Γιατι Δεν Ειμαι Χριστιανος

Ο Russell παρεδωσε την ακολουθη ομιλια στις 6 Μαρτιου του 1927 στην Εθνικη Λεσχη Κοσμικων, Παραρτημα Νοτιου Λονδινου, στο δημαρχειο του Battersea. Δημοσιευθηκε το ιδιο ετος σε μορφη μπροσουρας, και απεκτησε νεα φημη με την εκδοση του βιβλιου του Russell, Γιατι Δεν Ειμαι Χριστιανος και Αλλα Δοκιμια ... (1957).

Οπως ο Προεδρος σας εχει ανακοινωσει, το θεμα για το οποιο προκειται να σας μιλησω αποψε ειναι το «Γιατι Δεν ειμαι Χριστιανος». Ισως δε να ηταν εξισου καλο, ξεκινωντας, να προσπαθησω να ορισω τι εννοει καποιος με την λεξη Χριστιανος. Στις ημερες μας χρησιμοποιειται με μια ιδιαιτερα χαλαρη εννοια απο εναν μεγαλο αριθμο ανθρωπων. Και καποιοι ανθρωποι δεν εννοουν τιποτε περισσοτερο απο τον ανθρωπο που προσπαθει να ζησει μια καλη ζωη. Με την εννοια αυτη υποθετω οτι θα υπαρχουν Χριστιανοι σε ολες τις αιρεσεις και τα δογματα· αλλα δεν νομιζω οτι ειναι αυτη η ορθη εννοια της λεξης, και οχι για καποιον αλλον λογο περα απο οτι αυτο θα υπονοουσε οτι ολοι οι ανθρωποι που δεν ειναι Χριστιανοι – ολοι οι Βουδιστες, οι Κομφουκιανοι, οι Μωαμεθανοι, και ουτω καθ’ εξης – δεν προσπαθουν να ζησουν μια καλη ζωη. Δεν εννοω ως Χριστιανο καθε ανθρωπο που προσπαθει να ζησει με αξιοπρεπεια συμφωνα με τα φωτα του. Νομιζω οτι θα πρεπει να εχετε ενα συγκεκριμενο φορτιο καθορισμενης πιστης προτου αποκτησετε το δικαιωμα να αυτο-αποκαλειστε Χριστιανοι, μιας και η λεξη δεν φερει το ρωμαλεο νοημα που απεπνεε την εποχη του α. Αυγουστινου και του α. Θωμα Ακινατη. Τις ημερες εκεινες, εαν καποιος ανθρωπος ελεγε οτι ειναι Χριστιανος ηταν γνωστο τι εννοουσε. Εχετε αποδεχθει μια ολοκληρη συλλογη δογματων τα οποια διατυπωθηκαν με την μεγιστη ακριβεια, και πιστευετε καθε μια συλλαβη απο τα δογματα αυτα με ολη την δυναμη των πεποιθησεων σας.

 

 

Τι Ειναι ο Χριστιανος;

 

Σημερα δεν ειναι ακριβως ετσι. Ειμαστε υποχρεωμενοι να ειμαστε λιγο πιο ασαφεις στο νοημα που αποδιδουμε στον Χριστιανισμο. Νομιζω, ωστοσο, οτι υπαρχουν δυο διαφορετικα θεματα απολυτα ουσιωδη για οποιονδηποτε αυτο-αποκαλειται Χριστιανος. Το πρωτο ειναι δογματικης φυσης – με αλλα λογια, οτι πρεπει να πιστευεις στον Θεο και στην αθανασια. Εαν δεν πιστευεις στα δυο αυτα πραγματα, δεν νομιζω οτι μπορεις ορθα να αποκαλεισαι Χριστιανος. Στην συνεχεια, επιπλεον, πρεπει να διαθετεις καποιου ειδους πεποιθησης σχετικα με τον Χριστο. Οι Μωαμεθανοι, για παραδειγμα, πιστευουν και αυτοι στον Θεο και στην αθανασια, αλλα δεν αποκαλουνται Χριστιανοι. Νομιζω λοιπον οτι πρεπει αν μη τι αλλο να πιστευετε οτι ο Χριστος ηταν, αν οχι θεϊκος, τουλαχιστον ο καλυτερος των σοφων ανθρωπων. Εαν δεν προκειται να πιστεψετε αυτο εστω σχετικα με τον Χριστο, δεν νομιζω οτι εχετε οποιοδηποτε δικαιωμα να αποκαλειστε Χριστιανοι. Σαφως, υπαρχει και μια αλλη εννοια, την οποια μπορειτε να βρειτε στο Whitaker's Almanac [Καζαμια] και στα βιβλια γεωγραφιας, οπου ο πληθυσμος του κοσμου λεγεται οτι μοιραζεται σε Χριστιανους, Μωαμεθανους, λατρεις των φετιχ, και ουτω καθ’ εξης· και με την εννοια αυτη ειμαστε ολοι Χριστιανοι. Τα βιβλια γεωγραφιας μας συνυπολογιζουν ολους, αλλα με μια απολυτα γεωγραφικη εννοια, την οποια υποθετω οτι μπορουμε ευκολα να αγνοησουμε. Κατα συνεπεια θεωρω οτι οταν σας λεω γιατι δεν ειμαι Χριστιανος ειμαι υποχρεωμενος να σας πω δυο διαφορετικα πραγματα: πρωτον, γιατι δεν πιστευω στον Θεο και στην αθανασια· και, δευτερον, γιατι δεν νομιζω οτι ο Χριστος ηταν ο καλυτερος και σοφοτερος των ανθρωπων, αν και του αναγνωριζω εναν μεγαλο βαθμο ηθικης καλοσυνης.

Χαρη ωστοσο στις επιτυχημενες προσπαθειες των απιστων του παρελθοντος, δεν μπορω να εκλαβω σοβαρα εναν τοσο ελαστικο ορισμο του Χριστιανισμου οπως αυτος. Οπως προειπα, στις παλιοτερες ημερες διεθετε ενα κατα πολυ περισσοτερο ρωμαλεο νοημα. Για παραδειγμα, συμπεριλαμβανε την πιστη στην κολαση. Η πιστη στην αιωνια πυρινη τιμωρια αποτελουσε ενα ουσιωδες θεμα της Χριστιανικης πιστης εως τους αρκετα προσφατους καιρους. Στην χωρα αυτη, οπως γνωριζετε, επαψε να αποτελει ουσιωδες θεμα λογω μιας αποφασης του Ανακτοβουλιου, και με την αποφαση αυτη ο Αρχιεπισκοπος του Canterbury και ο Αρχιεπισκοπος του York διαφωνησαν· αλλα στην χωρα αυτη το θρησκευμα μας εχει θεσμιστει μεσω Κοινοβουλευτικης Νομοθεσιας, και ετσι το Ανακτοβουλιο καταφερε να προσπερασει τις Χαρες και η κολαση δεν ηταν πλεον απαραιτητη για τον Χριστιανο. Κατα συνεπεια δεν σκοπευω να επιμεινω οτι ο Χριστιανος πρεπει να πιστευει στην κολαση.

 

 

Η Υπαρξη του Θεου

 

Φθανω λοιπον στο ερωτημα που αφορα την υπαρξη του Θεου: προκειται για ενα τεραστιο και σοβαρο ερωτημα, κι αν επιχειρουσα να το αντιμετωπισω με οποιονδηποτε ικανοποιητικο τροπο θα επρεπε να σας κρατησω εδω εως την Δευτερα Παρουσια, αρα θα πρεπει να με συγχωρησετε εαν το αντιμετωπιζω με εναν μαλλον συνοπτικο τροπο. Γνωριζετε, σαφως, πως η Καθολικη Εκκλησια εχει θεσει ως δογμα οτι η υπαρξη του Θεου μπορει να αποδειχθει με την αβοηθητη λογικη. Αυτο ειναι ενα μαλλον αρκετα παραξενο δογμα αλλα δεν παυει να ειναι ενα απο τα δογματα τους. Υποχρεωθηκαν να το εισαγουν στους κανονες επειδη καποτε οι ελευθερα σκεπτομενοι ανθρωποι υιοθετησαν την συνηθεια του ισχυρισμου πως υπαρχουν αυτα και εκεινα τα επιχειρηματα με τα οποια η απλη λογικη μπορει να επιμεινει εμφατικα εναντια στην υπαρξη του Θεου, αν και σαφως γνωριζαν οτι ως ζητημα πιστης ο Θεος υπαρχει. Τα επιχειρηματα και οι λογοι διατυπωθηκαν εκτενως, και η Καθολικη Εκκλησια εκρινε οτι πρεπει να παυσουν. Κατα συνεπεια το εθεσαν ετσι πως η υπαρξη του Θεου μπορει να αποδειχθει μεσω της αβοηθητης λογικης και υποχρεωθηκαν να διατυπωσουν μονο οσα οι ιδιοι θεωρουσαν πως αποτελουσαν επιχειρηματα αποδειξης της υπαρξης αυτης. Υπαρχει, σαφως, ενας αριθμος απο τα επιχειρηματα αυτα, αλλα θα καταπιαστω με μερικα μονο.

