Σε επείγοντες καιρούς τίποτα δεν μένει το ίδιο

Όσο η δυστοπία τους επελαύνει σε συνθήκες πρωτόγνωρης οικονομικής κατάρρευσης τόσο η ανάγκη να ενωθούμε για να την αντιμετωπίσουμε γίνεται μεγαλύτερη. Η πανδημία είναι πραγματική και το πως θα βγούμε από αυτή είναι εξαιρετικά κρίσιμο για το μέλλον. Εκτός λοιπόν από την αυτονόητη προστασία των ευπαθών ομάδων που είναι τώρα πρωτεύουσα και επιβεβλημένη, χρειάζεται να αναλύσουμε νηφάλια τι είναι αυτό που καταρρέει τι είναι αυτό που θέλουν να φέρουν και τι θέλουμε εμείς. Η αντίθεση δεν θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερη. Η μάχη θα είναι τοπική και παγκόσμια και η έκβαση της θα καθορίσει την μορφή της κοινωνίας για τις επόμενες δεκαετίες.

Παγκόσμια οπτική

Είναι πλέον κοινότοπο να γράφουμε ότι ζούμε σε μια κατάσταση που είναι πρωτόγνωρη από όλες τις πλευρές. Μια πανδημία έχει οδηγήσει την πλειοψηφία του πλανήτη να ζει σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης σε μια εποχή παγκοσμιοποιημένων μέσων παραγωγής και επικοινωνίας. Δεν υπάρχει κανένα ιστορικό προηγούμενο για να μας διαφωτίσει.

Η πανδημία της ισπανικής γρίπης του 1918 είναι ότι πιο κοντινό έχουμε αλλά οι διαφορές με το σήμερα είναι πιο πολλές από τα κοινά.

Η πρώτη διαφορά είναι ο αντίκτυπος της πανδημίας στην παγκόσμια καπιταλιστική οικονομία. Το μέγεθος της οικονομικής κατάρρευσης δεν έχει προηγούμενο. Ολόκληροι κλάδοι όπως ο τουριστικός διαλύονται. Εκατομμύρια επιχειρήσεις χρεοκοπούν.

Μιλάμε για ένα μέγκα κραχ που δεν έχει όμοιο του με κανένα άλλο και το οποίο είναι πολύ χειρότερο και από αυτό του 1929 και από αυτό του 2008. Μάλιστα αυτό το μέγκα κραχ έρχεται σε μια εποχή που το χρέος και το ιδιωτικό και το επιχειρηματικό και το κρατικό είναι σε επίπεδα ρεκόρ λόγω της διαχείρισης του κραχ του 2008.

Ξεκινώ με αυτή την πλευρά όχι μόνο γιατί θα την βρούμε άμεσα μπροστά μας αλλά γιατί είναι αυτή που λιγότερο τονίζεται από τα εγχώρια μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Το χρεοκοπημένο σύστημα τους βρίσκεται μπροστά στην μεγαλύτερη πρόκληση της ιστορίας του. Από την άλλη, τάσεις όπως η τηλε-εργασία και η αυτοματοποίηση επιταχύνονται για να αντιμετωπίσουν τωρινές και μελλοντικές προκλήσεις όπως αυτές της πανδημίας.

Η δεύτερη διαφορά είναι ότι βρισκόμαστε σε μια πολύ πιο επιστημονική και τεχνολογική εποχή από αυτή του 1918.

Γνωρίζουμε καλύτερα τι είναι αυτό που μας χτύπησε και γιατί δημιουργήθηκε. Το 1918 δεν ήξεραν καν ότι η γρίπη ήταν ιός και υπέθεταν ότι ήταν βακτήριο. Τώρα γνωρίζουμε ότι είναι ιός, φυσική μετάλλαξη ενός άλλου κορονοΐού που συντελέστηκε στην εποχή της ανθρωποκεντρικής κλιματικής αλλαγής σε συνθήκες ραγδαίας αστικοποίησης και γενικότερης καταστροφής του περιβάλλοντος μέσα στην σάπια μήτρα της φονικής βιομηχανίας του κρέατος. Οι ιοί στερούμενοι τον ακριβή μηχανισμό αντιγραφής του DNA και έχοντας μόνο RNA έχουν την τάση να μεταλλάσσονται πολύ πιο εύκολα ειδικά όταν αλληλεπιδρούν με μικροβιώματα στοιβαγμένων και ταλαιπωρημένων ζώων όπως αυτά υπάρχουν στις άθλιες εγκαταστάσεις της βιομηχανίας κρέατος. Το ίδιο είχε γίνει και με τον πρώτο κορονοϊό και με την γρίπη των χοίρων, των πουλερικών κλπ

Η τρίτη διαφορά βρίσκεται στον συνολικότερο κοινωνικό αντίκτυπο και στην σχέση πολιτικής εξουσίας με τον ευρύτερο πληθυσμό.

