Πέντε + δύο σημεία για την πλατεία εξαρχείων

 

Προφανώς το παρακάτω κείμενο δεν έχει σκοπό να λύσει κάποιο πρόβλημα, απλά και μόνο, να συμβάλλει στην κριτική αποτίμηση των όσων συμβαίνουν στην πλατεία εξαρχείων.

1. η παρανομία της παρανομίας

Τον τελευταίο καιρό με αφορμή δύο περιστατικά βιασμών στην περιοχή των εξαρχείων έχει αναπτυχθεί ένας αγώνας με διάφορες μορφές και διαφορετικά περιεχόμενα. Στον πυρήνα του προβλήματος τοποθετήθηκε αρχικά το ζήτημα της σεξιστικής συμπεριφοράς διαφόρων – όχι λίγων – υποκειμένων, το οποίο σταδιακά όμως συνδέθηκε άμεσα με το ζήτημα του εμπορίου ουσιών στην περιοχή, μέχρι το σημείο που το δεύτερο ζήτημα επισκίασε σχεδόν ολοκληρωτικά το πρώτο. Ταυτόχρονα ακόμα και τα υποκείμενα του αγώνα σταδιακά άλλαξαν: ενώ από τις πρώτες μέρες που υπήρξε κινητικότητα γύρω από το ζήτημα, εμφανίστηκε μια περιπολία από συντρόφισσες που διεκδικούσαν την παρουσία τους στην περιοχή και δικαίως τον πρώτο λόγο στον όλο αγώνα, αυτή αποσυνδέθηκε πολύ σύντομα από την όλη διαδικασία για να εμφανιστούν εν τέλει οι λίγο-πολύ πολιτικά γνώριμοι πολιτοφύλακες με τον δικό τους λόγο και τις δικές τους πρακτικές, ενισχυμένοι μάλιστα με διάφορες ομαδοποιήσεις κάποιες εκ των οποίων με πολύ προβληματικούς αξιακούς κώδικες. Αυτή ακριβώς η μετεξέλιξη του αγώνα είναι που δίνει και την απαραίτητη τροφή για σκέψη: είναι κάθε μικροντίλερ βιαστής ή έστω δυνητικά βιαστής, πως προκύπτει αυτή η σύνδεση και κυρίως γιατί προκύπτει και τι πολιτικές επιθυμίες έρχεται να ικανοποιήσει; Η απάντηση ότι έχουν ταυτοποιηθεί κάποιοι σαν βιαστές, είναι ενστικτώδης λογική, λογική του νωτιαίου μυελού και σίγουρα δεν αναιρεί το (νέο) πρόβλημα: ότι πλέον όλοι οι παράνομοι – εκτός από τους δικούς μας – χαρακτηρίζονται συλλήβδην κανίβαλοι και τσουβαλιάζονται σαν ένα πράγμα. Εκτός από βαθιά συντηρητική, η συγκεριμένη αντίληψη είναι και ανιστόριτη καθώς οι σχέσεις των κοινωνικών επαναστατών με τους μικροπαραβατικούς δεν ήταν απλώς χρήσιμη, ήταν απαραίτητη προκειμένου να επιβιώσουν οι πρώτοι, όταν και όποτε χρειάστηκε, στον κόσμο της παρανομίας και γενικότερα του κοινωνικού περιθωρίου. Τέλος ακόμα και εάν είναι δεδομένο ότι κάποια κεφάλια συμμοριών καλώς δέχονται της απαντήσεις που πρέπει για τον κανιβαλιστικό κοινωνικό τους ρόλο, ο ξυλοδαρμός τυχαίων μικροντίλερς, στους οποίους αυτό που πραγματικά μπορεί να καταλογιστεί είναι αυτή και μόνο η ιδιότητα τους, δεν είναι τίποτα λιγότερο από εφαρμογή του αστικού νόμου - αυτού που ψηφίστηκε από το κράτος, ποινικοποιεί συνολικά την χρήση και την εμπορία ναρκωτικών και υιοθετείται άκριτα από τις πολιτοφυλακές χωρίς να εξεταστούν οι κοινωνικές του προεκτάσεις και εφαρμογές. Ακόμα και εάν αποδεχτούμε την γενίκευση ότι όλοι αυτοί αποτελούν κομμάτι της μαφίας, η ίδια η μαφία δεν είναι παρά το μαύρο κεφάλαιο - πανταχού παρόν: στα μαγαζιά που πηγαίνουμε, στα ποτά που καταναλώνουμε και σίγουρα όχι μόνο στην πλατεία εξαρχείων. Επίσης η μαφία έχει σταθερή και αυστηρή ιεραρχία καθιστώντας τις ευθύνες στο εσωτερικό της φυσικά διαφορετικές μεταξύ τους – άλλη ευθύνη έχει το αφεντικό άλλη ο τελευταίος τροχός της αμάξης, ο παρανομοποιημένος προλετάριος της μαύρης οικονομίας. Αν τώρα η συμπεριφορά των συγκεκριμένων υποκειμένων δεν προσομοιάζει με την φαντασιακή προλεταριακή εικόνα δεν έχουμε παρά να δούμε πως ζουν και πως συμπεριφέρονται οι υπόλοιποι προλετάριοι, ''οι κανονικοί'', στις διάφορες γειτονιές της αθήνας. Σε κάθε περίπτωση, ο ξυλοδαρμός ανθρώπων που απλά βγάζουν ένα παράνομο μεροκάματο στην πλατεία, δεν είναι τίποτα περισσότερο από την επίθεση σε ανθρώπους που βρίσκονται εκτός νόμου και σαν τέτοια δεν ακολουθεί απλά την ιδεολογία της αστικής νομιμότητας αλλά βρίσκεται στον πυρήνα της και την αναπαράγει σαν ένα είδος απεχθούς κοινωνικού αυτοματισμού.

