριβώς. Έχει ο άνθρωπος έμφυτες τάσεις ή καθορίζεται πλήρως από το περιβάλλον του; Και οι δύο είχαν σωστές απόψεις μα και λάθος γιατί πολύ απλούστατα ισχύουν και τα δυο.

Κατά τον Μαρξ, μετά την επανάσταση ο άνθρωπος θα χρειαζόταν να φτάσει συντονισμένα και σταδιακά στην πλήρη κατάργηση των τάξεων και της καταπίεσης γιατί οι συνθήκες που κυριαρχούσαν μέχρι την επανάσταση ήταν διαφορετικές και απαιτούσαν διαφορετική συμπεριφορά, διαφορετική είδους συνείδηση. Με το να αλλάζει τις συνθήκες όμως, οι απαιτήσεις θα άλλαζαν και η νέα συνείδηση θα έβγαινε αυτόματα αλλά μετά από κάποιο χρόνο.

Ο Μπακούνιν από την άλλη ήθελε μια απευθείας μετάβαση στην μετεπαναστατική κοινωνία αφού πίστευε ότι όλες οι απαραίτητες ιδιότητες του ανθρώπου για να ζήσει εκεί υπήρχαν ήδη μέσα του. Ε μη κοροϊδευόμαστε, δεν ήταν και λίγες οι φορές που έτυχε να βρίσκονται περιοχές και κράτη χωρίς κυβερνήσεις. Δεν πέρασαν άμεσα σε κομμουνιστικό τρόπο ζωής. Τους έφαγαν οι πολέμαρχοι, οι αντιμαχίες για το μοίρασμα των ελάχιστων φυσικών πόρων κλπ. Η Λιβερία πχ είναι ένα μπουρδέλο και παραμένει έτσι μέχρι σήμερα.

Η πεποίθηση του Μαρξ από την άλλη έτσι όπως δοκιμάστηκε οδήγησε σε πλήρη αποτυχία όσον αφορά τον στόχο της αταξικής, ελεύθερης κοινωνίας. Η διαδικασία έμεινε στους ειδικούς, η έλλειψη δημοκρατίας και περισσότερο, η έλλειψη αυτοδιεύθυνσης στους συνειδητοποιημένους ανθρώπους κατέστρεψε τη κοινωνική θέληση για την πλήρη αλλαγή. Οι μάζες έμειναν αμέτοχες στην κατάρρευση της κοινωνίας τους γιατί πάντα ήταν αμέτοχες όσο αυτή η κοινωνία υπήρξε. Ε δε μπορώ να κατηγορήσω τον Μαρξ για τον δημοκρατικό συγκεντρωτισμό του Λένιν όπως τον εφάρμοσε ο Στάλιν. Εδώ καλά καλά ζήτημα είναι αν μπορώ να κατηγορήσω τον Λένιν για κάτι που είχε σαν τακτική συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος την οποία στο τέλος κατάργησε άλλο αν βρυκολάκιασε μετά. Και τέλος πάντων, δε με πολυνοιάζει τι έκανε ο Λένιν, το κόμμα νέου τύπου κανονικά θα έπρεπε να λέγεται κόμμα τύπου Λένιν και να έχει μπει στο μουσείο ρωσικής επανάστασης, όχι να το έχουμε μοντέλο σήμερα.

Την λύση, που είναι και εντελώς διαλεκτικά υλιστική την έχει δώσει το ίδιο το κίνημα και η ιστορική εμπειρία. Και όσοι δεν την έχουν δει μέχρι τώρα καλύτερα να κόψουν την λατρεία του βιβλίου όπως έλεγε και ο χοντρός και στις δυο πλευρές. Ναι μεν ο άνθρωπος έχει έμφυτες τάσεις αλλά όπως διαμορφώνεται μέσα στο καπιταλιστικό σύστημα, αυτές οι τάσεις αδυνατίζουν, ο άνθρωπος αποξενώνεται από αυτές. Μαθαίνει να λειτουργεί διαφορετικά γιατί του το επιτάσσουν οι συνθήκες. Οι έμφυτες τάσεις όμως δεν χάνονται. Εκδηλώνονται αλλά σε εντελώς λάθος πεδία. Η συνεργατικότητα εκδηλώνεται σε παρέες φίλων, στην οικογένεια, στον οπαδισμό ομάδων, στην οργανωμένη θρησκεία, ακόμα και στην πολιτική αλλά όχι συνειδητά και όχι με σκοπό την εξέλιξη τους παραπέρα.

Η ιστορική γνώση, για την οποία κάνει και λάθος ο Μπακούνιν αφού δεν μαθαίνουμε τίποτα απ' αυτήν όσο δεν την εξετάσουμε σωστά όσες φορές και αν μας πούνε ηρωικά παραμυθάκια για τον παππού αντάρτη, μας έδειξε πχ. την κοινωνική επιτυχία των τεράστιων αναρχικών συνδικαλιστικών οργάνων στην ισπανική επανάσταση. Δηλαδή λαϊκές μαζικότατες οργανώσεις με ελευθεριακή δομή. Μέσα σε αυτές μπορούσε να εκφράζεται η έμφυτη τάση του ανθρώπου, μπορούσε να συμμετέχει ουσιαστικά και να παίρνει στα χέρια του και το προϊόν της εργασίας του (Μαρξ) και να ελέγχει πως διαμορφώνεται η κοινωνία σε συνεργασία με τους άλλους (όχι ακριβώς Μπακούνιν αλλά προς τα εκεί πάει).

Ε τι σκατά είναι αυτού του είδους η πλατιά οργάνωση που στο τέλος πήρε τον έλεγχο των κρατικών δομών τοπικά και άρχισε την διαμόρφωση τους σε μορφές ελευθεριακής κοινωνίας όπως ακριβώς προσπάθησε και η παρισινή κομμούνα; Δεν είναι το "κόμμα", η πλατιά οργάνωση του προλεταριάτου μέσα απ' την οποία θα εκφράσουν την θέληση τους πρακτικά και συντονισμένα που λέει ο Μαρξ; Δεν είναι δικτατορία του προλεταριάτου, δηλαδή καθεστώς εξουσίας της εργατικής τάξης πάνω σε όλες τις άλλες όταν ένα πολύ μεγάλο κομμάτι των ισπανών εργατών έκφραζε τη θέληση του μέσα από CNT και FAI και έκανε ότι γούσταρε; Προφανώς και δεν είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία αλλαγής των συνθηκών για να ολοκληρωθεί και η διαδικασία προσαρμογής των ανθρώπων σε αυτές και γι αυτό υπήρχαν και προβλήματα. Αλλά αυτή η διαλεκτική σχέση προχώρησε όσο πουθενά αλλού εκεί ακριβώς. Γιατί ακριβώς και στη μέση τέτοιας διαμάχης ο λαός στήριζε μορφές οργάνωσης όπως τα αναρχικά συνδικάτα και όχι τα δεκάδες Λενινογενή κομματάκια τροτσκιστών, σταλινικών κλπ; Επειδή πέρα απ τη μέθοδο ανάλυσης των γεγονότων παίζει ρόλο και η μορφή δράσης και οργάνωσης.

Προφανώς είναι σημαντικότατος ο αναρχισμός σαν φρουρός απέναντι στο εντελώς προβληματικό εξουσιαστικό μοντέλο οργάνωσης. Είναι δυνατόν να περιμένουμε μια ολιγαρχική ελιτίστικη εξουσιαστική δομή να οικοδομήσει μια κοινωνία που δε θα της μοιάζει όσο αγνές προθέσεις και να έχει; Είναι δυνατόν τέτοια μορφή οργάνωσης να καλλιεργήσει και να θρέψει την απαραίτητη μορφή συνείδησης του ανθρώπου όταν είναι φτιαγμένη με την λογική του παλιού κόσμου; Αυτό ακριβώς εξηγεί με πολύ λίγα λόγια την Σοβιετική Ένωση και τα κόμματα τύπου Λένιν αν και αυτό χρειάζεται αρκετή κουβέντα για την ακριβή πορεία προς όλο αυτό.

Ορίστε πως γίνεται σύνθεση και μάλιστα διαλεκτική. Επειδή δυο προσωπικότητες τα τσούγκρισαν πριν από δυο αιώνες δε θα κάτσουμε να χαθούμε στο στείρο δογματισμό και τον οπαδισμό της μιας πλευράς. Ειδικά τώρα που η σύνθεση είναι αναγκαία.

Και επειδή είναι αναγκαία, θα γίνει, θα πάρει καινούργιο όνομα και δυναμική και θα τσακίσει όλους τους δογματισμούς, τον οπαδισμό και την προσωπολατρία του παρελθόντος. Μια και καλή. Αν δε γίνει ας το κλείσουμε το μαγαζάκι και να πάμε σπίτι καλύτερα. Είδαμε τι κατάφερε η κάθε πλευρά τόσους αιώνες μόνη της.

από Α. 15/12/2013 1:23 μμ.


από Α. 15/12/2013 4:05 μμ.


   Σλάβοϊ Ζίζεκ    ήθελα να πω, εκ παραδρομής έγραψα Σιζεκ

από Francois 20/12/2013 5:33 μμ.


Πέρα απ' το spamming και την αυτοπροβολή τοu site σου τα κείμενα δεν αντικρούουν τίποτα από αυτά που έγραψα. Αν ένα κείμενο γραμμένο σε 20 λεπτά βγάζει απ' τη μέση το δόγμα τόσο εύκολα μου φαίνεται ότι το μέλλον θα είναι πολύ πιο όμορφο απ' ότι νόμιζα.

από Α. 20/12/2013 8:59 μμ.



Φίλε δεν ξέρης τι λες δεν έχω καμία σχέση ούτε με το σαιτ ούτε με τον G

Μήπως εσύ έχεις σχέση με αυτό το νήμα? Ο ΜΑΡΞ ΠΕΡΑΝ ΤΟΥ ΜΑΡΞΙΣΜΟΥ: ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΤΙΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΞΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

 

Μπράβο σου που ξεπέταξες το δόγμα όπως λες σε 20 λεπτά είσαι ταλέντο, άλλοι έκαναν έναν αιώνα και ακόμα δεν τα κατάφεραν.

Για να μην γεμίσω το νήμα με διάφορα ποστ δείτε και εδώ: Ο Μαρξ Θεωρητικός του Αναρχισμού

 

Πάντως  εσύ μπήκες σε αυτό το νήμα για να περάσεις το δικόσου αντί να ανοίξεις ένα άλλο με την δικια σου ανάλυση και άποψη.

 

από G 20/12/2013 9:14 μμ.



Να πω και εγώ κάτι, αν και δεν έχω όρεξη για αντιπαράθεση όταν ο άλλος θεωρεί της αναρχικές απόψεις δόγμα είναι παλιέ το παραμύθι επιγραμματικά απαντάω με των επίλογο από το «εγχειρίδιο για τον κοινωνικό αναρχισμό»

    

 Η πνευματική και αγωνιστική παρακαταθήκη των προγόνων μας αναρχικών, είναι αγνοημένη από πολλούς «νέο αναρχικούς», αλλά και συκοφαντημένη έως διαστρεβλωμένη από τους εξουσιαστές και ιδιαίτερα από τους μαρξιανούς εξουσιαστές σοσιαλιστές όλων των τάσεων, έως τους σημερινούς νεομαρξιστές, μεταμαρξιστές που επιχειρούν μέσα από μια ιδεολογική σούπα να οικειοποιηθούν καθαρά αναρχικές αξιακές αντιλήψεις χωρίς να αναφέρονται σε αυτές μη τυχόν και υποτιμηθούν.

 

   Δεν είναι απορίας άξιο για μας το ότι όλοι αυτoί (νεο μαρξιστές, μεταμαρξιστές, νεοφιλελεύθεροι, νέο ατομικιστές),  μπορούν να αναφέρονται σε ένα αρχαίο παρελθόν ή στο απώτερο παρελθόν που τους βολεύει, ενώ όταν το επιχειρούμε εμείς μας κατηγορούν ως παρελθοντολόγους. Μπορούν να επικαλούνται το τέλος της ιδεολογίας, αλλά ταυτόχρονα να αναφέρονται στην ιδεολογία, και όταν αναφερόμαστε εμείς στις ιδέες μας να μας κατηγορούν για ψευδή συνείδηση. Είναι επίσης, όλοι αυτοί που ξαναδιαβάζουν τους Στίρνερ, Νίτσε, κλπ ,δηλαδή διανοητών του 19ου αιώνα, ενώ όταν το κάνουμε εμείς αναφορικά με τους διανοητές της κοινωνικής αναρχίας μας λένε παλαιολιθικούς. Ας  τελειώνουμε λοιπόν, με αυτή την υποκρισία!

   

Η ιστορική κοινωνική αναρχία και η αγωνιστική και πνευ-ματική παράδοση μας ως αναρχικοί, μας είναι  «χρήσιμη» για πολλούς   λόγους. Σταχυολογούμε μερικούς από αυτούς:

 

   α) Να εμπλουτίσουμε τις θεμελιακές  αξιακές μας σταθερές στις σημερινές συνθήκες.

 

   β)  Να γονιμοποιήσουμε την επαναστατική εμπειρία του χθες με την επαναστατική εμπειρία που αποκτιέται από τους σημερινούς αγώνες (καθώς οι ανάγκες και οι συνθήκες του αγώνα  είναι διαφορετικές), γιατί η επαναστατική εμπειρία μέσα στο χρόνο είναι διαρκής και αμετάβλητη ως προς τους στόχους της, όσο διαρκής και αμετάβλητη είναι μέχρι σήμερα η κυριαρχία και η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. 

 

   γ) Να προσπαθούμε να μην μεταφέρουμε λάθη, παραλείψεις, αδυναμίες και ανεπάρκειες του παρελθόντος στο σήμερα, χωρίς να θυσιάζουμε το παρόν στο παρελθόν.

 

   δ)  Να κατανοήσουμε τα όνειρα, τις επιθυμίες και τις αγωνίες των παλαιότερων αγωνιστών που έδωσαν ακόμα και την ζωή τους αγωνιζόμενοι για τις ιδέες και  τα ιδανικά της Αναρχίας.

 

 

 

 

 

από συναντήθηκαν 20/12/2013 11:28 μμ.


Για όσους δεν το γνωρίζουν Μαρξ και Μπακούνιν συναντήθηκαν στην Ιστορία και δεν τα βρήκαν. Διαφώνησαν. Ούτε δήλωσε ποτέ ο Μαρξ ότι ενδιαφέρεται για την αναρχία. Mε το ζόρι;

 Ο μαρξισμός και η πρωτοπορία του συνδέονται άψογα με τον Λενινισμό και όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να απευθυνθεί στο ΚΚΕ που τα ξέρει καλά να του δώσει μαθήματα.

Τώρα τι μας νοιάζει τους αναρχικούς να μην χαρίσουμε τον Μαρξ στους αριστερούς μόνο αυτοί που τα λένε αυτά το γνωρίζουν. Ο Μαρξ ήταν ένας αστός ακαδημαικός ίσως ο καλύτερος ακαδημαικός της εποχής του. Ήταν όμως. Η διαλεκτική κύλησε τον χρόνο και βγήκαν και άλλοι καλύτεροι ακαδημαικοί. Μήπως να τους εντάξουμε κι αυτούς στην αναρχία;

Η θεώρηση του Μπακούνιν για την επιστήμη και τον διανοουμενισμό  δεν αφήνει κανένα περιθώριο για σύμπλευση Μαρξκης-Μπακούνινκης σκέψης(κάτι που φάνηκε και στην πράξη). Ο Μαρξ θεωρούσε(νόμιζε, πίστευε) ότι έκανε επιστήμη. Ο Μπακούνιν πάλι:

"Αυτό λοιπόν που κηρύσσω, σε ένα βαθμό,εί­ναι η εξέγερση της ζωής κατά της επιστήμης ή, μάλλον, κα τά της διακυβέρνησης από την επιστήμη, όχι για την καταστροφή της επιστή­μης - αυτό θα ήταν εσχάτη προδοσία κατά της ανθρωπότητας - αλλά γιά να μπει στη θέση της, έτσι που να μην μπορεί να ξαναβγεί από εκει." M.Μπακούνιν
 

 

 

 

 

από Francois 21/12/2013 11:40 πμ.


Εντάξει παρόλο που γράφετε σχεδόν ταυτόχρονα και ρίχνετε spam προς το ίδιο site και έχετε ακριβώς τις ίδιες απόψεις, δεν έχετε σχέση. Δεκτόν. Τουλάχιστον πέρα από τη σπέκουλα σας να αρθρώνετε και πολιτικό αντίλογο πέρα απ' τα δεκάδες links προς το "ελευθεριακό καφενείο" εντάξει;

Δε με ενδιαφέρει να ανοίξω άλλο thread για να κάνω μονόλογο. Εσείς έχετε την τακτική να ρίχνετε αντιμαρξισμό επειδή βλέπετε τώρα τελευταία απόπειρες σύνθεσης και δεν σας αρέσουν. Εγώ περνάω από κριτική τον αντιμαρξισμό σας για να δούμε όλοι αν αντέχει. Δεν αντέχει τελικά.

Αυτό που σου (σας;) φαίνεται σαν σούπα είναι ξεκάθαρα επιχειρήματα γα το πως γίνεται σύνθεση των θέσεων του Μπακούνιν και του Μαρξ για την συνείδηση και το επαναστατικό ζήτημα. Όχι μόνο δε λέτε κάτι πάνω σε αυτά αλλά επιτίθεστε σε αχυράνθρωπους, ψάχνετε υπαρκτές κατηγορίες να με εντάξετε και ψάχνεστε απελπισμένα μήπως η βιβλιοθήκη σας έχει ήδη αναιρέσει την "τάση" μου και στο τέλος φέρεστε σαν τριτοκλασάτοι λενινιστές σε ενδοκομματική κόντρα.

Το γιατί σας τρομάζει τόσο πολύ αυτή η σύνθεση και αντιδράτε με τέτοιο απολίτικο τρόπο είναι δικό σας θέμα και καλά θα ήταν να αναρωτηθείτε γιατί γίνεται αυτό. Αφού λοιπόν απουσιάζουν τα αντεπιχειρήματα πως αλλιώς λέγεται αυτή η στάση αν όχι δογματισμός; Αυτό είπα και όχι το διαστρεβλωτικό πως οι αναρχικές θέσεις είναι δόγμα. Η δικιά σας τυφλή προσήλωση εκεί είναι δόγμα.

Ποιό είναι λοιπόν το αντίστοιχο και ανάλογης αξίας αναρχικό εργαλείο για την ερμηνεία του κόσμου, του καπιταλισμού και της κοινωνίας; Οι στατικές αερολογίες του Μπακούνιν; Ο στείρος μελοντολογικός τακτικισμός του Μπούκτσιν που φτάνει επίπεδο ουτοπικού σοσιαλισμού που πάντα λέει τι πρέπει να κάνουμε αλλά σπάνια προσπαθεί να εξηγήσει γιατί γίνονται τα πράγματα όπως γίνονται;

Λοιπόν αν το θέμα είναι η αναρχολενινιστικού στυλ λάσπη και η κουβέντα περί ανέμων και υδάτων για τα πάντα κάτω από τον ήλιο εκτός απ' τα ουσιαστικά που έγραψα πιο πάνω και σας αναστάτωσαν τότε δε με ενδιαφέρει ο "διάλογος". Η απουσία απάντησης είναι και αυτή απάντηση και ο νοών νοείτω.

ΥΓ.

Δε ξέρω που ωφελεί μερικούς το ιστορικό κουτσομπολιό και αν καταλαβαίνουν που τους εντάσει αυτό όταν το χρησιμοποιούν σε πολιτικούς διαλόγους. Ίσως να φταίει ότι δε θυμούνται πως ο Μπακούνιν ήταν αριστοκράτης, γιός διπλωμάτη και η οικογένεια του είχε υπό την ιδιοκτησία της 500 δουλοπάροικους. Μάλλον αριστοκρατικές φεουδαρχικές οικογένειες γεννάνε προλετάριους και όχι αστούς.

από G 21/12/2013 12:07 μμ.


Όταν ήταν κοντά οι αναρχικοί με τον Μαρξ τουλάχιστον στο σημείο της ανάλυσης της καπιταλιστικής οικονομίας από τον Μαρξ  θεωρήθηκαν η καλύτεροι μαρξιστές , δεν είναι τυχαίο ότι ο Καφιερο έγραψε την καλύτερη και εκλαϊκευμένη σύνοψη του κεφαλαίου και μάλιστα πήρε συγχαρητήρια από τον Μαρξ.  Αρκετοί αναρχικοί και ο Μπακουνην είδαν με ενθουσιασμό την ανάλυση του Μαρξ ειδικότερα στα σημεία της  μεταβλητής υπεραξίας και εκμετάλλευση της εργασίας από το κεφάλαιο  της αλλοτρίωσης , αποξένωσης και εμπορευματοποίησης, ζητήματα που μέχρι σήμερα τα θεωρώ αξεπέραστα.

