Δεύτερο επεισόδιο, Οι εφημερίδες σε δίκη: η υπόθεση 7 απριλίου

Το να μιλήσουμε για την υπόθεση “7 απριλίου” απαιτεί μια ιδιαίτερη προσπάθεια. Δεν πρόκειται, εμφανέστατα, για μιαν οποιανδήποτε δίκη. Για να αναγνώσουμε το συμβάν με σωστό τρόπο, και τον τρόπο με τον οποίον μίλησαν γι αυτό, πρέπει να λογαριαστούμε με την ιστορία (τις ιστορίες) των πρωταγωνιστών, των χρόνων μέσα στους οποίους αυτή η υπόθεση ωριμάζει και τοποθετείται. Χρειάζεται, δίχως υπερβολικές αξιώσεις, να προσπαθήσουμε να ρίξουμε ένα βλέμμα συνοπτικό, μια δέσμη φωτός στην ιστορία της δημοκρατίας από το 1960 στο 1980.

Seconda puntata Posted on 04/02/2016 by kleovis  Του GLIANNI70.ITDICEMBRE 21, 2014AUTONOMIA OPERAIACONTROINFORMAZIONE


I giornali a processo: il caso 7 aprile – Seconda puntata  Δεύτερο επεισόδιο της δίκης στις εφημερίδες

του Luca Barbieri

(c) 2002 – Eπιτρέπεται η μερική ή πλήρης αναπαραγωγή του έργου και η διάδοση του ηλεκτρονικά, φτάνει να μην είναι για εμπορικούς σκοπούς και με τον όρο πως αυτή η διατύπωση θα αναπαραχθεί.

CAPITOLO I – IL CONTESTO STORICO 1 ΚΕΦΆΛΑΙΟ – Η ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΣΥΓΚΥΡΊΑ

1. Perché un capitolo storico 1.Γιατί ένα ιστορικό κεφάλαιο

Το να μιλήσουμε για την υπόθεση “7 απριλίου” απαιτεί μια ιδιαίτερη προσπάθεια. Δεν πρόκειται, εμφανέστατα, για μιαν οποιανδήποτε δίκη. Για να αναγνώσουμε το συμβάν με σωστό τρόπο, και τον τρόπο με τον οποίον μίλησαν γι αυτό, πρέπει να λογαριαστούμε με την ιστορία (τις ιστορίες) των πρωταγωνιστών, των χρόνων μέσα στους οποίους αυτή η υπόθεση ωριμάζει και τοποθετείται. Χρειάζεται, δίχως υπερβολικές αξιώσεις, να προσπαθήσουμε να ρίξουμε ένα βλέμμα συνοπτικό, μια δέσμη φωτός στην ιστορία της δημοκρατίας από το 1960 στο 1980. Αυτή η αναπαραγωγή δεν είναι το αντικείμενο αυτής της εργασίας οπότε και δεν θα καταλάβει ένα μεγάλο μέρος της. Το πρώτο κεφάλαιο θα χρησιμεύσει για να θέσει τις απαραίτητες βάσεις για να γίνουν αντιληπτές οι αναφορές και οι σκέψεις που θα αναπτυχθούν στα κεφάλαια που θα ακολουθήσουν. Δεν θα επεκταθώ πολύ. Όμως όλα τα απαραίτητα στοιχεία στην προετοιμασία της εργασίας, θα ταξιδέψουν σε background μέσα από τα άρθρα και τις παραγράφους, αναδυόμενα κάθε φορά που θα υπάρχει η ανάγκη τους.

2. Gli anni Sessanta e la “rottura” della società italiana  Τα χρόνια Εξήντα και η »ρήξη» της ιταλικής κοινωνίας

Στα χρόνια Εβδομήντα, που είναι ουσιώδες κομμάτι, στην γλώσσα τους, στις υποθέσεις και στην μυθολογίας τους,  της δίκης 7 απρίλη, φθάνουμε διατρέχοντας από κοντά την ιστορία του “κινήματος” που γεννήθηκε στην Ιταλία, όπως και στον υπόλοιπο κόσμο, στα χρόνια Εξήντα.
Είναι χρόνια που σημαδεύουν το ξεκίνημα μας επανάστασης πολιτιστικής: με την μαζική σχολική εκπαίδευση, την αστικοποίηση και τα πολεοδομικά συγκροτήματα, το οικονομικό boom, η κοινωνία της Χώρας μας αλλάζει πρόσωπο. Αλλάζουν οι  καταναλωτικές συνήθειες, οι σχέσεις μέσα στην οικογένεια μα και οι γλώσσες επίσης (γεννιέται η Ιταλική των μαζών). Οι συνέπειες από την πολιτική άποψη, είναι εξαιρετικές. Τόσο στην διαχείριση της εξουσίας, όσο και στις ισορροπίες μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων. Μέσα στην αριστερά, την ιστορική,  εμφανίζονται νέες ανάγκες και νέες παρουσίες. Εν μέρει πρόκειται για πόλεμο των παιδιών εναντίον των πατεράδων. Είναι μερικώς, στην μυθολογία της ιταλικής αριστεράς, η συνέχιση του πολέμου της Αντίστασης.

