ΚΑΜΙΑ ΔΙΩΞΗ ΣΕ ΟΠΟΙΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΖΕΤΑΙ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΗΣ ΑΠΕΝΑΤΙ ΣΤΗ ΣΕΞΙΣΤΙΚΗ ΒΙΑ

Με αφορμή το Εφετείο της Π. στο Ναύπλιο 13/6/2018.
 
Τα ξημερώματα της 22ης Ιουνίου 2016, η Π. και η 17χρονη φίλη της κάθονται σ’ ένα παγκάκι στο κέντρο της Κορίνθου. Κάποια στιγμή τους πλησιάζει ένας άγνωστος άνδρας, αρκετά μεγαλύτερός τους, ο οποίος τους επιτίθεται λεκτικά και σωματικά. Στέκεται μπροστά τους και λέει στη μικρότερη “ξέρω τον μπαμπά σου, τι ρούχα είναι αυτά που φοράς; Θα σας γαμήσω” και αρπάζει τα στήθη της μικρής. Εκείνες επεδίωξαν να φύγουνε αλλά εκείνος τους επιτίθεται ξανά και τραβάει την Π. από τα μαλλιά. «Κρατάει μαχαίρι» φωνάζει η μικρότερη στη φίλη της. Τότε η Π. προσπαθώντας να αμυνθεί βγάζει από τη τσάντα της ένα μαχαίρι, που είχε για αυτοπροστασία, και τον χτυπά με αυτό. Πανικοβάλλονται. Φεύγουν τρέχοντας. Πετούν το μαχαίρι λίγα μέτρα παρακάτω. Ο 46χρονος Ν.Ζ. πεθαίνει. Η Π. καταδικάζεται σε 15 χρόνια κάθειρξης για ανθρωποκτονία από πρόθεση σε ήρεμη ψυχική κατάσταση και για παράνομη οπλοκατοχή, καθώς τόσο η έδρα όσο και η εισαγγελέας αρνήθηκαν να δεχτούν ότι προηγήθηκε απόπειρα βιασμού, και να αναγνωρίσουν την πράξη τους στα πλαίσια της αυτοάμυνας.

Το βράδυ της 8ης Αυγούστου 2016, σε μία άλλη γωνιά της ελληνικής επικράτειας, στην κουζίνα ενός σπιτιού, ξεσπά ένας καυγάς. Ένας ακόμη καυγάς μεταξύ της Τ. και του Γ. με τον οποίον συμβίωνε και την κακοποιούσε επανειλημμένα. Αυτός μετά τα δυνατά χτυπήματα στο κεφάλι και στο σώμα την πιάνει από τα μαλλιά και με το άλλο χέρι της σφίγγει το λαιμό. Τότε η Τ. πιάνει το μαχαίρι με το οποίο έκοβε τις πατάτες και τον χτυπά με αυτό δύο φορές, μια στον ώμο και μια στον άνω θώρακα. Πανικοβάλλεται. Αρχίζει να φωνάζει βοήθεια. Μισή ώρα μετά έρχεται το ασθενοφόρο και το περιπολικό, βοήθεια την οποία κάλεσε η ίδια. Ο άντρας πεθαίνει μετά από δύο εβδομάδες στο νοσοκομείο από μετεγχειρητική επιπλοκή. Η Τ. -μέσα σε ένα περιβάλλον συνεχούς προσπάθειας στρέβλωσης των γεγονότων από τη μεριά της έδρας, και υπό τα ρατσιστικά υπονοούμενα της Προέδρου κατά της κατηγορούμενης, όντας μετανάστρια από τη Ρωσία-κατηγορείται για ανθρωποκτονία σε ήρεμη ψυχική κατάσταση από πρόθεση και παράνομη οπλοχρησία. Τελικά, το δικαστήριο της επέβαλλε ποινή 10 χρόνων και έξι μηνών χωρίς ανασταλτικό χαρακτήρα μέχρι το εφετείο.