Το απολυταρχικό κράτος της Κίνας αντιμετώπισε τον ιό προχωρώντας σε πρωτοφανή μέτρα ελέγχου του πληθυσμού και βάζοντας σε καραντίνα ολόκληρες πόλεις. Το ίδιο κάνουν τώρα και οι φθαρμένες κοινοβουλευτικές δημοκρατίες της δύσης. Οι συνέπειες είναι ακόμη απρόβλεπτες. Όταν ο φωτισμένος κεντρώος Εβραίος ιστορικός Γιουβάλ Χαράρι μας γράφει ότι "τα προσωρινά μέτρα έχουν την κακή συνήθεια να διαρκούν περισσότερο από τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης" έχουμε υποχρέωση να τον πάρουμε στα σοβαρά. Ο κορονοϊός χτύπησε σε μια εποχή που ο καπιταλισμός της επιτήρησης βρισκόταν σε αλματώδη άνοδο και τα κράτη της δύσης βασίζονταν όλο και περισσότερο στους κατασταλτικούς μηχανισμούς τους για να διαχειριστούν τις κρίσεις και τα αδιέξοδα τους. Ο πειρασμός τους να μετατρέψουν το έκτακτο σε προσωρινό ειδικά με την οικονομική κατάρρευση του συστήματος σε πλήρη εξέλιξη, θα είναι τεράστιος.

Η τέταρτη και ίσως πιο θετική διαφορά βρίσκεται στον ιδεολογικό αντίκτυπο. Τα ιδεολογήματα του νεοφιλελευθερισμού για την ανωτερότητα των απρόσωπων αγορών να διαχειρίζονται καθολικά προβλήματα γελοιοποιούνται. Η ανάγκη για επαρκή δωρεάν συστήματα υγείας γίνεται καθολική ιδιαίτερα για χώρες όπως οι ΗΠΑ που δεν έχουν κανένα τέτοιο.

Επιπλέον οι αξίες της αλληλεγγύης και της κοινωνικής ευθύνης αναβαπτίζονται ενώ τα παραληρήματα της Ayn Rand για την ανωτερότητα του ανταγωνιστικού ατομικισμού καταβαραθρώνονται. Η πανδημία αποκάλυψε επίσης πέρα από κάθε αμφιβολία την αναντικατάστατη σημασία της εργασίας των κακοπληρωμένων εργαζόμενων (αποθηκάριοι, εργάτες εργοστασίων, υπάλληλοι σουπερμάρκετ, γιατροί, νοσηλευτές, μεταφορείς κλπ) σε σχέση με την αφόρητα καλοπληρωμένη κάποιων άλλων (διευθυντές, μάνατζερς, τραπεζίτες, χρηματιστές κλπ)

Αποκάλυψε δηλαδή ποιοί είναι οι κοινωνικά αναγκαίοι και ποια είναι τα κοινωνικά παράσιτα.

Η πέμπτη αξιοσημείωτη διαφορά βρίσκεται στον πολιτισμικό αντίκτυπο. Τα δύο όπια του λαού, ο εμπορικός αθλητισμός του θεάματος και η οργανωμένη πατριαρχική θρησκεία, υποχρεώθηκαν να διακόψουν την λειτουργία τους δίνοντας μια ανάσα στον κόσμο να ζήσει χωρίς την πνιγερή και αποχαυνωτική επιρροή τους.  

Στην διάρκεια λοιπόν αυτής της πανδημίας οι πλέον αντιθετικές και αντιφατικές τάσεις βρίσκονται σε κίνηση και σε σύγκρουση και η γενική κατάσταση είναι πιο ρευστή από ποτέ. Ο ιστορικός χρόνος συμπυκνώνεται και κάθε μέρα φέρνει γεγονότα που άλλοτε ήθελαν ένα χρόνο.

Εθνική οπτική

Η παγκόσμια κατάσταση εξειδικεύεται διαφορετικά σε κάθε χώρα ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες και τις ιδιομορφίες της και ήρθε η ώρα να εξετάσουμε τι φέρνει αυτή η πανδημία στην Ελλάδα.