2. το χόρτο

Κατ'αρχήν το χόρτο δεν είναι πρέζα. Χόρτο επίσης, είναι αυτό το προιόν που πωλείται στα εξάρχεια, σε μεγάλες ποσότητες και πολύ λιγότερο άλλα ναρκωτικά. Συνεπώς το να αποκαλούνται οι μικροντίλερς έμποροι θανάτου αποτελεί μια άποψη που ταιριάζει περισσότερο σε συντηρητικούς πολιτικούς χώρους παρά σε κινηματικές ομαδοποιήσεις. Όποιος αρνείται να διαχωρίσει τις ουσίες μεταξύ τους, δεν έχει παρά να ρωτήσει κάποιον χρήστη ηρωίνης για το εάν υπάρχουν ή όχι διαφορές. Επίσης το να εξηγείται η κατανάλωση ουσιών σαν αποκλειστικά και μόνο μέρος του κρατικού σχεδιασμού που κρατάει μέσω αυτού του τρόπου ναρκωμένα τα επικίνδυνα κοινωνικά κομμάτια - χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν συμβαίνει και αυτό – παραβλέπει μια σειρά από ζητήματα όπως το άγχος και την ανάγκη εκτόνωσης στην μητρόπολη, την ιστορία της χρήσης ουσιών από τις ανθρώπινες κοινότητες ή τις σύγχρονες ψυχολογικές ασθένειες. Η πιθανή μετατροπή των εξαρχείων σε θεματικό πάρκο χόρτου, όπως γίνεται ήδη σε άλλες ευρωπαικές πρωτεύουσες – περίπτωση της κριστιάνια στην κοπεγχάγη – συνεπώς έχει περισσότερο αφομοιωτική παρά κατασταλτική λογική. Χόρτο, όπως κάθε ακριβό και παράνομο προιόν μαζικής κατανάλωσης, σημαίνει πολλά λεφτά και συνεπώς συνεννόηση από τα πάνω με όποιον αναλάβει ή έχει πάρει ήδη το μεγάλο κουμάντο, με την ίδια λογική που το κράτος εκχωρεί στην μαφία περιοχές που δεν μπορεί το ίδιο να ελέγξει. Αυτό που συμβαίνει στα εξάρχεια δεν είναι πρωτοφανές, είναι απλά αστικός σχεδιασμός: όλοι οι ανεξέλεγκτοι και οι παραβατικοί κλείνονται σε αυστηρά περιορισμένους θύλακες προκειμένου να ελέγχονται καλύτερα και φυσικά να μην αλληλεπιδρούν με την υπόλοιπη κοινωνία. Μόνο που ο έλεγχος τους δεν επιτυγχάνεται επειδή είναι συνεχώς μαστουρωμένοι αλλά επειδή είναι έτσι δομημένη η αγορά που για να λειτουργήσει χρειάζεται ομαλότητα. Για να συμβούν όλα αυτά η περιοχή αποκτά άλλη μονοθεματική όψη, αυτή του λούνα - πάρκ χόρτου. Κινούμενοι σε αυτή την κατεύθυνση, η εμπορία και η κατανάλωση χόρτου δεν αποτελεί πρόβλημα για τους κατοίκους της περιοχής – όπως άλλωστε δεν αποτελούσε ποτέ πρόβλημα για την ανθρωπότητα – παρά μόνο σαν διαδικασία αναπαραρωγής των καπιταλιστικών σχέσεων. Τέτοιες όμως υπάρχουν παντού γύρω μας και σίγουρα δεν χτυπάμε με ρόπαλα όσους τις αναπαράγουν. Με απλά λόγια το χόρτο είναι κοινωνικό πρόβλημα απλά και μόνο επειδή είναι παράνομο. Επιπροσθέτως αν λάβουμε υπ'όψην και την ιδιαίτερη σχέση των αραβικών πληθυσμών με το χασίς και το κατά πόσο είναι μέρος της δικής τους κουλτούρας – σε αντίστροφη αναλογία με την μηδενική κατανάλωση αλκοόλ εντός αυτών των κοινοτήτων - ερχόμαστε να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα εάν και κατά πόσο ο ρόλος των αναρχικών απέναντι σε αυτούς τους ανθρώπους, τουλάχιστον σε αυτό το ζήτημα, είναι αποκλειστικά και μόνο κατασταλτικός, και μάλιστα χωρίς επεξήγηση. Τέλος αν θεωρούμε ότι κάθε πράξη μας απειχεί και τις αντιλήψεις που έχουμε για την θέσμιση των επαναστατικών κοινωνικών σχέσεων πρέπει να δούμε τι σημαίνει ο μη – διαχωρισμός των ναρκωτικών σε σκληρά και μη και τι επιπτώσεις έχει στους χρήστες ηρωίνης, και τι ρόλο έπαιξε η ποινικοποίηση των ναρκωτικών στην εξάπλωση τους, τι συμβαίνει εκεί που εφαρμόζεται και τι συμβαίνει στις χώρες – ή περιοχές - που είναι βρίσκονται υπό καθεστώς μερικής ή ολικής νομιμότητας.

