Το πρώτο αντιεθνικιστικό και διεθνιστικό κείμενο που γράφτηκε στην Ελλάδα

Αξίζει να δαπανήσουμε λίγο χρόνο διαβάζοντας αυτό το κείμενο ως “τιμής ένεκεν” σε αυτούς τους ανθρώπους που ίδρυσαν την πρώτη σοσιαλιστική (ανεξάρτητα πολιτικής τάσης) συλλογικότητα την Ελλάδα. Οι άνθρωποι αυτοί ήταν οι πρώτοι που έθεσαν το ζήτημα της άμεσης δημοκρατίας, της πολιτικής και κοινωνικής αποκέντρωσης, τον κοινοτισμό, την αυτονομία των δήμων και κοινοτήτων, τον φεντεραλισμό (ομοσπονδισμό) και τον αντιαυταρχικό σοσιαλισμό στην ελληνική κοινωνία. Οι άνθρωποι αυτοί μέσα από την συλλογικότητα τους συνέταξαν και κυκλοφορήσαν το πρώτο αντιεθνικιστικό – διεθνιστικό κείμενο στην Ελλάδα.

Το πρώτο αντιεθνικιστικό και διεθνιστικό κείμενο που γράφτηκε στην Ελλάδα *

Πρόλογος / εισαγωγή / επιμέλεια: Γιώργος Μεριζιώτης

Στης αρχές του 1876, οι αναρχικοί της Πάτρας τολμούν να εκδώσουν στην εφημερίδα τους και το καταστατικό τους. Συνελήφθησαν όλοι από το μοναρχικό καθεστώς του βασιλιά Γεωργίου Α΄.[γ] Τα μέλη του Συλλόγου εξέτισαν πολύμηνες φυλακίσεις.Η εφημερίδα και το τυπογραφείο κατασχέθηκαν και αυτός ο βαθιά αμεσοδημοκρατικός και ουμανιστικός λόγος τους, χλευάστηκε βάναυσα....

Σε αυτό το σημείο να μην λησμονήσωνα αναφέρω μια επιπλέον σημαντική παράμετρος, ήταν ακόμα νωπά τα γεγονότα που συντάραξαν τις άρχουσες τάξις της Ευρώπης το 1871 με την Κομμούνα του Παρισιού, όλες οι κυβερνήσεις έπαιρναν προληπτικά κατασταλτικά μέτρα για τυχών εξάπλωση παρόμοιων γεγονότων. Ο “Δημοκρατικός Σύλλογος Πάτρας» δημιουργήθηκε ακριβώς πέντε χρόνια μετά τα γεγονότα της Κομμούνας του Παρισιού το 1876.

Αξίζει να δαπανήσουμε λίγο χρόνο διαβάζοντας αυτό το κείμενο ως “τιμής ένεκεν” σε αυτούς τους ανθρώπους που ίδρυσαν την πρώτη σοσιαλιστική (ανεξάρτητα πολιτικής τάσης) συλλογικότητα την Ελλάδα. Οι άνθρωποι αυτοί ήταν οι πρώτοι που έθεσαν το ζήτημα της άμεσης δημοκρατίας, της πολιτικής και κοινωνικής αποκέντρωσης, τον κοινοτισμό, την αυτονομία των δήμων και κοινοτήτων, τον φεντεραλισμό (ομοσπονδισμό) και τον αντιαυταρχικό σοσιαλισμό στην ελληνική κοινωνία. Οι άνθρωποι αυτοί μέσα από την συλλογικότητα τους συνέταξαν και κυκλοφορήσαν το πρώτο αντιεθνικιστικό – διεθνιστικό κείμενο στην Ελλάδα. (σημ. βλέπε “Το Ανατολικό Ζήτημα” προσθήκη 1)

Δημοτικισμός και Ανατολικό Ζήτημα

Εξαιρετικά προωθημένες αντιλήψεις για την εποχή τους αποτελούν δύο επιλογές των Πατρινών αναρχικών: ή υιοθέτηση της δημοτικής γλώσσας και ή τοποθέτηση απέναντι στο κρίσιμο Ανατολικό Ζή­τημα – θέματα πού θα διχάσουν αργότερα τους Έλληνες σοσιαλιστές.