 

 

Το Επιχειρημα του Πρωτου Αιτιου

 

Ισως το απλουστερο και ευκολοτερο στην κατανοηση να ειναι το επιχειρημα του Πρωτου Αιτιου. (Υποστηριζεται οτι καθε τι που βλεπουμε στον κοσμο αυτον εχει ενα αιτιο, και καθως πηγαινετε ολο και πιο πισω στην αλληλουχια των αιτιων θα καταφθασετε σε ενα Πρωτο Αιτιο, και στο Πρωτο αυτο Αιτιο δινετε το ονομα του Θεου). Το επιχειρημα αυτο, υποθετω, δεν φερει ιδιαιτερο βαρος στις ημερες μας, μιας, και κατ’ αρχας, δεν ειναι ακριβως αυτο που καποτε ηταν. Οι φιλοσοφοι και οι ανθρωποι της επιστημης εχουν υπερκερασει την αιτια, και η εννοια δεν διαθετει τιποτε πλεον ομοιο με την ζωτικοτητα που καποτε ειχε· αλλα, εκτος αυτου, μπορειτε να δειτε οτι το επιχειρημα που υποστηριζει οτι πρεπει να υπαρχει ενα Πρωτο Αιτιο ειναι ενα που δεν μπορει να διαθετει καμια εγκυροτητα. Μπορω ισως να πω οτι οταν ημουν νεος και προβληματιζομουν με τα ερωτηματα αυτα πολυ σοβαρα, ειχα για μεγαλο χρονικο διαστημα αποδεχθει το επιχειρημα του Πρωτου Αιτιου, μεχρις οτου μια ημερα, στην ηλικια των δεκαοκτω, διαβασα την Αυτοβιογραφια του John Stuart Mill, και εκει ανακαλυψα την εξης προταση: «Ο πατερας μου με διδαξε πως το ερωτημα «Ποιος με δημιουργησε;» δεν μπορει να απαντηθει, μιας και υποδηλωνει αμεσως το επομενο ερωτημα «Ποιος δημιουργησε τον θεο;». Η απλουστατη αυτη προταση μου φανερωσε, οπως ακομη νομιζω, το σφαλμα στο επιχειρημα του Πρωτου Αιτιου. Εαν καθε τι πρεπει να διαθετει καποιο αιτιο, τοτε και για τον Θεο πρεπει να υπαρχει ενα προηγουμενο αρχικο αιτιο. Εαν δε μπορει να υπαρχει ο,τιδηποτε χωρις αιτια, αυτο μπορει καλλιστα να ειναι ο κοσμος ως Θεος, ετσι ωστε το επιχειρημα να μην διαθετει καμια εγκυροτητα. Ειναι ακριβως της ιδιας φυσης με την αποψη των Ινδουϊστων, οτι ο κοσμος εδραζεται πανω σε εναν ελεφαντα και ο ελεφαντας πανω σε μια χελωνα· και οταν ελεγαν, «Και που εδραζεται η χελωνα;» ο Ινδος απαντουσε, «Ας αλλαξουμε θεμα καλυτερα». Το επιχειρημα του πρωτου αιτιου δεν ειναι πραγματικα καθολου καλυτερο απο την απαντηση αυτη. Δεν υπαρχει λογος που να εξηγει γιατι ο κοσμος δεν μπορει να εχει ερθει στην υπαρξη χωρις αιτιο· ουτε, απο την αλλη πλευρα, υπαρχει οποιοσδηποτε λογος γιατι δεν θα πρεπει να υπηρχε παντοτε ως εχει. Δεν υπαρχει λογος υποθεσης οτι ο κοσμος ειχε ποτε οποιαδηποτε αρχη. Η ιδεα οτι τα πραγματα πρεπει να εχουν καποια αρχη οφειλεται πραγματι στην ενδεια της φαντασιας μας. Κατα συνεπεια, ενδεχομενως, δεν μου ειναι απαραιτητο να σπαταλησω αλλο χρονο με το επιχειρημα του Πρωτου Αιτιου.

 

 

Το Επιχειρημα του Φυσικου-νομου

 