3. οι φίλοι του μπάτμαν

Σε κάποιο από τα τελευταία τεύχη του μπατμαν εμφανίζεται μια συμμορία με την επωνυμία ''φίλοι του μπάτμαν'', η οποία κάνει τις ίδιες πράξεις με τον μπάτμαν με άλλο επίπεδο βίας. Πιάνουν δηλαδή τους κλέφτες και τους κόβουν τα χέρια, βγάζουν τα μάτια στους ηδονοβλεψίες και άλλα τέτοια ωραία. Το συγκεκριμένο φιλοσοφικό ερώτημα τίθεται και εδώ: εάν μπορεί κάποιος να αναγνωρίσει στην μια από τις ομαδοποιήσεις – πολιτοφυλακές τις προθέσεις τους, αλλά και την περιφρούρηση των περιεχομένων εφόσον αυτή συμβαίνει, τι συμβαίνει με τις άλλες πολιτοφυλακές που απλά αντιγράφουν τις αρχικές δράσεις; Έχουν ευθύνη αυτοί που δεν μαχαιρώνουν, όταν τους αντιγράφουν υποκείμενα τα οποία μοιράζουν μαχαιριές επί δικαίων και αδίκων; έχουν ευθύνη όσοι αναρχικοί ή κομμουνιστές δεν δρουν ρατσιστικά, όταν οπαδοί εφαρμόζουν τις ίδιες πρακτικές διαχωρίζοντας τους μαροκινούς από τους έλληνες; Με δεδομένο ότι αυτή τη στιγμή δρουν εν ήδει πολιτοφυλακών, διαφορετικά υποκείμενα, από κοινωνικούς αγώνιστές εώς μαφιόζους και χούλιγκαν, πως διαχωρίζονται αυτές μεταξύ τους και ποιος έχει ευθύνη για αυτόν τον διαχωρισμό; Συνολικότερα από αυτό πρέπει να κριθεί είναι η λογική της κάθαρσης, δηλαδή η βίαιη μετατροπή ενός δημόσιου χώρου από αυτό που – κακώς – έχει καταλήξει σε αυτό που, θεωρητικά πάντα, θα έπρεπε να είναι. Ειδικά όταν κάθε δρώσα πολιτοφυλακή έχει άλλο πράγμα στη φαντασία της για την ενδεχόμενη χρήση της πλατείας και ακόμα περισσότερο όταν κάθε πολιτοφυλακή αντλεί πλέον νομιμοποίηση μόνο από τον εαυτό της. Για να εξηγούμαστε: υπάρχει η προοπτική να καταλήξουμε από κοινού με τους μετανάστες – μόνιμους κάτοικους πλεόν των εξαρχείων - σε μια χρήση του συγκεκριμένου δημόσιου χώρου ή υπάρχει προ-απόφαση – η πλατεία είναι κινηματικός χώρος - με αποτέλεσμα να καθίσταται η στρατολόγηση τους υποχρεωτική; Και εάν ναι πως θα γίνει αυτή η στρατολόγηση; Με τη βία;