Πιο σωστό φαίνεται, κυρίως αναφερόμενοι στους πρωταγωνιστές της περίπτωσης που εξετάζουμε, να αναγάγουμε αυτό το κίνημα όχι τόσο στο ’68, την χρονιά σύμβολο μιας ολόκληρης διεργασίας, όσο στα πρώτα πρώτα χρόνια Εξήντα με την γέννηση, μετά τα γεγονότα της πλατείας Statuto, μιας ομάδας σοσιαλιστών διανοουμένων με καλούπι “εργατισμού” που στην αρχή μαζεύονται γύρω από την δημοσίευση των Κόκκινων Τετράδιων, dei Quaderni Rossi.

Dimensione internazionale διεθνής Διάσταση

Το 1968 (σε συμβολική αντιπαράθεση με το 1848) σημαδεύει την εμφάνιση ενός νέου κινήματος σε διεθνές επίπεδο που γεννιέται κυρίως στα πανεπιστήμια για να εξαπλωθεί, αρκετά γρήγορα, και σε άλλους τόπους της κοινωνικότητας. Από τα πανεπιστήμια στα εργοστάσια και αντιστρόφως. Στην Γαλλία όπως και στην Ιταλία.  Η ταχεία μετάδοση της διαμαρτυρίας σημαδεύει μια διεργασία αντιπαράθεσης μεταξύ εκείνης που στην συνέχεια θα οριστεί  “παλαιά αριστερά” (τα κομουνιστικά κόμματα μα επίσης και τα σοσιαλδημοκρατικά της ιστορικής αριστεράς) και της “νέας αριστεράς”, ενός γαλαξία κινημάτων και ομάδων που περιλαμβάνουν όχι πλέον μονάχα την εργατική τάξη μα διάφορα επίσης στοιχεία της κοινωνίας. Όπως λέει ο Marco Revelli:

Τα αντισυστημικά κινήματα των ύστερων χρόνων Εξήντα αντιθέτως, οργανώνονται σύμφωνα με μια λογική απόλυτης εξωτερικότητας σε σχέση με το εθνικό Κράτος. Με μιαν σχέση, θα μπορούσαμε να πούμε, “έξω και ενάντια” προς την κρατική υπόσταση. Έκφραση και κινητήρας μιας διαδεδομένης και κοινής διαδικασίας των μαζών, αυτοί γίνονται φορείς μιας παράλληλης επίδρασης από-κρατικοποίησης της πολιτικής. (1)

Μα εάν το φιτίλι έχει ανάψει, σχεδόν ταυτόχρονα, σε όλο τον κόσμο, διαφορετικές θα είναι οι συνέπειες και οι διάρκειες. Ουσιαστικά οι εκβάσεις των πολλαπλών ’68 μπορούν να εντοπιστούν μεταξύ δυο άκρων: από την μια υπάρχει η πλήρης επαναπορρόφηση της διαμαρτυρίας και του κινήματος από πλευράς του εθνικού πολιτικού συστήματος (επιστροφή στην νομιμότητα και εισαγωγή ενός νέου σφρίγους στα αριστερά κόμματα), και από την άλλη καταστάσεις που σιγοκαίουν παρατείνουν για σχεδόν μια δεκαετία συγκρουσιακά επίπεδα υψηλότατα.

Specificità italiana  ιταλική Ιδιαιτερότητα

Στο ιταλικό σενάριο το ’68 και το ’69 δεν σημαδεύουν, όπως συμβαίνει στην μεγάλη πλειοψηφία των Κρατών, την κριτική στιγμή μιας διαδικασίας που θα οδηγήσει στην συνέχεια σε μια νέα ισορροπία. Η ιταλική κατάσταση παραμένει αντίθετα σε μεγάλη έλλειψη ισορροπίας για περισσότερο από μια δεκαετία (το μαρτυρούν και οι στατιστικές γύρω από τις ώρες απεργιών, που χρησιμοποιούνται σαν δείκτης για να καταλάβουμε το επίπεδο σύρραξης). Έτσι, διαβάζοντας το ύψος ωρών απεργίας στα εργοστάσια, το αποκορύφωμα των αγώνων μπορεί σωστότερα να τοποθετηθεί στο 1971 και στο 1968. Από εκείνη την χρονιά και μετά η συγκρουσιακή διάθεση αρχίζει αργά να μειώνεται, μα θα παραμείνει πάντα σε επίπεδα πολύ υψηλά για όλη την περίοδο από το 1968 μέχρι τις αρχές των χρόνων Ογδόντα. Υπεύθυνη για αυτή την πολυετή αναταραχή η ικανότητα του κινήματος να βγάζει συνεχώς εκτός πορείας, να αποπροσανατολίζει διαρκώς τόσο τα συνδικάτα όσο και τα κόμματα της αριστεράς.  Μια συνεχής φυγή προς τα εμπρός που οι ιστορικές δομές του εργατικού κινήματος δεν θα έχουν ποτέ υπό τον έλεγχο τους.