Εκεί όμως που διαφώνησαν και η διαφωνία ισχύει μέχρι σήμερα είναι στο επεκινα της μελλοντικής κοινωνίας (βλέπε στάδια) στον οικονομικό ντετερμινισμό και στον διαλεκτικό υλισμό , όχι γιατί οι αναρχικοί ήταν αντιδιαλεκτικη και αντιυλιστές αλλά γιατί εναντιώθηκαν στον λεγόμενο επιστημονικό σοσιαλισμό. Ιδιαίτερα στην σταδιακή κατάργηση του κράτους και της προσωρινής  διακυβέρνησης του κράτους αυτού  από μια πεφωτισμένη πρωτοπορία μέσω της δικτατορίας του προλεταριάτου. Είναι και αλλά τα σημεία της διαφωνίας με τους μαρξιστές στάθηκα επιγραμματικά  στα βασικά.

Το ότι επιβεβαιώθηκαν οι αναρχικοί ιστορικά εμπεριέχει την τραγωδία όχι μόνο για την μορφή που πήρε η σοβετια που τελικά κατάρρευσε , αλλά ότι παρέμενε και ενίσχυσε την θέση του ο καπιταλισμός και η κυριαρχία μέχρι σήμερα φαντάζοντας ως ο μονός δρόμος . Εκατομμύρια καταπιεσμένοι σε παγκόσμιο επίπεδο πίστεψαν στον σοσιαλισμό και αγωνίστηκα, αλίμονο όμως δεν έλαβαν υπόψη τους τις προειδοποίησης των αναρχικών.

 

Επιγραμματικά αναφέρω μερικές.

 

1. Αποσπάσματα των αποφάσεων του  συνεδρίου που έγινε  στο  Σαιντ Ιμιέ της Ελβετίας το 1872 και θεμελίωσε τις βάσεις για την κοινωνική αναρχία. Το moto έχει δοθεί από τότε γιατί οι σύντροφοι έθεσαν σαν ισοδύναμες αξίες την ελευθερία και την κοινωνική ισότητα,  εν ολίγης την κοινωνική αλληλεγγύη. Οποιαδήποτε ερμηνεία που κατηγοριοποιεί αυτές τις αξίες σαν πρώτη ή δεύτερη, σαν ανώτερη ή κατώτερη υποβιβάζει την αναρχία σε φιλελεύθερες ή ελιτίστικες λογικές.

Η Φύση της πολιτικής δράσης του προλεταριάτου

«…Θεωρώντας ότι το να θέλει κανείς να επιβάλλει στο προλεταριάτο μια γραμμή συμπεριφοράς η ένα ενιαίο πολιτικό πρόγραμμα ως μόνη οδό η οποία μπορεί να οδηγήσει στην κοινωνική του χειραφέτηση είναι μια αξίωση τόσο παράλογη όσο και  αντιδραστική (…) ότι οι βλέψεις του προλεταριάτου δεν μπορούν να έχουν ως αντικείμενο παρά μόνο τη θεμελίωση μιας απόλυτα ελεύθερης οργάνωσης και μιας απόλυτα ελεύθερης ομοσπονδίας, που θα βασίζονται στην εργασία και στην ισότητα όλων και θα είναι εντελώς ανεξάρτητες από κάθε πολιτική κυβέρνηση, και ότι  αυτή η οργάνωση και αυτή η ομοσπονδία δε μπορούν να είναι παρά το αποτέλεσμα της αυθόρμητης δράσης του ίδιου του προλεταριάτου, των εργατικών ενώσεων και των αυτόνομων κοινοτήτων. Θεωρώντας ότι κάθε πολιτική οργάνωση δε μπορεί παρά να είναι η οργάνωση της κυριαρχίας προς όφελος των τάξεων και σε βάρος των μαζών, και ότι το προλεταριάτο αν θελήσει να καταλάβει την  πολιτική εξουσία, θα γίνει κι αυτό μια κυρίαρχη και εκμεταλλεύτρια τάξη… το συνέδριο του Σαιντ Ιμιέ, δηλώνει :

     α. Η καταστροφή κάθε πολιτικής εξουσίας από τα πάνω  είναι το πρώτο καθήκον του προλεταριάτου.

     β. Κάθε οργάνωση που καταλαμβάνει την πολιτική εξουσία, ακόμη και αν ονομάζεται προσωρινή και επαναστατική, για να εξασφαλίσει αυτή την καταστροφή, δε μπορεί να είναι παρά μια απάτη, και θα είναι τόσο επικίνδυνη για το προλεταριάτο, όσο και οι κυβερνήσεις που υπάρχουν σήμερα.

    γ. Αρνούμενοι κάθε συμβιβασμό για να επιτύχουν την πραγματοποίηση της κοινωνικής επανάστασης, οι προλετάριοι όλων των χωρών πρέπει να θεμελιώσουν, έξω από τα πλαίσια κάθε αστικής πολιτικής, την αλληλεγγύη της επαναστατικής δράσης…».

 

2. «…Στο διεθνές, σοσιαλιστικό συνέδριο των εργατών στο Λονδίνο το 1896 που συγκλήθηκε για ν’ αποκλειστούν οι αναρχικοί, (οι οποίοι τότε, είχαν απομείνει οι μόνοι που χρησιμοποιούσαν τον όρο κομμουνιστές), λόγω του ότι δεν είχαν αποδεχτεί την κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας ως μέσο ούτε και ως σκοπό. Στην κριτική τους επαληθευτήκαν ιστορικά. Το 1872 ο Καρλ Μαρξ διατύπωνε την εξής θέση για τον μαρασμό του κράτους: «Αυτό που όλοι οι σοσιαλιστές καταλαβαίνουν για την αναρχία είναι το παρακάτω: μόλις ο σκοπός του προλεταριακού κινήματος, η κατάργηση των τάξεων, επιτευχθεί, η εξουσία του κράτους - η οποία εξυπηρετεί στο να διατηρεί τη μεγάλη πλειοψηφία των παραγωγών κάτω από τον ζυγό μιας μικρής εκμεταλλευτικής μειονότητας, εξαφανίζεται - και οι λειτουργίες της κυβέρνησης μεταμορφώνονται σε απλές διοικητικές λειτουργίες».  

Δεν βρίσκουμε σωστή την ερμηνεία αυτή  διότι δεν πιστεύουμε ότι το κράτος θα πεθάνει φυσιολογικά, ή αναπόφευκτα ως αποτέλεσμα της κατάργησης των τάξεων. Το κράτος είναι κάτι παραπάνω από ότι το αποτέλεσμα του ταξικού διαχωρισμού, είναι την ίδια στιγμή ο δημιουργός των προνομίων απ’ όπου γεννιούνται νέες ταξικές διαιρέσεις. Ο Μαρξ και οι μαρξιστές εσφαλμένα πιστεύουν ότι μόλις καταργηθούν οι τάξεις, το κράτος θα πεθάνει φυσιολογικά λόγω «έλλειψης τροφής».

Το κράτος δεν θα πεθάνει, εκτός εάν καταστραφεί εσκεμμένα, όπως και ο καπιταλισμός δεν θα πάψει να υπάρχει, εκτός εάν τον «σκοτώσουμε» μέσω της απαλ-λοτρίωσης. Εάν το κράτος παραμείνει αμετάβλητο, τότε θα δημιουργήσει μια νέα άρχουσα τάξη για τον εαυτό του,- εάν  επιλέξει να μην συμμαχήσει με την παλιά κατάσταση-. Συνοπτικά, οι ταξικές διαιρέσεις θα επιμείνουν να υπάρχουν και οι τάξεις τελικά ποτέ δεν θα καταργηθούν, όσο ζει το κράτος. Αλλά εδώ δεν μπαίνει το ζήτημα του να δει κανείς τι μπορεί να είναι αλήθεια σε όσα πίστευε ο Μαρξ κι όσον αφορά το τέλος του κράτους. Είναι γεγονός ότι ο μαρξισμός συμφωνεί με τον αναρχισμό στην πρόβλεψη ότι ο κομμουνισμός ισοδυναμεί με το θάνατο του κράτους: μόνο που, σύμφωνα με τον μαρξισμό, το κράτος πρέπει να πεθάνει «φυσιολογικά» να μαραθεί , ενώ ο αναρχισμός πιστεύει ότι το κράτος πρέπει να πεθάνει άμεσα.

  Το λάθος των μαρξιστών κομμουνιστών στο ζήτημα αυτό είναι η πίστη τους στο ότι ο αγώνας και η αυτοοργάνωση είναι αδύνατη χωρίς την υπακοή σε μια κυβέρνηση και γι’ αυτό αντιμετωπίζουν εμάς τους αναρχικούς από την άποψη ότι εί-μαστε εχθρικοί σε κάθε μορφή κυβέρνησης, ακόμα και σε μια μεταβατική    ως εχθρούς κάθε οργάνωσης και κάθε συντονισμένου αγώνα. Εμείς από την άλλη πλευρά, επιμένουμε ότι, όχι μόνο οι επαναστατικοί αγώνες και η επαναστατική  αυτo-κυβέρνηση είναι δυνατοί έξω και ενάντια σε κάθε δια -κυβερνητική παρέμβαση αλλά ότι πράγματι, είναι ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος για να παλέψουμε και να οργανωθούμε και γι’ αυτό πρέπει κάθε ένας να συμμετέχει δραστήρια και συλλογικά, αντί να εμπιστεύεται παθητικά την εξουσία των μεγάλων ηγετών. Κάθε κυβερνητικό σώμα αποτελεί εμπόδιο στην πραγματική οργάνωση τις κοινωνίας από τα κάτω.

Οπουδήποτε υπάρχει μια κυβέρνηση, τότε οι μόνοι αληθινά οργανωμένοι άνθρωποι είναι η μειοψηφία που συνθέτει αυτή τη διακυβέρνηση. Και παρά τις όποιες αντιρρήσεις, εάν οι μάζες οργανώνονται το κάνουν εναντίον της, έξω από αυτή, ή τουλάχιστον ανεξάρτητα από αυτή. Καθώς αποστεώνεται σε μια κυβέρνηση, η επανάσταση ως τέτοια αποτυγχάνει, επειδή αφήνει στην κυβέρνηση το μονοπώλιο της οργάνωσης και των μέσων του αγώνα. Το αποτέλεσμα είναι ότι μια νέα κυβέρνηση καταστέλλοντας την επανάσταση και δρώντας για μια μικρή ή μεγάλη περίοδο ως η «προσωρινή» εξουσία  θέτει τις γραφειοκρατικές, στρατιωτικές και οικονομικές βάσεις για μια νέα και μόνιμη κρατική οργάνωση, γύρω από την οποία ένα συμπαγές δίκτυο συμφερόντων και προνομίων θα μπορούσε, φυσιολογικά, να υφανθεί.

Γι’ αυτό, εάν σε λίγο διάστημα δεν καταργηθεί το κράτος, ένα άλλο κράτος δυνατότερο και ενεργητικότερο θα αναπτυχθεί το οποίο θα είναι ο διάδοχός του και που θα μπορούσε να εξασκήσει τις κατάλληλες λειτουργίες σε αυτό που ο Μαρξ αναγνώρισε ως τέτοιο  «κρατώντας την μεγάλη πλειοψηφία των παραγωγών κάτω από τον ζυγό μιας αριθμητικά μικρής εκμεταλλεύτριας μειοψηφίας». Λουίτζι Φάμπρι ,1922

 

3. «…Η δικτατορία του προλεταριάτου είναι μια σύλληψη του Μαρξ. Σύμφωνα με τον Λένιν, «μαρξιστής είναι μόνον εκείνος που, αφού αναγνωρίσει την πάλη των τάξεων, αναγνωρίζει, και τη δικτατορία του προλεταριάτου». Ο Λένιν είχε δίκιο: η δικτατορία του προλεταριάτου είναι, πράγματι, για τον Μαρξ, η κατάληψη του κρατικού μηχανισμού από το προλεταριάτο το οποίο, οργανωμένο σαν πολιτικά άρχουσα τάξη, φτάνει, διαμέσου του κρατικού σοσιαλισμού στην κατάργηση όλων των τάξεων.

   Στην Κριτική του Προγράμματος της Γκότα, που έγραψε ο Μαρξ στα 1875, διαβάζουμε «Ανάμεσα στην καπιταλιστική και στην κομμουνιστική κοινωνία παρεμβάλλεται η περίοδος του επαναστατικού μετασχηματισμού της πρώτης στην δεύτερη. Σε αυτήν, αντιστοιχεί και μια πολιτικά μεταβατική περίοδος, κατά την οποία το κράτος δεν μπορεί να είναι τίποτε άλλο από την επαναστατική δικτατορία του προλεταριάτου». Ήδη, στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο, έγραφε «Το πρώτο βήμα στο δρόμο για την εργατική επανάσταση είναι η άνοδος του προλεταριάτου στη θέση της άρχουσας τάξης... Το προλεταριάτο θα επωφεληθεί από την πολιτική του κυριαρχία, αποσπώντας σιγά σιγά από την αστική τάξη όλο το κεφάλαιο συγκεντρώνοντας όλα τα μέσα παραγωγής στα χέρια του κράτους, δηλαδή στα χέρια του προλεταριάτου που έχει οργανωθεί σαν άρχουσα τάξη». Ο Λένιν, στο «Κράτος και επανάσταση», επιβεβαιώνει μονότονα τα λεγόμενα του Μαρξ.

   «Το προλεταριάτο χρειάζεται το κράτος μόνο για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα. Αυτό που μας διαφοροποιεί από τους αναρχικούς δεν είναι, ο τελικός στόχος δηλαδή η κατάργηση του κράτους, αλλά το ότι εμείς βεβαιώνουμε πως για να πετύχουμε αυτό το στόχο, είναι απαραίτητο να μεταχειριστούμε προσωρινά εναντίον των εκμεταλλευτών τα όργανα, τα μέσα και τις μεθόδους της πολιτικής εξουσίας, με τον ίδιο τρόπο, αφού είναι απαραίτητο, με σκοπό να εξαλείψουμε τις τάξεις, να επιβάλουμε την προσωρινή δικτατορία της καταπιεσμένης τάξης.

Το κράτος θα εξαφανιστεί στο μέτρο που δεν θα υπάρχουν πια καπιταλιστές, δεν θα υπάρχουν πια τάξεις και δεν θα είναι πια αναγκαίο να καταπιέζεται καμία «επιμέρους τάξη». Το κράτος, όμως, δεν θα είναι για τα καλά νεκρό όσο θα εξακολουθούν να επιβιώνουν τα «αστικό δικαιώματα» που καθαγιάζουν την εκ των πραγμάτων ανισότητα. Για να πεθάνει για τα καλά το κράτος είναι αναγκαίο να έρθει ο ολο-κληρωμένος κομμουνισμός». Το προλεταριακό κράτος το σκέφτονται σαν μια προσωρινή πολιτική δομή που προορισμό έχει την καταστροφή των τάξεων. Στη βάση αυτής της αντίληψης, βρίσκονται η σταδιακή απαλλοτρίωση κι η ιδέα του κρατικού καπιταλισμού. Το οικονομικό πρόγραμμα του Λένιν στις παραμονές της Οκτωβριανής Επανάστασης, τελειώνει με τη φράση: «Σοσιαλισμός δεν είναι τίποτε περισσότερο από ένα κρατικό σοσιαλιστικό μονοπώλιο». Σύμφωνα με τον Λένιν: «Η διάκριση ανάμεσα στους μαρξιστές και τους αναρχικούς, συνίσταται στα εξής: α) Οι μαρξιστές, μολονότι προτείνουν την πλήρη καταστροφή του κράτους πιστεύουν ότι αυτήν μπορούν να την πετύχουν μόνο μετά την καταστροφή όλων των τάξεων από τη σοσιαλιστική επανάσταση και σαν αποτέλεσμα του θριάμβου του σοσιαλισμού, που θα ολοκληρωθεί με την καταστροφή του κράτους.

Οι αναρχικοί θέλουν την πλήρη εξάλειψη του κράτους εν μια νυκτί, χωρίς να καταλαβαίνουν τις συνθήκες που κάνουν εφικτή αυτή την εξάλειψη β) Οι μαρξιστές διακηρύσσουν ότι είναι αναγκαίο να εξασφαλίσει το προλεταριάτο την πολιτική εξουσία, να καταστρέψει ολωσδιόλου τον παλιό κρατικό μηχανισμό και να τον αντι-καταστήσει μ' έναν καινούριο μηχανισμό που θα  αποτελείται από μια οργάνωση των ένοπλων εργατών σύμφωνα με τα πρότυπα της Κομμούνας.

Οι αναρχικοί, απαιτώντας την καταστροφή του κρατικού μηχανισμού, δεν ξέρουν στην πραγματικότητα ούτε «με τι θα τον αντικαταστήσει» το προλεταριάτο ούτε «πώς θα χρησιμοποιήσει» την επαναστατική του εξουσία φτάνουν μέχρι σημείου να καταδικάζουν κάθε χρήση της πολιτικής εξουσίας από το επαναστατικό προλεταριάτο και ν' απορρίπτουν την επαναστατική δικτατορία του προλεταριάτου. γ) Οι μαρξιστές θέλουν να προετοιμάσουν το προλεταριάτο για την επανάσταση χρησιμοποιώντας το σύγχρονο κράτος, οι αναρχικοί απορρίπτουν αυτή τη μέθοδο».

Ο Λένιν παραποίησε τα πράγματα. Οι μαρξιστές «δεν έχουν στο νου τους την πλήρη καταστροφή του κράτους», αλλά προσβλέπουν στην φυσική εξαφάνιση του κράτους σαν μια συνέπεια της καταστροφής των τάξεων μέσα από την «δικτατορία του προλεταριάτου» δηλαδή από τον κρατικό σοσιαλισμό, αντίθετα οι αναρχικοί θέλουν την καταστροφή των τάξεων μέσα από μια κοινωνική επανάσταση που εξαλείφει, μαζί με τις τάξεις και το κράτος . Επιπλέον  οι μαρξιστές δεν προτείνουν την ένοπλη κατάκτηση της Κομμούνας από το σύνολο του προλεταριάτου, αλλά προτείνουν την κατάκτηση του κρατικού μηχανισμού από το κόμμα που φαντάζεται ότι αντιπροσωπεύει το προλεταριάτο.

Οι αναρχικοί δέχονται να χρησιμοποιήσει το προλεταριάτο, άμεσα, την εξουσία του, δέχονται όμως ότι τα όργανα αυτής της εξουσίας είναι τα συστήματα της Κομμουνιστικής διοίκησης στο σύνολο τους (συνεταιριστικοί οργανισμοί, κοινοτικοί θεσμοί, περιφερειακοί και κεντρικοί που συγκροτούνται ελευθέρα, έξω από το πολιτικό μονοπώλιο των κομμάτων και ενάντιων τους) και προσπαθούν να περιορίσουν στο ελάχιστο την διοικητική συγκέντρωση. Ο Λένιν, για τις ανάγκες της πολεμικής, απλοποίησε αυθαίρετα τα πράγματα που διαφοροποιούν τους μαρξιστές από μας. Η φράση του Λένιν, «Οι μαρξιστές θέλουν να προετοιμάσουν το προλεταριάτο για την επανάσταση χρησιμοποιώντας το σύγχρονο κράτος», είναι η βάση του λενινιστικού ιακωβινισμού ,όπως είναι και η βάση του κοινοβουλευτισμού και σοσιαλρεφορμιστικού υπουργισμού.                                                                                          

Στα Διεθνή Σοσιαλιστικά Συνέδρια του Λονδίνου (1896) και του Παρισιού (1900),καθιερώθηκε ότι στη Σοσιαλιστική Διεθνή θα μπορούσαν να μετέχουν μόνο κόμματα κι εργατικές οργανώσεις που θα αναγνώριζαν την αρχή «της σοσιαλιστικής κατάκτησης των δημοσίων-κρατικών εξουσιών από το τμήμα του προλεταριάτου που οργανώνεται σ' ένα κόμμα σαν τάξη». Η διάσταση έγινε πάνω σ' αυτό το σημείο στην πραγματικότητα, όμως η αποπομπή των αναρχικών από τη Διεθνή δεν ήταν παρά ο θρίαμβος του υπουργισμού, του οπορτουνισμού και του κοινοβουλευτικού κρετινισμού.