4. ρατσισμός

Για όποιον ζούσε ή δρούσε κοντά στην πλατεία τα τελευταία χρόνια η συγκεκριμένη εξέλιξη των πραγμάτων ήταν αναμενόμενη. Οι φωνές για την υποβάθμιση της πλατείας, είτε κινηματικές, είτε και όχι, εμφανίστηκαν όταν οι ντίλερς ήταν ακόμα δυο – τρεις και όχι πενήντα και απλά στην πλατεία άραζαν πολλοί νέοι μετανάστες. Ουσιαστικά όταν η συνθήκη της μαζικής έλευσης μεταναστών στην αθήνα, οδήγησε αρκετούς από αυτούς στο να κάνουν την πλατεία εξαρχείων στέκι τους, ξεκίνησε αυτόματα και μια διάχυτη ανησυχία για το τι μέλλει γενέσθαι. Οι νέοι θαμώνες της πλατείας, άντρες αποκλειστικά, είκοσι εώς τριάντα χρονών, με δικούς τους κώδικες επικοινωνίας και χωρίς να μιλάνε έστω αγγλικά δημιούργησαν την εικόνα του ''άλλου''. Ουσιαστικά αυτός ο κόσμος αντιμετωπίζεται εχθρικά από την πρώτη στιγμή που έκανε την πλατεία στέκι του απλά και μόνο λόγω εμφάνισης ή/και κοινωνικής θέσης και η αυτονόητη συγκρότηση συλλογικοποιήσεων – οι παρέες μεταναστών - σαν δημιουργία εκκολαπτόμενων μαφιών. Δυστυχώς αυτό ακριβώς αποκωδικοποιήται σαν ρατσιστικό υπόβαθρο. Και αυτός ο ηθικά απονομιμοποιημένος κοινωνικός αυτοματισμός επανεφευρίσκεται στα εξάρχεια και δημιουργεί το υπόβαθρο για τα ''πογκρόμ'' και τα πογκρόμ. Προς επιβεβαίωση των παραπάνω σκέψεων οι καταλήψεις στέγης των μεταναστών ακόμα και όταν φεύγουν από το μαντρί της, δικής τους και όχι μόνο, ιεραρχίας, όπως στις περιπτώσεις της αραχώβης και των κτιρίων της τζαβέλα, αντιμετωπίζονται σαν εξ'ορισμού ύποπτες και όταν εκκενώνονται δεν τις στηρίζει σχεδόν κανείς και πάντως σίγουρα όχι οι οργανωμένες κινηματικές δυνάμεις. Τραγική ειρωνία ότι σε τζαβέλλα και αραχώβης, οι οποίες κατέγραψαν περισσότερες από εκατόν εβδομήντα προσαγωγές, οι μπάτσοι δεν βρήκαν απολύτως τίποτα.