Η πανδημία χτύπησε την Ελλάδα την χειρότερη στιγμή έχοντας την χειρότερη δυνατή κυβέρνηση. Την χτύπησε την στιγμή που το ελληνικό κράτος είχε εξαπολύσει μια ανοιχτά φασιστική επίθεση στους πρόσφυγες που είχαν συγκεντρωθεί στα σύνορα για να πάνε σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με δολοφονίες, απαγωγές, βασανιστήρια χτίσιμο μυστικών κλειστών στρατοπέδων συγκέντρωσης και σφράγισμα της υπηρεσίας ασύλου, συνεργαζόμενο με ντόπιους και Ευρωπαίους ναζί που έκαιγαν χώρους αλληλεγγύης. Μια επίθεση που έγινε με την αισχρή κάλυψη του ΣΥΡΙΖΑ και την ενθουσιώδη υποστήριξη των συστημικών ΜΜΕ που οργουελιανά παρουσίαζε τα θύματα της σαν επικίνδυνους εισβολείς που απειλούν την ακεραιότητα της χώρας. 

Εκτός από κάποιες γενναίες αντιδράσεις αναρχικών και αριστερών η επίθεση είχε την πλειοψηφική συναίνεση του πληθυσμού που είχε καταπιεί αμάσητο το παραμύθι της δαιμονοποίησης προσφύγων και μεταναστών που δεν ήθελαν καν να μείνουν στην Ελλάδα.

Η επίθεση ενορχυστρώθηκε από μια διεφθαρμένη ακροδεξιά νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση που είχε αναγάγει την αστυνομοκρατία ως κομβικό σημείο της πολιτικής της, διορίζοντας από την πίσω πόρτα χιλιάδες νέους μπάτσους και φτιάχνοντας νέα αστυνομικά σώματα για να εισβάλει σε σχολές, αυτοοργανωμένους χώρους μέχρι κινηματογράφους και κέντρα διασκέδασης ενώ παράλληλα ακύρωνε προσλήψεις γιατρών και προωθούσε τους κερδοσκόπους της ιδιωτικής υγείας. Μία κυβέρνηση που υποστηριζόταν από την ολοκληρωτική ομοφωνία διαπλεκόμενων ΜΜΕ τα οποία είχαν ανακτήσει μέρος της απήχησης τους στα χρόνια της σχετικής κινηματικής νηνεμίας.

Μοιραία, μια τέτοια κυβέρνηση θα παγιώσει και θα ενισχύσει την αστυνομοκρατία μέσα στο παγκόσμιο κλίμα έκτακτης ανάγκης ιδιαίτερα απέναντι σε πρόσφυγες και λοιπούς καταφρονεμένους αλλά και σε αναρχικούς και λοιπούς ακτιβιστές, δίνοντας προτεραιότητα στην επικοινωνιακή διαχείριση και όχι στην ουσιαστική αντιμετώπιση.

Θα βάζει μπροστά τον γλυκομίλητο Τσιόδρα για να εκλογικεύει εγκληματικές επιλογές όπως η απουσία δειγματοληπτικών τεστ και μόνιμης ενίσχυσης της δημόσιας υγείας, θα χρησιμοποιεί πολεμικές ορολογίες και μεταφορές για να αποσιωπεί την φρίκη που γίνεται στον ιδιωτικό τομέα και τις μαζικές αυθαιρεσίες των αφεντικών (όπου εργαζόμενοι υποχρεώνονται να υπογράψουν ότι δουλεύουν με την συναίνεση τους και η εργοδοσία δεν έχει καμία ευθύνη αν κολλήσουν τον ιό ή να δέχονται άδεια άνευ αποδοχών για να μην παρουσιαστούν ως άνεργοι), θα αποθεώνεται από πουλημένους δημοσιογράφους της συμφοράς που έχουν μπερδέψει την δημοσιογραφία με την φτηνή συναισθηματική προπαγάνδα, ελπίζοντας στην αντανακλαστική κοινωνική συσπείρωση που φέρνει ο γενικευμένος φόβος και αβεβαιότητα.

Δυστυχώς για αυτούς και ευτυχώς για εμάς είναι σχεδόν βέβαιο ότι ο σχεδιασμός τους θα καταρρεύσει. Και αυτό για δύο βασικούς λόγους.

Πρώτο και βασικότερο, το χάσμα μεταξύ προπαγάνδας και πραγματικότητας γίνεται κάθε μέρα όλο και μεγαλύτερο. Τόσο όσον αφορά τον έλεγχο της επιδημίας (όπου σε μία περίοδο που η ρητή εντολή του Παγκόσμιου οργανισμού υγείας είναι να γίνονται τεστ, τεστ, τεστ σαν τον βασικό τρόπο αντιμετώπισης της, αυτοί χρησιμοποιούν τα πιο γελοία επιχειρήματα για το αντίθετο), όσο και σημαντικότερο για τις καταστροφικές συνέπειες που θα έχει η καραντίνα στην οικονομία ειδικά σε μια οικονομία που έχει αυτό το χρέος και αυτή την εικόνα μετά από τόσα χρόνια μνημονίων.