Τρίτη υπόθεση, αυτή της Ν. η οποία είναι μετανάστρια δεύτερης γενιάς. Είναι 8 Απρίλιου του 2016 όταν ξεσπά ξανά καυγάς στο σπίτι της Ν. και  του Σ. -δεν ήταν η πρώτη φορά καθώς η ίδια βίωνε μία καταπιεστική και βίαιη σχέση, με επαναλαμβανόμενες λεκτικές και σωματικές επιθέσεις. Ο Σ. άρχισε να τη χτυπά και να την τραβάει στην κουζίνα. Τότε η Ν. βλέπει ένα μαχαίρι. Φοβούμενη για τη σωματική της ακεραιότητα το παίρνει και τον χτυπά με αυτό. Πανικοβάλλεται. Παίρνει τηλέφωνο τους φίλους του Σ. να έρθουνε να τον πάνε στο νοσοκομείο. Πάνε όλοι μαζί. Ο άντρας αναρρώνει. Η Ν. κατηγορείται για ενδοοικογενειακή επικίνδυνη σωματική βλάβη, παράνομη οπλοφορία και οπλοχρησία. Δικάζεται και αθωώνεται.
 
Το νήμα που συνδέει τις τρεις υποθέσεις είναι η πατριαρχία
 
Και οι τρεις υποθέσεις έχουν κοινή αφετηρία, αντιμετώπιση και κατάληξη και αναδεικνύουν το βαθιά πατριαρχικό, ρατσιστικό και ταξικό χαρακτήρα της «δικαιοσύνης». Αφορούν γυναίκες που βρέθηκαν αντιμέτωπες με άνδρες, αμύνθηκαν απέναντι στην έμφυλη βία που δέχθηκαν και κατέληξαν να δικάζονται ως «θύτες». Στη θέση τους θα μπορούσε να είναι μια οποιαδήποτε γυναίκα από εμάς, η οποία ένιωσε κίνδυνο είτε βλέποντας έναν άγνωστο άνδρα να πλησιάζει απειλητικά πολύ κοντά της, είτε τον ερωτικό της σύντροφο να την απειλεί λεκτικά και σωματικά, μέσα στο σπίτι. Η βία κατά των γυναικών δεν κάνει διακρίσεις. Δεν στρέφεται ενάντια σε μία συγκεκριμένη φυλετική, ταξική[1] και ηλικιακή δεξαμενή γυναικών ούτε λαμβάνει τόπο μόνο στο δημόσιο χώρο. Πόσο μάλλον, στην ιδιωτική σφαίρα, μακριά από τα μάτια τρίτων, η κακοποίηση μπορεί να λάβει ακόμα πιο βίαιη μορφή και μεγαλύτερη χρονική διάρκεια στο χρόνο.

Με αφορμή τα παραπάνω μας προέκυψε η ανάγκη για μια συνοπτική τοποθέτηση επί της πατριαρχίας. Γιατί στην πλειοψηφία των περιστατικών έμφυλης βίας (συνεχής υποτίμηση, εξύβριση, αυταρχικός έλεγχος, σεξουαλική παρενόχληση, ξυλοδαρμός, βιασμός ακόμα και δολοφονία) δέκτης είναι μία από εμάς. Γιατί κάθε φορά όταν αυτή η εκδηλώνεται (και συμβαίνει συχνά) μπαίνουν σε λειτουργία τα πιο αντιδραστικά και βαθιά ριζωμένα κοινωνικά αντανακλαστικά που σκοπό έχουν να δικαιολογήσουν τον άντρα[2], να κατηγορήσουν ή / και τιμωρήσουν τη γυναίκα ή απλά να συγκαλύψουν το θέμα. Γιατί η βία κατά των γυναικών είναι η πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως μετά τον καρκίνο[3].