Το κείμενο αυτό είναι το πρώτο διεθνιστικό και αντιεθνικιστικό που γράφτηκε στην Ελλάδα.

Το κύριο σώμα του άρθρου για το Ανατολικό Ζήτημα είναι το παρακάτω, (διατηρήσαμε την ορθογραφία και το ύφος του κειμένου όπως είναι γραμμένο)

{…} Το Ανατολικό Ζήτημα

…“Νομίζουμε καθήκον μας στάς σημερινάς μάλιστα περιστά­σεις να σας είποϋμε κι εμείς τη γνώμη μας γιά τό «Ανατο­λικό Ζήτημα» η καλύτερα να σας είπούμε ποίο είναι τό συμφέρο μας εις αυτό τό ζήτημα, καθώς και σε κάθε άλλη παρό­μοια περίσταση. Θα σας εϊπούμε ολίγα λόγια καλά, αληθινά και άφιλονείκητα και άς κρίνη ο καθένας τό τι πρέπει να πράξη.

Τό Ανατολικό Ζήτημα, καθώς και κάθε άλλο ζήτημα εθνικό­τητος, χρησίμευσε καί χρησιμεύει ατή διπλωματία και εις τους πλουσίους ώς βόνκεντρο και ώς χαρτοπαίγνιο κατά τήν περίσταση. «Οταν είναι ειρήνη, καθώς τή λένε, διασκεδάζουνε άπάνου στην πλάτη τον λαού με τα ζητήματα αυτά, ωσάν με χαρτιά τον καφενείου. «Οταν πάλι τό συμφέρο τους (σημ. των πλουσίων) τό καλέση γιά να κάνουν πόλεμο, μας κεντούνε με δαύτα, απαράλλαχτα όπως οι γεωργοί κεντούνε τα βώδια στο ζενγάρι, μέ τό σκοπό να σκοτωθούμε και να σκοτώσουμε όσους μπορέσουμε περισσότερους προς τό συμφέρο τους.

Αυτό είναι αποδειγμένο και μια μοναχή ματιά στο σημερινό πόλεμο αρκεί νά πείση τον καθένα για τήν αλήθεια των λόγων μας· άφίνοντας τό ότι άν εξετάσουμε τά πράγματα τοϋ τόπου μας, αυτά τά ίδια φωνάζουν αυτή τήν αλήθεια. Ό Τσάρος και οι σύντροφοι του έκήρυξαν ότι θέλουν νά.έλευθερώσουν τους ομοφύλους των σκλάβους άπό τόν τουρκικό ζυγό. Άλλα τοϋτο είναι ψέμμα, διότι άν αγαπούσαν πραγματικώς τήν έλευθερίαν έπρεπε πρώτα νά ελευθερώσουν τόσα εκατομμύρια Ρώσσους όπου είχαν σκλάβους στην πατρίδα τους, και Έπειτα νά φροντίσουν γιά τήν ελευθερία τών άλλων.

Διά νά εννοήσετε πώς έννοοϋν τήν ελευθερία αυτοί, πού τήν έχουνε κάθε μέρα στα χείλια τους, φθάνει νά μάθετε ότι ό­ποιος άπό Ρωσσία τολμήσει νά είπή κάτι τις εναντίον της αριστοκρατίας και τών πλουσίων, τον στέλνουν στή Σιβηρία και έκεΐ τον θάπτουν ολοζώντανο χωρίς Άλλη ελπίδα, παρά τήν ελπίδα τοϋ θανάτου. Φαντασθήτε! Ό θάνατος δι’ αυτούς είναι έλευθέρωσις, ημπορείτε τώρα νά καταλάβετε τι πράγμα είναι δι’ αυτούς ή ζωή! Πολλές χιλιάδες νέοι άπό τό εκλε­κτότερο αίμα της ρωσσικής νεολαίας σαπίζουν στά λατο­μεία και στους τάφους της Σιβηρίας, διότι έτόλμησαν νά φωνάξουν «ζήτω ή ελευθερία». Και έπειτα άπό αυτά κη­ρύττεται ό Τσάρος στην Ευρώπη ελευθερωτής!