  Οι αντικοινοβουλευτικοί συνδικαλιστές και αρκετές κομμουνιστικές φράξιες που επικαλούνται το μαρξισμό, απέρριψαν την κατάκτηση των κρατικών αρχών από τους σοσιαλιστές είτε πριν από την επανάσταση, είτε στη διάρκεια της. Όποιος κοιτάξει την ιστορία του σοσιαλισμού έπειτα από την αποπομπή των αναρχικών, θα μπορέσει να δει μόνος του τη βαθμιαία υποβάθμιση του μαρξισμού σαν πολιτικής φιλοσοφίας μέσα από τις ερμηνείες και την πρακτική των σοσιαλδημοκρατών. Ο λενινισμός είναι, αναμφίβολα, μια επιστροφή στο επαναστατικό πνεύμα του μαρξισμού, συνάμα όμως είναι και μια επιστροφή στις ψευδαισθήσεις και στις αφαιρέσεις της μαρξιστικής μεταφυσικής…” K. Μπερνέρι,1928

 

4. Ο Μπακούνιν, στο έργο του «Θεός και Κράτος», αντιμετωπίζει τους έμφυτους κινδύνους ενός συστήματος που ενώνει την πολιτική εξουσία με την τεχνικο-επιστημονική επιτηδειότητα. Φοβάται ότι το αυθόρμητο της ζωής κατάστρέφεται, εξ αιτίας της «άνωθεν» επιβολής των αναπτυξιακών σχεδίων των επαϊόντων. Επειδή διακατέχεται από μία αξιοσημείωτη εμπιστοσύνη προς τη δημιουργική ικανότητα των ελευθέρα συνεργαζομένων ατόμων, συμπεραίνει ότι ή ζωή είναι «μία υπόθεση απείρως μεγαλύτερη της επιστήμης». Υποστηρίζει ότι τα συγκεντρωτικά σχέδια, όποιες και αν είναι οι αξίες τους, περιορίζουν τη δημιουργικότητα και την υπευθυνότητα των προσώπων- εμποδίζουν, παρά τις υποσχέσεις μιας μελλοντικής απελευθέρωσης, τη γενική εξέλιξη αυτών των τυπικά ανθρωπίνων ιδιοτήτων. Δημιουργείται, τοιουτοτρόπως, «μία κοινωνία όχι ανθρώπων άλλα ζώων».

 Επί πλέον, μολονότι αποδέχεται την υπόθεση ότι τα σχέδια υποκινούνται από καλές προθέσεις («εμπνέονται από την πιο αγνή αγάπη για την αλήθεια»), υποστηρίζει ότι δε συμβαίνει κάτι τέτοιο στην πραγματικότητα, διότι εισέρχεται στο παιχνίδι ένα ακόμη κίνητρο: ή διατήρηση της εξουσίας και των προνομίων των σχεδιαστών.

Αυτές οι κριτικές αποτελούν, εν μέρει, μια διεύρυνση εκείνων πού είχαν διατυπωθεί εναντίον τον πιο παραδοσιακών μορφών της γραφειοκρατικής κυριαρχίας, αλλά στην περίπτωση του τεχνικο-επιστημονικού ελέγχου πρέπει να εξετασθούν και άλλοι παράγοντες.

Ένας από τους σπουδαιότερους είναι ο φενακισμός των κοινωνικών διαδικασιών, ο παραγόμενος από την εξειδίκευση που καθίσταται συνεχώς μεγαλύτερη, εξ αιτίας μιας εκτεταμένης και περίπλοκης τεχνολογίας. Η ολοκληρωμένη παιδεία της κοινωνίας, την οποία εγκωμίασαν ο Μπακούνιν και πολλοί άλλοι αναρχικοί, γίνεται όλο και πιο «ακατόρθωτη», η ελλιπής διάδοση της γνώσης, των τεχνικών ικανοτήτων και του ελέγχου οδηγεί τη νέα κυρίαρχη τάξη των τεχνο-γραφειοκρατών προς μία μορφή κυριαρχίας άνευ προηγουμένου.

«…Έτσι δε θα υπάρξουν πια τάξεις, αλλά μία κυβέρνηση —και σημειώστε το καλά—, μία κυβέρνηση εξαιρετικά πολύπλοκη, ή όποια, μι όντας ευχαριστημένη, όπως όλες οι άλλες σύγχρονες κυβερνήσεις, με το να κυβερνά και να διαφεντεύει πολιτικά τις μάζες. Θα τις διευθύνει και οικονομικά, αναλαμβάνοντας τη διαχείριση της παραγωγής και της "δίκαιης" διανομής των αγαθών, της γεωργίας, της δημιουργίας και της ανάπτυξης των εργοστασίων, καθώς και την οργάνωση και τον έλεγχο του εμπορίου, ακόμη και την επένδυση των κεφαλαίων στην παραγωγή μέσω ενός μοναδικού τραπεζίτη, δηλαδή του Κράτους.

Όλη αυτή ή δραστηριότητα θα απαιτήσει πολλές γνώσεις και πάρα πολλούς εγκεφάλους, θα είναι το βασίλειο της επιστημονικής ευφυΐας, το πιο αριστοκρατικό, δεσποτικό, αλαζονικό και περιφρονητικό άπ' όλα τα καθεστώτα. Θα υπάρξει μία νέα τάξη, μία νέα ιεραρχία αληθινών ή ψευδοεπιστημόνων και ό κόσμος θα διαιρεθεί μεταξύ μίας κυρίαρχης μειοψηφίας τεχνοκρατών και μίας τεράστιας άμαθους πλειοψηφίας. Και τότε, αλίμονο στις αμαθείς μάζες!...» Μιχαήλ Μπακούνιν

 

5. Ο Μιχαήλ Mπακούνιν λέει για τις εκλογές (να σημειώσουμε ότι την εποχή που ο Μπακούνιν έγραφε αυτά τα άρθρα δεν υπήρχαν τα κόμματα με την μορφή που έχουν στις μέρες μας σαν λόμπι και μηχανές οπαδών, ούτε ήταν τόσο γενικευμένο το σύστημα των επαγγελματιών πολιτικών, ούτε φυσικά είχε μαζικοποιηθεί η ψήφος):

“… Το Κράτος δεν είναι τίποτ’ άλλο παρά η ίδια η κυριαρχία κι η εκμετάλλευση τακτοποιημένη και συστηματοποιημένη. Θα επιχειρήσουμε να το αποδείξουμε αυτό εξετάζοντας τις συνέπειες της κυβέρνησης πάνω στις λαϊκές μάζες από μια
μειοψηφία, εξ αρχής έξυπνη κι αφιερωμένη αν θέλετε, σ’ ένα ιδανικό Κράτος, θεμελιωμένο πάνω σε μια ελεύθερη σύμβαση.     Ας υποθέσουμε ότι η κυβέρνηση αποτελείται μόνον απ’ τους καλύτερους πολίτες. Κατ’ αρχήν αυτοί οι πολίτες είναι προνομιούχοι όχι δικαιωματικά, αλλά ουσιαστικά. Έχουν εκλεγεί απ’ το λαό επειδή είναι οι πιο νοήμονες, έξυπνοι, σοφοί, θαρραλέοι κι αφιερωμένοι.

Διαλεγμένοι απ’ τη μάζα των πολιτών, που θεωρούνται όλοι ίσοι, δεν αποτελούν ακόμη μία ξεχωριστή τάξη, αλλά μια ομάδα ανθρώπων προνομιούχα μόνον εκ φύσεως και γι’ αυτό το λόγο ξεχωρισμένη προς εκλογή απ’ το λαό. Ο αριθμός τους είναι αναγκαστικά πολύ περιορισμένος, σ’ όλες τις εποχές και σ’ όλες τις χώρες ο αριθμός των ανθρώπων προικισμένων με τόσο αξιοσημείωτες ικανότητες ώστε αυτομάτως να έχουν την ομόφωνη αποδοχή από ένα έθνος, όπως η εμπειρία μας διδάσκει, είναι πολύ μικρός. Ως εκ τούτου, κάτω απ’ τον κίνδυνο μιας κακής επιλογής, ο λαός θά΄ναι πάντοτε αναγκασμένος να επιλέξει τους κυβερνήτες του ανάμεσα σ’ αυτούς.

    Έτσι, λοιπόν, η κοινωνία διαιρέθηκε σε δύο κατηγορίες, για μην πω ακόμη δύο τάξεις, εκ των οποίων η μία, αποτελούμενη απ’ την τεράστια πλειοψηφία των πολιτών, υποστηρίζει ελεύθερα την κυβέρνηση των εκλεγμένων ηγετών της, η άλλη, σχηματιζόμενη από ένα μικρό αριθμό από προνομιούχες φύσεις, αναγνωρίστηκε κι έγινε δεκτή ως τέτοια απ’ το λαό, και επιφορτίστηκε απ’ αυτόν για να τον κυβερνά. Ανάλογα με τη λαϊκή εκλογή, είναι εξ αρχής διακεκριμένοι από τη μάζα των πολιτών μόνον απ’ τις ιδιαίτερες ικανότητές τους που προκρίνουν για την επιλογή τους κι είναι φυσικά, οι πιο αφοσιωμένοι και χρήσιμοι απ’ όλους.

Δεν εκχωρούν ακόμα στους ίδιους κάποιο προνόμιο, κάποιο συγκεκριμένο δικαίωμα, εκτός από εκείνο της άσκησης, στο βαθμό που οι άνθρωποι το επιθυμούν, των ειδικών υπηρεσιών που τους έχουν ανατεθεί. Κατά τα λοιπά, απ’ τον τρόπο ζωής τους, απ’ τις προϋποθέσεις και τα μέσα για τη διαβίωσή τους, δε διαφέρουν καθόλου απ’ όλους τους άλλους, έτσι ώστε πλήρης ισότητα εξακολουθεί να επικρατεί σ’ όλους. Μπορεί αυτή η ισότητα να διατηρηθεί για καιρό; Εμείς ισχυριζόμαστε ότι τίποτε δεν είναι πιο εύκολο ν’ αποδειχθεί. Τίποτε δεν είναι πιο επικίνδυνο απ’ την ατομικιστική ηθική του κάθε ανθρώπου όσο η συνήθεια της κυριαρχίας. Ο καλύτερος άνθρωπος, ο πιο έξυπνος, ανιδιοτελής, γενναιόδωρος, καθαρός, πάντοτε κι αναπόφευκτα θα διαφθαρεί σ’ αυτήν τη συναλλαγή.

    Δύο αισθήματα έμφυτα στην εξουσία ποτέ δεν αποτυγχάνουν να παράγουν αυτήν την εξαχρείωση· αυτές είναι: περιφρόνηση για τις μάζες κι η υπερεκτίμηση των πλεονεκτημάτων του ενός. “Οι μάζες”, λέει ένας άνθρωπος
στον εαυτό του αναγνωρίζοντας την ανικανότητά τους να κυβερνούν για λογαριασμό τους, “έχουν εκλέξει εμένα ως επικεφαλή τους. Με την εν λόγω πράξη έχουν δηλώσει δημοσίως την κατωτερότητά τους και την ανωτερότητά μου. Ανάμεσα σ’ αυτό το πλήθος των ανθρώπων, αναγνωρίζοντας δύσκολα τίποτε κοινό με τον εαυτό μου, είμαι ο μόνος ικανός να διευθύνω τις δημόσιες υποθέσεις. Οι άνθρωποι μ’ έχουν ανάγκη· δεν μπορούν να κάνουν χωρίς τις υπηρεσίες μου, ενώ, αντιθέτως εγώ, μπορώ να τα βγάλω πέρα μόνος μου· αυτοί, παρόλα αυτά, πρέπει να με υπακούν για το δικό τους καλό, και υποκρινόμενος ότι τους υπακούω, τους κάνω χάρη”.

Δεν υπάρχει σ’ όλο αυτό κάτι που κάνει έναν άνθρωπο να χάσει το μυαλό του και την καρδιά του, και να γίνει τρελός από υπερηφάνεια; Είναι, γι’ αυτό το λόγο, η ίδια η εξουσία κι η συνήθεια της κυριαρχίας που κάνει ακόμα και τους πιο έξυπνους κι ενάρετους ανθρώπους, πηγή παραλογισμών,
τόσο διανοητικών όσο και ηθικών. Μπακούνιν: Η εξουσία διαφθείρει τους καλύτερους,

    «…Η Μαρξιστική θεωρία λύνει πολύ απλά αυτό το δίλημμα. Λέγοντας Λαϊκή Κυριαρχία εννοούν την κυριαρχία ενός μικρού αριθμού αντιπροσώπων που έχουν εκλεγεί απ’ το λαό. Το γενικό και το ατομικό δικαίωμα να εκλέγει κανείς τους λαϊκούς αντιπροσώπους και τους κυβερνήτες του Κράτους είναι η τελευταία λέξη των μαρξιστών, όπως επίσης και των δημοκρατών. Αυτό αποτελεί ένα ψέμα πίσω απ’ το όποιο κρύβεται ο δεσποτισμός της άρχουσας μειοψηφίας, ένα ψέμα πού γίνεται ολοένα και πιο επικίνδυνο γιατί εμφανίζεται ότι εκφράζει την αποκαλούμενη λαϊκή θέληση. Τελικά απ’ οποία άποψη κι αν εξετάσουμε αυτό το θέμα, καταλήγουμε πάντοτε στο ίδιο λυπηρό συμπέρασμα, την κυριαρχία των μεγάλων λαϊκών μαζών από μια προνομιούχα μειοψηφία.

   Οι μαρξιστές λένε ότι η μειοψηφία αυτή θ’ αποτελείται από εργάτες. Ναι, πιθανόν από πρώην εργάτες, οι οποίοι μόλις γίνουν κυρίαρχοι πάνω στους λαϊκούς αντιπρόσωπους θα πάψουν να είναι εργάτες. και θα κοιτούν τις απλές εργατικές μάζες απ’ τα ύψη του κυβερνητικού βάθρου, δεν θα εκπροσωπούν πια το λαό παρά μόνο τον εαυτό τους και τις απαιτήσεις πού έχουν για την άσκηση της εξουσίας πάνω στο λαό. Εκείνοι πού αμφιβάλλουν γι’ αυτό γνωρίζουν πολύ λίγο την Ανθρώπινη φύση.

   Οι Μαρξιστές λένε ότι αυτοί οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι θα είναι αφοσιωμένοι και καλλιεργημένοι Σοσιαλιστές. Οι εκφράσεις «καλλιεργημένος Σοσιαλιστής», «Επιστημονικός Σοσιαλισμός» κλπ, που εμφανίζονται συνεχώς στους λόγους και στα κείμενα των οπαδών του Λασσάλ και του Μαρξ, αποδεικνύουν ότι το ψευτολαϊκό Κράτος δεν θα είναι τίποτ’ άλλο παρά ο δεσποτικός έλεγχος του πληθυσμού από μια νέα και καθόλου μεγάλη αριθμητικά, αριστοκρατία πραγματικών και ψευτο-επιστημόνων. Οι «αμόρφωτοι» άνθρωποι θ’ απαλλαγούν εντελώς από τη φροντίδα της διοίκησης και θα τύχουν τη μεταχείριση μιας πειθαρχημένης αγέλης. Τι θαυμάσια απελευθέρωση πραγματικά!...» Μιχαήλ Μπακούνιν

   Και μια πιο «σύγχρονη» θέση: «… Ο Κλαρκ αναλύει την μπακουνική άρνηση της εκλογικής πολιτικής σε σχέση με το συγκεκριμένο επίπεδο του κοινωνικού αγώνα. Αν το επαναστατικό κίνημα αποτελεί την πλειοψηφία, κάθε σκέψη για συμμετοχή στις εκλογικές διαδικασίες κρίνεται θανατηφόρα, διότι «θα ενδυνάμωνε την νομιμοποίηση» των υπαρχουσών μορφών κυριαρχίας, τη στιγμή μάλιστα που το πλειοψηφικό κίνημα μπορεί κάλλιστα να κινηθεί προς την αποκεντρωμένη, συμμετοχική και ελευθεριακή θέσμιση της κοινωνίας. Όταν το επαναστατικό κίνημα αποτελεί τη μειοψηφία, η υιοθέτηση της εκλογικής τακτικής κρίνεται εξίσου θανατηφόρα, διότι αφ΄ ενός μεν εμποδίζει την ανάδυση και την ανάπτυξη αποτελεσματικότερων αμεσοδημοκρατικών αγώνων, αφ΄ ετέρου δε, οδηγεί, με μαθηματική ακρίβεια θα λέγαμε, «στη δημιουργία ενός νέου στρώματος ηγετών στης τάξης των εργαζομένων». … Xρειάζεται να δούμε   την αναρχική  άρνηση  συμμετοχής στης εκλογές  σε σχέση με το συγκεκριμένο επίπεδο του κοινωνικού αγώνα στο  σήμερα.

    «…H άρνηση της εκλογικής πολιτικής δεν έχει το χαρακτήρα της μικροαστικής απάθειας και αποχής, που παρατηρείται στις μέρες μας, ούτε το χαρακτήρα της «άρνησης για την άρνηση», αλλά απορρέει οργανικά από τη βαθειά πίστη των αναρχικών στην ικανότητα όλων των ανθρώπων για αυτοπροσδιορισμό και αυτοστοχασμό, εδράζεται δηλαδή, στη θεμελιώδη αναρχική αρχή της Αυτοδιεύθυνσης.

Στη σημερινή πραγματικότητα, κατά τη γνώμη μας, δε μπορεί να κριθεί η αντιεκλογική πολιτική των αναρχικών εν σχέση με την κατάσταση του επαναστατικού κινήματος. Δεν μπορεί να γίνει λόγος για επαναστατικό κίνημα, είτε πλειοψηφικό είτε μειοψηφικό. Και δεν μπορεί να γίνει λόγος, διότι απλούστατα δεν υπάρχει επαναστατικό κίνημα, ανεξάρτητα από την ύπαρξη κάποιων ομάδων και ατόμων, που προβαίνουν σε ορισμένες ενέργειες στο μέτρο των δυνατοτήτων τους. Μια τέτοια συγκυρία, όμως, δεν αίρει την αναρχική αντιεκλογική άποψη.

Ο αναρχικός δεν μπορεί να εννοηθεί, παρά μόνο ως ηθική οντότητα. Και ηθική οντότητα σημαίνει, λειτουργία στη βάση της λογικής  των ποιοτήτων του καλού και του κακού, του δέοντος και του μη δέοντος. Ανεξάρτητα, λοιπόν από την ύπαρξη ή την ανυπαρξία του ταξικού και του κοινωνικού αγώνα καθώς και ανεξάρτητα από το επίπεδό τους, ο αναρχικός και ο αναρχισμός δεν μπορούν ως εκ της φύσεως τους να μετέχουν καθ’  οιονδήποτε τρόπο στην ποσοτική λογική του «μικρότερου κακού», που χαρακτηρίζει καίρια την εκλογική διαδικασία.

Πέρα όμως από αυτή την  ηθική διάσταση, η αναρχική αντιεκλογική πολιτική ενέχει και τη δική της φιλοσοφική διάσταση. Και εννοούμε τη θεμελίωσή της στον πλατωνικό «πρωταγόρειο μύθο» και στη γενικότερη αρχαιοελληνική σκέψη. Η εκλογική διαδικασία αυτή καθ΄ εαυτή αναγάγει την πολιτική, δηλαδή την οργάνωση της κοινωνίας, σε τεχνική. Όπως υπάρχουν άνθρωποι που κατέχουν την ιατρική τεχνική, άλλοι τη δικηγορική, άλλοι την οικοδομική, κ.ο.κ., υπάρχουν και κάποιοι που κατέχουν την πολιτική τεχνική, για την άσκηση της οποίας επιζητούν τη ψήφο των άλλων. Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία του κοινοβουλευτισμού και της σύγχρονης κατεστημένης «πολιτικής» δεξιάς και αριστεράς.

Στον αντίποδα αυτής της «πολιτικής των ειδικών» τοποθετείται η αναρχική φιλοσοφία, που συλλαμβάνει τη διεύθυνση των κοινών, δηλαδή την αυθεντική πολιτική, ως ανήκουσα στο σύνολο των ανθρώπων, που  εύστοχα ονομάστηκε από τον Αισχύλο «πολισσούχος λεώς». Αλλά από την ίδια ακριβώς λογική εμφορείται και η αρχαιοελληνική πολιτική σκέψη. Όλοι να μετέχουν στην πολιτική, υποστηρίζει ο Πρωταγόρας στον ομώνυμο διάλογο του Πλάτωνα. Διότι, δε θα μπορούσαν να υπάρχουν πόλεις, αν μετείχαν μόνο λίγοι, όπως γίνεται στις άλλες τέχνες. «… Πάντες μετεχόντων . Ού γαρ αν γένοιντο πόλεις, ει ολίγοι αυτών μετέχειεν ώσπερ των άλλων τεχνών»

 

6. Μια τελευταία παρέμβαση για τον διαλεκτικό υλισμό:

«…Ο ισχυρισμός ότι η μοίρα των κοινωνικών δομών καθορίζεται από τους νόμους της λεγόμενης "κοινωνι­κής φυσικής" δεν έχει μεγαλύτερη αξία από τον ισχυρι­σμό εκείνων των πονηρών γυναικών που καμώνονται πως είναι ικανές να διαβάζουν τη μοίρα των ανθρώπων στα φλιτζάνια και στις ανθρώπινες παλάμες. Είναι αλήθεια ότι το ωροσκόπιο διανέμει ρόλους στους λαούς και στα έθνη, αλλά οι προφητικές ικανότητες της πολιτικής και κοινωνικής αστρολογίας δεν έχουν καμία μεγαλύ­τερη αξία από τα προγνωστικά εκείνων που ισχυρίζο­νται ότι είναι ικανοί να διαβάζουν τη μοίρα του ανθρώ­που μέσα στα άστρα. Το γεγονός ότι μία ιστορική θεώρηση μπορεί να πε­ριέχει σημαντικές ιδέες για την ερμηνεία των κοινωνι­κών γεγονότων είναι αδιαμφισβήτητο.