Δεύτερον γιατί ιδεολογικά έχουν ξεγυμνωθεί και είναι υποχρεωμένοι να υιοθετούν ένα πολιτικό λόγο που βαθιά μέσα τους αποστρέφονται. Αναγκάστηκαν και μετά από εγκληματική καθυστέρηση να βάλουν στη θέση της την εκκλησία, μιλάνε για αξίες που μέχρι πρόσφατα κορόιδευαν όπως της αλληλεγγύης και της κοινωνικής ευθύνης και είναι αναγκασμένοι να τονίζουν την σημασία του εθνικού συστήματος υγείας ενώ σχεδίαζαν το μαρασμό και την ιδιωτικοποίηση του.

Κι όσο το χάσμα προπαγάνδας και πραγματικότητας γίνεται μεγαλύτερο τόσο η πραγματικότητα απειλεί να τους πέσει στο κεφάλι.

Και η πραγματικότητα είναι ότι το κράτος έχει βάλει έναν ολόκληρο πληθυσμό σε υποχρεωτική καραντίνα χωρίς να έχει φροντίσει να καλύψει τον βιοπορισμό του και τις βασικές ανάγκες του. Στην διάρκεια της πανδημίας δεν έχει κάνει καν το στοιχειώδες, να πληρώνει τους λογαριασμούς του κόσμου, ρεύμα, τηλέφωνο, νερό που είναι σε αναγκαστική αργία (κάτι που ήδη έκανε το φτωχό Ελ Σαλβαδόρ με πολύ λιγότερα κρούσματα) και δεν έχει εξασφαλίσει έκτακτο εισόδημα για όλους (που ακόμη και οι Ρεπουμπλικάνοι στις ΗΠΑ προτείνουν). Κι αυτή η πραγματικότητα ακολουθείται από μία άλλη ακόμη χειρότερη.

Ο λόγος που σκληροπυρηνικοί νεοφιλελεύθεροι είναι ακόμη ενάντια σε μέτρα γενικής καραντίνας είναι ακριβώς γιατί ξέρουν τι ολέθρια αποτελέσματα έχει αυτή για την μετέπειτα διαχείριση της οικονομίας τους. Για να επανεκκινηθεί μια καπιταλιστική οικονομία που μπήκε στον πάγο χρειάζεται την πιο μεγαλεπήβολη κεϋνσιανή παρέμβαση αλλά και εθνικοποίησεις μεγάλων εταιρειών που έχουν χρεοκοπήσει.

Εδώ η κυβέρνηση δεν αποτολμά καν να ανοίξει αυτή τη συζήτηση και βρίσκεται ακόμη σε άρνηση ακόμη και τώρα που η ευρωπαϊκή γραφειοκρατία είναι υποχρεωμένη να προχωρήσει στην μεγαλύτερη δημοσιονομική χαλάρωση της ιστορίας της.

Ζουν τον εφιάλτη να είναι νεοφιλελεύθεροι με ένα υπερχρεωμένο κράτος σε μια εποχή που απαιτείται η μεγαλύτερη κρατική παρέμβαση στην οικονομία για να σωθεί το σύστημα τους.

Καμία λοιπόν προπαγάνδα και καμιά επικοινωνιακή διαχείριση δεν μπορεί να κρύψει τη δεινή θέση που βρίσκονται. Η μικροαστική τάξη διαλύεται, η ανεργία θα ξεπεράσει τα εφιαλτικά επίπεδα του 2010, το καμάρι τους η τουριστική βιομηχανία το κλαίνε οι ρέγγες. Το σύστημα τους έχει καταρρεύσει πλάι σε γειτονικούς καπιταλισμούς που βιώνουν την ίδια κατάρρευση.

Το μέλλον σε διχάλα.

Ό,τι ήταν σταθερό έχει γίνει ατμός. Ξαφνικά και απότομα οι ιστορικοί ορίζοντες άλλαξαν.Η ανάγκη να προταχθεί από τα κάτω ένα διαφορετικό σύστημα που θα βασίζεται στις αξίες της αλληλεγγύης, της οικολογικής βιωσιμότητας και της αξιοποίησης της τεχνολογίας και του αυτοματισμού προς όφελος μας γίνεται μεγαλύτερη από ποτέ. Η λεγόμενη 4η βιομηχανική επανάσταση που συνδυάζει τεχνητή νοημοσύνη, αυτοματοποίηση και ρομποτική με ανανεώσιμες μορφές ενέργειας ΜΑΖΙ με κοινωνική αλληλεγγύη και αυτοοργάνωση γίνεται ζητούμενο του αιώνα μας.

