Η ριμάδα του άγιου Ευάγγελου (του επονομαζόμενου και καταληψία)

Μια κρητική καρναβαλική ρίμα σχετικά με τον βίο του άγιου Ευάγγελου του καταληψία, από την επεισοδιακή του γέννηση μέχρι το μαρτυρικό του θάνατο. Η ριμάδα του άγιου Ευάγγελου είναι ένα μυστήριο έργο. Το μυστήριο αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με την ίδια του την ύπαρξη*, αλλά κυρίως με το περιεχόμενό του. Η ριμάδα είναι γραμμένη σε δεκαπεντασύλλαβο στίχο, σε κρητική διάλεκτο που παραπέμπει στην εποχή της ενετοκρατίας. Το ύφος της κυμαίνεται από τη «χυδαία» γλώσσα του Σαχλίκη (Κρητικός σατιρικός ποιητής του 14 ου αιώνα) ως τις ποιητικές εξάρσεις του Χορτάτση και του Κορνάρου, συνδυάζοντας σύγχρονα στοιχεία και αναφορές σε θέματα με φιλολογικό, φιλοσοφικό και πολιτικό περιεχόμενο, πάντα με διάθεση ειρωνική και ανατρεπτική. Μιλάει για το βίο του Ευάγγελου, ενός σαλού αγίου (πιθανότατα προσώπου φανταστικού**, εφόσον δεν εντοπίζεται άλλη αναφορά σε αυτόν) που ζει το 14 ο αιώνα μια έκλυτη ζωή μέσα στην κραιπάλη, τον έρωτα και την αλητεία.

post image

Μια κρητική καρναβαλική ρίμα σχετικά με τον βίο του άγιου Ευάγγελου του καταληψία, από την επεισοδιακή του γέννηση μέχρι το μαρτυρικό του θάνατο.

Η ριμάδα του άγιου Ευάγγελου είναι ένα μυστήριο έργο. Το μυστήριο αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με την ίδια του την ύπαρξη*, αλλά κυρίως με το περιεχόμενό του. Η ριμάδα είναι γραμμένη σε δεκαπεντασύλλαβο στίχο, σε κρητική διάλεκτο που παραπέμπει στην εποχή της ενετοκρατίας. Το ύφος της κυμαίνεται από τη «χυδαία» γλώσσα του Σαχλίκη (Κρητικός σατιρικός ποιητής του 14 ου αιώνα) ως τις ποιητικές εξάρσεις του Χορτάτση και του Κορνάρου, συνδυάζοντας σύγχρονα στοιχεία και αναφορές σε θέματα με φιλολογικό, φιλοσοφικό και πολιτικό περιεχόμενο, πάντα με διάθεση ειρωνική και ανατρεπτική. Μιλάει για το βίο του Ευάγγελου, ενός σαλού αγίου (πιθανότατα προσώπου φανταστικού**, εφόσον δεν εντοπίζεται άλλη αναφορά σε αυτόν) που ζει το 14 ο αιώνα μια έκλυτη ζωή μέσα στην κραιπάλη, τον έρωτα και την αλητεία.
Η παράδοση των σαλών αγίων του μεσαίωνα εμπίπτει στην παράδοση των λαϊκών ηρώων που συναντάμε από την αρχαιότητα, στο πρόσωπο του Διογένη του κυνικού για παράδειγμα, ή αργότερα κατά το μεσαίωνα στο πρόσωπο του Νασρεντίν Χότζα στην ανατολή και του τρελού μπουφόνου στη δύση. Πρόσωπα εντελώς διαφορετικά αλλά πάντως ενοχλητικά για τους «καθωσπρέπει» πολίτες, που διεγείρουν και συγκινούν τη λαϊκή φαντασία με την αντισυμβατική στάση και την ειλικρίνειά τους.
Το κείμενο μεταφέρει το κλίμα του καρναβαλιού, δηλαδή μιας ουτοπίας στην οποία τα πάντα ανατρέπονται και τα πάντα είναι πιθανά. Η γέννηση, ο έρωτας, η εξέγερση, το κρασί, η σκατολογία και ο θάνατος αποκτούν μια μεταφυσική χροιά και γίνονται εργαλεία για την απελευθέρωση του ανθρώπου από τα δεινά της καθημερινότητάς του, την οποία ελέγχουν οι άρχοντες και η εκκλησία. Έτσι ο Ευάγγελος, αν και δεν θα μπορούσε ποτέ να οσιοποιηθεί από την χριστιανική εκκλησία, στη συλλογική λαϊκή συνείδηση θα μπορούσε ίσως να αποκτήσει τη μεταφυσική λυτρωτική διάσταση των σπουδαίων επαναστατών που έζησαν και πέθαναν για την υπόθεση της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Μια άλλη σοβαρή διάσταση του έργου είναι η πολιτική. Ο άγιος Ευάγγελος έμεινε γνωστός και ως «καταληψίας». Όπου έβρισκε άδειο σπίτι έμπαινε μέσα με τους συντρόφους του και ζούσανε από κοινού, με όλα τα θετικά και τα αρνητικά που προκύπτουν από τη συμβίωση των ανθρώπων. Αυτό αποτελεί και το πιο επικαιρικό στοιχείο του κειμένου, καθώς το κίνημα των καταλήψεων στην Ελλάδα δοκιμάζεται σήμερα από ένα νέο κύμα καταστολής, από την «αριστερή» κυβέρνηση αυτή τη φορά. Ο Ευάγγελος είναι για μας μια ευκαιρία να μιλήσουμε γι’ αυτό που συμβαίνει: Οι καταλήψεις μεταμορφώνουν άδεια, εγκαταλελειμμένα ντουβάρια σε χώρους συλλογικής αδιαμεσολάβητης δράσης. Θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για «θαύμα». Δεν είναι όμως. Είναι απλά ανθρώπινο. Κι αυτό είναι σπουδαίο.