Οί Ευρω­παϊκές κυβερνήσεις και οί πλούσιοι της Ευρώπης τά κατα­λαβαίνουν αυτά όλα, διότι καΐ αυτοί τήν ΐδια γλώσσα μετα­χειρίζονται και τά ΐδια κάνουν είς τους λαούς των. ‘Αλλά, εν­νοείται ότι δεν τους συμφέρει νά ειποϋν τίποτα. Ετοιμάζον­ται όμως κι αυτοί γιά κάθε περίσταση. Τί τους μέλλει; Μή­πως θά σκοτωθούν αυτοί; Στή φτώχεια θά ξεσπάση. Οι πασάδες άπ’ τ’ άλλο μέρος φωνάζουν ότι κινδυνεύει τό Κοράνι και ο Μωχαμέτης. Και οί Τούρκοι, φανατικοί, αμα­θείς και ανόητοι, και χωρίς νά ξέρουνε πώς οί πασάδες Κο­ράνι καϊ Μωχαμέτη έχουν τή σακκούλα τους, πάνε εμπρός καΐ γίνεται εκείνο πού γίνεται.

Χωρίς όμως νά μιλούμε γιά τή Ρωσσία και τήν Τουρκία… άς μιλήσουμε γιά τον τόπο μας και γιά τά πράματα τά δικά μας όπου τά έχουμε εμπρός μας και τά βλέπουμε κάθε ημέρα ολοφάνερα. ‘Αλλά γιά νά ημπορέσουμε καλά νά εννοήσουμε ποίο είναι τό συμφέρο μας γιά τό Ανατολικό Ζήτημα,πρεπει πρώτα νά βουλώσουμε τ’ αυτιά μας είς τά λόγια, τά όποια μεταχειρίζονται για να μας άπατούν. Πρέπει να βουλώσουμε τ’ αυτιά μας, όταν μας λένε εθνισμό, θυσία, αύταπάρνησι και τόσες άλλες ψευτιές, διότι αυτοί οπού μας τά λένε δεν πιατεύουνε τίποτα άπ’ αυτά, και είναι αγύρτες. Άπόδειξις τρανότερη είναι το 1821, πού πολεμήσανε για το συμφέρον τους με τήν πλάτη τη δική μας. «Οσοι έπολέμησαν μέ ειλικρίνεια και αγάπη για τήν πατρίδα, οί περισσότεροι έσκοτωθήκανε, Άλλοι έμείνανε ελεεινοί μες στο δρόμο και τά παιδιά τους δεν έχουνε ψωμί. «Αλλη άπόδειξι το 1854, ή Κρήτη και o Χόβαρτ !

Σέ καιρό, όπου ξεχύνει ο λαός τό αίμα του, εκείνοι έκαθόντανε στα σπίτια τους και άλλοι στην Ευρώπη, τρώγοντας ήσυχα-ήσυχα τά κόκκαλά μας και άλλοι έτόκιζαν με 20%. Έφώναζαν όμως πίστι και πατρίδα!… Πρέπει νά καταλάβουμε ότι αυτοί οί όποιοι μας λένε ότι θά ελευθερώσουν τους αδελφούς μας, δέν ζητούν άλλο παρά νά τους σκλαβώσουνε. Δέν ζητοΰν άλλο παρά νά μας τρώνε τον κόπο μας και τόν ίδρωτα μας καΐ νά μας έχουνε σ’ αυτήν τήν αθλιότητα.