   Εμείς απλώς αντι­τιθέμεθα στον ισχυρισμό ότι η πορεία της ιστορίας υπό­κειται στους ίδιους (ή σε παρόμοιους) νόμους στους οποίους υπόκεινται και τα φυσικά ή μηχανικά γεγονότα. Αυτός ο εσφαλμένος και εντελώς ανυπόστατος ισχυρι­σμός εμπεριέχει και έναν ακόμη κίνδυνο. Από τη στιγμή που έχουμε συνηθίσει να τοποθετούμε στο ίδιο επίπεδο τις αιτίες των φυσικών και των κοινωνικών γεγονότων, είναι φυσικό να τείνουμε προς την αναζήτηση μιας θε­μελιώδους πρώτης αιτίας, που θα αποτελούσε, κατά κά­ποιον τρόπο, το νόμο της κοινωνικής βαρύτητας, ο οποίος θα μας χρησίμευε για τη βασική εξήγηση όλων των ιστορικών γεγονότων. Από τη στιγμή που έχουμε φθά­σει σ' αυτό το σημείο, είναι εύκολο να παραβλέψουμε όλες τις άλλες αιτίες των κοινωνικών δομών καθώς και τις αλληλεπιδράσεις που απορρέουν από αυτές.

Κάθε ανθρώπινη ιδέα που αναφέρεται στη βελτίωση των κοινωνικών συνθηκών είναι πρωτίστως μία επιθυ­μία που στηρίζεται μόνο στην πιθανότητα. Όταν τίθενται ζητήματα τέτοιου είδους, η επιστήμη φθάνει στα όρια της, διότι κάθε πιθανότητα στηρίζεται μόνο σε υποθέ­σεις που δεν μπορούν να υπολογισθούν, να ζυγισθούν ή να μετρηθούν. Μολονότι είναι αλήθεια ότι η θεμελίω­ση μίας κοσμοαντίληψης, όπως για παράδειγμα ο σο­σιαλισμός, είναι δυνατόν να επικαλείται τα αποτελέσμα­τα της επιστημονικής έρευνας, εν τούτοις δεν είναι δυ­νατό να γίνει η ίδια επιστήμη, διότι η πραγμάτωση των στο-χων της δεν εξαρτάται από προκαθορισμένες, ντετερμι-νιστικές διαδικασίες, όπως συμβαίνει με τα φυσικά φαινόμενα. Δεν υπάρχει νόμος στην ιστορία που να μας δείχνει την πορεία κάθε ανθρώπινης κοινωνικής δρα­στηριότητας. Οποτεδήποτε, μέχρι στιγμής, έγινε προσπά­θεια να αποδειχθεί η ύπαρξη ενός τέτοιου νόμου, καθί­στατο αμέσως εμφανής η παντελής παιδαριώδη αυτής της απόπειρας.

    Όσο βαθύτερα ερευνούμε τις επιδράσεις της εξουσιαστικής πολιτικής μέσα στην ιστορία, τόσο περισσότερο καταλήγουμε να είμαστε πεπεισμένοι ότι η "Βούληση για εξουσία" έχει υπάρξει μέχρι σήμερα μία από τις ισχυρότερες κινητήριες δυνάμεις στην ανάπτυξη των μορφών των ανθρώπινων κοινωνιών. Η ιδέα ότι όλα τα πολιτικά και κοινωνικά γεγονότα δεν είναι τίποτε άλλο παρά το αποτέλεσμα των δεδομένων οικονομικών συνθηκών και ότι είναι εξηγήσιμα μέσω αυτών δεν μπορεί να αντέξει μπροστά σε μία προσεκτική εξέταση. Το γεγονός ότι οι οικονομικές συνθήκες και οι ιδιαίτερες μορφές της κοινωνικής παραγωγής έχουν διαδραματίσει ένα ρόλο στην εξέλιξη της ανθρωπότητας αναγνωρίζεται από όλους όσους έχουν προσπαθήσει να κατανοήσουν εις βάθος τα διάφορα κοινωνικά φαινόμενα. Αυτό το γεγονός ήταν πολύ καλά γνωστό, προτού ο Μαρξ διατυπώσει τη δική του εξή-γηση. Είχε καταδειχθεί μέσα στα γραπτά μιας ολόκληρης σειράς σπουδαίων Γάλλων σοσιαλιστών, όπως ο Σεν Σιμόν, ο Κονσιντεράν, ο Λουί Μπλαν, ο Προυντόν και πολλοί άλλοι, και είναι γνωστό ότι ο Μαρξ κατέληξε στο σοσιαλισμό διαμέσου της μελέτης αυτών ακριβώς των γραπτών. Επιπλέον, η αναγνώριση της σπουδαιότητας και της επίδρασης των οικονομικών συνθηκών πάνω στη δομή της κοινωνικής ζωής βρίσκεται στην ίδια τη φύση του σοσιαλισμού.

   Δεν είναι η αποδοχή αυτής της ιστορικής και φιλοσοφικής ιδέας που μας εκπλήσσει μέσα στο μαρξιστικό εξηγητικό μοντέλο, αλλά η δογματική μορφή με την οποία εκφράσθηκε και ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της σκέψης του Μαρξ πάνω στον οποίο στήριξε αυτή την ιδέα. Διαβλέπει κανείς, κατά τρόπον αδιαμφισβήτητο, την επίδραση του Χέγκελ, του οποίου ο Μαρξ υπήρξε μαθητής. Κανείς άλλος, εκτός από το "φιλόσοφο του Απολύτου", τον επινοητή των "ιστορικών αναγκαιοτητών" και των "ιστορικών αποστολών", δε θα μπορούσε να μεταδώσει στον Μαρξ μία τέτοια υπέρμετρη αυτοπεποίθηση για τις απόψεις του. Μόνον ο Χέγκελ θα μπορούσε να του έχει εμφυ-σήσει την πεποίθηση ότι είχε φθάσει στα ίδια τα θεμέλια των "νόμων της κοινωνικής φυσικής", σύμφωνα με τους οποίους όλα τα κοινωνικά φαινόμενα πρέπει να εκλαμβάνονται ως ντετερμινιστική εκδήλωση μίας φύσει αναγκαίας πορείας. Και είναι αλήθεια ότι οι διάδοχοι του Μαρξ συνέκριναν τον "οικονομικό υλισμό" με τις ανακαλύψεις του Κοπέρνικου και του Κέπλερ και ήταν ο ίδιος ο Ένγκελς που ισχυρίσθηκε ότι μέσω της υλιστικής ερμηνείας της ιστορίας ο σοσιαλισμός έγινε επιστημονικός.

Ο κρατικός καπιταλισμός μπορεί να  είναι μία «διέξοδος», από την παρούσα κρίση, αλλά είναι βεβαιότατο ότι δε θα μπορούσε να αποτελέσει το δρόμο προς την κοινωνική ελευθερία. Αντιθέτως, θα βύθιζε τους ανθρώ­πους στο τέλμα μιας δουλείας, που θα περιφρονούσε κάθε ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Σε κάθε φυλακή, σε κάθε στρατώνα υπάρχει μία εξασφαλισμένη ισότητα κοινωνι­κών συνθηκών: όλοι έχουν το ίδιο φαγητό, τα ίδια ρού­χα, προσφέρουν τις ίδιες υπηρεσίες ή εκτελούν τα ίδια καθήκοντα. Αλλά, ποιος θα υποστήριζε υπεύθυνα ότι μια τέτοια κατάσταση θα μπορούσε να αποτελέσει το σκοπό για τον οποίο θα άξιζε να αγωνιστούμε;

Υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα σε μία κατάσταση όπου τα μέλη μιας κοινωνικής οργάνωσης καθορίζουν τις τύχες τους, ελέγχουν τις υποθέσεις τους και έχουν το αναπαλλοτρίωτο δικαίωμα της συμμετοχής στη διοίκηση των κοινών υποθέσεων και σε μία άλλη κατάσταση όπου τα μέλη της κοινωνίας δεν είναι παρά όργανα μιας εξωτερικής βούλησης, πάνω στην οποία δεν ασκούν καμία επιρροή. Κάθε στρατιώτης έχει δικαίωμα συμμετοχής στα κοινά συσσίτια, αλλά δεν επιτρέπεται να έχει δική του κρίση. Υποχρεούται να υπακούει τυφλά στις διαταγές των ανωτέρων του, αποσιωπώντας, εν ανάγκη, τη φωνή της συνειδήσεως του, διότι δεν είναι παρά ένα τμήμα μιας μηχανής που άλλοι θέτουν σε κίνηση.

Καμία τυραννία δεν είναι περισσότερο αβάστακτη από εκείνη μιας παντοδύναμης γραφειοκρατίας, που επεμβαίνει σ' όλες τις δραστηριότητες των ανθρώπων και αφήνει πάνω τους το δικό της σημάδι. Όσο πιο απεριόριστη είναι η εξουσία του Κράτους πάνω στη ζωή του ατόμου, τόσο περισσότερο ακρωτηριάζει τις δημιουργικές του ικανότητες και εξασθενίζει τη δύναμη της προσωπικής του βούλησης. Ο κρατικός καπιταλισμός, ο πιο επικίνδυνος αντίπαλος του γνήσιου σοσιαλισμού, απαιτεί την υποταγή στο Κράτος όλων των κοινωνικών δραστηριοτήτων. Είναι ο θρίαμβος της μηχανής πάνω στο πνεύμα, η εξορθολογικοποίηση κάθε σκέψης, δράσης και συναισθήματος, σύμφωνα με τις αμετάβλητες νόρμες της εξουσίας, και, συνεπώς, είναι το τέλος κάθε αληθινού πνευματικού πολιτισμού.

 Η επικίνδυνη μανία που βλέπει κάθε κοινωνικό φαι­νόμενο μόνον ως αναπόφευκτο αποτέλεσμα των καπι­ταλιστικών μεθόδων παραγωγής έχει εμφυτεύσει στους ανθρώπους την πεποίθηση ότι όλα τα κοινωνικά γεγο­νότα απορρέουν από μία καθορισμένη αναγκαιότητα και ότι δεν μπορούν να μεταβληθούν. Αυτή η φαταλιστική ιδέα μπορεί να οδηγεί μόνο στην παράλυση της δύνα­μης των ανθρώπων για αντίσταση και, κατά συνέπεια, τους κατευθύνει προς ένα συμβιβασμό με τις δεδομένες συνθήκες, ανεξαρτήτως του πόσο φρικτές και απάνθρω­πες μπορεί να είναι…»  Ρούντολφ Ρόκερ,1928

 

Υγ. Παράθεσα και κάποια κείμενα παλιά γιατί είναι ενδεικτικά και περιεκτικά δεν έχουν να κάνουν ούτε με προσκόλληση σε παρελθοντολογία ούτε σε προσωπολατρίες  ούτε με δογματισμούς , αν είναι δυνατόν να προσάπτουν τέτοιες κατηγορίες στους αναρχικούς μόνο οι κακεντρεχής το κάνουν και θυμίζουν τους σταλινικούς που μας κατηγορούν ως αντικομουνιστές ενώ αυτοί άνετα μπορώ να είναι αντιαναρχικη.

Η αναρχική θεώρηση και κριτική στο σήμερα  ανανεώνετε αργά μεν αλλά  σταθερά, σε πείσμα πολλών νεομαρξιστών μεταμαρξιστών και λιπών επαϊόντων .

 Έβαλα αυτά τα κείμενα με ημερομηνίες  και ως μια μικρή ένδειξη για να  μην κάθομαι να αποδομω βήμα βήμα της θέσης των μεταδομιστων – αυτόνομων  - πουλατζαδων νεομαρξιστών  κλπ (κάτι που θα κάνω σε λίγο καιρό) διαφόρων  πού πήραν θέσης των αναρχικών και φυσικά δεν αναφέρονται σε αυτούς, μόνο από όσο κατέχω ο Κώστας Παπαιωανου αυτός ο πολύ καλός μαρξιστής που άσκησε κριτική στον μαρξισμό αναφέρει ότι επηρεάστηκε και από τους αναρχικούς. Από κινηματική ιστορική σκοπιά μόνο οι συμβουλιακη κομμουνιστές είναι αρετά κοντά στους αναρχικούς.

Όλα τα κείμενα ένια παρμένα από το «εγχειρίδιο για τον κοινωνικό αναρχισμό»

από anarchistnews.org 21/12/2013 3:21 μμ.


The nostalgic left is a bit of shorthand I’ve started using for those on the left who have reacted to the disintegration of the old left by wishing for idealised simpler times. And perhaps more strangely blaming the collapse on what they see as threatening new developments, like intersectionality. They hold such newfangled nonsense responsible for the current failure of the left to get an echo from the general population.

The nostalgic left wishes for the simpler times of the ‘good old days’. The days when the grouping of massive numbers of workers into mines and factories made the process of class self identification simple, indeed through their eyes automatic. A time when workers looked very different from capitalists but when, as they imagine it, those workers were not differentiated by sex or race. So the complexities of what they term ‘identity politics’ were gloriously absent, submerged in a uniform proletariat. A time when the intellectual leadership of 'the party' could lead an undifferented mass of workers into the final conflict with the bosses.

These were the wonderful days before the internet when left intellectuals could write without fear of participants in the movements they were writing about responding and challenging their right to represent them. A time when commentators who could be heard were calm, rational & polite. Those who were allowed to communicate with the masses first passed through a process that took away that hammer of spontaneous unfocused anger and replaced it with the stiletto of intellectual putdowns, phrased in the correct polite terms to leave a wound that was deep but also invisible to spectators. Not for them the ugly sight of the crushed skull, just the suddenly slumped body and trickle of blood. The right to have ones writing communicated had to be performed for, publication in the party press, the academic journal or the op-ed pages of the mainstream press was not a given, unlike that out-of-control blogosphere or worse still the twitterati of today.

These were the days when leaders of mass movement could operate without their problematic ‘personal behaviours’ being challenged because everyone knew to put the good of the movement first and the few who didn’t were denied a voice. After all Gerry Healy never had to fear the 'dark side of the internet', it was only the massive accumulation of rape allegations that eventually brought him down. 

The nostalgic left are often neo-social democrats, and in that guise, see the voice subalterns have today to be the problem that is holding back the possibility of social democracy. It seems more straightforward to see the end of that project in the ideological triumph of neoliberalism and the technical triumphs that have driven capitalist globalisation. Even in then imperialist heartlands social democracy on the national scale now seems almost impossible. Placing the problem instead at the feet of some people who make angry harsh posts on twitter about people that the nostalgic left would prefer to see left unchallenged seems odd to say the least. But this also reflects another aspect of the nostalgic left, a yearning to be back in the days when only those at the top of mass parties could say critical things about others and be heard. The role of the rest of us was simply to choose sides in such disputes and Go Team our chosen side to victory.

The nostalgic left can also be revolutionary marxists who dream of the days when appeals to party discipline could shut up internal dissent. They forget the chants of ‘discipline, discipline’ that drowned out the Soviet tanks as they rolled into Hungary in ’56. Or sometimes they may even be anarchists, dreaming of syndicalist unions of muscular white guys wielding tools, forgetting that Mujeres Libres arose of necessity out of the machismo of the CNT.

What brings these fragments together is a common howl against the complexities of modern movements, against the many voices that are now heard. Like nostalgic movements of the right they have no meaningful program, the change after all has has happened. The wish for a return to left wing victorian values, when bearded men polemicised by pamphlet, only serves to block the development of movements that might make a difference.

The nostalgic left has forgotten so quickly that the 20th century left was drowned in blood when the leaders who rose unchallenged to the top became paranoid psychopaths in power, murdering the former comrades by the tens of thousands. Like all nostalgia’s the bad parts of the past are forgotten in the wish for a simpler times.

When times are hard its often simple to dream of the imaginary easy days of childhood, to those false memories of endless summer and carefree lives. But to change the world 'that is', the very complex world 'that is', it's the future and not the past we need to embrace. Nostalgia may be a comfort blanket but it is also the blindfold of the executioner.

 

ΥΓ.  Δεν έχω χρόνο να το μεταφράσω, αλλά νομίζω ότι έχει ενδιαφέρον.  Είναι μικρό, ευκολοδιάβαστο, και γι' αυτό το περνάω εδώ στα αγγλικά.

 

"Τι είναι η αντίθετη δύναμη που κρατάει την ανθρωπότητα σκλαβωμένη;" 

Μήπως οι ενδοταξικές αντιθέσεις, που προσποιούμαστε ότι δεν υπάρχουν;

 


Κάπου κάπου πρέπει να συνοψίζουμε για να μη χαθούμε, γιατί η θεωρία είναι πολλή και ο χρόνος μας λίγος. Δύσκολο πράγμα, ίσως κι αδύνατο, αλλά πρέπει να το επιδιώκουμε.

Ο Μάρξ, και οι Μαρξιστές, έφτιαξαν ένα εργαλείο που μπορεί κάποιος να μελετήσει το αντικείμενο (την κοινωνία) καλύτερα ώστε να βγάλει καλύτερα συμπεράσματα για το πως λειτουργεί. Ίσως σε αυτό το κομμάτι να απέδωσε καλύτερα απ'τον Μπακούνιν και τους Μπακουνιστές. Και είναι σημαντικό να μπορεί ο άνθρωπος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο που προκρίθηκε μέσα στους αιώνες, την επιστημονική, να αντιλαμβάνεται καλύτερα την πραγματικότητα. Την υλική πραγματικότητα, αφήνοντας απ'έξω όλη αυτή τη φασαρία και το παράσιτο της μεταφυσικής. Είναι ένα σημαντικό στάδιο της συνείδησης του κάθε επαναστάτη να είναι ξεκάθαρος για το τι έχει γύρω του, τι συμβαίνει, και μέσα από αυτό και την λογική ανάλυση πως αλλάζεις αυτό που έχεις γύρω σου σε κάτι καλύτερο. Σε αυτό το στάδιο Μαρξιστές και Μπακουνιστές διαφοροποιούνται, όπως λέει κι ο G πιο πάνω.

Οι νεο-μαρξιστές κλπ επεδίωξαν να βελτιώσουν το ίδιο εργαλείο (μικροσκόπιο πχ) ακόμα περισσότερο. Όντως το μικροσκόπιο του Πουλαντζά, του Καστοριάδη, και άλλων, αλλά κυρίως και η σύνθεση των βελτιώσεων αυτών δημιούργησε ένα μικροσκόπιο (εργαλείο) που ανιχνεύει πολύ περισσότερα φάσματα από τα 2-3 του αρχικού. Έχει φτάσει σε ένα σημείο όμως που ο τεχνίτης του εργαστηρίου καταλήγει στα ίδια συμπεράσματα που είχαν καταλήξει και οι αρχικοί, και ο Μπακούνιν δηλαδή. Ο υιός αυτός που καταστρέφει τα κύτταρα και τον οποίο βλέπουμε και ανιχνεύσαμε με το εργαλείο πρέπει να καταστραφεί. Το νέο υπέρ-πολύπλοκο μικροσκόπιο έχει γίνει τόσο δύσχρηστο που ο τεχνίτης πλησιάζει τα συντάξιμα χρόνια του πριν καν φτάσει σε σημείο να μπορεί ικανοποιητικά να το χρησιμοποιήσει.

Εδώ υπάρχει και μια σημαντική διαφορά, το πιο απλοϊκό εργαλείο που έφτιαξαν οι Μπακούνιν, Κροπότκιν, και οι ακόλουθοι τους έβλεπαν μεν τον ίδιο υιό να καταστρέφει κύτταρα αλλά έβλεπαν και κάποια άλλα φάσματα τα οποία οι Μαρξιστές ποτέ δεν είδαν και αρνούνται να τα δουν. Τα συμπεράσματα για το τι έβλεπαν ήταν τα ίδια και τότε και τώρα. Κάτι όμως έχει αλλάξει στο αντικείμενο που μελετούσαν, την κοινωνία και το περιβάλλον. Το κοινωνικό και υλικό περιβάλλον. Το φυσικό περιβάλλον. Η ενέργεια, το νερό, οι φυσικοί πόροι, και ο πληθυσμός του ανθρώπου που πρέπει να βρει μια σχέση με το περιβάλλον του να επιβιώσει. Οι σχέσεις των ανθρώπων και πως καθορίζονται μέσα στον καπιταλισμό δεν έχουν στην ουσία αλλάξει και πολύ. Οι προτάσεις για το τι πρέπει να αλλάξει και πως αλλά και από ποιούς πρέπει να αλλάξει αρχίζουν και γίνονται διάχυτες και πολύχρωμες, με αποτέλεσμα να υπάρχει σύγχυση στις επιλογές. Τουλάχιστον οι αναρχικοί παρουσιάζονται σήμερα περισσότερο από ποτέ πιο ξεκάθαροι και πιο αποφασιστικοί ενάντια στη σύγχυση που έχουν προκαλέσει οι αδιέξοδες προτάσεις των Μαρξιστών.

