ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ. «ΠΟΝΑΕΙ ΔΟΝΤΙ ΚΟΒΕΙ ΚΕΦΑΛΙ»;

Μένει σε μας τους συνειδητοποιημένους πολίτες να αγωνιστούμε: α. Να αποστομώσουμε τις "Κασσάνδρες", τους  ηθικολόγους ,τους πονηρούς, τους στρατευμένους.  β. Να «κόψουμε τα χέρια από τη ρίζα»  εκείνων που θα τολμήσουν  να προγραμματίσουν το ρομπότ, για  να στραφεί εναντίον  του ανθρώπου και όχι να τεθεί στην υπηρεσία του.

Μια  εκπληκτική διάλεξη για την εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης τα επόμενα «5 έως 50 χρόνια» έδωσε στη Θεσσαλονίκη ο γεννηθείς το 1981 Κωνσταντίνος Δασκαλάκης, καθηγητής της Επιστήμης των Υπολογιστών στο περίφημο ΜΙΤ.

Στην κατάμεστη αίθουσα τελετών του ΑΠΘ μοιράστηκε με τους παρευρισκόμενους τις εκτιμήσεις του, παραδεχόμενος ότι η πραγματικότητα ενδέχεται τελικά να διαψεύσει κάθε πρόβλεψη.

Μερικά από τα ερωτήματα που έθεσε:

  • Μπορούν τα ρομπότ να σώσουν το παγκόσμιο ασφαλιστικό σύστημα από την επαπειλούμενη κατάρρευση; Πόσο πιθανό είναι ένας …καλοκάγαθος αλγόριθμος να εξελιχθεί σε ρατσιστή συνωμοσιολόγο μέσα σε λίγες ώρες;
  • Θα εναπόκειται στις ηθικές αξίες του …software ενός αυτοοδηγούμενου αυτοκινήτου να αποφασίσει ποιος ζει και ποιος πεθαίνει, όταν το όχημα «συνειδητοποιεί» ότι επίκειται ένα σοβαρό αυτοκινητιστικό ατύχημα με εμπλοκή πεζών;
  • Πώς θα χρησιμοποιήσει τη στατιστική ένα ρομπότ, για να αποφασίσει σε ποιον υποψήφιο πελάτη θα δώσει η τράπεζα ένα δάνειο και ποιος θεωρείται αναξιόπιστος;
  • Είναι εφικτό μια ομάδα ανθρώπων να «πείσει» έναν αξιόπιστο αλγόριθμο αναγνώρισης εικόνας ότι μια καραμπίνα που έχει μπροστά του είναι ένα αθώο παιδικό παιχνίδι;

Η εποχή της τεχνητής νοημοσύνης έρχεται “φορτωμένη” με υποσχέσεις, προκλήσεις και κινδύνους. Και παρότι για να ανοίξει ο νέος αυτός οικονομικός κύκλος στην ιστορία της ανθρωπότητας απαιτείται ένα μεγάλο άλμα (η μετάβαση από την τεχνητή νοημοσύνη ειδικών εφαρμογών -που ήδη “βλέπουμε” να εφαρμόζεται σε αρκετές περιπτώσεις- στη γενική τεχνητή νοημοσύνη, η πλήρης ανάπτυξη της οποίας πιθανότατα θα απαιτήσει αρκετές δεκαετίες), μια νέα συναρπαστική εποχή ήδη ανατέλλει.