Η πατριαρχία διαποτίζει και οργανώνει τις κοινωνικές σχέσεις στη βάση μίας κατεύθυνσης: της εξουσίας των ανδρών πάνω στις γυναίκες και τα σώματα τους. Η πατριαρχία –η οποία εκφράζεται τόσο θεσμικά όσο και κοινωνικά- εξασφαλίζει στους άνδρες μία σειρά από προνόμια που θεωρούνται νομοτελειακά, φυσιολογικά και βιολογικά. Ακόμη και όταν δεν το επιδιώκουν ή συνειδητοποιούν, οι άνδρες είναι οι κύριοι φορείς τους και οι γυναίκες παραμένουν τα κυριότερα θύματά τους. Μέσα σε έναν κόσμο λοιπόν που διέπεται από τις έμφυλες σχέσεις εξουσίας και καταπίεσης, η υπεράσπιση των ανδρικών προνομίων είναι δεδομένη και αυτονόητη. Η αντικειμενοποιήση και πειθάρχηση των γυναικείων σωμάτων επίσης. Όπως και η υποτίμηση και υπονόμευση της έμφυλης βίας και του φόβου της κακοποίησης ως βίωμα.

Πρόσφατο παράδειγμα νομιμοποίησης της πατριαρχίας (και) σε θεσμικό επίπεδο, η ποινικοποίηση της αυτοάμυνας που βαφτίζει «θύτες» εκείνες που δέχτηκαν τη βία και αναγκάστηκαν να αμυνθούν, και καλούνται ως κατηγορούμενες να αποδείξουν την αθωότητά τους. Είναι η στιγμή που η Π., η Ν. και η Τ. πήραν το μαχαίρι και το χρησιμοποίησαν προκειμένου να επιβιώσουν. Και αυτό μέσα στην πατριαρχία τιμωρείται αυστηρά. Γιατί ο φόβος της σεξουαλικής και σωματικής κακοποίησης που κάνει απαραίτητη την αυτοάμυνα δεν αναγνωρίζεται. Γιατί το ένστικτο της επιβίωσης θεωρείται υποδεέστερο ή δυσανάλογο της σωματικής ακεραιότητας αυτού που επιτίθεται[4].

Το να υπονοείται ότι θα μπορούσε να αποφευχθεί η αυτοάμυνα και άρα να μην αναγνωρίζεται ως ελαφρυντικό στις δικαστικές αίθουσες όχι μόνο υποτιμά την καθημερινή συνθήκη της σεξιστικής απειλής και τις πολλαπλές καταπιέσεις που βιώνουν οι γυναίκες μέσα στην πατριαρχία αλλά έρχεται να αναπαράξει έμφυλα στερεότυπα και ρόλους, να ενισχύσει δηλαδή το status quo, ότι η παθητικότητα είναι φύση θέση γυναικεία. Και μάλιστα, κατά τη γνώμη της εισαγγελέως και ενός μορφωτικού επιπέδου.
 
«Γυναίκες, να κάνουμε τον φόβο μας εξέγερση»[5]
 
Από πολύ μικρές έχουμε μάθει να έχουμε το νου μας. Να αποφεύγουμε τους σκοτεινούς δρόμους, να κοιτάμε πίσω μας αν μας ακολουθεί κανείς, να δυσανασχετούμε όταν το λεωφορείο είναι πήχτρα λόγω των ‘τυχαίων’ αγγιγμάτων, να αποφεύγουμε τα ασανσέρ με αγνώστους, να περπατάμε πιο γρήγορα όταν μας κορνάρουν μέσα στη νύχτα, να καθόμαστε στην πίσω θέση του ταξί, να ειδοποιούμε πως φτάσαμε ασφαλείς στο σπίτι. Ανεξάρτητα του πόσο δυναμικές είμαστε, δε παύουμε να κάνουμε αυτά και άλλα πολλά γιατί έχουμε το νου μας μην πάθουμε κάτι. Γιατί φοβόμαστε τα ανεπιθύμητα αγγίγματα, το ξύλο, τον βιασμό.

Απέναντι στην καθημερινότητα της σεξιστικής απειλής η αυτοάμυνα είναι αναγκαία και αυτονόητη. Απέναντι στην κοινωνία που θρέφει και οπλίζει την έμφυλη βία και καταπίεση, απέναντι στις ανισότιμες και βίαιες σχέσεις, να αντιπαρατάξουμε συλλογικά την αλληλεγγύη. Να επιτεθούμε σε κάθε μορφή εξουσίας, ενάντια και στην εξουσία του άντρα πάνω στη γυναίκα, ενάντια και στην πατριαρχία. Να δημιουργήσουμε το δικό μας αυτοοργανωμένο και χωρίς ιεραρχίες κόσμο στη βάση της ισότητας, της αλληλεγγύης και της ελευθερίας.