Υπαρχει λοιπον και ενα ιδιαιτερα κοινο επιχειρημα που πηγαζει απο τον φυσικο νομο. Αυτο ηταν το ευνοουμενο επιχειρημα καθ’ ολη την διαρκεια του δεκατου ογδοου αιωνα, ειδικα υπο την επιρροη του Isaac Newton και της κοσμογονιας του. Οι ανθρωποι παρατηρουσαν την περιστροφη των πλανητων γυρω απο τον ηλιο συμφωνα με τον νομο της βαρυτητας, και νομιζαν οτι ο Θεος ειχε διαταξει τους πλανητες αυτους να κινουνται με τον ειδικο αυτον τροπο, και για αυτον τον λογο συνεχιζαν να το πιστευουν. Αυτη ηταν, σαφως, μια βολικη και απλη εξηγηση που τους απαλλαξε απο τον μπελα να αναζητησουν περαιτερω εξηγησεις για τον νομο της βαρυτητας. Στις ημερες μας εξηγουμε τον νομο της βαρυτητας με τον μαλλον περιπλοκο τροπο που εχει εισαγει ο Einstein. Δεν προτιθεμαι να σας παραδωσω μια διαλεξη για τον νομο της βαρυτητας, οπως τον ερμηνευσε ο Einstein, επειδη και αυτο θα απαιτουσε αρκετο χρονο· οπως κι αν εχει λοιπον, δεν εχετε πλεον το ειδος φυσικου νομου που ειχατε με το Νευτωνειο συστημα, οπου, για καποιον λογο που κανεις δεν μπορουσε να καταλαβει, η φυση συμπεριφερονταν απαρεγκλιτα με ομοιογενη παντα τροπο. Ανακαλυπτουμε τωρα οτι πολλα απο εκεινα τα σπουδαια πραγματα που νομιζαμε οτι αποτελουν φυσικους νομους ειναι στην πραγματικοτητα ανθρωπινες συμβασεις μονο. Γνωριζετε λοιπον οτι ακομη και στα πιο απομακρα βαθη του αστρικου συμπαντος η γιαρδα αντιστοιχει ακομα σε τρια ποδια. Αυτο ειναι, αναμφιβολα, ενα συγκλονιστικο δεδομενο, αλλα δυσκολα θα το αποκαλουσατε νομο της φυσης. Και πολλα απο τα σπουδαια πραγματα που εχουν θεωρηθει νομοι της φυσης ειναι αυτου του ειδους. Απο την αλλη πλευρα, οπου μπορειτε να κατελθετε σε οποιαδηποτε γνωση σχετικα με το τι ακριβως κανουν τα ατομα της υλης, θα ανακαλυψετε οτι υποκεινται κατα πολυ λιγοτερο στον νομο που οι ανθρωποι νομιζαν, καθως και οτι οι νομοι στους οποιους καταφθανετε συμπερασματικα δεν ειναι παρα στατιστικοι μεσοι οροι του ειδους ακριβως που θα προεκυπτε απο την τυχαιοτητα. Υπαρχει αλλωστε, οπως ολοι γνωριζουμε, ενας νομος που οριζει πως ριχνοντας το ζαρι θα ελθουν διπλες εξαρες μια, περιπου, μονο στις τριαντα εξι φορες, και δεν το θεωρουμε αυτο ως αποδειξη οτι η πτωση του ζαριου ρυθμιζεται εκ σχεδιου· αντιθετα, βεβαιοι οτι υπαρχει πραγματι καποιο συμπαντικο σχεδιο θα μπορουσαμε να ειμαστε μονο εαν οι διπλες εξαρες ερχονταν καθε φορα. Οι νομοι της φυσης ειναι εκεινου του ειδους που απαιτει εναν μεγαλο αριθμο απο αυτους. Προκειται για στατιστικους μεσους ορους λοιπον, τετοιους που θα αναδυονταν και απο τους νομους της τυχαιοτητας· και αυτο καθιστα την ολη προσπαθεια αποδειξης της υπαρξης του θεου με βαση το επιχειρημα του φυσικου νομου πολυ λιγοτερο εντυπωσιακη απ’ οσο ως τωρα ηταν. Εντελως ξεχωρα απο αυτο, γεγονος που αντιστοιχει στην στιγμιαια κατασταση της επιστημης η οποια μπορει και να αλλαξει αυριο, η ολη ιδεα πως οι φυσικοι νομοι υποδηλωνουν καποιον νομοδοτη οφειλεται στην συγχυση που υφισταται στην κατανοηση μας των φυσικων και των ανθρωπινων νομων. Οι ανθρωπινοι νομοι ειναι εντολες οι οποιες σας διαταζουν να συμπεριφερεστε με καποιον συγκεκριμενο τροπο, τον οποιο μπορειτε να επιλεξετε ως συμπεριφορα ή μπορειτε να τον απορριψετε· αλλα οι φυσικοι νομοι δεν ειναι παρα περιγραφες του τροπου με τον οποιο τα πραγματα φερονται στην πραγματικοτητα, και οντας περιγραφες αυτων που πραγματι κανουν, δεν μπορειτε να υποστηριξετε οτι πρεπει να υπαρχει καποιος που τους ειπε να το κανουν αυτο, επειδη ακομη κι αν υποτεθει οτι υπαρχει αυτος ο καποιος, βρισκεστε αντιμετωποι με το ερωτημα «Γιατι ο Θεος διαμορφωσε αυτους μονο τους φυσικους νομους και οχι και καποιους αλλους;» Εαν πειτε οτι το εκανε απλα για την δικη του ικανοποιηση, και για κανεναν αλλο λογο, ανακαλυπτετε τοτε οτι υπαρχει κατι που δεν υποκειται στον φυσικο νομο, και ετσι ο ειρμος του φυσικου νομου διακοπτεται. Εαν πειτε, οπως οι περισσοτεροι ορθοδοξοι θεολογοι κανουν, οτι για ολους τους νομους που ο Θεος εχει διαμορφωσει ειχε καποιον λογο διαμορφωσης των νομων αυτων αντι καποιων αλλων – με τον λογο, σαφως, να ειναι η δημιουργια του καλυτερου συμπαντος, παρα το γεγονος οτι δεν θα σκεπτοσασταν ποτε να το εξετασετε αυτο – εαν υπηρχε πραγματι λοιπον καποιος λογος για τους νομους που ο Θεος εδωσε, τοτε και ο Θεος υποκειται στον λογο, και κατα συνεπεια δεν αποκτατε κανενα πλεονεκτημα με την εισαγωγη του Θεου ως ενδιαμεσου. Χρειαζεστε πραγματικα εναν νομο εκτος και προηγουμενου των θεϊκων διαταγματων, ο Θεος δεν εξυπηρετει τον σκοπο σας, και αυτο γιατι δεν ειναι ο οριστικος και απολυτος νομοθετης. Εν συντομια, το ολο αυτο επιχειρημα σχετικα με τον φυσικο νομο δεν διαθετει καμια απο την ισχυ που καποτε διεθετε. Συνεχιζω την εξεταση των επιχειρηματων ταξιδευοντας στον χρονο. Τα επιχειρηματα που χρησιμοποιουνται για την υπαρξη του Θεου αλλαζουν χαρακτηρα καθως ο χρονος προχωρα. Υπηρξαν αρχικα ατεγκτα διανοητικα επιχειρηματα που εκφραζουν καποιες απολυτα καθορισμενες πλανες. Και καθως φθανουμε στην συγχρονη εποχη γινονται ολο και λιγοτερο σεβαστα διανοητικα και ολο και περισσοτερο καθοριζομενα απο ενα ειδος ηθικολογικης ασαφειας.

 

 

Tο εκ Σχεδιου Επιχειρημα

 

Το επομενο βημα στην διαδικασια μας φερνει στο εκ σχεδιου επιχειρημα. Γνωριζετε ολοι το εν λογω επιχειρημα: τα παντα στον κοσμο εχουν δημιουργηθει ωστε να μπορουμε να ζουμε στον κοσμο, και αν ο κοσμος διεφερε εστω και λιγο, δεν θα μπορουσαμε να ζουμε εντος του. Αυτο ειναι το εκ σχεδιου επιχειρημα. Διατυπωνεται συχνα με παραδοξη μορφη· για παραδειγμα, υποστηριζεται οτι οι λαγοι εχουν λευκες ουρες ωστε να ειναι πιο ευκολο να στοχευθουν στο κυνηγι. Δεν γνωριζω τι αποψη μπορει να εχουν οι ιδιοι οι λαγοι για το πρακτικο αυτο παραδειγμα. Ειναι παντως ενα επιχειρημα ευκολο να διακωμωδηθει. Γνωριζετε ολοι το σχολιο του Βολταιρου, πως προφανως η μυτη σχεδιαστηκε ετσι προκειμενου να μπορει να στηριζει τα γυαλια μυωπιας. Το ειδος αυτο παρωδιας εχει αποδειχθει ελαχιστα αστοχο απ’ οσο ισως θεωρουταν στον δεκατο ογδοο αιωνα, μιας και απο την εποχη του Δαρβινου κατανοουμε πολυ καλυτερα πια γιατι τα εμβια οντα προσαρμοζονται στο περιβαλλον τους. Δεν ειναι οτι το περιβαλλον τους δημιουργηθηκε ωστε να προσαρμοζεται σε αυτα, αλλα οτι τα ιδια εξελιχθηκαν ωστε να  προσαρμοζονται εκεινα σε αυτο, και αυτη ειναι η βαση της φυσικης προσαρμογης. Δεν υπαρχουν αποδειξεις σχεδιασμου σε ολα αυτα. Οταν εξετασετε προσεκτικοτερα το εκ σχεδιου επιχειρημα, θα διαπιστωσετε οτι προκειται για ενα απο τα εντυπωσιακοτερα πραγματα οτι οι ανθρωποι μπορει να πιστευουν οτι ο κοσμος αυτος, με ολα οσα υπαρχουν εντος του, με ολα τα ελαττωματα του, θα μπορουσε να ειναι ο καλυτερος που η παντοδυναμια και η παντογνωσια καταφεραν στην διαρκεια εκατομμυριων και εκατομμυριων ετων. Μου ειναι πραγματικα αδυνατον να το πιστεψω. Πιστευετε οτι, εαν σας αποδιδονταν παντοδυναμια και παντογνωσια και εκατομμυρια χρονων για να τελειοποιησετε τον κοσμο σας, θα καταφερνατε ο,τιδηποτε καλυτερο απο την Κου Κλουξ Κλαν ή τους Φασιστες; Επιπλεον, εαν αποδεχθειτε τους απλους νομους της επιστημης, υποχρεωνεστε να υποθεσετε οτι η ανθρωπινη ζωη και η ζωη γενικα στον πλανητη αυτο θα τελειωσουν με το περασμα του χρονου: η υπαρξη δεν ειναι αλλο απο ενα σταδιο μονο στην αποσυνθεση του ηλιακου συστηματος· σε καποιο συγκεκριμενο σταδιο της αποσυνθεσης φθανουμε στο ειδος συνθηκων θερμοκρασιας και ουτω καθ’΄εξης που ειναι απαραιτητες για την δημιουργια πρωτοπλασματος, και ιδου η ζωη στην συντομη χρονικη διαρκεια της υπαρξης του ηλιακου συστηματος στην ολοτητα της. Βλεπετε στο φεγγαρι το ειδος πραγματος στο οποιο τεινει και η γη – κατι νεκρο, ψυχρο, και κενο.