Οι παλιοί που λέγανε «ή παππάς, παππάς ή ζευγάς, ζευγάς», ξέρανε το λόγο. ΄Οπως , και τί σημαίνει η άλλη περίφημη λαϊκή ατάκα  «δυο καρπούζια στην ίδια μασχάλη, δε χωράνε».  Διαλέξαμε,  ως αρχικό επιχείρημα  επί μέρους αμφισβήτησης,  τις δύο αυτές θυμόσοφες  ρήσεις,  με αφορμή τη διάλεξη στο  ΑΠΘ του   συμπατριώτη μας καθηγητή  στο ΜΙΤ  Δρ. Κ. Δασκαλάκη  στα όσα υποστήριξε στη Θεσσαλονίκη.  Εμείς, από τη μεριά της Ιστορίας,  υποστηρίζουμε πως άλλο πράγμα είναι ο  ερευνητής     στην «θεωρητική πληροφορική και την διεπαφή της με τα Οικονομικά, την Στατιστική και την Τεχνητή Νοημοσύνη»  και άλλο πράγμα να...φιλοσοφείς ερασιτεχνικά. ΄Η για άλλους άγνωστους σε μας λόγους.  Πριν, όμως,  αναλύσουμε τη συγκεκριμένη άποψη, θα θέλαμε να μιλήσουμε εν ολίγοις  (και για πολλοστή φορά εδώ) για το μέγα ζήτημα της ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ των τεχνολόγων  μέσα από τις επιστήμες τους, να προωθήσουν γρήγορα και αποτελεσματικά τον τεχνολογικό πολιτισμό. Κι αν,  βέβαια, συνέβαινε το αντίθετο,  αυτό θα σήμαινε πραγματικά   θεμελιώδη στήριξη του πολιτισμού  σε όλες τις εκφάνσεις του. Αν, λοιπόν,  χρησιμοποιήσουμε  (κατ΄ανάγκη) τη θεωρητική χρονολόγηση σε αριθμούς  (μια και δεν υπάρχει χρόνος)   και πούμε πως η ζωή στη γη έχει ηλικία κάποια εκατομμύρια, μπορεί και δισεκατομμύρια χρόνια, κι αν από την άλλη, υπενθυμίσουμε πως επιστήμες σαν την παλαιοντολογία και την αρχαιολογία με τη στήριξη άλλων  συναφών επιστημών,  δεν έχουν μέχρι σήμερα την ικανότητα να μας πάνε πολύ μακριά, πίσω  στο χρόνο και με ευκρίνεια ή  ρεαλισμό να μας πουν τί ακριβώς συνέβαινε στη  ζωή σ΄αυτή τη μεγάλη, αλυσίδα αιώνων, αναγκαζόμαστε, δυστυχώς, να στηριχτούμε, για μια, έστω και επί μέρους ενημέρωση ,  μόνο στις πληροφορίες της Ιστορίας. Αλλά κι αυτή, ως επιστήμη,  στην ουσία είναι..πρόσφατη, πέρα από το γεγονός πως τις περισσότερες φορές στην νηπιακή της ηλικία , είναι μυθ-ιστορία. Τα είπαμε όλα αυτά για τονίσουμε τούτο: ΄Εστω και σε βάθος λίγων χιλιάδων  χρόνων ,που έχουμε τη δυνατότητα να ξετυλίξουμε  και δυστυχώς μυθοπλασμένα  τα γεγονότα της ανθρώπινης ζωής και τις κατακτήσεις του πολιτισμού,  παρατηρούμε πως ένα από τα χαρακτηριστικά της πορείας του ανθρώπου στην εξέλιξη  από τα ιστορικά χρόνια μέχρι σήμερα, είναι η...αργύτητα,  η βραδύτητα, η καθυστέρηση στην κατάκτηση σοβαρών τεχνολογικών επιτευγμάτων.  Κι ενώ, όπως έχουμε αναπτύξει εδώ, οι θεωρητικές επιστήμες  (φιλοσοφία, ιστορία, νομική, πολιτική κ.