Αυτό έχουνε νά φανέ, νά άναθρέψουνε και νά σπουδάσουνε τά παιδιά τους και γιά τοϋτο δέν τους νοιάζει γιά τά δικά μας, οί οποίοι αναγκασμένοι καί μή έχοντας νά τά θρέψουμε και νά τά ντύσουμε, τά βάνουμε σέ εργασία άπό εφτά χρο­νών και κατ’ αυτόν τόν τρόπο χάνουνε τή νιότη τους δου­λεύοντας άπό τό πρωί ϊσαμε τό βράδυ …{…}

(σημ. δυστυχώς μόνο αποσπάσματα από το κείμενο και λίγες πληροφορίες για τον «Δημοκρατικό Σύνδεσμο» έχουν μέχρι τώρα βρεθεί, το κείμενο συνεχίζει έτσι)

{…} … Τί τους μέλλει (τους πλούσιους) γιά τό Λαό και γιά κείνους πού είναι στη δουλειά; Ό τόκος τρέχει, οί εργάτες γι αυ­τούς εργάζονται. Ό γεωργός γι αυτούς σπέρνει. Οι ποιμένες γι’ αυτούς ίχουν τό βούτυρο και τό κρέας… Αυτή είναι ή μόνη αλήθεια γυμνή και ξεσκέπαστη και αύτοι είναι πού μας κάνουν τόν πατριώτη. Έδώ καί λίγο καιρό γιά νά μας ρίξουνε στάκτη στα μάτια έδιατάξανε νά γίνουνε δύο στρα­τόπεδα, αγοράσανε κάμποσες κατοστάδες ντουφέκια τοϋ Μυλωνά και μιά μηχανή γιά φουσέκια, εστείλανε τήν Πά­ραλο στην Πόλι και τώρα καρτερούνε στη Βουλή νά διοϋνε τί άλλη παλληκαριά θά κάμουνε.

Αν όμως φτάση ο κόμπος στό χτένι, καθώς λένε, θά μας ποϋνε: ή όλοι σας νά χαθήτε ή νά πάρουμε τήν Πόλι. Και ένώ εμείς θά πηγαίνουμε γιά τά σύνορα, εκείνοι θά τραβάνε για την Ευρώπη, οι γενναιότεροι θά καθίσουν εδώ να τοκίζονν τα χρήματα τους και οι υπόλοιποι θά μείνουν στην Αθήνα να διευθύνουν το σκάφος της Πολιτείας. Θά δώσουν όμως 50 δρχ. ό καθένας στον Εθνικό Στόλο γιά νά γράφουν εύεργέται τοϋ «Εθνους σε καμμιά ψωροϊστορία…

Ας μάθουμε, λοιπόν, μιά φορά γιά πάντα πώς το Τούρκικο αφεντικό δεν είναι μονάχα στην «Ήπειρο και στη Θεσσαλία, αλλά και μέσα στο σπίτι μας. Κι άν έχουμε μυαλό από δώθε πρέπει ν’ αρχίσουμε το Ανατολικό Ζήτημα κι όχι από κει οπού μας λένε αυτοί. Έμεϊς γι αυτό το σκοπό εσυστήσαμε το Δημοκρατικό Σύνδεσμο τού Λαού και όποιος θέλει ας έλθει νά εργασθεί μαζί μας, άν έπιθυμή νά λυθή τό Ανατολικό Ζήτημα υπέρ τοϋ Λα­οϋ και όχι υπέρ όσων αυτοί θέλουν…» {…} 

* απόσπασμα από την ανάρτηση : Αμεσοδημοκρατικές και κοινοτιστικές ρίζες του αναρχισμού στην Ελλάδα

O σχολιασμός έχει απενεργοποιηθεί.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License