Μου λενε οτι αυτο το ειδος αποψεων ειναι καταθλιπτικο, και συχνα οι ανθρωποι θα σας πουν οτι εαν τα πιστευαν ολα αυτα, δεν θα μπορουσαν να συνεχισουν να ζουν. Μην το πιστεψετε αυτο· ειναι ανοησιες. Κανεις δεν ανησυχει για το τι προκειται να συμβει εκατομμυρια ετη μετα. Ακομη κι αν νομιζουν οτι ανησυχουν αρκετα για αυτο, στην πραγματικοτητα αυταπατωνται. Ανησυχουν για κατι πολυ πιο καθημερινο, ή μπορει απλα να δυσκολευονται να χωνεψουν· αλλα κανεις δεν δυστυχει πραγματικα λογω της σκεψης πως κατι προκειται να συμβει στον κοσμο αυτο εκατομμυρια και εκατομμυρια ετη μετα. Κατα συνεπεια, αν και ειναι σαφως μελαγχολικη η αποψη που βασιζεται στην υποθεση οτι η ζωη θα τελειωσει καποτε, νομιζω οτι μπορουμε να λεμε εστω αυτο -- αν και συχνα οταν αναλογιζομαι τα πραγματα που κανουν οι ανθρωποι με τις ζωες τους σκεπτομαι οτι ειναι σχεδον παρηγορητικη -- δεν αρκει ωστε να καταστησει την ζωη ανυποφορη. Σε υποχρεωνει απλα να στρεψεις την προσοχη σου σε αλλα πραγματα.

 

Τα Ηθικα Επιχειρηματα για την Θεοτητα

 

Καταφθανουμε τωρα σε ενα ακομη σταδιο σε αυτο που θα αποκαλεσω την διανοητικη καθοδο που οι Θεϊστες εχουν κατορθωσει με τις επιχειρηματολογιες τους, πλησιαζοντας σε αυτα που χαρακτηριζονται ηθικα επιχειρηματα για την υπαρξη του Θεου. Γνωριζετε ολοι, σαφως, οτι τον παλιο καλο καιρο τρια ηταν τα διανοητικα επιχειρηματα για την υπαρξη του Θεου, ολα εκ των οποιων διατυπωθηκαν απο τον Immanuel Kant στην Κριτικη του Ορθου Λογου· ωστοσο αμεσως μετα την διατυπωση τους επινοησε ενα νεο, ενα ηθικο επιχειρημα, και αυτο τον επεισε απολυτα. Ηταν ομοιος με πολλους αλλους ανθρωπους αλλωστε: στα διανοητικα ζητηματα ηταν σκεπτικιστης, αλλα στα ηθικα ζητηματα πιστευε ανεπιφυλακτα στα αξιωματα στα οποια ειχε εντρυφησει απ’ οταν ηταν ακομη παιδι.

Αυτο φανερωνει κατι που οι ψυχαναλυτες συχνα τονιζουν – την κατα πολυ ισχυροτερη επιρροη που ασκουν επανω μας οι πολυ πρωϊμοι συσχετισμοι απο εκεινους των μεταγενεστερων χρονων μας. Ο Kant, οπως συνηθιζω να λεω, επινοησε ενα νεο ηθικο επιχειρημα για την υπαρξη του Θεου, και αυτο, στις πολυποικιλες μορφες του, ηταν εξαιρετικα δημοφιλες καθ’ ολη την διαρκεια του δεκατου ενατου αιωνα. Εκφραζεται δε με διαφορες μορφες. Μια απ’ αυτες εγκειται στον ισχυρισμο οτι δεν θα υπηρχε καλο ή κακο παρα μονο εαν ο Θεος υπαρχει. Δεν με απασχολει προς το παρον αν υπαρχει διαφορα μεταξυ σωστου και λαθους, ή εαν δεν υπαρχει: αυτο ειναι ενα αλλο ερωτημα. Το σημειο που με προβληματιζει ειναι πως, εαν ειστε απολυτα σιγουροι για το οτι υπαρχει πραγματι διαφορα μεταξυ του καλου και του κακου, τοτε βρισκεστε στην εξης θεση: οφειλεται η διαφορα αυτη στην εντολη του Θεου ή οχι; Εαν οφειλεται στην εντολη του Θεου, τοτε για τον ιδιο τον Θεο δεν υπαρχει διαφορα μεταξυ καλου και κακου, και δεν αποτελει πλεον σημαινουσα προταση ο ισχυρισμος οτι ο Θεος ειναι το καλο. Εαν επροκειτο να πειτε, οπως κανουν οι θεολογοι, οτι ο Θεος ειναι το καλο, τοτε πρεπει να πειτε οτι το καλο και το κακο διαθετουν καποιο νοημα ανεξαρτητα απο την εντολη του Θεου, και αυτο γιατι οι εντολες του Θεου ειναι καλες και οχι κακες ανεξαρτητα απο το απλο γεγονος οτι τις διατυπωσε ο ιδιος. Εαν προκειται να πειτε αυτο, θα πρεπει να πειτε επισης οτι το καλο και το κακο δεν απεκτησαν υποσταση μεσω του Θεου, αλλα οτι στην ουσια τους ειναι λογικα προηγουμενα του Θεου. Θα μπορουσατε, σαφως, εαν προτιμουσατε, να πειτε οτι υπηρξε μια ανωτερη θεοτητα που εδωσε εντολες στον Θεο που δημιουργησε τον κοσμο αυτο, ή να συμφωνησετε με την αποψη που συμμεριστηκαν και οι γνωστικοι – μια αποψη που συχνα θεωρησα ως ιδιαιτερα πιθανη – οτι ως αντικειμενικο γεγονος ο κοσμος αυτος που γνωριζουμε δημιουργηθηκε απο τον διαβολο καποια στιγμη οταν ο Θεος κοιτουσε αλλου. Ειναι αρκετα αυτα που μπορουν να ειπωθουν σχετικα, και διολου δεν με απασχολει η διαψευση τους.

 

 

Το Επιχειρημα της Αποκαταστασης της Αδικιας

 