α), οι τέχνες (ιδιαίτερα η ποίηση, η γλυπτική η ζωγραφική) και φυσικά οι θετικές επιστήμες (τα μαθηματικά, η γεωμετρία, η φυσική η χημεία),  αλλά μόνο στη θεωρητική τους διάσταση, μέσα στους ιστορικούς αιώνες, στους οποίους, όπως είπαμε  μπορούμε να ρίχνουμε λίγες αχτίνες φωτός  έρευνας, έχουν επιτύχει  φοβερά  άλματα, έτσι που σήμερα οι συγκεκριμένες επιστήμες να κινούνται  με ταχύτητες ιλιγγιώδεις, οι  τεχνολογικές επιστήμες και μιλάμε στην εφαρμοσμένη επίδοσή τους, είναι τόσο καχεκτικές και ανύπαρκτες, που τρομάζεις από την ανικανότητά τους να  χτίσουν κι αυτές ένα  δικό τους, δυνατό πυλώνα στη στήριξη του οικοδομήματος  του σύγχρονου  πολιτισμού μας. Αν αναλογιστεί κανείς  πόσος χρόνος  απαιτήθηκε  για  ανακαλύψεις ή εφευρέσεις στην καθημερινή χρήση τους,  όπως η φωτιά, ο τροχός, ο σίδηρος και τα άλλα μέταλλα,  το νόμισμα, ο ηλεκτρισμός, το τηλέφωνο, το ραδιόφωνο, το τρένο, το αυτοκίνητο, το αεροπλάνο, η τηλεόραση ,ο ηλεκτρονικός υπολογιστής, το ιντερνέτ, η κινητή τηλεφωνία, μένεις στην κυριολεξία άναυδος από τη βραδύτητα της πορείας τους μέσα στο χρόνο. Μιλάμε  όχι για εκατοντάδες, αλλά για χιλιάδες  χρόνια, για συνεχείς αιώνες, που χρειάστηκαν οι "τεχνολόγοι" να παρουσιάσουν και να θέσουν σε χρήση τα παραπάνω επιτεύγματα, που εκτόξευσαν τον πολιτισμό και στις  μέρες μας στα ύψη. Και τα περισσότερα από τα προαναφερθέντα, μας τα πρόσφεραν τα τελευταία  100-150 χρόνια! Να μη λέμε πολλά για τα αυτονόητα. Φτάνει να υπενθυμίσουμε πόσο ντροπιαστικό, πέρα από εκνευριστικό, είναι σήμερα για τον τεχνολογικό μας πολιτισμό, να πρέπει να τρέχεις "κάθε τρεις και μία" για αναζήτηση  πρίζας , για να φορτίσεις το κομπιούτερ και το κινητό σου, να "σέρνεται" το ιντερνέτ και να μην μπορεί μια σελίδα της προκοπής να ανοίξει, να τυλίγονται στα πόδια σου τα αναρίθμητα απαίσια καλώδια-φίδια, ξαπλωμένα στο πάτωμα ή τους τοίχους του σπιτιού σου. Μια  ταλαιπωρία, αν το όλο πράγμα δεν είχε και τη φαιδρή του πλευρά.  Και είναι τότε που αναρωτιέσαι. Μα, καλά, τόσο ...βραδύνοες  είναι τελικά οι τεχνολόγοι μας; Τόσο αργά πάει πια το μυαλό τους: Δηλαδή, έπρεπε να φτιάξουν αρχικά ένα  κομπιούτερ ,όσο ένα… κτίριο με λυχνίες, αντί με τρανζίστορ ,που τα ανακάλυψαν χρόνια μετά, ώστε να μη χρειαζόμαστε σήμερα δωμάτια ,  για να χωρέσει το κομπιούτερ μας, αλλά μια ελαφριά  καθισιά στα γόνατά μας; Θα πουν  οι καλοθελητές,  οι επιπόλαιοι μελετητές της  Ιστορίας ,  οι ιδεοληπτοπαρμένοι και οι  κάθε είδους  "φονταμενταλισμές" πως φταίει ο...καπιταλισμός. Οι εξουσίες, τα κέντα λήψης αποφάσεων,  τα συμφέροντα, οι εταιρίες δεν αφήνουν την τεχνολογία να εξελιχθεί.  Καλά...φώτα μου και γλίστρησα.  Είδαμε και όταν ζορίστηκε  η τεχνολογία στους δύο τελευταίους παγκόσμιους πολέμους τί πέτυχε. Στην ουσία τίποτα αξιόλογο, εντυπωσιακό, απερίγραπτο. Συνήθη και τυπικά επιτεύγματα, τα οποία, ούτως  ή άλλως,  θα ερχόντουσαν   και χωρίς πίεση χρόνου. Επιμένουμε  πως ο  ΜΟΝΟΣ λόγος ,όπως έχουμε παλιά αναπτύξει, που οι τεχνολόγοι τα έχουν  εντελώς "μουσκέψει", είναι η έλλειψη φαντασίας στους "θετικούς» αυτούς  επιστήμονες.  