Η «Ανάπτυξη» και τά οικονομικά μοντέλα τών πολιτικά επικίνδυνων και ηλίθιων ηγετίσκων.

Οι άνθρωποι έχουν σχεδόν απεριόριστη ικανότητα για αυταπάτη,ακόμα και όταν διακυβεύεται η αυτοσυντήρηση.Η ανάπτυξη πού συνέχεια μάς υπόσχονται είτε είναι Κινεζικής είτε Αμερικάνικης ή Ευρωπαικής «προέλευσης» είναι ίδια και απαράλλαχτη  και αυτή πού έχει φθάσει την ανθρωπότητα και τον πλανήτη στο χείλος της καταστροφής,μια λογιστική αφαίρεση καταστροφικών οικονομικών μοντέλων πού μαθηματικά ωδηγεί στην εξαφάνιση της οικόσφαιρας και την αέναη εξαθλίωση τών φτωχών.

post image

Το πιο τρομακτικό παράδειγμα είναι η απλοϊκή,προσανατολισμένη στην ανάπτυξη,βασιζόμενη στην αγορά οικονομική σκέψη,η οποία δεν ξεπερνά τον κόσμο σήμερα.Τα επικρατούντα νεοφιλελεύθερα οικονομικά μοντέλα δεν κάνουν καμία χρήσιμη αναφορά στη δυναμική των οικοσυστημάτων ή των κοινωνικών συστημάτων με τα οποία αλληλεπιδρά η οικονομία στον πραγματικό κόσμο.

Τι πραγματικά έξυπνο είδος θα επιχειρούσε να πετάξει το διαστημόπλοιο Γη,με όλη του την πολυπλοκότητα, χρησιμοποιώντας το εννοιολογικό ισοδύναμο του οδηγού Volkswagen Beetle τού 1955;

Εξετάστε τη σχεδόν καθολική εμμονή του "οικονομολόγου" (και επομένως της κοινωνίας) με τη συνεχή οικονομική ανάπτυξη σε έναν πεπερασμένο πλανήτη.Ένα πρόσφατο παράδειγμα είναι η λαμπερή πρόβλεψη του Kaushik Basu ότι «σε 50 χρόνια, η παγκόσμια οικονομία είναι πιθανό (αν και δεν είναι εγγυημένη) να αναπτυχτεί,με παγκόσμιο ΑΕΠ να αυξάνεται κατά 20 τοις εκατό το χρόνο! και το εισόδημα και η κατανάλωση να διπλασιάζεται κάθε τέσσερα χρόνια !

Ο Basu είναι ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας,ανώτερος συνεργάτης του Ινστιτούτου Brookings και καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Cornell,οπότε δεν είναι νιφάδα στο τμήμα οικονομικών.Αλλά αυτό δεν εμποδίζει την εμφάνιση ανησυχητικής άγνοιας τόσο τής δύναμης της εκθετικής καί επιθετικής ανάπτυξης όσο και της κατάστασης της οικοσφαίρας.Το εισόδημα και η κατανάλωση διπλασιάζονται κάθε τέσσερα χρόνια;? Μετά από μόλις 20 χρόνια και πέντε διπλασιασμούς,η οικονομία θα είναι μεγαλύτερη κατά 32 παράγοντες,σε 50 χρόνια θα πολλαπλασιαστεί περισσότερο από 5000 φορές! Ο Basu είναι τρελλός και πρέπει να κατοικήσει σε κάποιο άπειρο παράλληλο σύμπαν.

Αν ο αριθμός των αυτοκινήτων,των ταξιδιών με αεροπλάνα και των συναφών,θά διπλασιάζεται κάθε τέσσερα χρόνια με συνολική κατανάλωση καί ταχείς ρυθμούς «θα υπερβούμε γρήγορα τα όρια του πλανήτη».Αλλά εδώ είναι το θέμα – ήταν 50 χρόνια πριν όταν η πρόβλεψη του Basu έβρισκε «χώρο» και ήταν «εκλυστική» και έχουμε ήδη περάσει από αρκετά σημαντικά πλανητικά όρια.