Εδώ υπάρχει όμως μια τρομερή και δεν ξέρω αν είναι και σκόπιμη παρεξήγηση. Αυτοί που κάνουν κριτική στο εργαλείο και στη χρήση του πολύ συχνά έχουν πλήρη άγνοια για το ίδιο και τι ακριβώς αντικείμενο έχει. Η θολούρα περί επιστημονικής μελέτης της πραγματικότητας και η αναγκαιότητα να εμπλακεί κάποιος σε αυτή απομονώνοντας το παράσιτο της μεταφυσικής είναι διάχυτη. Σκουπίζουν κάτω απ'το χαλί όποιο επιστημονικό εργαλείο αντικρίσουν σαν απεσταλμένο από τον αριστερό δίαβολο και το εξορκίζουν. Τι κάνουμε με αυτούς; Πως προχωράμε; Μαζί; Με ποιούς;

Η πραγματικότητα, και η φυσική, και η κοινωνική μία είναι, δεν διαφέρει η πραγματικότητα του Μαρξιστή και του Μπακουνιστή. Και είναι αυτή η ίδια η πραγματικότητα του σήμερα, εδώ, από εμάς που την μελετάμε. Το πως, πότε, ποιοί, μπορούμε να οργανωθούμε έτσι ώστε να την αλλάξουμε είναι υπό διαπραγμάτευση κάθε ώρα και στιγμή. Οι πραγματικοί επαναστάτες είναι όλοι αυτοί που εμπλέκονται σε αυτή τη διαδικασία. Σαν αντισώματα του οργανισμού (ανθρωπότητα) προσπαθούν να τον σώσουν. Κάποια χωρίς τα κύτταρα κάποια προσπαθούν μαζί με τα κύτταρα.

Ο υιός πάντως τρώει απ΄τα κύτταρα αλλά αναγκαστικά πρέπει να κρατήσει κι αυτός τον οργανισμό ζωντανό για να επιβιώσει. Επειδή δε αλλάζουν οι φυσικές συνθήκες και για τον οργανισμό και τον υιό αρχίζει και μεταλλάσσεται αναλόγως.

ΥΓ. Εμείς βλέπουμε φως, ακούμε ήχο, και κάποιες άλλες αισθήσεις περιορισμένες σε ένα φάσμα μόνο της κάθε αίσθησης. Και το μικροσκόπιο του Μαρξ έβλεπε κάποια πράγματα και μετρούσε σε κάποια ευρύτερα φάσματα. Αρνιόταν με μανία να μετρήσει κάποια άλλα φάσματα. Αυτά τα παιδάκια του Μάη του 68 είτε έζησαν κάτι ή εκτέθηκαν σε ιδέες που έστω κι αν αρνήθηκαν την επιρροή τους αναγκάστηκαν να τα αντιμετωπίσουν σαν στοιχεία της πραγματικότητας. Έζησαν μια μη-καπιταλιστική πραγματικότητα χωρίς ΓΓ και δικτατορία του προλεταριάτου, έστω για λίγες μέρες. Έζησαν μια ελευθερία που δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει ο έως τότε Μαρξισμός. Πρόσθεσαν κάποιους αισθητήρες και διεύρυναν το φάσμα αλλά στριμωγμένοι να είναι αποδεκτοί στην επιστημονική τους κοινότητα. Ο Μαρξ δεν αναφέρθηκε στη πολιτική δύναμη τόσο, δεν αναφέρθηκε στην εξουσία, στην πατριαρχία, κλπ. Δεν τα έβλεπε αυτά στο εργαλείο του. Κι ο Πουλαντζάς αυτά που έβλεπε δεν σήμαινε ότι τα έβλεπε σε αντίφαση με αυτά που έβλεπε ο Μαρξ, αλλά σαν κάτι παραπάνω.

Εμείς εδώ, σήμερα, μαζί, μπορούμε να δούμε ακόμα περισσότερο, να συμφωνήσουμε σε αυτά που βλέπουμε, και να οργανωθούμε να πράξουμε από κοινού. Έχουμε αυτήν την πολυτέλεια, μην την αρνιόμαστε.

από G 21/12/2013 5:21 μμ.



        Μ  όλις  τώρα είδα αυτό το υστερόγραφο       

Λες :

« Δε ξέρω που ωφελεί μερικούς το ιστορικό κουτσομπολιό και αν καταλαβαίνουν που τους εντάσει αυτό όταν το χρησιμοποιούν σε πολιτικούς διαλόγους. Ίσως να φταίει ότι δε θυμούνται πως ο Μπακούνιν ήταν αριστοκράτης, γιός διπλωμάτη και η οικογένεια του είχε υπό την ιδιοκτησία της 500 δουλοπάροικους. Μάλλον αριστοκρατικές φεουδαρχικές οικογένειες γεννάνε προλετάριους και όχι αστού.»

Φιλέ μου τη να σου πω και τη να σου απαντήσω, απαξιω.

 Θα πω μόνο σε όσους μένουν και διαβάζουν ότι από  το έργο του Μπακουνιν μόνο ελάχιστα έχουν μεταφραστή στα ελληνικά και από  αυτά πολλά με χάλια μετάφραση. Ο Μπακουνιν δεν  μπόρεσε λόγο δράσης αλλά και προπάντων δεν ήθελα να γίνει ιδρυτής ενός δόγματος γι αυτό και το έργο του «πάσχει» από συστηματική, όμως αποτελεί τεράστια παρακαταθήκη  σκέψη και ανάλυση ένα παράθυρο στο μέλλον. Ελάχιστη έχουν κατανοήσει την σκέψη του που ακόμα περιμένει να ερμηνευτή, δεν ήτα δάσκαλος αλλά αγωνιστής και «προφήτης» της ελευθέριας.

Ο Μπακουνιν  δεν είναι εφευρέτης της αναρχίας τέτοιος εφευρέτης δεν υπήρξε ούτε θα υπάρξει, έγινε σε μεγάλη ηλικία αντιεξουσιαστης για αρκετό διάστημα ήταν και μασόνος μήπως να τον παραδώσουμε βορά στους φασίστες?

  Όπως γράφω - και αποδεικνύετε - είτε  το θέλουν μερική είτε όχι,{…}  Η Αναρχία δεν είναι εγκεφαλική επινόηση κάποιου ιθύνοντος νου ή ενός υπέρτατου όντος  αλλά η βιωμένη θέληση-επιθυμία  και ο ασυμβίβαστος αγώνας των κυριαρχούμενων όλων των εποχών, ενάντια στους κυρίαρχους όλων των εποχών. Είναι η επαναστατική θεωρία και πράξη των «από κάτω» ενάντια στους   «από πάνω». Για να μην υπάρχουν ούτε οι «από κάτω», ούτε οι «από πάνω», ώστε να μπορεί το σύνολο της κοινωνίας να αποφασίζει άμεσα για  όλα τα πράγματα της ζωής της σε κάθε τομέα, κάθε στιγμή, στο χώρο και στο  χρόνο.

Δεν είναι δόγμα ούτε τελεολογικό σύστημα. Είναι η γενικευμένη εναλλακτική λύση ως προς το ιεραρχικό-εξουσιαστικό πρόσωπο της κοινωνικής  οργάνωσης  του κράτους και του καπιταλισμού, ως προς τα πρότυπα που παράγονται από αυτό το σύστημα σαν σύνολο και ενάντια σε οποιαδήποτε  μορφή   ιεραρχικής κοινωνίας.{…}            

 

Σχετικά

 

1. Μια από τις πρώτες αναφορές της  λέξης αν-αρχία, ( χωρίς αρχές,  λαοκρατία - οχλοκρατία με την αρνητική σημασία), αναφέρεται από τον Αθηναίο ποιητή και νομοθέτη Τυρταίο τον επονομαζόμενο και κουτσό, που καλέστηκε από τους γαιο-κτήμονες  της  Σπάρτης  το 460 π.Χ. περίπου, για βοήθεια, επειδή είχε ξεσπάσει μεγάλη εξέγερση των ειλώτων, κατά τον πρώτο μεσσηνιακό πόλεμο.  Του έδωσαν την εντολή να συγγράψει νόμους σαν του Σόλωνα σε μορφή ελεγείας - ποίησης για να μπορούν να αποστηθίζονται και να απαγγέλλονται εύκολα, από τους Λακεδαιμονίους πολίτες, με σκοπό να τονώσει το ηθικό τους και το πατριωτικό τους συναίσθημα.

     Τα ποιήματα νόμους που έγραψε ήταν δύο: το «Περί  Ευταξίας» ενάντια στην αναρχία και το «Περί Ευνομίας»,  που σήμαιναν την νομιμότητα των γαιοκτημόνων ενάντια στην λαοκρατία και την τυραννία των ειλώτων.  Έτσι ακόμα και με την αρνητική της σημασία η αναρχία συνδέθηκε με την εξέγερση των ειλώτων- δούλων

 

2. Στο βιβλίο του Κροπότκιν, "Η Μεγάλη Γαλλική Επανάσταση" μπορεί κάποιος να διαβάσει με διεξοδικό και συνεκτικό τρόπο ότι στη Γαλλική επανάσταση οι Γιρονδίνοι (και ιδιαίτερα ο Μπρισσό, πρωτεργάτης των Γιρονδίνων, ο οποίος φυσικά εκτελέστηκε),  στα φυλλάδια καθώς και στα λυρικά τραγούδια τους α­ποκαλούσαν αναρχικούς με την θετική έννοια, την ριζοσπαστική τους  πτέρυγα των Ο­ρεινών, τους Λυσσασμένους, οι οποίοι ήθελαν να σπρώξουν την επανάσταση πιο μακριά, κυρίως προς μια κοινωνική, αν και κάποιος μπορεί χωρίς κανένα ενδοιασμό να πει προς μια σοσιαλιστική κατεύθυνση. Συνεπώς, αυτούς τους αγωνιστές της επανάστασης, οι οποίοι είναι αναμφίβολα οι προπάτορες όλων ανεξαιρέτως των σοσιαλιστικών ρευμάτων των μεταγε­νέστερων και σημερινών εποχών, τους αποκάλεσαν "αναρχι­κούς" με την υβριστική έννοια και οι αντίπαλοι τους, οι προπάτορες των σημερινών συνταγματικών ή φιλελεύθερων.

Στον πληβειακό δημόσιο χώρο που άρχισαν να σκιαγραφούν οι αβράκωτοι, το 1774 οι λυσσασμένοι έριξαν τον σπόρο της αναρχικής ελευθερίας και της άμεσης δημοκρατίας. Ο Jacques Roux, στο βήμα της Συμβατικής, θα αναδείξει την εχθρική φύση των «αντιπροσώπων του λαού» αναφωνώντας: «Η ελευθερία είναι απλώς αυταπάτη όταν μια τάξη ανθρώπων μπορεί ατιμώρητα να κάνει μιαν άλλη να λιμοκτονεί. Η ισότητα είναι απλώς αυταπάτη όταν ο πλούσιος ασκεί προνομιακά το δικαίωμα ζωής και θανάτου επί των συνανθρώπων του». Και ο J. Varlet, από τη φυλακή του Πλεσίς, έγραφε: «..Για οποιοδήποτε σκεπτόμενο ον, κυβέρνηση και επανάσταση είναι πράγματα ασύμβατα…».

Στο Παρίσι το 1864 εφτά χρόνια προτού την κομούνα, 60 εργάτες κυκλοφορούν ένα μανιφέστο «το μανιφέστο των 60 εργατών», που είχε συντάξει ο χαράκτης Τολέν.   «…Κύριοι της αντιπολίτευσης, το ότι συμφωνούμε μαζί σας στην πολιτική, σημαίνει ότι συμ­φωνούμε και στην κοινωνική οικονομία; Συνεχώς μας λέτε: δεν υπάρχουν τάξεις μετά το 1789, όλοι οι Γάλλοι είναι ίσοι ενώπιον του νόμου. Όμως εμείς που δεν έχουμε άλλη ιδιοκτησία πέρα από τα χέρια μας, εμείς που υφιστάμεθα καθημερι­νά τους όρους του κεφαλαίου, εμείς που ζούμε υπό καθεστώς έκτακτων νόμων, δυσκολευόμαστε να πιστέψουμε αυτήν την διαβεβαίωση ... Εμείς, που τα παιδιά μας περνούν συνήθως τα πιο τρυφερά τους χρόνια μέσα στο εξαθλιωτικό και αν­θυγιεινό περιβάλλον των εργοστασίων ή ως μαθητευόμενοι στα εργαστήρια.

Εμείς, που οι γυναίκες μας αναγκάζονται να εγκαταλείπουν τα σπίτια μας για ένα επιπλέον μεροκάματο, δηλώνουμε ότι η ισότητα αναφέρεται στον νόμο αλλά δεν ισχύει στην καθημερινή μας ζωή. Μας λένε ακόμη ότι οι εκλεγμένοι βουλευτές μπορούν να διεκδικήσουν όλες τις μεταρρυθμίσεις για εμάς, καλύτερα από εμάς... Απαντάμε: Όχι! Δεν μας εκπροσωπεί κανείς διότι σε μια πρόσφατη συνεδρίαση του Νομοθετικού Σώματος καμιά φωνή δεν υψώθηκε για να διατυπώσει, έτσι όπως τα εννοούμε εμείς, τα αιτήματα, τις επιθυμίες και τα δικαιώματα μας. Δεν μας εκπροσωπεί κανείς, εμάς που αρνιόμαστε να πιστέψουμε ότι η εξαθλίωση έχει Θεϊκή προέλευση…»  Λίγους μήνες αργότερα δημιουργείται από τους εργάτες η πρώτη μορφή αυτοοργάνωσης στην σύγχρονη εποχή: Στις 28-8-1864, σ' όλο τον κόσμο ακούστηκε ηχηρότερος από εκείνον των 60 εργατών αυτός ο μεγάλος λόγος: «Η χειραφέτηση των εργατών πρέπει να είναι έργο των ίδιων των εργατών». Αυτός ο λόγος ειπώθηκε στο Σαιν Μάρτινς Χωλ στο Λονδίνο, σε μια συνέλευση εργατικών αντιπροσώπων που εκπροσωπούσαν πολλά έθνη της Ευρώπης.  

 Το μικρό απόσπασμα που ακολουθεί είναι από το μανιφέστο  αυτής της συνέλευσης που δημιούργησε την Πρώτη Διεθνή: «…Πιστεύοντας ότι η χειραφέτηση των εργαζομένων θα πρέπει να είναι έργο των ίδιων των εργαζομένων, ότι οι προσπάθειες των εργαζομένων θα πρέπει να τείνουν στην καθιέρωση ίσων δικαιωμάτων και υποχρεώσεων για όλους και στην εξάλειψη κάθε ταξικής κυριαρχίας ... ότι η χειραφέτηση της εργασίας δεν είναι ούτε τοπικό, ούτε εθνικό, αλλά κοινωνικό πρόβλημα που αφορά όλες τις χώρες... δηλώνουμε ότι αυτή η διεθνής ένωση, καθώς και όλα τα άτομα ή οι ομάδες που συμμετέχουν σ' αυτήν, θα αναγνωρίσουν ως βάση της συμπεριφοράς τους απέναντι σε όλους τους ανθρώπους την αλήθεια, την δικαιοσύνη, την ηθική, χωρίς καμία διάκριση χρώματος, θρησκείας και εθνικότητας, θεωρώντας καθήκον τους να απαιτήσουν για όλους τα δικαιώματα του ανθρώπου και του πολίτη…».

 Αυτά ειπώθηκαν προτού  να συμμετέχουν σε αυτή διάφοροι «σοφοί» Μαρξ, Μπακούνιν κλπ. Άπειρα παραδείγματα θα μπορούσαμε να παραθέσουμε. Αναφέρουμε μόνο μερικά χαρακτηριστικά δείγματα, έτσι για να μην ξεχνιόμαστε, η να μην περιπλανιόμαστε με το ψευδοδίλλημα αν η ταξική συνείδηση προέρχεται έξω ή μέσα από την εργατική τάξη.

 

3.  Το σύγχρονο αναρχικό κίνημα, εμπνεόμενο και αντλώντας τα πιο δημιουργικά  και προοδευτικά στοιχεία από την παράδοση του διαφωτισμού, του ορθολογισμού και του επαναστατικού ουμανισμού,  επηρεαζόμενο από προγενέστερα επαναστατικά  αλλά και μεταρρυθμιστικά κοι-νωνικά-λαϊκά κινήματα, δημιουργείται συναντώντας τις νέες κοινωνικές   σχέσεις και συνθήκες της αστικής κοινωνίας και του καπιταλισμού και μέσα σε αυτές αποκτά την   ιστορικότητά του. Όπως και άλλα επαναστατικά κινήματα, τοποθετείται στην αιχμή των συγκρούσεων του κοινωνικού ταξικού πολέμου και εκεί διαμορφώνονται οι αξιακές του σταθερές.   

    Η μεγάλη του διαφορά είναι, πως οι αναρχικοί, ως μέλη της κοινωνίας, αρνήθηκαν όχι μόνο να αποδεχθούν το κοινωνικό συμβόλαιο, (που μετατράπηκε σε συνταγματικό χάρτη, σε καταστατική λειτουργία του κράτους),  αρνήθηκαν την ιδέα του συμβιβασμού και της συνεργασίας των τάξεων, αλλά και τα στάδια μετάβασης στην νέα αταξική κοινωνία (προσωρινό εργατικό κράτος, δικτατορία του προλεταριάτου μέσω της εργατικής κυβέρνησης,  κ.λ.π).

    Πάλεψαν, παλεύουν και αγωνίζονται αφενός για την αποκάλυψη αυτής της απάτης και την απόρριψη αυτών των αντιλήψεων και αφετέρου για  τη δημιουργία μιας νέας  κοινωνικής συμφωνίας  για  την οργάνωση  της κοινωνίας από τα κάτω, από το μερικό στο ολικό και της οριζόντιας σχέσης και διασύνδεσης των ατόμων και των κοινοτήτων,  όσον αφορά τον τρόπο και τις διαδικασίες λήψης και υλοποίησης των  αποφάσεων. Αλλά και μιας νέας κοινωνικής συνθήκης για όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ισορροπία μεταξύ του ατόμου-«ιδιώτη» και του «συνόλου»–κοινωνίας, ούτως ώστε ούτε το άτομο να καταδυναστεύει και να εκμεταλλεύεται  το σύνολο, ούτε το σύνολο να καταπιέζει και να συνθλίβει  το άτομο.

Το αναρχικό κίνημα, σαν γνήσιο τέκνο της σοσιαλιστικής παράδοσης, αγωνίζεται για την εξάλειψη της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο ενώ προσβλέπει στον αντιαυταρχικό  ελευθεριακό κομμουνισμό. O καθένας οφείλει να γνωρίζει πως το ιδανικό μας, εκφρασμένο με την λέξη αναρχία, παρμένο από μια προγραμματική λογική του σοσιαλισμού και οργανωμένο με ένα ελευθεριακό τρόπο, πάντα ήταν γνωστό ως κοινωνικός αναρχισμός ή αναρχικός κομμουνισμός . Σχεδόν ολόκληρη η αναρχική φιλολογία, από το τέλος της Α’ Διεθνούς, ανήκει στην κομμουνιστική σχολή του σοσιαλισμού (οι δύο μεγαλύτερες σχολές στις οποίες χωριζόταν ο σοσιαλισμός ήταν από την μια πλευρά, ο  κρατικός  αυταρχικός σοσιαλισμός και από την άλλη πλευρά, ο αναρχικός ελευθεριακός κομμουνισμός).

 

3. Οι περισσότερες εξωαναρχικές αφηγήσεις για τον αναρχισμό θεωρούν την θεωρητική του πορεία - εσφαλμένα ή σκόπιμα -  παρόμοια με των άλλων αριστερών και μαρξιστικών ρευμάτων που έφτασαν μέχρι το σημείο της προσωπολατρίας.

“… Ο αναρχισμός παρουσιάζεται ως πνευματικό παιδί συγκεκριμένων στοχα­στών του δεκάτου ενάτου αιώνα, όπως ο Προυντόν, ο Μπακούνιν, ο Κροπότκιν κ. ά.,  που στη συνέχεια προσπάθησε να εμπνεύσει τις οργανώσεις της εργατικής τάξης, αναμείχθηκε σε πολιτικούς αγώνες, διασπάστηκε… Ο αναρχισμός στις κα­θιερωμένες περιγραφές προβάλλεται συνήθως ως ο φτωχός συγγενής του Μαρξισμού, λίγο χοντροκομμένος ως προς τη θεωρία του, πράγμα που αντισταθμίζεται από το πάθος και την ειλικρίνεια του. Στην καλύτερη περίπτωση όμως, η ανα­λογία είναι τραβηγμένη. Οι «ιδρυτικές μορφές» του δεκάτου ενάτου αιώνα δεν σκέφτονταν σαν να είχαν ανακαλύψει κάτι ιδιαίτερα καινούργιο.