Στερούνται,  σε αντίθεση με τους θεωρητικούς,  γόνιμης, πλατιάς, πλούσιας φαντασίας. Και να σκεφτεί κανείς πως θα έρθει μια μέρα που τα προϊόντα της φαντασίας μας σήμερα ,θα γίνουν...εφαρμοσμένα αύριο. Θα λάβουν «σάρκα και οστά.». Θα γίνουν χειροπιαστή  πραγματικότητα. ΄Οπως τα αχαλίνωτα  στην εποχή του όνειρα του Μχαήλ ΄Αγγελου για το αεροπλάνο και τις άλλες σημερινές ανακαλύψεις και εφευρέσεις. Και ξαναγυρίζουμε σ΄αυτό που είπαμε παραπάνω. Ο  δρ. Δασκαλάκης προβλέπει κι αυτός την καταλυτική επικράτηση  της τεχνητής νοημοσύνης τα επόμενα χρόνια και μάλιστα σύντομα.  Δεν υπάρχει περίπτωση  να μην εισβάλει το ρομπότ ορμητικά  στη ζωή του μελλοντικού ανθρώπου. Και σε όλους τους τομείς δράσης. Θα επηρεάσει  συθέμελα όλα τα πεδία ενασχόλησής του. Πολιτική, διδασκαλία, δικαιοσύνη, θεσμούς άλλους, βασικούς και κυρίαρχους σήμερα. Δε θα υπάρχει γωνιά που δε θα  μπορεί ή θα της απαγορευτεί να  εισχωρήσει  τεχνητή νοημοσύνη.  Και αυτό, φυσικά, όπως είναι επακόλουθο,  θα φέρει επανάσταση, αφού θα λύσει πολλά από τα ανεπίλυτα σήμερα και στους αιώνες πριν,  προβλήματα. Αν η ζωή του ανθρώπου τα τελευταία 70 χρόνια και χωρίς την κατάκτηση της τεχνητής νοημοσύνης,  έγινε απείρως καλύτερη από το παρελθόν (θαρραλέα πάταξη των λογής ρατσισμών και εθνικισμών, ικανοποιητικότερη διασφάλιση των ατομικών δικαιωμάτων,  μείωση στο μισό των θανάτων από πείνα-δίψα, κατακόρυφη άνοδος του προσδόκιμου ζωής και της ποιότητάς της, "πανοραμική" εισβολή του ιντερνέτ,  έρευνα  του διαστήματος κ.α), φαντάζεται κανείς τί θα συμβεί  σε λίγες  δεκαετίες, όταν  ο  υψηλότατος δείχτης νοημοσύνης  του ρομπότ θα αναλάβει να πατάξει με ένα "χάπι" την πείνα των παιδιών της Αφρικής ή να παρατείνει την υγιή  ζωή  στα 100 και βάλε χρόνια; Αλλά, το σημαντικότερο,  να υποκαταστήσει  στην έδρα της σχολικής  τάξης και της αίθουσας δικαστηρίου, το δάσκαλο και το δικαστή; Κι ακόμα, γιατί όχι, να διοικήσει, να ασκήσει πραγματικά  ανθρωπιστική πολιτική, όπως δε θέλουν και δεν την ασκούν οι ισχυροί του πλανήτη  σήμερα; Ο   Δρ. Δασκαλάκης είναι ένας απ΄αυτούς που θα δουλέψουν να έρθει πιο κοντά η λαμπερή  ημέρα, που θα εισβάλει στη ζωή μας η τεχνητή νοημοσύνη. Και μπράβο του! Θα του είμαστε ευγνώμονες  για ό,τι προσφέρει. Όμως, οφείλει να κατανοήσει πως άλλο πράγμα είναι να  ξέρεις να προγραμματίζεις «τεχνικά» έναν αλγόριθμο του ρομπότ και άλλο ΠΩΣ και με ΠΟΙΕΣ ΕΜΠΕΡΙΕΧΟΥΣΕΣ ΙΔΟΤΗΤΕΣ στο «σκληρό του δίσκο»  θα το κάνεις σωστό  και ωφέλιμο βοηθό του ανθρώπου. Κι αυτό δεν είναι δική  του δουλειά.  Είναι «αλλουνού παππά ευαγγέλιο». Και φυσικά,  δεν είναι δεοντολογικοί στην επιστήμη οι "κασσανδρισμοί". Τα κακά μαντάτα, τα  άσχημα σενάρια από την καθολική  επικράτηση του ρομπότ,  δεν θα είναι και τόσο κραυγαλέα, όπως τα παρουσίασε ο επιστήμονας, σε βάρος των άπειρων ωφελημάτων του.   