Δεν είναι αξιο απορίας,ή προωθούμενη από τη νεοφιλελεύθερη οικονομική σκέψη και τα ορυκτά καύσιμα τεχνο-βιομηχανική κοινωνία κατανάλωσε περισσότερη ενέργεια και πόρους κατά τον τελευταίο διπλασιασμό (τα τελευταία 35 χρόνια περίπου) απ ‘ό, τι σε όλες τις προηγούμενες ιστορίες.Η ανθρωπότητα βρίσκεται πλέον σε επικίνδυνη οικολογική υπέρβαση,χρησιμοποιώντας ακόμη πιο ανανεώσιμους πόρους ταχύτερα από ό, τι τα οικοσυστήματα μπορούν να αναπληρώσουν ή να αναγεννηθούν και να καλύψουν τις απορροές απορριμμάτων πέραν της κορεσμένης χωρητικότητας.(Ακόμη και η αλλαγή του κλίματος είναι πρόβλημα διαχείρισης αποβλήτων - το διοξείδιο του άνθρακα είναι το μοναδικό μεγαλύτερο απόβλητο σέ βάρος σε όλες τις βιομηχανικές οικονομίες).

Εν τω μεταξύ,η άγρια ​​φύση βρίσκεται σε απελπιστική υποχώρηση. Ένα παράδειγμα: από το λιγότερο από το ένα τοις εκατό κατά την αυγή της γεωργίας, οι άνθρωποι και τα κατοικίδια ζώα τους είχαν φθάσει ώστε να αποτελούν το 97% του συνολικού βάρους των χερσαίων θηλαστικών μέχρι το έτος 2000.Ο αριθμός αυτός είναι πιο κοντά στο 98,5% σήμερα με τά άγρια ​​θηλαστικά να μειώνονται καί περιθωριοποιούνται ασφυκτικά.

Ο «ανταγωνιστικός εκτοπισμός» άλλων ειδών είναι ένα αναπόφευκτο υποπροϊόν συνεχούς ανάπτυξης σε έναν πεπερασμένο πλανήτη.Η επέκταση των ανθρώπων και των τεχνουργημάτων τους σημαίνει αναγκαστικά τη συρρίκνωση όλων των άλλων δημιουργιών της φύσης. (Παρά τις «αφηρημένες διαμαρτυρίες» των πολιτικών,υπάρχει μια θεμελιώδης αντίφαση μεταξύ του πληθυσμού / της οικονομικής ανάπτυξης και της προστασίας του περιβάλλοντος.)

Η παραβίαση της υπέρβασης είναι επικίνδυνα ηλίθια -χρηματοδοτούμε την ανάπτυξη,εν μέρει, με την αμετάκλητη ρευστοποίηση φυσικών πόρων απαραίτητων για τη μακροπρόθεσμη επιβίωση μας.

Και τα πράγματα μπορούν να επιδεινωθούν.Ακόμα και στο σημερινό «αδιάκοπο» παγκόσμιο ρυθμό ανάπτυξης τριών τοις εκατό,τα εισοδήματα καί η κατανάλωση θα διπλασιαστούν σε μόλις 20 χρόνια και θα παράγουν - στον αιώνα αυτό - δραματικές κλιματικές αλλαγές, εκτεταμένες εξαφανίσεις ειδών,κατάρρευση σημαντικών βιοφυσικών συστημάτων, παγκόσμιες διαμάχες και μειωμένες προοπτικές για συνεχιζόμενη πολιτισμένη ύπαρξη.