5. κοινωνικό έγκλημα

Στις αστυνομικές σχολές, στα πρώτα μαθήματα, αν όχι στο πρώτο, μπορεί κάποιος να διδαχτεί το εξής αξίωμα: η καταστολή δεν αποτελεί λύση κανενός προβλήματος, αν δεν λυθούν οι αιτίες που το γεννάνε. Στην δική μας υπόθεση, η αιτία που οδηγεί ανθρώπους στο ''έγκλημα'' είναι η προφανής: αυτός ο κόσμος είναι φτωχός. Όσες φορές και να του ανοίξει κάποιος το κεφάλι, αν δεν λυθεί αυτό το ζήτημα πάλι χόρτο θα σπρώχνει, στην καλύτερη περίπτωση, ενώ είναι δεδομένο ότι θα διεκδικήσει την επιβίωση του. Αυτή τη στιγμή στα εξάρχεια μένουν χίλιοι και πλέον μετανάστες που δεν θα φύγουν από την περιοχή, κάποιοι εκ των οποίων γιατί δεν μπορούνε καν λόγω χαρτιών, και οι οποίοι στο σύνολο τους δεν έχουν καμία προοπτική ένταξης στην ''νόμιμη'' καπιταλιστική μηχανή. Και προφανώς εντάσσονται στην παράνομη οικονομία. Ποιος είναι ο ρόλος του κινήματος απέναντι σε αυτό το ανθρώπινο πλεόνασμα;

+1. οι κανίβαλλοι

Για την όλη κατάσταση υπάρχει ευθύνες και σίγουρα δεν είναι για όλους ίδιες. Τα υποκείμενα που επεδίωξαν τον συνωστισμό χιλίων και πλέον ανθρώπων στα εξάρχεια, είναι οι ίδιοι άνθρωποι που εκδίωξαν αλληλέγγυους με την αιτιολόγηση ότι απαγορεύεται η πολιτικοποίηση των μεταναστών στις καταλήψεις στέγης. Οι ίδιοι δημιούργησαν την δυστοπική κατάσταση της αραχώβης, όπου έστελναν όσους άντρες χωρίς οικογένεια περίσσευαν και οι ίδιοι την κατέστηλαν, από κοινού με ανθρώπους του κράτους, με το πιο ρατσιστικό κίνητρο. Οι ίδιοι απαγόρευσαν στους μετανάστες να πουλάνε κοτόπουλα ή φαλάφελ στην πλατεία επειδή χαλάνε τη δουλειά των μαγαζιών στα οποία πουλάνε προστασία, οι ίδιοι έδειραν τους τσιγαράδες και οι ίδιοι σήμερα χτυπάνε όσους κατέφυγαν στο εμπόριο χόρτου. Είναι αυτοί που στα σκηνικά της πλατείας απλά χτυπάνε ανθρώπους ιεραρχικά κατώτερους από αυτούς. Είναι οι ίδιοι που έχουν πάρει εργολαβία την διαχείριση του μεταναστευτικού στα εξάρχεια. Και αυτά τα υποκείμενα ξεπλένονται σήμερα, παίζοντας το ρόλο του μπάτσου, έστω και βρώμικου, δίπλα σε όσους δρουν με άλλα περιεχόμενα. Αυτό το καρκίνωμα, που δρα στο όνομα της αντι-εξουσίας, είναι που πρώτο θα έπρεπε να ξεριζωθεί από τα εξάρχεια - από τους άλλους πολιτοφύλακες, από τους αναρχικούς, από κομμουνιστές, από μετανάστες που έχουν βιώσει τη συμμορίτικη βια, από όλους. Μέχρι να γίνει αυτό, η στάση όλων μας, είναι τουλάχιστον υποκριτική.

+2. και μια ερώτηση

Είμαστε τόσο σίγουροι ότι η ναρκοπιάτσα στα εξάρχεια έχει συγκρότηση πυραμίδας, αφεντικά, μεσαίους και κατώτερους, στρατιωτική πειθαρχία, χέρια και άλλα τέτοια; αν ναι σε ποιό βαθμό είναι μέλος αυτής της δομής τα υποκείμενα της πλατείας; αν απλά υπάρχει μια αποθήκη με χόρτο στην οποία πηγαίνουν κάθε μέρα για να ψωνίσουν χοντρική, προκειμένου να πουλήσουν λιανική στη συνέχεια, αυτό τους καθιστά μέλη μαφιόζικης οργάνωσης;

O σχολιασμός έχει απενεργοποιηθεί.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License