Τουλάχιστον  τα παραδείγματα που  ανάφερε στη διάλεξή του, δεν ήταν και τα πιο πρόσφορα, ούτε  εκείνα που θα μπορούσαν να αποδείξουν την επικινδυνότητα από τη κακή χρήση του ρομπότ. Αναρωτήθηκε,  ας πούμε,  τί θα κάνει το ρομπότ οδηγός, σε μια στιγμή «ζωής και θανάτου», όταν θα  είναι υποχρεωμένο  να αποφασίσει ή θα σκοτώσει πεζούς ή θα πετάξει το όχημα  έξω από το δρόμο. Τι θα προτιμήσει; Μα απλά, θα κάνει αυτό για το οποίο έχει προγραμματιστεί. Να σώσει  τους περισσότερους πεζούς και όχι  τους  2 ή τους 4 επιβαίνοντες στο αμάξι .Αντίθετα, δηλαδή, από αυτό που  θα έκανε σήμερα  ο τρελαμένος κλαρινογαμπρός  που έβγαλε την γκόμενα βόλτα και τρέχει στους δρόμους με 300. Σίγουρα,αυτός  θα προτιμούσε να ρίξει το αμάξι πάνω στους πεζούς  (ανάμεσά τους και παιδιά), για να σωθούν  ατός τους!  Τί να λέμε τώρα. Τα ζούμε καθημερινά. Το ρομπότ μηχανή είναι. Οπότε,  θα κάνει αυτό για το οποίο είναι προγραμματισμένο. Μένει οι προγραμματιστές του να έχουν στόχους ΑΝΘΡΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΟΥΣ. Να υπακούουν  στους αρχέγονους, αναφαίρετους, διαχρονικούς νόμους της Φύσης.  Αν έτσι λειτουργούν οι αλγόριθμοι, δεν αποκλείεται   κάποια πράγματα να πάνε στραβά, αλλά η ωφέλεια του ανθρώπου  από τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, θα είναι απείρως σοβαρότερη. Αν  τέτοιους φόβους εξέφραζαν ,όπως ο Δασκαλάκης,  παλιότερα οι κατασκευαστές του αυτοκινήτου, του τρένου, του αεροπλάνου πως πολλές φορές θα εκτρέπονταν  από το «δρόμο» τους και τη σωστή τους χρήση και θα σκότωναν ανθρώπους, σήμερα θα κυκλοφορούσαμε ακόμα με το γάιδαρο και το κάρο. Μην είμαστε φιλοσοφικά αφελείς και ερασιτέχνες. Όλα τα ανθρώπινα  επιτεύγματα  έχουν και τέτοιο κόστος, εισπράττουμε και  αρνητικά αποτελέσματα. Αλλά αυτός δεν είναι λόγος να σταματήσουμε την έρευνα και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της. Η τεχνητή νοημοσύνη  θα μπει σύντομα στη ζωή μας. Θα εισβάλει καταλυτικά. Θα δώσει λύσεις άπειρες, τόσες και τέτοιες, που σήμερα με τεχνολογικό πολιτισμό «σπηλαίων» ,ούτε να προσδιορίσουμε μπορούμε . Μένει σε μας τους συνειδητοποιημένους πολίτες να αγωνιστούμε: α. Να αποστομώσουμε τις "Κασσάνδρες", τους  ηθικολόγους ,τους πονηρούς, τους στρατευμένους.  β. Να «κόψουμε τα χέρια από τη ρίζα»  εκείνων που θα τολμήσουν  να προγραμματίσουν το ρομπότ, για  να στραφεί εναντίον  του ανθρώπου και όχι να τεθεί στην υπηρεσία του. Ο ΄Ανθρωπος  πρώτα και πάνω απ΄όλα! Καμιά επιστήμη, κανένα επίτευγμα δεν έχει νόημα, αν δεν  εξυπηρετεί τον άνθρωπο . Αν  δεν παράγει-προάγει  ανθρωποκεντρικό πολιτισμό.  

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License