Υπαρχει ωστοσο και μια αλλη ιδιαιτερα παραξενη μορφη του ηθικου επιχειρηματος, η ακολουθη: ισχυριζονται λοιπον οτι η υπαρξη του Θεου απαιτειται προκειμενου να αποκατασταθει η δικαιοσυνη στον κοσμο. Στο κομματι εκεινο του συμπαντος που γνωριζουμε υπαρχει μεγαλη αδικια, συχνα οι καλοι υποφερουν, και συχνοτερα ακομη οι φαυλεπιφαυλοι ευημερουν, και ειναι δυσκολο να πει κανεις ποιο απο τα δυο ειναι περισσοτερο ενοχλητικο· αλλα εαν προκειται να υπαρξει δικαιοσυνη στο συμπαν στο συνολο του ειστε υποχρεωμενοι να υποθεσετε μια μελλοντικη ζωη στην οποια η ισορροπια της ζωης θα αποκατασταθει εδω στην γη. Λενε λοιπον οτι πρεπει να υπαρχει ενας Θεος, καθως και οτι πρεπει να υπαρχει Παραδεισος και Κολαση ετσι ωστε μακροπροθεσμα να μπορεσει να υπαρξει δικαιοσυνη. Προκειται πραγματι για ενα πολυ παραξενο επιχειρημα. Εαν εξετασετε το θεμα απο επιστημονικη αποψη, θα λεγατε «Σε τελικη αναλυση, μονο αυτον τον κοσμο γνωριζω. Δεν ξερω τιποτα για το υπολοιπο συμπαν, αλλα στον βαθμο που μπορει κανεις να επιχειρηματολογησει βασει των πιθανοτητων θα ελεγε οτι κατα πασα πιθανοτητα ο κοσμος αυτος αποτελει ενα ενδεικτικο δειγμα, και αν υπαρχει αδικια εδω τοτε ειναι εξισου πιθανο πως υπαρχει αδικια και αλλου». Αν υποθεσουμε οτι μεταφερετε ενα τελαρο με πορτοκαλια, και ανακαλυψετε οτι ολα οσα βρισκονται στην κορυφη ειναι χαλασμενα, δεν θα υποστηριζατε, «Τα απο κατω πορτοκαλια πρεπει να ειναι καλα, μονο και μονο για να αποκατασταθει η ισορροπια». Θα λεγατε, «Μαλλον ολο το φορτιο ειναι χαλασμενο»· και αυτο ειναι το πραγματικο επιχειρημα καποιου επιστημονα σχετικα με το συμπαν. Θα ελεγε λοιπον, «Ανακαλυπτουμε οτι στον κοσμο αυτον υπαρχει πολυ μεγαλη αδικια, και στον βαθμο που η αδικια αυτη διαιωνιζεται αποτελει λογο για να υποθετει κανεις οτι η δικαιοσυνη δεν κυβερνα τον κοσμο· και κατα συνεπεια, στον βαθμο που αυτο αληθευει, δικαιολογει ενα ηθικο επιχειρημα εναντια στην υπαρξη της θεοτητας και οχι ενα που την αποδεικνυει». Σαφως γνωριζω οτι το ειδος των διανοητικων επιχειρηματων για τα οποια σας μιλω δεν ειναι αυτο που παρακινει πραγματικα τους ανθρωπους. Αυτο που πραγματικα παρακινει τους ανθρωπους να πιστεψουν στον Θεο δεν ειναι καν καποιο διανοητικο επιχειρημα. Οι περισσοτεροι ανθρωποι πιστευουν στον Θεο επειδη εχουν απο πολυ μικρη ηλικια διδαχθει να πιστευουν, και αυτος ειναι ο βασικοτερος λογος.

Αλλα νομιζω οτι ο επομενος ισχυροτερος λογος ειναι η ευχη για ασφαλεια, εκεινο το ειδος αισθηματος πως υπαρχει καποιος μεγαλος αδελφος που θα σας προστατευει. Αυτο διαδραματιζει πολυ σημαντικο ρολο στην διαμορφωση της επιθυμιας των ανθρωπων για πιστη στον Θεο.

 

 

Ο Χαρακτηρας του Χριστου

 

Θελω τωρα να πω μερικα λογια για ενα θεμα το οποιο θεωρω οτι δεν εχει αναλυθει ικανοποιητικα απο τους Ορθολογιστες, και αυτο ειναι το ερωτημα που αφορα το αν ο Χριστος ηταν ο καλυτερος και σοφοτερος των ανθρωπων. Εκλαμβανεται γενικα ως δεδομενο οτι θα πρεπει ολοι να συμφωνουμε οτι ηταν ετσι πραγματι. Εγω παντως δεν συμφωνω. Νομιζω οτι ειναι πολυ περισσοτερα τα σημεια με τα οποια συμφωνω με τον Χριστο απο εκεινα με τα οποια συμφωνουν οι δεδηλωμενοι Χριστιανοι. Δεν γνωριζω αν μπορω να πορευτω μαζι Του ως το τελος, αλλα θα μπορουσα να πορευτω μαζι Του πολυ περισσοτερο απ’ οτι οι περισσοτεροι δεδηλωμενοι Χριστιανοι μπορουν. Θα θυμαστε οτι ειπε, «Μην αντιστεκεστε στο κακο: αλλα οποιος σας χαστουκισει στο δεξι μαγουλο, στρεψτε και το αλλο επισης». Αυτο δεν ειναι ενα καινουριο διδαγμα ή μια καινουρια αρχη. Χρησιμοποιηθηκε απο τον Λαο Τσε και τον Bουδα περιπου 500 ή 600 χρονια πριν απο τον Χριστο, αλλα δεν προκειται για μια αρχη την οποια οι Χριστιανοι αποδεχονται ως δεδομενη. Δεν τρεφω καμια αμφιβολια για το οτι ο σημερινος πρωθυπουργος [ο Stanley Baldwin], για παραδειγμα, ειναι ενας ειλικρινεστατος Χριστιανος, αλλα δεν θα συμβουλευα κανεναν απο εσας να παει να τον χαστουκισει. Νομιζω οτι θα ανακαλυψετε πως θεωρει το εν λογω κειμενο διατυπωμενο με μεταφορικη εννοια.

Ωστοσο υπαρχει και ενα αλλο σημειο που θεωρω εξοχο. Θα θυμαστε οτι ο Χριστος ειπε, «Μην κρινετε για να μην κριθειτε». Η αρχη αυτη, που δεν νομιζω πως θα ανακαλυψετε οτι εφαρμοζετε οπουδηποτε, ηταν δημοφιλης στα δικαστηρια των Χριστιανικων χωρων. Εχω γνωρισει στα χρονια μου αρκετους δικαστες οι οποιοι ηταν σοβαροτατοι Χριστιανοι, και κανεις απο αυτους δεν αισθανθηκε οτι δρουσε αντιθετα προς τις Χριστιανικες αρχες ασκωντας το επαγγελμα του. Τοτε ο Χριστος λεει, «Δωστε σε εκεινον που σας ζητα, και μην αποστρεφεστε εκεινον που θα σας ζητουσε δανεικα». Αυτη ειναι μια πολυ καλη αρχη. Ο Προεδρος σας μας υπενθυμιζει οτι δεν βρισκομαστε εδω για να συζητησουμε για την πολιτικη, αλλα δεν μπορω παρα να παρατηρησω οτι η αντιπαραθεση των τελευταιων γενικων εκλογων κορυφωθηκε με το ερωτημα που αφορα το ποσο επιθυμητη ηταν η αποστροφη εκεινου που θα δανειζονταν απο εσας, ετσι ωστε να πρεπει να υποθεσουμε οτι τοσο οι Φιλελευθεροι οσο και οι Συντηρητικοι της χωρας αυτης αποτελουνται απο ανθρωπους που δεν συμφωνουν με τις διδαχες του Χριστου, μιας και αναμφιβολα τις απερριψαν εμφατικα στην περιπτωση αυτη.

Υπαρχει ωστοσο ενα ακομη αξιωμα του Χριστου που θεωρω οτι εχει μεγαλη σημασια, αν και διαπιστωνω οτι δεν ειναι ιδιαιτερα δημοφιλες μεταξυ των Χριστιανων φιλων μας. Λεει λοιπον, «Εαν θελεις την τελειοτητα, πουλησε οτι εχεις και δωσε τα στους φτωχους». Αυτο ειναι ενα εξαιρετικο πραγματι αξιωμα, αλλα, οπως λεω, δεν εφαρμοζεται και παρα πολυ. Ολα αυτα, νομιζω, ειναι καλα αξιωματα, αν και ειναι λιγο δυσκολο να εφαρμοστουν στην πραγματικοτητα. Δεν ισχυριζομαι οτι ζω συμφωνα με αυτα· αλλα, στην τελικη αναλυση, δεν ειναι το ιδιο ακριβως οπως για καποιον Χριστιανο.

 

 

Τα Λαθη στην Διδασκαλια του Χριστου

 

Εχοντας αναγνωρισει την σπουδαιοτητα των αξιωματων αυτων, καταληγω σε καποια συμπερασματα στα οποια δεν πιστευω οτι μπορει καποιος να αναγνωρισει ειτε την υπερθετικη σοφια ειτε την υπερθετικη καλοσυνη οπως απεικονιζεται στα Ευαγγελια· και εδω μπορω να πω οτι δεν μας απασχολει το ιστορικο ερωτημα. Ιστορικα ειναι εξαιρετικα αμφιβολο αν ο Χριστος υπηρξε καν, και αν υπηρξε πραγματι δεν γνωριζουμε τιποτε για αυτον, ετσι δεν με απασχολει το ιστορικο ερωτημα, το οποιο ειναι πολυ δυσκολο για εμενα. Με απασχολει ο Χριστος οπως παρουσιαζεται στα Ευαγγελια, και εκτιμωντας την αφηγηση των Ευαγγελιων ως εχει, ανακαλυπτει κανεις καποια πραγματα που δεν φαινονται και πολυ σοφα.