Οι βασικές αρχές του αναρχισμού, (αυτοοργάνωση, εθελοντική συνεργασία, αλληλοβοήθεια), αναφέρονταν σε μορφές της ανθρώπινης συμπεριφοράς που θεωρούνταν δεδομένο ότι υπήρχαν από τότε που υπήρχε και η ανθρωπότητα. Το ίδιο ισχύει και με την απόρριψη του κρά­τους και όλων των μορφών της δομικής βίας, την ανισότητα ή την κυριαρχία (αναρχισμός ετυμολογικά σημαίνει «χωρίς κυρίαρχους»), ακόμα και με την υπόθεση ότι αυτές οι μορφές τρόπον τινά, συσχετίζονται και αλληλοενισχύονται. Τίποτε από αυτά δεν παρουσιάστηκε ως ένα εντυπωσιακό νέο δόγμα. Και στην πραγματικότητα δεν ήταν κιόλας: μπο­ρεί να βρει κανείς αναφορές ανθρώπων που αναπτύσσουν παρόμοια επιχειρήματα καθ όλη τη διάρκεια της ανθρώπι­νης ιστορίας, παρ' ότι έχουμε κάθε λόγο να πιστεύουμε ότι στους περισσότερους τόπους και χρόνους, τέτοιες απόψεις ήταν οι λιγότερο πιθανές να καταγράφονται. Συνεπώς, δε μιλάμε τόσο για τον κορμό μιας θεωρίας, όσο για μια αντί­ληψη, ή μάλλον, θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος, για μια πίστη: η απόρριψη συγκεκριμένων τύπων κοινωνικών σχέσεων, η πεποίθηση ότι κάποιες άλλες σχέσεις είναι κα­λύτερες για το χτίσιμο μιας βιώσιμης κοινωνίας, η πίστη ότι μια τέτοια κοινωνία μπορεί πραγματικά να υπάρξει.

Ακόμα και αν κάποιος συγκρίνει τις ιστορικές σχολές του μαρξισμού με τον αναρχισμό, θα διαπιστώσει ότι έχουμε να κάνουμε με δυο θεμελιωδώς διαφορετικά θεωρητικά εγ­χειρήματα. Οι μαρξιστικές σχολές έχουν συγγραφείς. Όπως ακριβώς ο μαρξισμός ξεπήδησε από το κεφάλι του Μαρξ, έτσι έχουμε Λενινιστές, Μαοϊκούς, Τροτσκιστές, Γκραμσιανούς, Αλτουσσεριανούς, κλπ (παρατηρήστε πως η λίστα ξεκινά με επικεφαλείς κρατών και τελειώνει σχεδόν αβίαστα με Γάλλους καθηγητές). Ο Ρierre Βοurdieu κάποτε παρατήρησε ότι αν το ακαδημαϊκό πεδίο είναι ένα παιγνίδι στο οποίο οι ακαδημαϊκοί πασχίζουν για την κυριαρχία, τότε ξέρεις ότι κέρδισες όταν οι υπόλοιποι ακαδημαϊκοί αρχίζουν να ανα­ρωτιούνται για το πώς να βγάλουν ένα χαρακτηρισμό από το όνομα σου.

Για να διατηρήσουν την πιθανότητα να κερ­δίσουν το παιχνίδι, επιμένουν οι διανοούμενοι να συνεχί­ζουν να χρησιμοποιούν το είδος των θεωριών της ιστορίας του Σπουδαίου Ανδρός, συζητώντας ο ένας με τον άλλον, που υπό οποιοδήποτε άλλο πλαίσιο θα τις περιφρονούσαν: Οι ιδέες του Φουκώ, όπως και του Τρότσκι, δεν αντιμετωπίζονται ποτέ, κατ αρχή, ως προϊόντα ενός συγκεκριμένου διανοητικού περιβάλλοντος, σαν να έχουν αναδυθεί από ατέλειωτες συζητήσεις και επιχειρήματα που εμπλέκουν εκατοντάδες ανθρώπους, αλλά πάντοτε σαν να ξεπήδησαν από την ιδιοφυία ενός ανδρός (ή πολύ σπάνια, μιας γυναί­κας).

Σκεφτείτε, τώρα, τις διάφορες σχολές του αναρχισμού: Υπάρχουν οι αναρχοσυνδικαλιστές, οι αναρχοκομμουνιστές, οι εξεγερτικοί, οι κοπερατιβιστές, οι ατομικιστές, οι πλατφορμιστές... Κανείς δεν έχει πάρει τ' όνομα του από κάποιον Σπουδαίο Διανοητή. Αντί γι αυτό, σταθερά ορίζονται είτε από κάποιου είδους πρακτική είτε, πιο συχνά, από την οργανωτική αρχή τους. (Αξίζει να σημειωθεί ότι εκείνες οι μαρξιστικές τάσεις που δε χαρακτηρίζονται από το όνομα κάποιου ατόμου, όπως η εργατική αυτονομία ή ο συμβουλιακός κομμουνισμός, είναι επίσης οι πιο κοντινές στον αναρχισμό).

Οι αναρχικοί αρέσκονται να διακρίνονται από το τι κάνουν και πώς οργανώνονται για να το φέρουν σε πέρας. Και, όντως, γι αυτά ξοδεύουν το μεγαλύτερο μέρος της σκέψης και των συζητήσεων τους. Ποτέ δεν ενδιαφέρ­θηκαν ιδιαίτερα για τα είδη της ευρείας στρατηγικής και των φιλοσοφικών ερωτημάτων που ιστορικά απασχολούν τους μαρξιστές – ερωτήματα όπως: Είναι οι χωρικοί μια εν δυνάμει επαναστατική τάξη; (Οι αναρχικοί θεωρούν ότι αυτό είναι κάτι που οι ίδιοι οι χωρικοί θα το αποφα­σίσουν)· ποια είναι η φύση της μορφής εμπόρευμα; Αντ' αυτού, έχουν την τάση να φιλονικούν για το ποια είναι η δημοκρατικότερη ακολουθητέα διαδικασία κατά τις συνα­ντήσεις τους, σε ποιο σημείο η οργανωτική δομή σταματά να ενισχύει την ατομική ελευθερία και αρχίζει να την πε­ριστέλλει. Ή από μια άλλη οπτική, σχετικά με την ηθική της αντίθεσης στην εξουσία: Τι είναι η άμεση δράση; Είναι απαραίτητο (ή σωστό) να καταδικάζεις δημόσια κάποιον που δολοφονεί έναν επικεφαλής κράτους; Ή η δολοφο­νία, ειδικά όταν αποτρέπει κάτι τρομερό, όπως ο πόλεμος, μπορεί να είναι μια ηθική πράξη; Πότε είναι σωστό να σπάσουμε μια βιτρίνα; κλπ  …”  Nτέιβιντ Γκρέμπερ 2004

 

 

ΥΓ . αποφεύγεις να απαντήσεις σε σοβαρά θεμελιακά ζητήματα που θέτω πιο πάνω και το ρίχνεις στης εργαστηριακές ιατρικές αναλύσεις.

Η καθημερινότητα που δημιουργεί ο καπιταλισμός και το κράτος τόσο στη χώρα μας όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο  στέκει αμείλικτη μπροστά μας , ώμος δεν θα υποκύψουμε στον εκβιασμό μιας φασιστικής, ούτε μις ρεφορμιστικής μαρξιστικής λογικής διαχείρισης της κρίσης. Ξέρω ότι αυτό δεν απατάει στα αμείλικτα ζητήματα της ένδειας της ανεργίας και της πείνας ο Μπακουνιν έλεγε (το παραφράζω λίγο): η μεγάλοι μάζα των καταπιεσμένων στέκει αδιάφορη μπροστά από τα διάφορα φιλοσοφικά ζητήματα από την στιγμή που δεν ικανοποιούνται η άμεσες υλικές ανάγκες της. Όμως αυτό είναι ένα δίλλημα και ένα στοίχημα για εμάς όλους τους επαναστάτες .

 

 Για της ανησυχίες σου περίμενε λίγο θα εκδώσω από τον καινούργιο χρόνο  ένα βιβλίο (όχι γραμμένο από μένα) που θα απαντά σε αυτά τα ζητήματα. «Μαύρη Φλόγα» είναι ο τίτλος του.

 

από μόνο που 21/12/2013 5:27 μμ.


ο Μαρξ και ο μαρξισμός ουδεμία σχέση έχουν με την επιστήμη.  Ούτε και ο Μπακούνιν βέβαια, όμως ο ίδιος δεν είχε ποτέ τέτοια αξίωση:

“Από την ίδια του τη φύση, ένας πνευματικός άνθρωπος τείνει προς την πνευματική και ηθική εξαχρείωση κάθε είδους, αλλά το κύριο ελάττωμά του είναι ότι εκθειάζει τη δική του γνώση και ευφυΐα και ότι χλευάζει όλους τους αδαείς. Αφήστε τον να κυβερνήσει, και θα γίνει ο πιο ανυπόφορος τύραννος, γιατί η πνευματική αλαζονεία είναι αποκρουστική, επιθετική, και πιο καταπιεστική από κάθε άλλη” Μ.Μπακούνιν

Κουτί έρχεται στον Μαρξ αυτή η περιγραφή του Μπακούνιν. Αν γινόταν να ζούσε ο Μαρξ την Οκτωβριανή Επανάσταση θα γινόταν για το Κομμουνιστικό Καθεστώς ότι ο Χέγκελ για το Πρώσικο.

από G 22/12/2013 5:29 μμ.



Έβαλα ένα κεφάλαιο από το βιβλίο δείτε:

Προυντόν, Μαρξ και Αναρχική Κοινωνική Ανάλυση

https://gutneffntqonah7l.onion.to/front.php3?lang=el&article_id=1507256

 


Δεν πρόκειται να απαντήσω σε παρεκλίσσεις του διαλόγου προς άσχετες κατευθύνσεις με έτοιμα κείμενα. Πιο πάνω είναι μια σύνθεση των δύο θέσεων για την ανάπτυξη της συνείδησης που λύνει το ζήτημα μετάβαση ή καταστροφή μετά την επανάσταση. Η διαφωνία σας μέχρι τώρα ήταν φτηνές κατηγορίες περί "σούπας" που δείχνει περισσότερο ότι δε ξέρετε γιατί διαφωνείτε αφού δε βλέπω καμιά διάθεση να τοποθετηθεί κανένας από σας εκεί πάνω αλλά το πάτε όλοι σε άσχετα θέματα.

Αρκετοί αναρχικοί και ο Μπακουνην είδαν με ενθουσιασμό την ανάλυση του Μαρξ ειδικότερα στα σημεία της  μεταβλητής υπεραξίας και εκμετάλλευση της εργασίας από το κεφάλαιο  της αλλοτρίωσης , αποξένωσης και εμπορευματοποίησης, ζητήματα που μέχρι σήμερα τα θεωρώ αξεπέραστα.

Και που είναι οι πολιτικές σου αναφορές εκεί; Δεν ήταν μόνο εκεί οι συγκλίσεις αλλά σε όλη την έκταση του πρώτου τόμου του Κεφαλαίου που είχε αναλάβει ο Μπακούνιν να μεταφράσει. Γνώμη άλλαξε μετά την κόντρα με τον Μαρξ και αφού η Διεθνής κατέρευσε με την βοήθεια Άγγλων εργατοπατέρων και του κολητού του Μπακούνιν, τον ψεύταρο Γκιγιόμ.

Εκεί όμως που διαφώνησαν και η διαφωνία ισχύει μέχρι σήμερα είναι στο επεκινα της μελλοντικής κοινωνίας (βλέπε στάδια) στον οικονομικό ντετερμινισμό και στον διαλεκτικό υλισμό , όχι γιατί οι αναρχικοί ήταν αντιδιαλεκτικη και αντιυλιστές αλλά γιατί εναντιώθηκαν στον λεγόμενο επιστημονικό σοσιαλισμό.

Οι αναρχικοί εναντιώθηκαν στον επιστημονικό σοσιαλισμό που είχε ασπαστεί ο Μπακούνιν. Μάλιστα.

“As a thinker Marx is on the right path. He has set up the principle that all religious, political and legal developments in history are not the cause but the effects of economic developments. That is a great and fruitful idea, but not all the credit for it is due to him. Many others before him had an inkling of it and even expressed it in part, but in the last resort credit is due to him for having developed the idea scientifically and having made it the basis of his whole economic teachings. On the other hand, Proudhon understood and appreciated the idea of freedom better than Marx. When not engaged in inventing doctrines and fantasies, Proudhon possessed the authentic instinct of the revolutionary; he respected Satan and proclaimed anarchy. It is quite possible that Marx will develop an even more reasonable system of freedom than did Proudhon, but he lacks Proudhon’s instinct. As a German and a Jew, he is authoritarian from head to heels.

Είτε δεν ξέρεις πολύ καλά το θέμα είτε το κάνεις σκόπιμα. Η κριτική περί ντετερμινισμού είναι αρκετά μετά απ' την εποχή που αναφέρεις. Ο Μπακούνιν, εκτός και αν ήταν όντως ψεύτης και συνομώτης όπως τον κατηγορεί η άλλη πλευρά, προσπάθησε να συνδιάσει τον Μαρξ με τον Προυντόν, όπως είπα ότι θα πρέπει να γίνει και εγώ πιο πάνω. Ποιός είναι πιο Μπακουνικός τελικά;

Δυστυχώς όμως, οι αρχαίες προσωπικές κόντρες και η λάσπη που πετάχτηκε τότε, έρχεται στο παρόν από σας. Αφού λοιπόν όπως λές

Το ότι επιβεβαιώθηκαν οι αναρχικοί ιστορικά εμπεριέχει την τραγωδία όχι μόνο για την μορφή που πήρε η σοβετια που τελικά κατάρρευσε

Οι αναρχικοί επιβεβαιώθηκαν για τον Μαρξ ως εξουσιαστή; Ή για τον σταλινισμό που ήταν άσχετος με τον Μαρξ; Αυτό εδώ ποιός το έγραψε;

by concentrating all the means of social existence in the hands of Our Committee, and the proclamation of compulsory physical labour for everyone

Ο Μπακούνιν με τον Νετσάγιεφ. Είναι γνωστή η μπλανκικού τύπου άποψη του Μπακούνιν για τα μυστικά συνομωτικά διευθυντήρια που θα κατεύθυναν όχι μόνο την επανάσταση αλλά και για κάποιο διάστημα την επερχόμενη κοινωνία. Επιβεβαιώθηκε και η Μαρξική πλευρά για τον Μπακούνιν αφού ήταν μέλος των Πεφωτισμένων της Βαυαρίας και μονίμως ήταν χωμένος σε μυστικές ομάδες. Είναι αντιεξουσιαστικά αυτά; Μήπως η Κατήχηση του Επαναστάτη δεν είναι ένας ιδεολογικοποιημένος σταλινισμός της αναρχίας;

Επιβεβαιώθηκαν μήπως οι θέσεις του Μπακούνιν σε οποιαδήποτε περίπτωση κατέρεε ένα κράτος; Πέρναγε σε στάδιο σοσιαλισμού αυτόματα; Ή μήπως σε κατάσταση εμφυλίου και ταξικής πάλης χωρίς το κράτος να κρατάει ισορροπίες;

Και οι δυο έκαναν λάθος στο συγκεκριμένο ζήτημα. Συνέχισε να απαξιείς και να αραδιάζεις αποσπάσματα -που αντίθετα με τη θέση του Μπακούνιν, προβάλλουν την αφεντιά σου για αυθεντία- που απλά περιγράφουν το σχίσμα και δεν μιλάνε για την ίδια την πολιτική διαφορά. Μη νομίζεις όμως ότι μιλάς από καμιά θέση ισχύος όπως νόμιζαν και οι καπιταλιστές μετά το 1990 που και αυτοί σαν εσένα "επιβεβαιώθηκαν". Μπορώ και εγώ να γράψω σεντονάκια για το που κατέληξαν όλες οι απόπειρες αναρχικών Διεθνών -πουθενά-, και που κατέληξε η αναρχική ανεπάρκεια δράσης επί σχεδόν δυο αιώνες. Δεν το κάνω γιατί δε θα σε αφήσω να το πας πέρα απ το ουσιαστικό. Τέλος.



      Η συνάφεια της κοινωνικής χειραφέτησης με την προοπτική κατάργησης του κράτους αποτέλεσε κομβικό σημείο της σοσιαλιστικής σκέψης: υπήρξε ζήτημα αρχής για τους θεωρητικούς - εισηγητές του επιστημονικού σοσιαλισμού, Μαρξ και Ένγκελς, αλλά και αφετηριακή θέση  του  αναρχικού κομμουνισμού, με κορυφαίο εκπρόσωπό της τον ρώσο επαναστάτη Μπακούνιν.  Μάλιστα, οι απόψεις του τελευταίου  αναφορικά με το κράτος διαμορφώθηκαν ή διατυπώθηκαν, εν πολλοίς,  στα πλαίσια της θεωρητικής και πολιτικής αντιπαράθεσης με τους Μαρξ και Ένγκελς.

       Στο φόντο της αποτυχίας  των σοσιαλιστικών εγχειρημάτων του 20ου αιώνα η κριτική που άσκησε ο Μπακούνιν σ’ αυτό που ο ίδιος είχε προσάψει στον Μαρξ και αποκαλούσε κρατικό σοσιαλισμό φαίνεται σήμερα  να διεκδικεί την ιστορική δικαίωση[1]. Αυτό το αναγνωρίζουν και ορισμένοι ερευνητές μαρξιστικής αναφοράς.

       

Ενδεικτικά αναφέρουμε τη σχετική επισήμανση του Γ.Ρούση: «Σήμερα, όμως, μετά την κατάρρευση του ‘υπαρκτού σοσιαλισμού’ …θα μπορούσε κανείς …να εντοπίσει στον Μπακούνιν μια ικανότητα πρόβλεψης για την πορεία του σοσιαλιστικού κράτους, η οποία αν μη τι άλλο θα πρέπει να οδηγήσει κάποιους επαναστάτες θεωρητικούς να πάρουν σοβαρά υπόψη τους ορισμένα τουλάχιστον από τα αντιεξουσιαστικά, αντικρατικιστικά επιχειρήματα του Μπακούνιν». Ο ίδιος συμπεραίνει ότι «τώρα πια είναι αποδεδειγμένο ότι τα κομμουνιστικά κόμματα  μετατράπηκαν σε γραφειοκρατικούς, ιερατικούς  μηχανισμούς, όπως είχε προβλέψει ο Μπακούνιν και ότι οι μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν  για τη σοσιαλιστική επανάσταση επηρέασαν και τη φύση του καθεστώτος που προέκυψε απ’ αυτήν.»[2] .

http://www.ilhs.tuc.gr/gr/pavlidis_67.htm#_edn1

 

 1 . Γ.  Ρούσης, Το κράτος. Απo τον Μακιαβέλι στον Βέμπερ, εκδ. Γκοβόστη, σσ. 207, 219.

2. Ο Γ.Καρύτσας δηλώνει ότι «Η διαμάχη του Μπακούνιν και του Μαρξ θα διατηρεί πάντοτε τη σημαντικότητά της» και ότι  η καταδίκη εκ μέρους του Μπακούνιν του μαρξιστικού ‘εξουσιασμού’ «υπερβαίνει το μαρξισμό και ισχύει για όλους τους εξουσιασμούς πασών των ιδεολογιών.» Γ.Καρύτσας, «Εισαγωγή», στο: J. Clark, Μαρξ, Μπακούνιν και κοινωνικός μετασχηματισμός, εκδ. Άρδην, Αθήνα 1994, σ.5.

 

Υγ. Είναι τόσο το μένος σου για τον Μπακούνιν (αλήθεια γιατί δεν αναφέρεις την επιστολή χάρης που ζητά ο Μπακουνιν όντας φυλακισμένος από τον τσάρο?) και ενώ λες ότι αναπαράγω αρχαίες διαμάχες εσύ πρώτος και καλύτερος από την αρχή έχεις αναπαράγει αυτή την διαμάχη αντιγράφοντας τους μαρξιστές στην λάσπη τους εναντία στον Μπακουνιν. Έχω έτοιμα κείμενα και δικά μου και άλλων για όποιο θέμα γουστάρω και δεν θα σου δώσω αναφορά, το επίπεδο τις συζήτησης εσύ το έριξες τέλος μαζί σου και από μένα αν θα ξανά παρέμβω θα παρέμβω γιατί σέβομαι και τους άλλους που διαβάζουν, ο καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματα του. Είσαι αντι αναρχικός φίλε και δικαίωμα σου όπως δικαίωμα σου είναι να συνθέτης ότι θες αλλά μπήκες σε ένα νάμα που άνοιξα και δεν το σεβάστηκες. Τέλος


Η λάσπη των Μαρξιστών ήταν ότι ο Μπακούνιν ήταν ένας ψεύτης και συνομώτης που έκανε εισοδισμό στην Διεθνή για να τη διαλύσει. Εγώ αντίθετα είπα ότι δεν το έκανε αυτό αλλά αν εσύ επιμένεις ότι διαφώνησε εξ αρχής και απόλυτα με το προλεταριάτο ως επαναστατικό υποκείμενο και με τις επιστημονικές αρχές του Μαρξ, που ο ίδιος ο Μπακούνιν είχε εκφράσει σε γράμματα του στον Μαρξ και αλλού, τότε τους επιβεβαιώνεις.