Όμως η ιταλική κατάσταση σίγουρα επηρεάζεται επίσης και από εξωγενείς παράγοντες. Επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από την διεθνή ένταση στην οποίαν η χώρα μας για λόγους ιστορικούς και γεωγραφικούς υποβάλλεται σε όλη την διάρκεια του “ψυχρού πολέμου”. Χώρα σύνορο μεταξύ της ατλαντικής συμμαχίας και εκείνων του Συμφώνου της Βαρσοβίας, η Italia είναι για σχεδόν είκοσι χρόνια χώρος σύγκρουσης μεταξύ των μυστικών υπηρεσιών των δυο σκακιστών. η Χώρα μας επίσης φιλοξενεί το μεγαλύτερο Κομουνιστικό κόμμα της δύσης.  Είναι ένα σύστημα προφανώς μπλοκαρισμένο. Όπου το κομουνιστικό Κόμμα, δυνατό σε περισσότερο από το ένα τρίτο της αποδοχής της Χώρας, είναι κατ ‘ουσίαν ένα “αντισυστημικό ”κόμμα. Ένα κόμμα στο οποίο η διαχείριση της εξουσίας, εκτός εκείνης στην τοπική διαχείριση, αποκλείεται.  Το άνοιγμα της χριστιανικής Δημοκρατίας στις πρώτες κυβερνήσεις κεντροαριστεράς σημαδεύει μια προώθηση του ιταλικού ρεφορμισμού. Μα πρόκειται όμως πάντα για μεταρρυθμίσεις  που, εάν από την μια ελευθερώνουν νέες ενέργειες, από την άλλη δημιουργούν καταστάσεις δυνατής κοινωνικής έντασης. Η σχολική μεταρρύθμιση για παράδειγμα θα παραμείνει μισή. Η πρόσβαση στα πανεπιστήμια ελευθερώνεται μα οι δομές παραμένουν εκείνες οι απαρχαιωμένες του πριν, απολύτως ανεπαρκείς στις μεταμορφώσεις της Χώρας.  Παράγοντες έντασης που κάνουν τα ιταλικά πανεπιστήμια τόπους διάχυτης δυσφορίας. Με σημάδια αυξανόμενης επινοητικότητας από πλευράς των νέων κοινωνικών προσώπων, με την συνεχή αύξηση του Κομουνιστικού Κόμματος, αναπτύσσονται, σε φιλοατλαντικά περιβάλλοντα και μετά-δημοκρατικά, απόπειρες να φορτωθεί στην αριστερά (στο κίνημα περισσότερο και όχι στο Κκι) η ευθύνη όλων των πράξεων βίας. Πειρασμοί μιας κατασταλτικής κατεύθυνσης που θα θυσιάσει πολλές ζωές στις αυξανόμενες απαιτήσεις εκδημοκρατισμού. Θα φθάσουμε, όπως είναι γραμμένο στα εγχειρίδια ιστορίας και στις αποφάσεις των δικαστηρίων, στον σχεδιασμό πραγματικών πραξικοπημάτων, στις φασιστικές σφαγές που υποστηρίζονται από περιβάλλοντα των ηνωμένων πολιτειών.

Η στρατηγική της έντασης, που παίρνει ζωή ακριβώς το φθινόπωρο-χειμώνα 1969 και που θα παραταθεί βαθύτατα μέσα στην επόμενη δεκαετία, είναι ακριβώς αυτό: η προσπάθεια επίλυσης των πολιτικών και κοινωνικών αντιθέσεων που εκφράστηκαν από τα κινήματα χρησιμοποιώντας όχι μια δυναμική τυπική της πολιτικής κοινωνίας (όπως ακριβώς η κινητοποίηση, ο έλεγχος αυτής και η διαμεσολάβηση) μια μιαν δυναμική τυπική του Κράτους — μηχανισμού (όπως η δύναμη) […] Η ανακολουθία της κινητοποίησης στις πλατείες της λεγόμενης  ‘σιωπηλής πλειοψηφίας’, που κατάντησε πρακτικά η καθαρά τραμπούκικη χρήση νεοφασιστικών ομάδων, από την μια; η δυσκολία της χριστιανικής δημοκρατίας να εκμεταλλευτεί εκλογικά τον πανικό των μεσαίων στρωμάτων μπροστά στην κοινωνική διαμαρτυρία…πρέπει να έπεισαν ένα μεγάλο μέρος την ιταλικής διευθύνουσας τάξης να θεωρήσει την παρανομία σαν μιαν chance αποδεκτή για να μην πούμε μάλιστα και πρόσφορη (2).

1) M. Revelli, Movimenti sociali e spazio politico, κοινωνικά Κινήματα και πολιτικός χώρος, in F.Barbagallo, “Storia dell’Italia Contemporanea”, »Ιστορία της Σύγχρονης Ιταλίας», Torino, Enaudi, 1995, σ. 394.
2) επίσης.467.

(2-CONTINUA) ΣΥΝΕΧΊΖΕΤΑΙ-2

I giornali a processo: il caso 7 aprile – Seconda puntata

O σχολιασμός έχει απενεργοποιηθεί.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License