Αναρχικός πολιτικός αγώνας στα χρόνια της πανδημίας

Ο αναρχικός πολιτικός αγώνας δεν αναστέλλεται, δεν περιορίζεται, δεν μπαίνει σε καραντίνα από κανένα κράτος! Οι αναρχικές αρχές και αξίες της ελευθερίας, της ισότητας, της αυτονομίας, της αλληλεγγύης και της αλληλοβοήθειας, δεν αναστέλλονται, δεν περιορίζονται, δεν μπαίνουν σε καραντίνα από κανένα κράτος! Συνεχίζουμε τον αναρχικό πολιτικό αγώνα για τη δημιουργία μίας, δύο, πέντε, δέκα, εκατό, χιλιάδων αυτόνομων, αυταρκών, συνομοσπονδισμένων ελευθεριακών κοινοτήτων (κομμουνών) παντού, μέχρι την ολική ανατροπή του καπιταλισμού και τη δημιουργία μιας άλλης κοινωνίας, μίας κοινωνίας ελευθερίας, ισότητας, αλληλεγγύης και αυτονομίας!

Τοποθετούμαι στο ιδεολογικό ρεύμα του κοινωνικού αναρχισμού, δεν εκπροσωπώ καμία συλλογικότητα και το ακόλουθο κείμενο εκφράζει αποκλειστικά και μόνο τον εαυτό μου.

Με το ξέσπασμα της παγκόσμιας πανδημίας της νόσου του κορωνοϊού (COVID-19), της μεγαλύτερης στα πλαίσια του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού του 21ου αιώνα, ζούμε πρωτόγνωρες καταστάσεις και γεγονότα. Εύλογα προκύπτει το ερώτημα για το ποιά πρέπει να είναι η στάση των αναρχικών/ελευθεριακών ανθρώπων, μέσα σ’ αυτόν τον ορυμαγδό των γεγονότων, τόσο κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όσο και μετά τη λήξη της, όταν αυτή έρθει.

-Πανδημία της νόσου του κορωνοϊού 2019-20 (COVID-19)

Η πανδημία της νόσου του κορωνοϊού 2019-20 (COVID-19), που προκλήθηκε από τον ιό SARS-CoV-2, ξέσπασε το Δεκέμβρη του 2019 και αναγνωρίστηκε πρώτη φορά στην Κίνα, στην πόλη Ουχάν, πρωτεύουσα της επαρχίας Χουπέι. Εν συνεχεία εξαπλώθηκε σε πολλές χώρες σε όλον τον πλανήτη, οδηγώντας τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας στο να κηρύξει πανδημία στις 11/3/2020.

Το αν ισχύει η επικρατούσα άποψη ότι ο ιός μεταπήδησε στους ανθρώπους από ζώα όπως οι παγκολίνοι και οι νυχτερίδες, ή αν ισχύει το συνομωσιολογικό σενάριο ότι ο ιός είναι εργαστηριακό δημιούργημα, στην πραγματικότητα μικρή σημασία έχει, όπως θα εξηγήσω παρακάτω. Όλα τα δεδομένα μέχρι τώρα δείχνουν ότι ο ιός αυτός ξέφυγε από κάθε έλεγχο, προκαλώντας παγκόσμια πανδημία με χιλιάδες θανάτους και απρόβλεπτες κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές συνέπειες.

-Αίτια της πανδημίας του κορωνοϊού

Απ’ όπου και να πιάσει κανείς το θέμα, όπως και να το δει, μια είναι τελικά η βασική αιτία για το ξέσπασμα της πανδημίας: ο καπιταλισμός.

Είτε ο κορωνοϊός μεταπήδησε στον άνθρωπο από τα ζώα, είτε είναι εργαστηριακό δημιούργημα, και στις δύο περιπτώσεις ο καπιταλισμός είναι ο κοινός παρανομαστής. Στην πρώτη περίπτωση, που είναι και η επικρατέστερη, η καταστροφή των οικοσυστημάτων που ζουν τα ζώα, μέσω κυρίως της συνεχούς αποψίλωσης των παρθένων δασών, σε συνδυασμό με τη στυγνή και ανήθικη εκμετάλλευση τους από τη γεωργική και κτηνοτροφική βιομηχανία μαζικής παραγωγής τροφίμων, με αποκλειστικό σκοπό το κέρδος όπως επιβάλλει ο καπιταλισμός, δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν τη μεταπήδηση ιών από τα ζώα στους ανθρώπους[1]. Αλλά και στη δεύτερη περίπτωση, η δημιουργία επικίνδυνων εργαστηριακών ιών με σκοπό την αποκόμιση τεράστιων κερδών, τόσο από την πώλησή τους ως βιολογικά όπλα, όσο και από τη δημιουργία και την πώληση των αντίστοιχων εμβολίων ή αντιδότων, εντάσσεται πλήρως στα πλαίσια του ανήθικου τρόπου λειτουργίας του καπιταλιστικού συστήματος.