Δεν έχω κανένα μένος και σίγουρα δεν έχω το μένος που έχεις εσύ για την άλλη πλευρά. Το ότι ο Μπακούνιν όντως έγραψε με τον Νετσάγιεφ τα φυλλάδια στη Ρωσσία δεν το αμφισβητεί κανένας. Μήπως αμφισβητείς και ότι συνεργαζόταν με τον Νετσάγιεφ;

Αρκετά το ξήλωσες.

  • Ο Μαρξ χοντρικά υποστήριζε ότι ο άνθρωπος χρειάζεται μια καινούργια συλλογική συνείδηση για να μπορέσει να λειτουργήσει σε μια αταξική κοινωνία κοινοκτημοσύνης.
  • Ο Μπακούνιν διαφωνούσε και υποστήριζε ότι το μόνο που αρκεί είναι να γίνει η εξέγερση και μετά οι άνθρωποι θα προσαρμοστούν αυτόματα στην αταξική κατάσταση.
  • Ο Μαρξ αλλά και ο Μπακούνιν πίστευαν στην δράση των μαζών και όχι των μειοψηφιών άλλο το αν ο Μπακούνιν παρασερνόταν απ' τον κάθε απατεώνα.
  • Αυτή η διαφωνία οφείλεται στο ότι ο Μαρξ ήταν κοινωνικός ντετερμινιστής και ο Μπακούνιν ουσιοκράτης. Ο Μαρξ πίστευε ότι οι κοινωνικές συνθήκες διαμορφώνουν τον άνθρωπο πλήρως, ο Μπακούνιν ότι ο άνθρωπος έχει έμφυτες αναλλοιωτες τάσεις που αρκεί μόνο να βγουν στην επιφάνεια.
  • Αφού ο Μαρξ πίστευε ότι οι συνθήκες καθορίζουν τον άνθρωπο, υποστήριζε ότι μετά την επανάσταση χρειάζεται ένα μεταβατικό στάδιο στο οποίο αλλάζουν οι ως τότε συνθήκες για να καλλιεργηθεί αυτή η καινούργια συνείδηση πρώτα και μετά να περάσει το άτομο στην αταξική κοινωνία.
  • Ιστορικά και οι δυο προσεγγίσεις βγήκαν λάθος.
  • Επιστημονικά επίσης βγήκαν λάθος αφού ο άνθρωπος ναι μεν διαμορφώνεται από τις συνθήκες αλλά όχι σε απόλυτο βαθμό, και επειδή ναι μεν έχει έμφυτες τάσεις αλλά και αυτές επηρεάζονται από τις συνθήκες.
  • Το ότι ο άνθρωπος δεν είναι έτοιμος να περάσει σε αταξική κοινωνία σε ένα μήνα φαίνεται καλύτερα από παντού στο ίδιο το κίνημα και την αριστερά, με τους παραγοντισμούς, τις φράξιες, τις προσωπικές διαμάχες που εκφράζονται με πολιτικό τρόπο, τις διαρκείς διασπάσεις και τον ιδεαλιστικό δογματισμό που κυριαρχεί.
  • Το ότι ο άνθρωπος έχει έμφυτες τάσεις συνεργασίας και κοινωνικότητας φαίνεται και από επιστημονικά δεδομένα και έρευνες αλλά εκφράζεται και σε άσχετα μέρη, στην συλλογική συνείδηση οπαδών ομάδων, στην εκκλησία, σε παρέες, στην οικογένεια κλπ.
  • Προφανώς ούτε άμεσο πέρασμα στην αταξική κοινωνία είναι εύκολο να γίνει, ούτε μεταβατικό ολιγαρχικό στάδιο.
  • Πρέπει όμως το επαναστατικό υποκείμενο να οργανωθεί μαζικά σε μια συλλογική δημοκρατική οργάνωση και να εκφράζεται και να αλληλουποστηρίζεται μέσω αυτής αφού ο φραξιονισμός αποδείχτηκε ιστορικά ότι δεν οδηγεί πουθενά.
  • Αν αυτή η οργάνωση είναι δομημένη αμεσοδημοκρατικά και βασίζεται στην μαζική συμμετοχή και τη μαζική διαμόρφωση, και αν η δράση αυτής της οργάνωσης αρχίσει να επεκτείνεται σε θέματα της καθημερινής ζωής των μελών, αυτή η μορφή και θα ενισχύσει τα έμφυτα ένστικτα συνεργασίας και κοινωνικότητας στους ανθρώπους, και θα τους διαμορφώσει περισσότερο προς την αταξική κοινωνία αφού θα μαθαίνουν να λειτουργούν μέσα σε κάτι που της μοιάζει.
  • Ταυτόχρονα και βασίζεται η οργάνωση πάνω σε πολύ ισχυρές δυνάμεις ενστίκτων και κάνει τη δουλειά της αρκετά πριν μπει στην επαναστατική διαδικασία οπότε δε μιλάμε πλέον για μεταβατικό στάδιο αλλά για οργανωτικό προπαρασκευαστικό στάδιο πριν την επανάσταση.
  • Με την εξάπλωση της οργάνωσης και ενσωματώνοντας τμήματα του κινήματος, η οργάνωση απορροφά τμήματα της κοινωνίας.
  • Με την επανάσταση η οργάνωση αφού καταπιεί την κοινωνία, γίνεται η νεα κοινωνία.

Αυτό είναι αυτό που είπα εγώ, μέχρι τώρα μόνο άσχετες απόψεις άλλων μέσα σε σεντόνια είδα που μικρή σχέση έχουν με αυτό το σχέδιο. Αν ακόμα κομπλεξαρίζεστε και με λέτε διάνοια και μαλακίες επειδή έκανα μια σύνθεση που γινόταν σταδιακά τα τελευταία 150 χρόνια και συνδίασα ιστορικά δεδομένα με πολιτικές απόψεις όχι μόνο του Μαρξ και του Μπακούνιν αλλά και πολύ πιο σύγχρονων συντρόφων που επεξεργάστηκαν το ίδιο πράγμα πρόβλημα σας. Δεν είναι -μόνο- δικές μου συλλήψεις όλα αυτά.

Δυστυχώς το μόνο που μπορείτε να προσάψετε εδώ είναι είτε κατηγορίες πάνω στο επιστημονικό σκέλος που αφορά τα ανθρώπινα ένστικτα, οπότε θα επιτίθεστε και στον Μπακούνιν δηλαδή σε μεγάλο τμήμα της ιερής σας ιδεολογίας, και θα αποκαλύπτεστε σαν θρησκόληπτοι σκοταδιστές της πολιτικής που μισούν την επιστήμη αξιωματικά.

Ή μπορείτε να κάνετε επίθεση στο γεγονός ότι δεν μιλάω για συγκεκριμένα χαρακτηρηστικά της οργάνωσης και της μορφής της. Ο Λένιν απέδειξε και αρνητικά και θετικά ότι η μορφή της πάλης είναι εξίσου σημαντική με τις αρχές της και τη στρατηγική της. Επίσης απέδειξε ότι ένα επαναστατικό προσχέδιο δεν μπορεί να εφαρμοστεί παντού και πάντα. Η συγκεκριμένη δομή που θα αποκτήσει η οργάνωση είναι αποτέλεσμα της διαδικασίας φτιαξίματος της και λειτουργίας της, δε μπορεί να προκαθοριστεί με απόλυτο τρόπο. Θα ανταποκριθεί στα κοινωνικά δεδομένα και τις ανάγκες των μελών της, στα χτυπήματα της εξουσίας και του καπιταλισμού, στην πάλη κατά του οπορτουνισμού και της επιρροής των αστών πάνω στο κίνημα.

Είναι τόσο απλά τα πράγματα.

από Francois 23/12/2013 11:19 πμ.


Δεν έχω κανένα σεβασμό στο πεδίο των ιδεών. Όλα είναι ανοιχτά στην κριτική, δεν υπάρχουν ιερά και όσια. Και όταν βλέπω να βάζεις ένα τμήμα ενός κειμένου ενώ παρακάτω λέει αυτό:

Σε ό,τι αφορά, τώρα, στην αντίληψη του Μπακούνιν περί δυνατότητας αυτόματης κατάργησης της κρατικής εξουσίας την επαύριον της επανάστασης θεωρώ ότι είναι δηλωτική της ειδοποιού για την αναρχική ιδεολογία φετιχοποίησης του κράτους. Φετιχοποίηση, εν προκειμένω, σημαίνει τη θεώρηση του κράτους  ως αυθύπαρκτου πρωταγωνιστή της κοινωνικής ζωής. Η εν λόγω αντίληψη, στο βαθμό που δε λαμβάνει υπόψη τους υλικούς όρους ύπαρξης του κράτους και της προϋποθέσεις υπέρβασής του καταλήγει σ’ ένα ιδεώδες αναρχικής κοινωνίας το οποίο στερείται κάθε τεκμηρίωσης, στερείται αναφοράς σε  αντικειμενικές –ιστορικές προϋποθέσεις πραγματοποίησης του.

       Αυτό το στοιχείο του αναρχικού κοινωνικού ιδεώδους εκφράζει  με  χαρακτηριστικό τρόπο ο Γκ. Λαντάουερ ισχυριζόμενος ότι «…ο σοσιαλισμός είναι εφικτός σε όλες τις εποχές και σε όλες τις εποχές ανέφικτος· είναι εφικτός, όταν υπάρχουν οι σωστοί άνθρωποι οι οποίοι τον θέλουν, δηλ. τον πράττουν…» και ότι, συνεπώς, «Από το άτομο αρχίζουν όλα· και στο άτομο βρίσκονται όλα.»[48]. Στο ίδιο πνεύμα ο Ε.Μαλατέστα δηλώνει  ότι «Δεν πρόκειται, επομένως, να φτάσουμε στην αναρχία ούτε σήμερα, ούτε αύριο, ούτε σε δέκα αιώνες· απλώς, θα πορευόμαστε προς την αναρχία, σήμερα, αύριο και πάντα.», «..η αναρχία …θα έχει πραγματωθεί μόνο για όσους την θέλουν…θα επεκτείνεται έτσι, θα κερδίζει σιγά-σιγά τους ανθρώπους και τα πράγματα μέχρι που θ’ αγκαλιάσει όλους τους ανθρώπους κι όλες τις εκδηλώσεις της ζωής.»[49].

         Το αποτέλεσμα αυτής της μη-ιστορικής αντίληψης περί ιδεώδους είναι η αναζήτηση περιπτώσεων υλοποίησής του σε όλο το εύρος  του ιστορικού χρόνου. Το αναρχικό  ιδεώδες αντί να σηματοδοτεί την υπέρβαση του παρελθόντος της ανθρωπότητας  (ταξικού και προταξικού) καταλήγει στην ιδιότυπη εξιδανίκευσή του[50].

http://www.ilhs.tuc.gr/gr/pavlidis_67.htm

τι συμπέρασμα να βγάλω; Δεν είμαι μόνο εγώ που βλέπω αυτά τα προβλήματα ούτε είμαι μόνο εγώ που προτείνω λύσεις και ακόμα και τη συγκεκριμένη. Προς τι η αποσπασματική παράθεση κειμένων μόνο όσων σημείων συμφωνούν με τις απόψεις σου;


Normal 0 false false false EN-US X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Κανονικός πίνακας"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

 

 Απαντώ σε αυτούς που  ξέρουν  να διαβάζουν

  

1. Ο αναρχισμός κάνει κριτική και στην ταξική και στην πολιτική κυριαρχία δεν τα βλέπει αυτά τα δυο ζητήματα διαχωρισμένα. Δεν υπάρχει μόνο ο  εκμεταλλευτής και ο εκμεταλλευόμενος , υπάρχει και ο διευθυντής και ο διευθυνομενος και κύρια ο κυβερνήτης και ο κυβερνώμενος .

 

Και ο Μαλατεστα και ο Λανταουερ είναι αντι - ντετερμινιστές  και καθόλου αντιφατικοί.

Αν υποθέσουμε ότι αύριο γίνετε μια επανάσταση και αν δεν έχει δημιουργηθεί μια συνείδηση όσο το δυνατόν πλειοψηφικη για την εξάλειψη της κυριαρχίας, ιεραρχίας, και του κράτους πάλη κράτος θα δημιουργηθεί,  αυτό είναι  το νόημα που λέει ο Λανταουερ και ο Μαλατεστα, αυτό δεν ματαιώνει τους αγώνες ούτε την επαναστατική προοπτική. αλλά εναντιώνετε στο γιακοβινικο δόγμα «όποιος δεν μπορεί να ζήσει ελεύθερος θα αναγκαστεί να ζήσει».  Από την μια εμείς  οι αναρχικοί δεν θα κάνουμε πραξικόπημα για να επιβάλουμε την ελευθερία και από την άλλη  συνεπείς με την άποψη που εξέφρασε το προλεταριάτο στην Πρώτη Διεθνή ότι «η απελευθέρωση της εργατικής τάξης είναι έργο της ίδιας»,  παλέψαμε- παλεύουμε οποιαδήποτε αντίληψη του απελευθερωτή της τάξης και καταδείξαμε μέσα από θέσεις ότι όποιος  επιδιώκει να ανυψωθεί πάνω από την τάξη και να το παίξει απελευθερωτής δεν θα κάνει τίποτε περισσότερο από το να δημιουργήσει νέα πιο δυσβάστακτα δεσμά και με την έννοια ότι αυτός θα ορίσει τι είναι ελευθερία και τι δεν είναι, υπάρχει όμως  και ένας άλλος λόγος το ίδιο σημαντικός που ισχυρίζεται   ότι η ελευθερία δεν χαρίζεται αλλά κατακτάται και κερδίζεται, η ελευθερία που χαρίζεται είναι μισή ελευθερία.

 

 2. Υποστηρίζω ότι.  (και δεν έχει σχέση με μια πραραγραφούλα που παραθέτεις για τον Λανταουερ)  «… Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε, όπως ο Λαντάουερ, ότι πρέπει να οργανωθούμε όχι στα πλαίσια του κράτους αλλά έξω απ’ αυτό, χωρίς κράτος –παράλληλα προς το κράτος. Οφείλουμε να συνειδητοποιή­σουμε ότι η πραγμάτωση των ιδεών, της οργάνωσης και του πάθους για την αναρχία, είναι, και ανέκαθεν υπήρξε, επίκαιρη, υπάρχοντας παράλληλα προς το κράτος… Πρέπει να γίνει συνείδηση στον καθένα ότι εμείς είμαστε το «κράτος» και θα συνεχίσουμε να είμαστε μέχρι να δημιουργήσουμε τους θεσμούς τις κοινωνικές, αλλά και διαπροσωπικές σχέσεις εκείνες που θα συνθέτουν μια δίκαιη α-κρατική κοινωνία.

 

Ο Λαντάουερ γράφει: «Το κράτος είναι μια κατάσταση, μια συγκεκριμένη σχέση μεταξύ ανθρώπων, ένας τρόπος ανθρώπινης συμπεριφοράς· το καταστρέφουμε συνάπτοντας άλλες σχέσεις, συμπεριφερόμενοι διαφορετικά. Οι άνθρωποι βρίσκονται αντιμέτωποι ο ένας με τον άλλον στα πλαίσια μιας «στατικής» σχέσης που καθιστά ανα­γκαίο το καθεστώς του κρατικού καταναγκασμού και αντιπρο­σωπεύεται από αυτό και μέσα σε αυτό. Συνεπώς, το καθεστώς μπορεί να ξεπεραστεί μόνο στον βαθμό που αυτή η σχέση μεταξύ των ανθρώπων θα αντικατασταθεί από κάποια άλλη.

 

Αυτή η άλλη σχέση είναι οι Άνθρωποι. Είναι ένας δεσμός μεταξύ των ανθρώπων που ήδη υπάρχει, μόνο που δεν έχει ακόμη αποκτήσει σάρκα και οστά, δεν έχει ακόμη εξελιχθεί σε ανώτερο οργανισμό. Στον βαθμό που οι άνθρωποι, βάσει της προόδου της παραγωγής και της διανομής, ανακαλύπτουν ότι πλησιάζουν ο ένας τον άλλον ως άνθρωποι και αναπτύσσονται μαζί σαν ένας οργανισμός με αναρίθμητα όργανα και μέλη, ο σοσιαλισμός, που τώρα ζει μόνο στον νου και στις επιθυμίες μοναχικών, ατομικοποιημένων ανθρώπων, θα γίνει πραγματικό­τητα όχι μέσα στο κράτος αλλά έξω απ’ αυτό, χωρίς το κράτος, και αυτό σημαίνει παράλληλα προς το κράτος. Το ότι «οι άνθρωποι βρίσκονται μαζί», δεν σημαίνει ότι γεννιέται κάτι και­νούργιο, αλλά ότι αποκτά σάρκα και οστά και ανασυστήνεται κάτι που υπήρχε πάντα –η κοινότητα, που στην πραγματικότητα υπάρχει παράλληλα προς το κράτος, αν και θαμμένη και αφη­μένη στην τύχη της.

 

Κάποια μέρα θα καταλάβουν όλοι ότι ο σοσιαλισμός δεν είναι μια εντελώς καινούργια επινόηση, αλλά η ανακάλυψη ενός πράγματος που υπήρχε πάντοτε, ενός πράγμα­τος που αναπτύχθηκε. Αν έτσι έχουν τα πράγματα, η υλοποίηση του σοσιαλισμού είναι πάντα εφικτή, αν την επιθυμεί ένας ικα­νός αριθμός ανθρώπων. Η υλοποίησή του δεν εξαρτάται από το επίπεδο της τεχνολογίας, αν και όταν ο σοσιαλισμός γίνει πράξη, θα είναι φυσικά διαφορετικός, θα ξεκινήσει και θα εξελιχθεί διαφορετικά, σύμφωνα με την ανάπτυξη της τεχνολογίας· εξαρ­τάται από τους ανθρώπους και την διάθεσή τους. Ο σοσιαλισμός κάθε εποχή είναι και εφικτός και ανέφικτος. Είναι εφικτός όταν υπάρχουν οι κατάλληλοι άνθρωποι που να τον θέλουν και να τον πραγματοποιήσουν, και ανέφικτος όταν οι άνθρωποι είτε δεν τον θέλουν ή απλώς φαντάζονται ότι τον θέλουν, δεν είναι όμως ικα­νοί να τον πραγματοποιήσουν…». Γκουστάβ Λαντάουερ 1911 « Έκκληση για σοσιαλισμό» Εκδόσεις Τροπή


 

3. Για να δούμε τώρα ο Μαλατεστα τι εννοεί όταν λέει ότι δεν θα φτάσουμε στην αναρχια… {…) Είναι αρκετά διαδεδομένη η πεποίθηση ότι όταν λέμε ότι είμαστε επαναστάτες εννοούμε ότι η αναρχία πρέπει να έρθει μεμιάς, σαν άμεσο επακόλουθο ενός ξεσηκωμού που θα κατέστρεφε με τη βία όλα όσα υπάρχουν και θα έβαζε στη θέση τους θεσμούς πραγματικά καινούργιους. Για να πούμε την αλήθεια κάμποσοι σύντροφοι βλέπουν έτσι την επανάσταση.

Αυτή η παρανόηση εξηγεί το γιατί πολλοί αντίπαλοί μας πιστεύουν, δικαιολογημένα, ότι η αναρχία είναι πράγμα αδύνατο: και αυτό εξηγεί και το γιατί ορισμένοι σύντροφοι, βλέποντας ότι η αναρχία δεν μπορεί να έρθει αμέσως, μιας και είναι δεδομένες οι ηθικές συνθήκες του μεγάλου πλήθους των ανθρώπων, παραδέρνουν ανάμεσα σε ένα δογματισμό που τους βγάζει έξω από την πραγματική ζωή και σε έναν οπορτουνισμό που, πρακτικά, τους κάνει να λησμονούν ότι είναι αναρχικοί και ότι όντας αναρχικοί πρέπει να αγωνίζονται για την αναρχία.

Λοιπόν, είναι βέβαιο ότι ο θρίαμβος της αναρχίας δεν μπορεί να έρθει από θαύμα, ούτε και μπορεί να έρθει σε πείσμα και σε αντίθεση με το νόμο της εξέλιξης που λέει: τίποτα δεν έρχεται αν δεν συντρέχουν κάποιοι λόγοι, τίποτα δεν μπορεί να γίνει αν λείπει η απαραίτητη για αυτό δύναμη.