Ενα παραδειγμα, σιγουρα νομιζε οτι η δευτερα παρουσια Του θα πραγματοποιουταν μεσα σε αιθερια πεπλα δοξας πριν τον θανατο ολων των ανθρωπων που ζουσαν τοτε. Ειναι πολυαριθμα τα κειμενα που το αποδεικνυουν αυτο. Λεει, για παραδειγμα, «Δεν θα επισκεφθειτε τις πολεις του Ισραηλ εωσοτου ο Υιος του Θεου αφιχθει». Και στην συνεχεια λεει, «Υπαρχουν καποιοι εδω που δεν θα γευτουν τον θανατο παρα μονο οταν ο Υιος του Θεου αφιχθει στο βασιλειο Του»· ενω ειναι αρκετα τα σημεια που καθιστουν σαφες οτι πιστευε πως η δευτερα παρουσια Του θα συνεβαινε κατα την διαρκεια της ζωης πολλων τοτε ζωντανων.

Αυτη ηταν η πεποιθηση και των πρωτων ακολουθων του, θετωντας ετσι την βαση μεγαλου μερους της Ηθικης διδασκαλιας Του. Οταν ελεγε, «Μην σας απασχολει το αυριο», και αλλα παραμφερη, αυτο οφειλοταν σε μεγαλο βαθμο στο αναμφιβολο γεγονος οτι η δευτερα παρουσια επροκειτο να πραγματοποιηθει ιδιαιτερα συντομα, και οτι ολες οι συνηθισμενες καθημερινες υποθεσεις δεν εχουν σημασια. Εχω, πραγματι, γνωρισει μερικους Χριστιανους που πιστευουν οτι η δευτερα παρουσια επικειται συντομα. Γνωριζα καποιον που τρομαζε το ποιμνιο του λεγοντας τους οτι η δευτερα παρουσια ηταν πραγματι εξαιρετικα αμεση, ενω οι ιδιοι βρηκαν την παρηγορια οταν ανακαλυψαν οτι εκεινος φυτευε δεντρα στον κηπο του. Οι πρωτοι Χριστιανοι το πιστευαν πραγματικα, και απειχαν πραγματι απο δραστηριοτητες οπως το φυτευμα δεντρων στους κηπους τους, επειδη ειχαν αποδεχθει απο τον Χριστο την πιστη οτι η δευτερα παρουσια ειναι αμεση. Ως προς αυτο, σαφως και δεν ηταν οσο σοφος οσο εχουν υπαρξει αλλοι ανθρωποι, ενω δεν ηταν σιγουρα υπερθετικα σοφος.

 

 

Το Ηθικο Προβλημα

 

Στην συνεχεια καταφθανετε στα ηθικα ερωτηματα. Υπαρχει στην σκεψη μου ενα εξαιρετικα σοβαρο σφαλμα στον χαρακτηρα του Ιησου, και αυτο δεν ειναι αλλο απο το οτι πιστευε στην κολαση. Δεν νοιωθω πουθενα μεσα μου οτι οποιοσδηποτε ανθρωπος πραγματικα εξανθρωπισμενος μπορει να πιστευει στην αιωνια τιμωρια. Ο Χριστος στα Ευαγγελια απεικονιζεται σιγουρα ως καποιος που πιστευε πραγματι στην αιωνια τιμωρια, και μπορει καποιος να ανακαλυψει πραγματι επαναλαμβανομενα την καταδικαστικη παραφορα εναντιον εκεινων των ανθρωπων που εισακουγαν το κηρυγμα Του – μια νοοτροπια που δεν ειναι καθολου αγνωστη μεταξυ κηρυκων, αλλα και απεχει αρκετα απο την υπερθετικη σπουδαιοτητα. Δεν θα συναντησετε την νοοτροπια αυτη στον Σωκρατη, για παραδειγμα. Θα ανακαλυψετε οτι ειναι μειλιχιος και ευγενικος προς τους ανθρωπους που δεν τον ακουγαν· και αυτο ειναι, στην σκεψη μου, μακραν χαρακτηριστικοτερο του σοφου να ακολουθησει αυτη την σοφια αντι εκεινη της αυταξιας οργης. Ισως θυμαστε ολοι τα ειδη των πραγματων που ο Σωκρατης ελεγε οταν πεθαινε, και τα ειδη των πραγματων που ελεγε γενικα στους ανθρωπους που δεν συμφωνουσαν μαζι του.

Θα ανακαλυψετε στα Ευαγγελια οτι ο Χριστος ειπε, «Ερπετα εσεις, γενια εσεις των οχιων, πως θα αποφυγετε εσεις την καταδικη της Κολασης;». Αυτο ειπωθηκε στους ανθρωπους που δεν συμφωνουσαν με το κηρυγμα του. Δεν ειναι πραγματικα στην σκεψη μου αυτος ο καλυτερος τονος, και ειναι πολλα ολα αυτα για την Κολαση. Υπαρχει, σαφως, το γνωστο κειμενο σχετικα με την αμαρτια εναντια στο Αγιο Πνευμα: «Οποιος καταφερθει στο Αγιο Πνευμα δεν θα συγχωρεθει ουτε στον Κοσμο αυτον ουτε και στον κοσμο που θα ερθει». Tο κειμενο εκεινο εχει προκαλεσει ανειπωτους βαθμους μιζεριας στον κοσμο, γιατι καθε ειδους ανθρωποι εχουν φανταστει οτι εχουν αμαρτησει εναντια στο Αγιο Πνευμα, και θεωρησαν οτι δεν θα συγχωρεθουν ουτε στον κοσμο αυτον ουτε και στον κοσμο που θα ελθει. Δεν πιστευω πραγματικα οτι καποιος ανθρωπος με ευλογο βαθμο καλοσυνης στην φυση του θα εθετε τους φοβους και τους τρομους του ειδους αυτου στον κοσμο.

Στην συνεχεια ο Χριστος λεει, «Ο Υιος του Θεου θα αποστειλει τους αγγελους Του, και θα συγκεντρωσουν μακρια απο το βασιλειο Του ολα τα πραγματα που προσβαλλουν, και εκεινα που επιφερουν ανισοτητα, και θα τα απορριψει σε καμινο φωτιας· διαχυτος θα ειναι ο σπαραγμος και το τριξιμο των δοντιων»· και συνεχιζει διχως τελειωμο για τον σπαραγμο και το τριξιμο των δοντιων. Το συνανταμε στο ενα εδαφιο μετα το αλλο, και ειναι εξοφθαλμα προφανες στον αναγνωστη οτι υπαρχει μια καποια ικανοποιηση στον στοχασμο για τον σπαραγμο και το τριξιμο των δοντιων, ειδαλλως δεν θα συνεβαιναν τοσο συχνα. Τοτε ολοι, σαφως, θα θυμαστε σχετικα με τα προβατα και τις γιδες· πως στην Δευτερα Παρουσια θα ξεχωρισει τα προβατα απο τις γιδες, και σκοπευει να πει στις γιδες, «Μακρια απο εμενα, καταδικασμενες εσεις στην αιωνια πυρα». Και συνεχιζει, «Εαν το χερι σας προσβαλλει, να το κοψετε· ειναι καλυτερα για εσας να εισελθετε στην ζωη ακρωτηριασμενοι, παρα να εχετε δυο χερια για να πατε στην Κολαση, σε μια φωτια αιωνια ασβηστη· εκει που το σκουλικι δεν πεθαινει και η φωτια δεν σβηνει». Το επαναλαμβανει και αυτο ξανα και ξανα. Πρεπει να πω πως νομιζω οτι ολο αυτο το δογμα, οτι η κολασμενη πυρα αποτελει τιμωρια για την αμαρτια, ειναι ενα δογμα απανθρωπης σκληροτητας. Προκειται για ενα δογμα που φερνει την ωμοτητα στον κοσμο και προσφερε στον κοσμο μονο γενιες σκληρα βασανισμενων ανθρωπων· και τον Χριστο των Ευαγγελιων, εαν μπορειτε να Τον εκλαβετε οπως οι χρονικογραφοι Του τον αναπαριστουν, θα πρεπει να τον θεωρησετε εν μερει υπευθυνο για αυτο.