Αλλά ακόμα και αυτή η απειλή δεν αρκεί για να μετακινήσει την παγκόσμια κοινότητα να ενεργήσει λογικά για να σωθεί.Όπως ένα ναρκωτικό που μεταβάλλει το μυαλό,ο σύνθετος μύθος της αέναης ανάπτυξης και της συνεχούς τεχνολογικής προόδου καλύπτει την πραγματικότητα.Οι οικονομολόγοι πυκνώνουν την ομίχλη επιμένοντας ότι η οικονομία «αποσυνδέεται» από τη φύση - μια άλλη ψευδαίσθηση που προκύπτει από την ελαττωματική λογιστική, τη μοντελοποίηση τής αφαίρεσης και τις φουσκωμένες επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης (για παράδειγμα,οι πλούσιες χώρες «απομακρύνουν» δηλ. οφσοροποιούν τις οικολογικές τους επιπτώσεις στις φτωχότερες χώρες και τόν παγκόσμιο κοινό χώρο και τά αγαθά).

Τα βιοφυσικά στοιχεία - δηλαδή η πραγματικότητα - δείχνουν ότι η κατανάλωση υλικών και η παραγωγή αποβλήτων εξακολουθούν να αυξάνονται με τον πληθυσμό και την αύξηση του ΑΕΠ.Εν τω μεταξύ,το διοξείδιο του άνθρακα συσσωρεύεται με επιταχυνόμενους ρυθμούς ρεκόρ στην ατμόσφαιρα και τα έτη 2014, 2015 και 2016 μοιράζονταν διαδοχικά τη διάκριση ότι ήταν τα θερμότερα χρόνια στην ιστορία της γής.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι άμεσοι οδηγοί υπέρβασης είναι ό υπερπληθυσμός και ή υπερβολική κατανάλωση, επομένως υπάρχει ευρεία υποστήριξη για την ιδέα της « καθαρής παραγωγής και κατανάλωσης».Αυτό που μόνο λίγοι ρεαλιστές είναι πρόθυμοι να δηλώσουν δυνατά είναι ότι αυτό πρέπει σύντομα να μεταφραστεί σε λιγότερη παραγωγή / κατανάλωση από λιγότερους ανθρώπους.

Αλλά αυτό δημιουργεί ένα άλλο πρόβλημα.Το τριάντα τοις εκατό τού παγκόσμιου πληθυσμού εξακολουθεί να βρίσκεται σε «πολύ κακή» κατάσταση (που ζει με λιγότερο από 3,10 δολάρια την ημέρα,προσαρμοσμένη στην αγοραστική δύναμη) και λογικά αξίζει να καταναλώσει περισσότερα.

Εν τω μεταξύ,ο δικός μας είναι ένας κόσμος της χρόνιας ακαθάριστης κοινωνικής ανισότητας.Η Oxfam ανέφερε πρόσφατα ότι οι πλουσιότεροι οκτώ δισεκατομμυριούχοι στον κόσμο έχουν τον ίδιο πλούτο με το φτωχότερο 50 τοις εκατό της ανθρωπότητας - (περισσότερα από 3,5 δισεκατομμύρια ανθρώπους).Το πλουσιότερο πέμπτο των ανθρώπων παίρνει στο σπίτι του το περίπου 70 τοις εκατό του παγκόσμιου εισοδήματος σε σύγκριση με μόλις δύο τοις εκατό από το φτωχότερο πέμπτο.

Μια τέτοια ανισότητα εμβαθύνει την τρύπα που σκάβουμε για τον εαυτό μας.Μπορεί να υπάρχουν αρκετά πράγματα για να περάσουν,αλλά τα μεγαλύτερα εισοδήματα επιτρέπουν στους πολίτες των χωρών υψηλού εισοδήματος να καταναλώνουν κατά μέσον όρο πολλές φορές το δίκαιό τους μερίδιο της παγκόσμιας οικονομικής και οικολογικής παραγωγής.Εν τω μεταξύ, οι φτωχοί προσπαθούν να βρουν ψίχουλα στο κατώτατο σημείο του γειτονικού μας βαρελιού.Ακόμη και στα ευημερούντα έθνη,είναι γνωστό ότι το χάσμα των εισοδημάτων αυξάνεται,υπονομεύοντας την υγεία του πληθυσμού και υποβαθμίζοντας την κοινωνική συνοχή,καθώς οι σύγχρονες Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν ένα εξαιρετικό παράδειγμα.