Να γνωρίζει λοιπόν κάθε επίδοξος βιαστής, ότι θα μας βρει απέναντί του. Κάθε έμφυλη πράξη ανυπακοής είναι κομμάτι του αγώνα για την κατάργηση της πατριαρχίας και του συστήματος που εξυπηρετεί και την θρέφει. Είναι κομμάτι του αγώνα για τη χειραφέτηση και την επανάσταση. Μέχρι τότε η αυτοάμυνα θα είναι δίκαιη.
 
ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΣΤΗΝ Π. ΠΟΥ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΤΗΚΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΌ ΤΗΣ
 
ΑΓΩΝΑΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΑ ΚΑΙ ΣΕ ΚΑΘΕ ΜΟΡΦΗ ΕΞΟΥΣΙΑΣ
 
 
Αναρχική/αντιεξουσιαστική συλλογικότητα,
Σε τροχιά σύγκρουσης
 
setroxiasygrousis@espiv.net
06/2018
 
 
[1] Περισσότερο δε, στην περίπτωση των μεταναστριών, η υπεράσπισή της θέσης τους και των σωμάτων τους δυσχεραίνεται ακόμη περισσότερο, καθώς οι ίδιες θεωρούνται ως κάτι ξένο και εχθρικό απέναντι στον εθνικό κορμό. Στην περίπτωση της Τ., παρότι τα ελληνικά της δεν επαρκούσαν για να κατανοήσει τη γλώσσα τόσο ώστε να μπορεί να υπερασπιστεί στοιχειωδώς τον εαυτό της, το δικαστήριο δεν θεώρησε σκόπιμο να διορίσει διερμηνέα. Χαρακτηριστική είναι επίσης η ερώτηση του εισαγγελέα που αναρωτήθηκε γιατί να μην γυρίσει στη χώρα της αφού δέχεται κακοποίηση  καθώς επίσης και το γεγονός ότι δεν της αναγνωρίστηκε το ελαφρυντικό του  πρότερου εντίμου βίου  με τον εισαγγελέα να δηλώνει για άλλη μια φορά  ότι «Το γεγονός ότι ζει μακριά από το παιδί της εκατοντάδες χιλιόμετρα καταδεικνύει ότι ο βίος της δεν ήταν αυτός που έπρεπε».
[2] «τον προκάλεσε», «φταίνε και οι δύο πλευρές», «είναι ερωτευμένος».
[3] Στην Ευρώπη, μία στις τρεις γυναίκες έχει βιώσει σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση. Το ίδιο ποσοστό έχει υποστεί ψυχολογική βία από το σύντροφό τους. Πάνω από το 55% έχει δεχθεί σεξουαλική παρενόχληση, ιδίως στο χώρο εργασίας, και μία στις 20 έχει πέσει θύμα βιασμού.
[4] "δεν μπορεί να αντιληφθεί την αξία της ανθρώπινης ζωής όπως εμείς που είμαστε άλλου μορφωτικού επιπέδου" και ότι "δεν σέβεται την ζωή μπροστά στο ένστικτο επιβίωσης" αγόρευση της εισαγγελέως, υπόθεση Π..
   Για την περίπτωση της Τ η έδρα δήλωσε ότι για « μόλις 5 μήνες κακοποίησης δεν μπορούμε να κάνουμε λόγο για χρόνια κακοποίηση» ενώ συμπέρανε ότι δεν πρόκειται για αυτοάμυνα καθώς η διαμάχη συμφώνα με το κατηγορητήριο  ξεκίνησε από την κρεβατοκάμαρα και επομένως μεσολάβησαν κάποια δευτερόλεπτα για να πάρει το μαχαίρι  με αποτέλεσμα να μην θεωρείται αντανακλαστική κίνηση.
[5] Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά συνθήματα του μεταπολιτευτικού φεμινιστικού κινήματος στην Ελλάδα.

O σχολιασμός έχει απενεργοποιηθεί.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License