Υπαρχουν βεβαια και αλλα πραγματα ησσονος σημασιας. Υπαρχει το παραδειγμα του χοιρου της Γαδαρινης, οταν αναμφιβολα δεν ηταν καθολου πραος με τα γουρουνια για να εναποθεσει τον διαβολο μεσα τους και να τα κανει να κατρακυλησουν μανιασμενα την πλαγια του λοφου ως την άπατη θαλασσα. Πρεπει να θυμαστε οτι ηταν παντοδυναμος, και οτι θα μπορουσε απλα να υποχρεωσει τους δαιμονες να εξαφανιστουν· αλλα επελεξε να τους στειλει στα γουρουνια. Αλλα και η παραξενη ιστορια της συκιας, η οποια παντοτε με μπερδευε. Θα θυμαστε τι εγινε με το δεντρο της συκιας, «Πεινουσε, και βλεποντας απο μακρια μια συκια με καταπρασινα φυλλα, ετρεξε λαχταρωντας πως θα βρει κατι· αλλα μολις πλησιασε δεν ανακαλυψε τιποτε αλλο παρα φυλλα, γιατι δεν ειχε ελθει η ωρα των συκων ακομη. Και ο Ιησους απαντησε για αυτο: «Κανενας ανθρωπος δεν θα φαει ποτε το φρουτο σου» . . . και ο Πετρος . . . του ειπε για αυτο: «Δασκαλε, δες την συκια που καταραστηκες πως μαραζει»». Ειναι πραγματι μια παραξενη ιστορια μιας και δεν ηταν ο καταλληλος καιρος για συκα, και σιγουρα δεν μπορει κανεις να κατηγορησει το δεντρο για αυτο. Δεν μπορω να καταλαβω διολου λοιπον γιατι ειτε στο θεμα της σοφιας ειτε στο θεμα της αρετης ο Χριστος στεκει εξισου ψηλα με αλλους ανθρωπους γνωστους στην ιστορια. Νομιζω λοιπον οτι θα πρεπει να θεωρησω τον Βουδα και τον Σωκρατη κατα πολυ σημαντικοτερους Του οσον αφορα αυτα.

 

 

Ο Συναισθηματικος Παραγοντας

 

Οπως ειπα νωριτερα, δεν νομιζω οτι ο πραγματικος λογος που εξηγει γιατι οι ανθρωποι αποδεχονται την θρησκεια εχει οποιαδηποτε σχεση με την λογικη επιχειρηματολογια. Αποδεχονται την θρησκεια για συναισθηματικους λογους. Λεγεται συχνα οτι ειναι πολυ μεγαλο λαθος να επιτιθεται καποιος στην θρησκεια, επειδη η θρησκεια καθιστα τους ανθρωπους εναρετους. Ετσι ακουω τελος παντων, δεν εχω παρατηρησει κατι τετοιο. Γνωριζετε, σαφως, την παρωδια του επιχειρηματος αυτου στο βιβλιο του Samuel Butler, Erewhon Revisited. Θα θυμαστε ισως οτι στο Erewhon υπαρχει ενας καποιος Higgs ο οποιος καταφθανει σε καποια απομακρη χωρα, και μετα απο καποια χρονια παραμονης του εκει, αποδρα με αεροστατο. Εικοσι χρονια αργοτερα επιστρεφει στην χωρα εκεινη οπου και ανακαλυπτει μια νεα θρησκεια στην οποια λατρευεται με το ονομα «Παιδι του Ηλιου», ενω θρυλειται οτι αναληφθηκε στους ουρανους. Ανακαλυπτει οτι η Γιορτη της Αναληψης πλησιαζει, και ακουει τους καθηγητες Hanky και Panky να λενε μεταξυ τους οτι δεν εχουν δει ποτε αυτον τον ανθρωπο Higgs, καθως και οτι ελπιζουν να μην τον δουν ποτε· παρ’οτι ειναι οι  υψηλοι κληρικοι της θρησκειας του Παιδιου του Ηλιου. Ειναι εξοργισμενος, και τους πλησιαζει λεγοντας, «Θα αποκαλυψω ολη αυτη την υποκριτικη ανειλικρινεια και θα πω στους ανθρωπους του Erewhon οτι ημουν εγω, ο ανθρωπος Higgs, που εφυγε μακρια με το αεροστατο». Εκεινοι του απαντησαν οτι, «Δεν πρεπει να το κανεις αυτο, επειδη ολα τα ηθη της χωρας αυτης εχουν αναπτυχθει γυρω απο τον μυθο σου, και εαν καποτε μαθουν οτι δεν αναληφθηκες ποτε στον Ουρανο θα γινουν ολοι τους κακοι»· και ετσι πειστηκε για αυτο και εφυγε ησυχα μακρια.

Αυτη ειναι η ιδεα – οτι θα πρεπει να ειμαστε ολοι κακοι εφοσον δεν εμμενουμε στην Χριστιανικη θρησκεια. Μου φαινεται οτι, παρ’ ολα αυτα, οι ανθρωποι που εχουν επιμεινει στην θρησκεια αυτη εχουν σε μεγαλο βαθμο αποδειχθει εξαιρετικα κακοι. Και θα ανακαλυψετε το παραξενο αυτο δεδομενο, οτι οσο πιο επιβλητικη εχει υπαρξει η θρησκεια οποιασδηποτε περιοδου και οσο πιο εμβριθης η δογματικη πιστη, τοσο μεγαλυτερη ηταν η σκληροτητα και δεινοτερη η κατασταση των πραγματων. Στις ετσι αποκαλουμενες εποχες της πιστης, οταν οι ανθρωποι πιστευαν πραγματικα στην Χριστιανικη θρησκεια στην ολοτητα της, υπηρξε η Ιερα Εξεταση, με ολα τα βασανιστηρια της· υπηρξαν ακομη τα εκατομμυρια ατυχων γυναικων που καηκαν σαν μαγισσες· καθως και καθε ειδους κτηνωδιας που ασκηθηκε σε καθε ειδους ανθρωπων στο ονομα της θρησκειας.

Θα ανακαλυψετε, καθως γνωριζετε τον κοσμο που σας περιβαλλει, οτι καθε ελαχιστο κομματακι προοδου στο ανθρωπινο συναισθημα, καθε βελτιωση στο ποινικο δικαιο, καθε βημα προς τον περιορισμο των πολεμικων συρραξεων, καθε βημα προς την καλυτερη μεταχειριση των μη-λευκων φυλών, ή καθε θετικη αλλαγη στον θεσμο της δουλείας, καθε ηθικη προοδος που εχει πραγματοποιηθει στον κοσμο, υπηρξαν με συνεπεια αντιθετες προς τις οργανωμενες εκκλησιες του κοσμου. Και ισχυριζομαι απολυτα εμπροθετα οτι η Χριστιανικη θρησκεια, οπως εχει οργανωθει στις εκκλησιες της, ηταν και παραμενει ο πρωταρχικος εχθρος της ηθικης προοδου στον κοσμο.