Την ίδια στιγμή, εκατομμύρια άνθρωποι στοιβάζονται ο ένας πάνω στον άλλο στις υπερμεγέθεις καπιταλιστικές μεγαλουπόλεις, εκατομμύρια άνθρωποι είναι υποχρεωμένοι να στοιβάζονται στα μέσα μαζικής μεταφοράς, ώστε να μεταβαίνουν στην εργασία τους και να συνεχίζεται απρόσκοπτα η μεγιστοποίηση των κερδών των αφεντικών, ανεξαρτήτως των όποιων έκτακτων υγειονομικών συνθηκών, εκατομμύρια άνθρωποι μετακινούνται ως εμπόρευμα (τουριστικό, εργατικό κ.ο.κ.) από τη μια άκρη του πλανήτη στην άλλη, στα πλαίσια του ελεύθερου παγκοσμιοποιημένου εμπορίου, εκατομμύρια άνθρωποι ζουν υπό άθλιες συνθήκες φτώχειας, έχοντας ελάχιστη ή καθόλου πρόσβαση σε βασικά αγαθά όπως καθαρό νερό[2] και τροφή, εκατομμύρια άνθρωποι απολαμβάνουν ελάχιστη ή καθόλου ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Όλα τα παραπάνω δεδομένα, ευνοούν τη διάδοση των κάθε είδους παθογόνων οργανισμών και το ξέσπασμα επιδημιών και πανδημιών και είναι στο σύνολό τους άρρηκτα συνδεδεμένα με τη λειτουργία του καπιταλιστικού συστήματος.

Αδιαμφισβήτητα λοιπόν ο καπιταλισμός είναι η αιτία του ξεσπάσματος της πανδημίας του κορωνοϊού, μιας πανδημίας με ολέθριες συνέπειες και βαρύ τίμημα σε ανθρώπινες ζωές, η οποία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη…

-Αρνητικές συνέπειες της πανδημίας του κορωνοϊού

Σε ένα πράγμα συμφωνούν όλες οι αναλύσεις που αφορούν στο θέμα των συνεπειών της πανδημίας του κορωνοϊού. Επιστροφή στην πρότερη κατάσταση δεν υπάρχει. Μια νέα πραγματικότητα ξημερώνει και το αν θα είναι χειρότερη (όπως η πλειοψηφία των αναλύσεων υποστηρίζει) ή καλύτερη, θα εξαρτηθεί τελικά από όλες και όλους εμάς, από τους λαούς και τον τρόπο που θα αντιδράσουν απέναντι στα νέα δεδομένα και στις νέες συνθήκες που αδιαμφισβήτητα θα επιχειρήσουν να επιβάλλουν οι πάσης φύσεως εξουσιαστές.

Ξεκινώντας με τις αρνητικές συνέπειες της πανδημίας, πρώτη προφανής τραγική συνέπεια είναι η απώλεια χιλιάδων ανθρώπινων ζωών. Για την αναρχική θεώρηση καμία ανθρώπινη ζωή δε θεωρείται μικρότερης αξίας. Η προστασία των κάθε λογής αδυνάμων, άρα και αυτών που συγκαταλέγονται στις ευπαθείς ομάδες που κινδυνεύουν περισσότερο να χάσουν τη ζωή τους από τον κορωνοϊό, όπως των ηλικιωμένων, των ανθρώπων με υποκείμενα νοσήματα, των άστεγων, των έγκλειστων προσφύγων, μεταναστών και φυλακισμένων, είναι εκ των βασικότερων αρχών της αναρχικής θεώρησης. Όλες οι αναλύσεις που δικαιολογούν την απώλεια ανθρώπινων ζωών από την πανδημία, υπό το πρίσμα μιας επιχειρηματολογίας περί φυσικής επιλογής, επιβίωσης του ισχυρότερου, χαμηλής παραγωγικότητας κ.ο.κ., όποια προβιά κι αν ενδυθούν, πρέπει να είναι ξεκάθαρο ότι είναι απόλυτα εχθρικές και βρίσκονται απέναντι από τις αρχές και τις αξίες τις οποίες πρεσβεύει ο κοινωνικός αναρχισμός.

Επόμενη προφανής αρνητική συνέπεια της πανδημίας, είναι η περικοπή των πάσης φύσεως θεμελιωδών ανθρώπινων ελευθεριών. Ήδη, στα πλαίσια της προσπάθειας για περιορισμό της διάδοσης του κορωνοϊού, εφαρμόζονται περιοριστικά μέτρα κυκλοφορίας και συναθροίσεων, τα οποία φτάνουν μέχρι την πλήρη απαγόρευση κυκλοφορίας, μέτρο που άρχισε να εφαρμόζεται και εδώ στην Ελλάδα από τις 23/3/2020. Αυτές οι πρώτες, τόσο εκτεταμένες σε παγκόσμια κλίμακα, απόπειρες περιορισμού θεμελιωδών ανθρώπινων ελευθεριών, είναι σίγουρο ότι θα αποτελέσουν τον μπούσουλα για τη μονιμοποίησή τους στις νέες κοινωνικές συνθήκες που θα προκύψουν μετά την πανδημία, μια μονιμοποίηση την οποία θα επιχειρήσουν να επιβάλλουν οι εξουσιαστές με πρόσχημα το κοινό καλό, προκειμένου στην πραγματικότητα να καταστείλουν μελλοντικά μαζικά αντικαθεστωτικά κινήματα, εξεγέρσεις και επαναστάσεις, όπως αυτές που σε λάμβαναν χώρα σε πολλά μέρη της γης πριν το ξέσπασμα της πανδημίας (Χιλή, Γαλλία, Ιράκ κ.α.).