Η οικονομία μας που βασίζεται στην ανταγωνιστική ανάπτυξη,έχει γίνει άδικη και οικολογικά επισφαλής.Αντίθετα,η παγκόσμια κοινότητα προβλέπει ακόμη μεγαλύτερη υλική ανάπτυξη ως τη μόνη εφικτή λύση !!

Πώς μπορεί ένας σαφής ουδέτερος παρατηρητής να ερμηνεύσει αυτή τη δυσάρεστη κατάσταση;Πρώτον,θα ήθελε να επισημάνει ότι σε έναν πεπερασμένο πλανήτη που ήδη βρίσκεται σε υπέρβαση δεν είναι βιοφυσικά δυνατό να αυξήσει τα υλικά πρότυπα των φτωχών σε αυτά των πλουσίων με βιώσιμο τρόπο - δηλαδή, χωρίς να καταστρέψει την οικόσφαιρα,υπονομεύοντας τις λειτουργίες υποστήριξης της ζωής και την κατακρήμνιση της παγκόσμιας κοινωνικής κατάρρευσης.Σε έναν κόσμο που δεν εξαπατήθηκε ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΞΑΠΑΤΕΙΤΑΙ ,οι κυβερνήσεις δεν θα βλέπουν πλέον την οικονομική ανάπτυξη ως πανάκεια για όλα αυτά που τους αρέσουν.Ειδικότερα, θα αναγνωρίσουν ότι αρκεί αρκετά κυριολεκτικά και παύουν να προάγουν την ανάπτυξη ως την πρωταρχική λύση τόσο για την ανισότητα Βορρά-Νότου όσο και για τη χρόνια φτώχεια μέσα στα έθνη.

Αντίθετα,ένας λογικός κόσμος θα επικεντρωθεί στην ανάπτυξη θεσμών και πολιτικών για συνεταιριστική ανακατανομή - τρόπους για να μοιραστούν τα οφέλη της ανάπτυξης με πιο δίκαιο τρόπο.Ο στόχος θα πρέπει να είναι η ενίσχυση τής υλικής ευημερίας των αναπτυσσόμενων χωρών και των φτωχών και η βελτίωση της ποιότητας ζωής για όλους,ενώ παράλληλα θα μειωθεί τόσο η συνολική κατανάλωση υλικών όσο και ο παγκόσμιος πληθυσμός.

Η διασφάλιση ενός κοινωνικά δίκαιου,οικονομικά ασφαλούς και οικολογικά σταθερού παγκόσμιου περιβάλλοντος απαιτεί: α) ότι τα πλούσια έθνη θα καταναλώνουν λιγότερα για να απελευθερώσουν τον οικολογικό χώρο που απαιτείται για δικαιολογημένες αυξήσεις κατανάλωσης στις φτωχότερες χώρες,και β) ότι ο κόσμος εφαρμόζει ένα καθολικό σχέδιο διαχείρισης του πληθυσμού που έχει σχεδιαστεί για τη μείωση του συνολικού ανθρώπινου πληθυσμού σε επίπεδο που μπορεί να υποστηριχθεί επ ‘αόριστον σε ένα περισσότερο από ικανοποιητικό μέσο υλικό πρότυπο.Αυτό σημαίνει «να ζούμε αειφόρα μέσα στα πρότυπα της φύσης».

Ευτυχώς,διάφορες μελέτες υποδηλώνουν ότι η προγραμματισμένη απο-ανάπτυξη προς μια σχεδόν σταθερή οικονομία είναι τεχνικά εφικτή,θα ωφελούσε τους φτωχούς και θα μπορούσε να επιτευχθεί με παράλληλη βελτίωση της συνολικής ποιότητας ζωής ακόμη και σε χώρες υψηλού εισοδήματος.