 

 

Πως οι Εκκλησιες Εχουν Καθυστερησει την Προοδο

 

Ισως νομιζετε οτι υπερβαλλω οταν λεω οτι ετσι εχουν τα πραγματα ακομη. Δεν νομιζω οτι υποστηριζω κατι που δεν αληθευει. Εξεταστε ενα γεγονος. Θα με υπομεινετε εαν το αναφερω. Δεν ειναι ευχαριστο γεγονος, αλλα οι εκκλησιες υποχρεωνουν εναν να αναφερει γεγονοτα που δε ειναι ευχαριστα. Υποθετωντας οτι στον κοσμο αυτον που ζουμε σημερα καποιο απειρο κοριτσι παντρευεται καποιον συφιλιδικο ανδρα· στην περιπτωση αυτη η Καθολικη εκκλησια λεει, «Ο γαμος ειναι ενα αδιαλυτο μυστηριο. Εισαι υποχρεωμενη να υπομεινεις την αγαμια ή να μεινετε μαζι. Και αν μεινετε πραγματι μαζι, δεν πρεπει να χρησιμοποιησετε αντισυλληπτικα που θα αποτρεψουν την γεννηση συφιλιδικων παιδιων». Κανεις οι φυσικες συμπαθειες του οποιου δεν εχουν διαστρεβλωθει απο το δογμα, ή η ηθικη του φυση δεν εχει εντελως χασει καθε αισθηση συμπονοιας, δεν θα μπορουσε να υποστηριξει οτι ειναι σωστο και δικαιο οπως η κατασταση των πραγματων αυτη συνεχισει ως εχει. Αυτο ειναι ενα μονο παραδειγμα. Ειναι παρα πολλοι ωστοσο οι τροποι με τους οποιους, σημερα, η εκκλησια, με την επιμονη της επι οσων επιλεγει να αποκαλει ηθικη, επιβαλλει σε καθε ειδους ανθρωπων αναξια τους και περιττη οδυνη. Και σαφως, οπως γνωριζουμε, παραμενει στον μεγαλυτερο βαθμο της αντιπαλος της προοδου και της βελτιωσης ολων των τροπων που μειωνουν την οδυνη στον κοσμο, επειδη εχει επιλεξει να χαρακτηρισει ως ηθικη ενα συγκεκριμενο στενομυαλο συνολο κανονων διαγωγης οι οποιοι δεν εχουν απολυτως τιποτα να κανουν με την ανθρωπινη ευτυχια· και οταν λετε οτι ειναι αυτο ή εκεινο που πρεπει να γινει επειδη ετσι θα ευνοηθει η ανθρωπινη ευτυχια, νομιζουν οτι αυτο, ή εκεινο, δεν εχει καμια απολυτως σχεση με το ζητημα. «Τι σχεση μπορει να εχει η ανθρωπινη ευτυχια με τα ηθη; Ο σκοπος των ηθων δεν ειναι να κανουν τους ανθρωπους ευτυχισμενους»... .

 

 

Φοβος, το Θεμελιο της Θρησκειας

 

Η θρησκεια βασιζεται, νομιζω, πρωταρχικα και κυριοτερα στον φοβο. Προκειται εν μερει για τον τρομο που προκαλει το αγνωστο και εν μερει, οπως εχω ηδη πει, στην ευχη να νοιωσετε οτι εχετε καποιου ειδους μεγαλυτερου αδελφου που θα σας συμπαρασταθει σε ολα τα προβληματα και τις αντιπαραθεσεις. Ο φοβος ειναι η βαση του ολου κατασκευασματος – φοβος του μυστηριωδους, φοβος της ηττας, φοβος του θανατου. Ο φοβος ειναι ο γονιος της σκληροτητας, και κατα συνεπεια δεν αποτελει εκπληξη οτι η σκληροτητα και η θρησκεια πανε μαζι χερι με χερι. Ειναι επειδη ο φοβος βρισκεται στην βαση των δυο αυτων πραγματων. Στον κοσμο αυτον μπορουμε τωρα να αρχισουμε να καταλαβαινουμε σιγα σιγα τα πραγματα, και σιγα σιγα επισης να εμπνευστουμε απο αυτα με την βοηθεια της επιστημης, η οποια εχει διανοιξει τον δρομο της βημα βημα στην εναντιωση της προς την Χριστιανικη θρησκεια, προς τις εκκλησιες, και εναντια στην αντιθεση ολων των παλιων δογματων. Η επιστημη μπορει να μας βοηθησει να ξεπερασουμε τον αδικαιολογητο αυτον φοβο που εχει επιβληθει στην ανθρωποτητα για τοσες και τοσες γενιες. Η επιστημη μπορει να μας διδαξει, και νομιζω οτι και οι ιδιες οι καρδιες μας μπορουν να μας διδαξουν, να μην αναζητουμε πλεον φανταστικα στηριγματα, να μην επινοουμε πια συμμαχους στον ουρανο, αλλα μαλλον να εστιασουμε στις δικες μας προσπαθειες εδω στην γη να κανουμε τον κοσμο αυτον καλυτερο για την ζωη, αντι του κοσμου που επι αιωνες οι εκκλησιες εχουν κακοποιησει.

 

 

Τι Πρεπει να Κανουμε

 

Θελουμε να σταθουμε στα ποδια μας και να κοιταξουμε εντιμα και ειλικρινα τον κοσμο – τα καλα του δεδομενα, τα κακα του δεδομενα, τις ομορφιες του, και τις ασχημιες του· να δουμε τον κοσμο οπως ειναι χωρις να τον φοβομαστε. Να κατακτησουμε τον κοσμο με την ευφυϊα και οχι ακοπα με την αναμφισβητητη καθυποταξη μας στον τρομο που προερχεται απο αυτον. Η ολη διανοητικη συλληψη του Θεου ειναι μια ιδεα που καταγεται απο τους αρχαιους Ανατολιτικους δεσποτισμους. Προκειται για μια ιδεα εντελως αναξια για ελευθερους ανθρωπους. Οταν ακουτε ανθρωπους στην εκκλησια να εξευτελιζουν τους εαυτους τους και να λενε οτι ειναι αθλιοι αμαρτωλοι, και ολα τα συναφη, φαινεται αξιοκαταθρηνητο και καθολου ανταξιο ανθρωπινων οντων με αυτοσεβασμο. Ειμαστε λοιπον υποχρεωμενοι να σταθουμε ορθιοι και να αντικρυσουμε τον κοσμο ειλικρινα καταματα. Ειμαστε υποχρεωμενοι να κανουμε οτι καλυτερο μπορουμε με τον κοσμο, και αν δεν τα καταφερουμε τοσο καλα οσο ευχομαστε, θα ειναι στην τελικη αναλυση κατα πολυ καλυτερος απο τον κοσμο που εχουν φτιαξει αυτοι οι αλλοι καθ’ ολη την διαρκεια των αιωνων. Ενας καλος κοσμος χρειαζεται την γνωση, την καλοσυνη, και το κουραγιο· δεν χρειαζεται την μετανοημενη νοσταλγια για καποιο χαμενο παρελθον ή την αιχμαλωσια της ελευθερης ευφυϊας απο λεξεις που προφερθηκαν καποτε απο αδαεις ανθρωπους. Χρειαζεται την αφοβη προοπτικη και την ελευθερη ευφυϊα. Χρειαζεται την ελπιδα για το μελλον, οχι την εμμονικη στροφη προς ενα παρελθον προ πολλου νεκρου, το οποιο ειμαστε πεπεισμενοι οτι θα ξεπεραστει κατα πολυ απο το μελλον που η ευφυϊα μας μπορει να δημιουργησει.

από ΚΤ 28/12/2017 9:42 μμ.


Αλλά μέχρι εκεί που διάβασα, μια παρατήρηση πάνω στο θέμα του Πρώτου Αιτίου, η Ράσελ αναφέρεται στον καθολικό χριστιανισμό που δεν τον έχω μελετήσει. Στον ορθόδοξο χριστιανισμό όμως ο Θεός ορίζεται Χωρίς Αρχή και Χωρίς Τέλος, δηλαδή Άναρχος.

Ο Καθολικισμός και η Σύγχρονη Φυσική με το Μπιμπ Μπαγκ, λένε το ίδιο πράγμα, δηλαδή ότι δεν ξέρουν τι να πουν και λένε αρλούμπες κι όποιον πάρει ο χάρος. Το Πρώτο Αίτιο προϋποθέτει κι ένα Τέλος και ο Θεός δεν μπορεί να έχει Τέλος.

Ο Θεός ήταν η ανάγκη της νεαρής ανθρωπότητας να πιστέψει σε κάτι πιο μεγαλειώδες από την ταπεινή και βρώμικη ύπαρξή της και να τον έχει ως πυξίδα και οδηγό. Ο εκφοβισμός του Θεόυ αποσκοπεί και αποσκοπούσε να αποτραπούνε τα εγκλήματα όταν οι πόλεις πρωτοσχηματιζόταν. Βέβαια αυτοί που δημιούργησαν αυτούς τους κανόνες, σκοτώναν και σκοτώνουν ακόμα χωρίς φόβο και πάθος όποιον ήθελαν...

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License