Το όραμα ενός πλήρους αυτοματοποιημένου πολυτελούς κομμουνισμού όπως έχει αναλυθεί στο βιβλίο του Aaron Bastani είναι μια δυνατότητα εφικτή, επιθυμητή και αναγκαία.

Η άλλη επιλογή είναι η καπιταλιστική δυστοπία της απόλυτης και μόνιμης επιτήρησης και της εξαθλίωσης των μαζών που δεν είναι καν απαραίτητες για την αναπαραγωγή ενός συστήματος που φετιχοποιεί το χρήμα, η hi-tech αστυνομοκρατία και οι μόνιμες καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης ανάμεσα σε ανταγωνιστικούς εθνικισμούς που θα διαγωνίζονται ποιος θα φτιάξει τα μεγαλύτερα τείχη και ποιος θα έχει τον πιο φονικό μιλιταρισμό.

Για να αποφύγουμε αυτή τη δυστοπία χρειάζεται επειγόντως να παραμερίσουμε πολιτικές και ιδεολογικές μικροδιαφορές που είναι διογκωμένες στο μυαλό μας, να υπερβούμε εγωισμούς που έχουν στο παρελθόν δηλητηριάσει συντροφικές σχέσεις και να αρθούμε στο ύψος των πρωτοφανών περιστάσεων.

Αυτά που ενώνουν τον κόσμο του κινήματος είναι πολύ περισσότερα από αυτά που τον χωρίζουν και ο σημερινός θανάσιμος κίνδυνος απαιτεί από μας να καλλιεργήσουμε την ενότητα μας.Όλες οι οριζόντιες προσπάθειες αντίστασης και αυτοοργάνωσης πρέπει να συνδεθούν και να συντονιστούν μαζί με όλες τις καινούργιες που θα έρθουν. Σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο.

Οι τεράστιες εξεγέρσεις που έρχονται θα απελευθερώσουν όλη την συσσωρευμένη και εγκλωβισμένη ενέργεια και θα είναι πιο φιλόδοξες από ποτέ τόσο σε αυτά που θα καταστρέψουν όσο και σε αυτά που θα δημιουργήσουν.

Η απάνθρωπη κοινωνία του χρήματος αργοπεθαίνει σε καραντίνα. Μια νέα ανθρώπινη κυοφορείται στην μήτρα της ετοιμοθάνατης.

Σε επείγοντες καιρούς τίποτα δεν μένει το ίδιο

Προτεινόμενη βιβλιογραφία αντίδοτο στην μαυρίλα της δυστοπίας τους. (Δεν γνωρίζω ποια είναι μεταφρασμένα στα Ελληνικά και ελπίζω αυτά που δεν είναι να μεταφραστούν γρήγορα)

1 Fully Automated Luxury Communism του Aaron Bastani (Αναλύει πως η σημερινή τεχνολογία και γνώση θα μπορούσε να φέρει ένα οικολογικό σύστημα αφθονίας χωρίς χρήμα, εκμετάλλευση και εξουσία)

2 The Age of Surveillance Capitalism της Shoshana Zuboff ( Δείχνει πως ο σημερινός καπιταλισμός βασίζεται στην καταγραφή και στην επιτήρηση για να εξάγει κέρδη και να ελέγχει τις συμπεριφορές των υπηκόων του)

3 The Patterning Instinct του Jeremy Lent (Υπέροχη σύνθεση ιστορίας, κοινωνιολογίας και νευροεπιστήμης που εξηγεί γιατί φτάσαμε εδώ και πως μπορούμε να φέρουμε μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση και εξουσία. Για μένα καλύτερο βιβλίο από τα αντίστοιχα του Jared Diamond)

4 The Pandemic Century του Mark Honigsbaum (Αποκαλυπτικό για την σχέση μεταξύ νέων ιών και ασθενειών και τις ανθρώπινες παρεμβάσεις στο οικοσύστημα μέσω πολέμων, εκβιομηχάνισης και ραγδαίας αστικοποίησης)

5 Terror and Civilization της Shadia Drury (Ξεσκεπάζει τον ρόλο του χριστιανισμού και των ιερών του κειμένων στην δημιουργία απάνθρωπων κοινωνιών)Τα βιβλία μπορείτε να βρείτε στο b-ok2.org που ακόμη δεν έχουν καταφέρει να κόψουν την πρόσβαση οι ντόπιοι μαφιόζοι του copyright.

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License