Λαμβάνοντας υπόψη τον ανθρώπινο πόνο που θα αποφευχθεί και τον αριθμό των μη ανθρώπινων ειδών που θα διατηρηθούν,αυτή είναι επίσης μια ηθικά επιτακτική στρατηγική.

Τα στοιχεία δείχνουν σαφώς ότι βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο στάδιο μιας αργής αλλά επιταχυνόμενης κρίσης.Για να είναι αποτελεσματική και έγκαιρη, η πολιτική αειφορίας πρέπει ήδη να είναι συνεπής με τα αποδεικτικά στοιχεία του πραγματικού κόσμου.Η φύση δεν μπορεί πλέον να αντέξει τις συνέπειες των «εναλλακτικών γεγονότων».

Η αδυναμία υλοποίησης ενός παγκόσμιου σχεδίου αειφορίας που αντιμετωπίζει την υπερβολική κατανάλωση και υπερπληθυσμό με ταυτόχρονη εξασφάλιση μεγαλύτερης κοινωνικής ισότητας μπορεί να είναι θανατηφόρα για τον παγκόσμιο πολιτισμό. Πράγματι, η προσκόλληση σε οποιαδήποτε παραλλαγή του status quo που συνδέεται με την ανάπτυξη υπόσχεται ένα μέλλον ανεξέλεγκτης αλλαγής του κλίματος,πτώση της βιοποικιλότητας,αστική διαταραχή, γεωπολιτικές αναταραχές και πολέμους πόρων.

Υπό αυτές τις συνθήκες,δεν πρέπει οι εκλεγμένοι πολιτικοί παντού να έχουν την υποχρέωση να εξηγήσουν πώς οι πολιτικές τους αντικατοπτρίζουν το γεγονός τής παγκόσμιας υπέρβασης ?

Η άρνηση της πραγματικότητας δεν είναι βιώσιμη επιλογή η αυταπάτη μπορεί να γίνει καταστροφική.Εάν οι παγκόσμιοι ηγέτες απορρίψουν τα παραπάνω,πρέπει να τους ζητηθεί να δείξουν πώς οι πολιτικές που ακολουθούν μπορούν να αποφέρουν οικολογική σταθερότητα, οικονομική ασφάλεια, κοινωνική ισότητα και βελτιωμένη υγεία του πληθυσμού στις μελλοντικές γενιές.Οι απλοί πολίτες πρέπει να διεκδικούν το δικαίωμά τους να γνωρίζουν ότι η ζωή τους εξαρτάται από αυτό.

Αξίζει να επισημανθεί ότι η πρόσφατη εκλογική προεκλογική εκστρατεία της Κύπρου και η εκστρατεία του Καναδά για το 2015 δεν έκαναν καμία αναφορά στα βασικά ζητήματα που περιγράφονται εδώ ή σε οποιαδήποτε εξήγηση της παράλειψής τους (και η προεκλογική εκστρατεία των ΗΠΑ το 2016 ήταν ακόμη πιο εξωηλιακή και αφηρημένη) χωρίς να απαντά κανείς τους στό σύγχρονο οικολογικό και κλιματικό πρόβλημα -αποτέλεσμα των ξεπερασμένων οικονομικών μοντέλων πού συνέχεια μας υπόσχονται και διαφημίζουν.


ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ από ένα άρθρο του William E. Rees (ομότιμο καθηγητή τής ανθρώπινης οικολογίας και οικολογικής οικονομίας στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας).

Σημείωση:το ρητό της φωτογραφίας

"Ειτε το ξέρουμε,είτε οχι,εμείς ή οί πολιτικοί

Ή φύση είναι κομμάτι όλων των συμφωνιών και τών αποφασεών μας

Έχει πιο πολλούς ψήφους δυνατότερη μνήμη

Και μια άκαμπτη αίσθηση της δικαιοσύνης

Από ότι εχουμε εμείς"

Εικόνες:

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License