Λετριστική Διεθνής - Οι Ουρανοξύστες από τη Ρίζα (1954)

Δεν πρέπει να ξεχνάει κανείς ότι ενώ η μοντέρνα πολεοδομία δεν κατάφερε ποτέ μέχρι σήμερα να γίνει τέχνη – και ακόμα λιγότερο ένα πλαίσιο ζωής – εμπνεόταν ωστόσο ανέκαθεν από τις οδηγίες της αστυνομίας. Και ότι, τελικά, ο Οσμάν δε μας έφτιαξε αυτές τις λεωφόρους παρά μόνο για να διευκολύνει τη διέλευση των κανονιών.

POTLATCH #5 20 Ιούλη 1954 Οι Ουρανοξύστες από τη Ρίζα

Σε αυτή την εποχή που υπόκειται ως προς όλους τους τομείς της ολοένα περισσότερο στα σύμβολα της καταπίεσης, υπάρχει ένας άνθρωπος ιδιαίτερα απεχθής που προσομοιάζει ξεκάθαρα σε μπάτσο πολύ περισσότερο από τον μέσο όρο. Χτίζει κελιά ως οικιστικές μονάδες, χτίζει μια πρωτεύουσα για τους Νεπαλέζους, χτίζει κατακόρυφα γκέτο, νεκροτομεία για μια εποχή που ξέρει καλά πώς να τα χρησιμοποιεί, χτίζει εκκλησίες.

Αυτός ο σπονδυλωτός Προτεστάντης, o Κορμπυζιέ-Σινγκ-Σινγκ που ζωγραφίζει αδέξια νεοκυβιστικά τσόφλια θέτει σε λειτουργία τη “μηχανή προς κατοίκιση”  για να δοξάσει το Θεό, ο οποίος δημιούργησε τα ψοφίμια και τους Κορμπυζιέ κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσή του.

Δεν πρέπει να ξεχνάει κανείς ότι ενώ η μοντέρνα πολεοδομία δεν κατάφερε ποτέ μέχρι σήμερα να γίνει τέχνη – και ακόμα λιγότερο ένα πλαίσιο ζωής – εμπνεόταν ωστόσο ανέκαθεν από τις οδηγίες της αστυνομίας· και ότι, τελικά, ο Οσμάν δε μας έφτιαξε αυτές τις λεωφόρους παρά μόνο για να διευκολύνει τη διέλευση των κανονιών.

Σήμερα, ωστόσο, η φυλακή γίνεται οικιστικό πρότυπο και η χριστιανική ηθική προελαύνει ανενόχλητη, ενώ μας γνωστοποιείται ότι ο Λε Κορμπυζιέ φιλοδοξεί να καταργήσει το δρόμο. Καυχιέται μάλιστα γι’ αυτό. Ιδού το πρόγραμμα: Η ζωή οριστικά διαιρεμένη σε περίκλειστες νησίδες, σε επιτηρούμενες κοινότητες· το τέλος των δυνατοτήτων της εξέγερσης και των συναντήσεων· η αυτόματη παραίτηση. (Ειρήσθω εν παρόδω, η ύπαρξη των αυτοκινήτων εξυπηρετεί τους πάντες – εκτός, βέβαια, από κάποιους “οικονομικά αδύναμους”: ο πρόσφατα εκλιπών αρχηγός της Αστυνομίας, ο αείμνηστος Baylot, διακήρυττε ομοίως μετά τη διαδήλωση των τελειόφοιτων στο τέλος κάθε έτους ότι οι διαδηλώσεις στο δρόμο είναι στο εξής ασύμβατες με τις ανάγκες της κυκλοφορίας. Και, κάθε 14η Ιουλίου, μας το αποδεικνύει).

Με τον Κορμπυζιέ, τα παιχνίδια και οι απολαύσεις που δικαιούμαστε να προσδοκούμε από μια πραγματικά ανατρεπτική αρχιτεκτονική – η καθημερινή αλλαγή σκηνικού – θυσιάζονται για χάρη των αγωγών ρίψης σκουπιδιών που δε θα χρησιμοποιηθούν ποτέ για την απαραίτητη Βίβλο, η οποία υπάρχει ήδη μέσα στα ξενοδοχεία των ΗΠΑ. Πρέπει να είναι κανείς πολύ ανόητος για να βλέπει εδώ μια μοντέρνα αρχιτεκτονική. Δεν πρόκειται παρά για μια επαναφορά σε ισχύ του παλιού χριστιανικού κόσμου που δεν ενταφιάστηκε όπως έπρεπε. Στις αρχές του περασμένου αιώνα, ο Λυονέζος μυστικιστής Pierre-Simon Ballanche είχε ήδη διατυπώσει στην “Πόλη των Εξιλεώσεων”  –  της οποίας οι περιγραφές προεικονίζουν τις “ακτινοβόλες πόλεις” – αυτό το ιδεώδες της ύπαρξης:

«Η Πόλη των Εξιλεώσεων πρέπει να είναι μια ζωντανή εικόνα του μονότονου και θλιβερού νόμου των ανθρώπινων μεταπτώσεων, του άκαμπτου νόμου της κοινωνικής  αναγκαιότητας: Πρέπει να επιτεθούμε κατά μέτωπο σε κάθε συνήθεια, ακόμα και στην πιο αθώα· πρέπει τα πάντα να μας υπενθυμίζουν συνεχώς ότι τίποτα δεν είναι σταθερό και ότι η ζωή του ανθρώπου είναι ένα ταξίδι μέσα σε μια γη εξορίας.»

Για μας, ωστόσο, τα επίγεια ταξίδια δεν είναι μονότονα ούτε θλιβερά· οι κοινωνικοί νόμοι δεν είναι άκαμπτοι· οι συνήθειες στις οποίες πρέπει να επιτεθούμε κατά μέτωπο οφείλουν να δώσουν τη θέση τους σε μια αδιάκοπη ανανέωση θαυμάτων· και η πρώτη μορφή ανακούφισης που επιδιώκουμε θα είναι η εξάλειψη των ιδεών αυτής της τάξης μαζί με τις μύγες που τις διαδίδουν.

Τι υποπτεύεται άραγε ο κ. Λε Κορμπυζιέ για τις ανάγκες των ανθρώπων;

Οι καθεδρικοί ναοί δεν είναι πια άσπροι. Και βλέπετε ότι είμαστε ευτυχείς γι’ αυτό. “Ηλιοφάνεια” και μια θέση στον ήλιο: Γνωρίζουμε καλά αυτή τη μουσική – με τα εκκλησιαστικά όργανα και τα M.R.P. τύμπανα – και τα ουράνια λιβάδια όπου θα βόσκουν οι μακαρίτες αρχιτέκτονες. Enlevez le bœuf, c’est de la vache.

ΛΕΤΡΙΣΤΙΚΗ ΔΙΕΘΝΗΣ

Αρχεία:

O σχολιασμός έχει απενεργοποιηθεί.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License