Αν θέλαμε να αντικαταστήσουμε μια κυβέρνηση με μια άλλη, να επιβάλουμε δηλαδή τη θέλησή μας στους άλλους, θα αρκούσε γι’ αυτό να αποκτήσουμε την υλική δύναμη που είναι απαραίτητη για να συντρίψουμε τους καταπιεστές και να πάρουμε εμείς τη θέση τους. Εμείς όμως, αντίθετα, θέλουμε την αναρχία, μια κοινωνία δηλαδή που θα βασίζεται στην ελεύθερη και θεληματική συμφωνία, όπου κανένας δεν θα μπορούσε να επιβάλει τη θέλησή του στους άλλους, όπου όλοι θα μπορούσαν να κάνουν ό,τι θέλουν και να συνεισφέρουν με τη θέληση τους στη γενική ευτυχία. Ο θρίαμβος της αναρχίας δεν θα ολοκληρωθεί και δεν θα γενικευτεί, παρά μόνο όταν οι άνθρωποι δεν θα θέλουν πια ούτε να τους διατάζουν ούτε εκείνοι να διατάζουν άλλους και θα έχουν χωνέψει για τα καλά τα πλεονεκτήματα που τους παρέχει η αλληλεγγύη για να οργανώσουν ένα κοινωνικό σύστημα που μέσα του δεν θα υπάρχουν πια ούτε βία ούτε καταναγκασμός.

Από την άλλη μεριά, αφού η συνείδηση, η θέληση και η ικανότητα μεγαλώνουν σιγά-σιγά και δεν μπορούν να βρουν τα μέσα και την ευκαιρία για να αναπτυχθούν παρά μόνο παράλληλα με το βαθμιαίο μετασχηματισμό του περιβάλλοντος και με την πραγμάτωση των επιθυμιών στο μέτρο που αυτές παίρνουν μορφή και γίνονται επιτακτικές, έτσι και η αναρχία θα εγκαθιδρύεται σιγά-σιγά και θα εντείνεται όλο και περισσότερο.

Δεν πρόκειται, επομένως, να φτάσουμε στην αναρχία ούτε σήμερα ούτε αύριο ούτε σε δέκα αιώνες, απλώς θα πορευόμαστε προς την αναρχία σήμερα, αύριο και για πάντα.

Η αναρχία είναι η κατάργηση της κλεψιάς και της καταπίεσης του ανθρώπου από άνθρωπο, η κατάργηση δηλαδή της ατομικής ιδιοκτησίας και της κυβέρνησης. Η αναρχία είναι η καταστροφή της αθλιότητας, της δεισιδαιμονίας και του μίσους. Για τούτο, κάθε χτύπημα που δίνουμε στους θεσμούς της ατομικής ιδιοκτησίας και της κυβέρνησης, είναι ένα βήμα στο δρόμο προς την αναρχία, όπως τέτοιο είναι και κάθε ψέμα που ξεσκεπάζουμε, κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα - όσο μικρή και αν είναι - που ξεφεύγει από τον έλεγχο της εξουσίας, κάθε προσπάθεια που γίνεται για να ανεβάσει τη συνείδηση του λαού και να ενισχύσει το πνεύμα της αλληλεγγύης και της πρωτοβουλίας και να δώσει σε όλους τους ανθρώπους ίδιες προϋποθέσεις για να αναπτυχθούν.{…}

Ολο το κειμενο εδώ: http://thearkanproject.com/post/62512406349

 

4.  Δείτε λίγο  τώρα την κατάσταση στη χώρα  (αλλά και παγκοσμίως ) όλοι βρίζουν το κράτος και παράλληλα τα ζητούν όλα από αυτό, το κράτος έχει εισχωρήσει σε όλες τις πτυχές  της δημόσιας σφαίρας και δεν συζητάμε εδώ για την νεοφιλελεύθερη αποκρατικοποίηση αλλά για το κράτος και τους  ιδιώτες κατόχους των μεσών παραγωγής που ζουν ης βάρος του δημοσίου δηλαδή της κοινωνίας γατί  δεν μπορεί  να ύπαρξη κοινωνική ζωή χωρίς δημόσια σφαίρα μόνο που εμπλέκετε με της κρατικές κολεκτίβες (ΔΕΗ- ΕΥΔΑΠ ΟΟΣΑ κλπ)  τις  οι οποίες διευθύνονται από τεχνο- γραφειοκρατικές ελίτ που είναι μια τάξη μέσα στην τάξη μαζί με της πολίτικες ελίτ.  

 

Ενώ υφίσταται σε παγκόσμια κλίμακα - αλλά και στην χώρα μας - μια τεράστια και βίαιη ανακατανομή του κοινωνικού πλούτου, δεν κινείτε τίποτα η κινείτε δυσανάλογα ως προ το γεγονός, η ήτα της τάξη μας είναι καθολική και έχει λόγους που συμβαίνει αυτό.

 

  Εχει να κάνει με την εποχή μας όπου κανείς δε μένει, άλλος λιγότερο και άλλος περισσότερο ανεπηρέαστος  από αυτήν. Αυτό φυσικά  ισχύει και για τους αναρχικούς ανεξάρτητα αν ιστορικά είναι δικαιωμένοι στην κριτική τους τόσο για την σάπια ρεφορμιστική σοσιαλδημοκρατία όσο και για την ριζοσπαστική εκδοχή της, τον μπολσεβικισμό. Η σοσιαλιστική προοπτική της ανθρωπότητας βούλιαξε στους παγωμένους βάλτους της Σιβηρίας και από προοπτική ευτοπίας, έγινε δυστοκία και χίμαιρα στα μάτια των προλετάριων της σημερινής εποχής, ενώ  ο ρεπουμπλικανικός νεοφιλελευθερισμός μάς έχει μετατρέψει σε μικροϊδιοκτήτες της αθλιότητας και παθητικές ιδιωτικοποιημένες πληθυσμιακές στοίβες οπαδών – ψηφοφόρων - καταναλωτών.

 Το χάσιμο της έννοιας της «society will» (κοινότητας θελήσεων), είναι που δυσκολεύει εμάς και τους προλετάριους της σημερινής εποχής  στη συλλογική μας συγκρότηση. Είναι περισσότερο  το χάσιμο του ονείρου για μια κοινωνία προς το ανθρωπινότερο, δηλαδή της πίστης  ότι μπορεί να υπάρξει μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση και κυριαρχία από άνθρωπο σε άνθρωπο, και λιγότερο οι λύσεις που προσφέρει ο καπιταλισμός που σχίζουν την κοινότητά μας. Πόσο μάλλον, από τη στιγμή που  ο κοινωνικός δαρβινισμός «ο πόλεμος όλων εναντίον όλων», δηλαδή ο ανταγωνισμός και ο ατομικισμός του «ο σώσον εαυτό σωθήτο» έχουν γίνει καθολικά καθημερινά φαινόμενα.

    Ο νεοφιλελευθερισμός δεν επικράτησε μέσα από καμιά ηρωική μάχη για τον απλούστατο λόγο ότι δεν έδωσε καμιά τέτοια μάχη. Ήρθε και θρονιάστηκε στην παρακμή των σοσιαλιστικών ιδεών από τη στιγμή που αυτές έγιναν μπολσεβίκικη σταλινική εκδοχή, και στη ρεφορμιστική του έκδοση σοσιαλ-φιλελευθερισμός. Αν αναλυθεί αυτό το ζήτημα κάτω από άλλη σκοπιά (κάτι που δεν είναι του παρόντος), θα αναδειχθεί η εκπληκτική ομοιότητα και των δυο συστημάτων (δυτικό ανατολικό) τόσο ως προς την απολυταρχική πυραμιδοειδή, πλατωνικού τύπου πολιτεία τους, όσο και στο πόσο ιδιωτικές είναι αυτές οι κοινωνίες. Γιατί όσο πιο δεσποτικά, ολοκληρωτικά  διαμορφώνεται η κοινωνική ζωή από τις άρχουσες ελίτ, τόσο πιο πολύ κατατρώνε τη δημόσια σφαίρα.

  

Το κράτος και τα αφεντικά ζουν σε βάρος του δημοσίου, δηλαδή της κοινωνίας. Σε αυτό ο μπολσεβίκικος ολοκληρωτισμός όσο και ο νεοφιλελεύθερος ολοκληρωτισμός της αγοράς, δε διαφέρουν παρά μόνο στις εκφάνσεις. Ένα άλλο παράδειγμα είναι τα ναζιστικά και φασιστικά καθεστώτα. Με αυτή την έννοια φανταστείτε πόσο ιδιωτικές κοινωνίες  ήταν όχι μόνο εξαιτίας της τρομοκρατίας. Εάν ο σοσιαλισμός είναι σε κρίση, αναφέρει ο Γουώρντ, αυτό συμβαίνει «ακριβώς επειδή το παγκόσμιο σοσιαλιστικό κίνημα προσανατολίστηκε προς τη διεύρυνση της κρατικής εξουσίας και όχι προς τον περιορισμό της». Η χρεοκοπία σε πλανητική κλίμακα της μαρξιστικής ιδεολογίας και γενικότερα του κρατικού πνεύματος του σοσιαλισμού είχε ως μία από τις πιο πρόσφατες συνέπειές της την αναβίωση του φιλελευθερισμού, που διαβρώνει προοδευτικά όχι μόνο τις εδώ και δεκαετίες κοινωνικές κατακτήσεις των λαϊκών τάξεων, αλλά και την ίδια την ιδέα της δημόσιας υπηρεσίας.

  

 Η ελευθεριακή σκέψη οφείλει να επαναδιατυπώσει ένα κοινοτικό πρόταγμα, έτσι ώστε «ο έλεγχος της κοινότητας, εάν και όταν καταστεί αποτελεσματικός, να αποτελέσει μια συντριπτική πρόκληση όχι μόνο για την κυβέρνηση, αλλά και για τους διαχειριστές του κεφαλαίου και της οικονομίας». Ο «νέος» αναρχισμός οφείλει να στηρίξει τη «συλλογική δράση ως εναλλακτική λύση απέναντι στην ιδιωτικοποίηση ή στην κρατική ρύθμιση». Η κοινοτική ιδέα του αναρχισμού θα μπορέσει να έχει μια πραγματική δυνατότητα εφαρμογής σε ευρεία κλίμακα, μόνο στο μέτρο που τα νέα αντιφιλελεύθερα κινήματα θα είναι ικανά να θέσουν υπό αμφισβήτηση τα δόγματα της αριστεράς του κράτους: «Είναι πέραν κάθε αμφισβητήσεως, ότι τον επόμενο αιώνα τα χαρακτηριστικά της κοινωνικής αλληλεγγύης και της αλληλοβοήθειας πρέπει να επανεξεταστούν, προκειμένου να δημιουργηθεί μία κοινωνία πρόνοιας πάνω στα ερείπια του κράτους πρόνοιας».

 

  Η εναλλακτική λύση απέναντι στην κρίση του κοινωνικού κράτους δεν μπορεί λοιπόν παρά να προέλθει από μία σύγχρονη ανάγνωση της κοινοτικής παράδοσης του αναρχισμού: η «κοινωνία της πρόνοιας», όπως την αποκαλεί ο Γουώρντ, οφείλει να είναι αποκεντρωμένη και οργανωμένη πάνω σε ελευθεριακές, αμεσοδημοκρατικές, συνομοσπονδιακές βάσεις.

 

 

 

4. Επιμένω ότι Ο αναρχισμός θεωρεί ως μία από τις πρώτιστες αρχές του τη  θέση βάσει της όποιας μόνον ελευθεριακά μέσα μπορούν να χρησιμοποιηθούν (και όχι απλώς «θα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν»), για να οικοδομηθεί με επιτυχία μια ελευθεριακή  κομουνιστική κοινωνία. Αυτή είναι  και η σημασία της άποψης του Μπακούνιν (η οποία θεωρήθηκε σαν ένας παραλογισμός από μερικούς αντιπάλους του), όταν υποστήριζε  ότι «η ελευθερία μπορεί να δημιουργηθεί μόνον από την ελευθερία». Αντιτίθεται στο ιακωβίνικο δόγμα ότι «όποιος δεν μπορεί να ζήσει ελεύθερος θα αναγκαστεί να ζήσει» δεν πιστεύει σε ένα ιερό σκοπό και μια ιδέα όχι μόνο γιατί  αυτή  η πίστη εργαλειοποιεί τους ανθρώπους αλλά όπως έλεγε και ο σύντροφος Λαντάουερ « Ο σοσιαλισμός κάθε εποχή είναι και εφικτός και ανέφικτος. Είναι εφικτός όταν υπάρχουν οι κατάλληλοι άνθρωποι που να τον θέλουν και να τον πραγματοποιήσουν, και ανέφικτος όταν οι άνθρωποι είτε δεν τον θέλουν ή απλώς φαντάζονται ότι τον θέλουν, δεν είναι όμως ικα­νοί να τον πραγματοποιήσουν». Επομένως κανένας ιερός σκοπός δεν καθαγιάζει τα μέσα γιατί πέραν από την ηθικότητα αντιλαμβανόμαστε μακριά  από κάθε ντετερμινισμό ότι  κάθε ανθρώπινη ιδέα που αναφέρεται στη βελτίωση των κοινωνικών συνθηκών είναι πρωτίστως μία επιθυ­μία που στηρίζεται μόνο στην πιθανότητα.  Δεν είναι ιστορικά επιβεβαιωμένο ότι οι καταπιεζόμενοι  εκμεταλλευόμενοι της σημερινής εποχής, θα ακολουθήσουν τον έναν  ή τον άλλο δρόμο. Εκείνο, όμως, που μπορεί να ειπωθεί με βεβαιότητα είναι, ότι χωρίς πλατιές μαζικές ελευθεριακές, αντιιεραρχικές, αντισυγκεντρωτικές  οργανώσεις, χωρίς λαϊκά αντιθεσμικά όργανα, χωρίς συνοχή θεωρίας και πράξης δεν μπορεί να επιτευχθεί αυτός ο αγώνας. Ή που θα είναι αγώνας απελευθερωτικός ή που δε θα είναι!

 

 

Υγ1. Στο κείμενο που αναφέρεις  δεν έβαλα τα σημεία που με βολεύουν, αν το έκανα δεν θα ποσταριζα το κείμενο, ισα- ισα που έβαλα το ποστ για να το δούναι όλοι, επόμενος άσε τους υπαινιγμούς.

ΤΕΛΙΚΑ τι θα κάνετε με τα κράτος και την ιεραρχία στο πάντρεμα σας προβλέπετε την κατάργηση τους? Αν νε είμαστε μαζί.

 

Υγ 2. Ένα από τα πληρέστερα αναρχικά προγράμματα αξεπέραστο μέχρι σήμερα είναι αυτό : ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΟΜΟΣΠΟΝΔΩΝ ΑΝΑΡΧΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΙΤΑΛΙΑΣ

 

 

από Α. 23/12/2013 5:17 μμ.


Normal 0 false false false EN-US X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Κανονικός πίνακας"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

ΤΕΛΙΚΑ τι θα κάνετε με τα κράτος και την ιεραρχία στο πάντρεμα σας προβλέπετε την κατάργηση τους? Αν νε είμαστε μαζί. Όμως άμα η επαναστατική οργάνωση απορροφήσει την κοινωνία όπως γράφετε παραπάνω άντε γεια.

από G 23/12/2013 5:55 μμ.



 

1.  Ένα από τα πληρέστερα αναρχικά προγράμματα αξεπέραστο μέχρι σήμερα είναι αυτό : To πρόγραμα των ομόσποδων αναρχικών ομάδων Ιταλίας

 

2. Δείτε τι γράφει : ·  Ταυτόχρονα και βασίζεται η οργάνωση πάνω σε πολύ ισχυρές δυνάμεις ενστίκτων και κάνει τη δουλειά της αρκετά πριν μπει στην επαναστατική διαδικασία οπότε δε μιλάμε πλέον για μεταβατικό στάδιο αλλά για οργανωτικό προπαρασκευαστικό στάδιο πριν την επανάσταση.

·  Με την εξάπλωση της οργάνωσης και ενσωματώνοντας τμήματα του κινήματος, η οργάνωση απορροφά τμήματα της κοινωνίας.

·  Με την επανάσταση η οργάνωση αφού καταπιεί την κοινωνία, γίνεται η νεα κοινωνία.

 

Αντίθετα υποστηρίζω ότι :

Η παραδειγματική φύση του αγώνα μας, η προπαγάνδα μέσα από τη δράση, η άρνηση της ιστορικής βεβαιότητας, η άρνηση μας να διαχωριστούμε από το κοινωνικό σώμα μέσα από μηχανισμούς διαμεσολάβησης ή λογικές πρωτοπορίας, το «από δω και στο εξής» του αναρχικού προτάγματος,   συνθέτουν μερικές από τις αντιλήψεις μας για την επαναστατική εξέλιξη του αγώνα, που για την οικονομία του λόγου, συνοψίζεται  στα εξής σημεία:

 I. Στην επανάσταση, πέρα από τη συνολικότητα, αναγνωρίζουμε και τη διάρκεια. Δεν αποδεχόμαστε λογικές «μεγάλης νύχτας», «τελικής εφόδου», «ενδιάμεσων σταδίων» κλπ.

 

  II. Αναγνωρίζουμε στον αναρχικό αγώνα την ταυτότητα του στοχευόμενου, πολυεπίπεδου, πολύμορφου και πολυδιάστατου. 

       Υπήρχε και υπάρχει ένας γαλαξίας απόψεων και πρακτικών ως μέρος του όλου σε μια διαλεκτική αλληλουχία σύνθεσης από το μερικό στο ολικό, από το ειδικό στο γενικό, από το ατομικό  στο συλλογικό και τανάπαλιν.  

 

  III. Αναγνωρίζουμε στους αναρχικούς την οντότητα κοινωνικών μελών που εισάγουν οργανωμένα ένα ολικό σχέδιο δράσης, και ένα πλέγμα αντιλήψεων και πρακτικών για την απελευθέρωση της κοινωνίας που ζουν, και έτσι την απελευθέρωση και των ίδιων.

 

  IV. Αναγνωρίζουμε την ανάγκη ύπαρξης ενός πλατιού αντιεξουσιαστικού- ελευθεριακού κινήματος που δίπλα σε άλλα ριζοσπαστικά λαϊκά κινήματα βάσης, μέσα από επαναστατικές διαδικασίες θα παλέψει για την ανατροπή και καταστροφή της  οργάνωσης των αφεντικών, δηλαδή του κράτους και των ιδίων, ενάντια στις μερικότητες και στους ιδεολογικούς διαχωρισμούς, μέσα από μια συνεκτική θεώρηση των πραγμάτων.

 

 V. Ο ρόλος των αναρχικών δεν είναι να δημιουργήσουν μια κοινωνία και ένα σύστημα που θα γίνει δόγμα και καθεστώς.  Αγωνίζονται να απελευθερώσουν και να αναδείξουν τους διάχυτους αντιεξουσιαστικούς-εξισωτικούς πόθους των εκμεταλλευόμενων-καταπιεσμένων κοινωνικών τάξεων της σημερινής εποχής, που είναι σε ύπνωση η λανθάνουσα μορφή. Να τους ενώσουν, να τους συνθέσουν, να δημιουργήσουν συνοχή μέσα από διαδικασίες ριζοσπαστικοποίησης των κοινωνικών ταξικών αγώνων, λειτουργώντας καθημερινά σαν ωθητήρες αντίστασης και ανατροπής, εκεί που αναπαράγεται το ιεραρχικό–εκμεταλλευτικό σύστημα δηλαδή στην καθημερινότητα και στην βάση της κοινωνικής ζωής. Οι αναρχικοί δεν αποτελούν πρωτοπορία. Δε διαμεσολαβούν για κανέναν.

 

 

από φφφ 25/12/2013 1:15 πμ.


ο μαρξ εγραψε ενα εγχειριδιο που κανει "κριτικη στην πολιτικη οικονομια" και αποκαλυπτει τις αδυναμιες του καπιταλισμου, εαν καποιος πιστευει οτι δεν κανει καλο στον οποιο αναρχικο να γνωριζει τις αδυναμιες του συστηματος. τι να πω....

 

η συγκρουση για  λεπτομερειες θεωρητικων σχηματων δεν ειναι κατ αναγκην κακη αλλα υπαρχει ενα πολυ μεγαλυτερο ερωτημα, γιατι αυτα τα θεωρητικα σχηματα απασχολουν εμας τους μη εξαθλιωμενους πολυ περισσοτερο απο οτι τους προλεταριους που αγωνιζονται για την επιβιωση τους χωρις να χολοσκανε και πολυ για αυτα ή να δινουν σημασια

 

λειπουν οι υλικοι οροι που θα τους εδινα ανασα να σκεφτουν ? ειναι η υποταγη στο εθνικο ιδεωδες ? ειναι η ελλειψη μορφωσης ?

 

οποτε ερωτηματα εξω εδω απο  υπαρχουν , καλη αναζητηση σε οποιον το ψαξει ....

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License