Όλα αυτά τα στοιχεία κάνουν το έργο αυτό μια εξαιρετική πρώτη ύλη για ένα θίασο όπως οι Τσιριτσάντσουλες, που έχουμε ασχοληθεί για πολλά χρόνια με την έρευνα πάνω στο λαϊκό θέατρο και την πολιτική του διάσταση. Η ριμάδα του άγιου Ευάγγελου αποτέλεσε για μας ένα υπέροχο πεδίο θεατρικής έρευνας.
Παιχνίδι, μουσική και αυτοσχεδιασμός ήταν τα εργαλεία μας για να θεατροποιήσουμε αυτό το μυστήριο κείμενο που μας ταξιδεύει ως τη σκηνή κι ακόμα παραπέρα.

Τσιριτσάντσουλες – Θίασος ριμάδας

*Η Λουίζα Λαζάρου το παρουσιάζει ως διασωθέν χειρόγραφο της εποχής της ενετοκρατίας στην Κρήτη που αποτυπώνει την προφορική λαϊκή παράδοση σε σχέση με τον άγιο Ευάγγελο, ενώ ο επιμελητής της έκδοσης της ριμάδας (Εκδ. ΟΥΑΠΙΤΙ 2015) Μάριος Αμπλάντης ισχυρίζεται πως είναι έργο της ίδιας της Λαζάρου που το έγραψε με στόχο να τον εκθέσει, καθώς στην ουσία αναφέρεται στην παλιά σχέση τους. Ο ισχυρισμός αυτός είναι πιο αληθοφανής κατά τη γνώμη μας.
** Ο Μάριος Αμπλάντης ισχυρίζεται πως ο Ευάγγελος είναι ο ίδιος και όχι κάποιο φανταστικό πρόσωπο.

 

Σάββατο 16 Ιούνη στις 9μμ

Θεατράκι Αιόλου και Τραπεζούντος (απέναντι από τον ΟΤΕ- μετρό Αγ. Αντώνιος)

Εικόνες:

από Ανοιχτή Λαϊκή Συνέλευση Περιστερίου 16/06/2018 11:26 πμ.


Σε περίπτωση βροχόπτωσης η παράσταση θα μεταφερθεί στο χώρο της συνέλευσής μας (Δημ. Γούναρη 37).
Ανοιχτή Λαϊκή Συνέλευση Περιστερίου

http://sineleusiperisteri.espivblogs.net/2018/06/%ce%b8%ce%b5%ce%b1%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%ac%cf%83%cf%84%ce%b1%cf%83%ce%b7-%ce%b7-%cf%81%ce%b9%ce%bc%ce%ac%ce%b4%ce%b1-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%bf%cf%85/

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License