Στα πλαίσια της απόπειρας μαζικού ελέγχου του πληθυσμού, θα ενταχθεί και το όλο και μεγαλύτερο φακέλωμα των ανθρώπων, τόσο μέσω της σταδιακής κατάργησης των συναλλαγών με μετρητά και τελικά της ολικής αντικατάστασής τους από συναλλαγές με πλαστικό χρήμα, όσο και μέσω της όλο και πιο εκτεταμένης χρήσης του διαδικτύου για κάθε είδους συναλλαγές και δραστηριότητες (τραπεζικές συναλλαγές, συναλλαγές με το δημόσιο, εργασία, εμπόριο, ψυχαγωγία κ.α.). Παράλληλα το ήδη εφαρμοζόμενο κινέζικο σύστημα ολοκληρωτικής παρακολούθησης, αξιολόγησης και ταξινόμησης των πολιτών με τη χρήση της τεχνολογίας (κάμερες, σκανάρισμα και αναγνώριση προσώπων κ.ο.κ.[3]), αναμένεται σταδιακά να υιοθετηθεί από όλο και περισσότερα κράτη, με πρόσχημα την υποτιθέμενη επιτυχία του ελέγχου της πανδημίας στην Κίνα. Όλα τα προαναφερθέντα σχέδια μαζικού ελέγχου του πληθυσμού, συνδυασμένα και με την προσπάθεια δημιουργίας μιας παγκόσμιας διακυβέρνησης, αποτελούν ένα δυστοπικό σενάριο για το οποίο οι αναρχικοί χρόνια τώρα έχουν κάνει αναλύσεις και έχουν προβλέψει τον ερχομό του.

Παράλληλα υπάρχουν σενάρια παγκόσμιας οικονομικής κατάρρευσης και δημιουργίας συνθηκών λιμού για ακόμα μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της γης (πέραν του ήδη υπάρχοντος), η οποία κατάρρευση συνδέεται αναλογικά με τη χρονική διάρκεια της πανδημίας. Για παράδειγμα η Ελλάδα εμφανίζεται σε πολλά τέτοια σενάρια ως ένα από τα υποψήφια κράτη για ολική οικονομική κατάρρευση, με συνέπεια την εμφάνιση συνθηκών λιμού στον πληθυσμό της, κυρίως λόγω του ότι η ελληνική οικονομία έχει ως κύριο και βασικό πυλώνα της τον τουρισμό, ο οποίος όμως είναι ο τομέας που παγκοσμίως πλήττεται περισσότερο από την παρούσα κρίση και καταρρέει. Την ίδια στιγμή η Ελλάδα δεν παράγει σχεδόν τίποτα και δεν έχει καμία αυτάρκεια σε βασικά αγαθά, τα οποία και σε συντριπτικό ποσοστό εισάγει. Τα παραπάνω σενάρια έρχονται να ενισχύσουν τόσο η εκτόξευση του ποσοστού της ανεργίας λόγω των μαζικών απολύσεων που προβαίνουν πολλοί εργοδότες, όσο και η περαιτέρω μείωση των πενιχρών μισθών.

Στις αρνητικές συνέπειες συμπεριλαμβάνεται και η εντατικοποίηση της εργασίας σε συγκεκριμένους τομείς όπως στα νοσοκομεία, στα σούπερ μάρκετ, στα τηλεφωνικά κέντρα, στο δίκτυο των κατ’ οίκον διανομών κ.α., σε συνδυασμό με την περαιτέρω κατεδάφιση εργασιακών κεκτημένων και δικαιωμάτων (διευρυμένο ωράριο εργασίας, υποχρεωτική εργασία τις Κυριακές κ.α.).

Η θεοποίηση και η αναγωγή του κράτους σε μεγάλο προστάτη και πατερούλη, στο οποίο όλοι οφείλουμε να υπακούμε και να εναποθέτουμε τις ελπίδες σωτηρίας μας, είναι ένα άλλο αρνητικό χαρακτηριστικό της εποχής. Οι πάσης φύσεως κρατιστές, δεξιοί και αριστεροί, βρίσκουν τώρα την ευκαιρία να υπερτονίσουν και να επιβεβαιώσουν την πίστη τους στο παντοδύναμο κράτος, νοηματοδοτώντας το κατά το δοκούν, με βάση τις πολιτικοϊδεολογικές τους καταβολές.

Σε εποχές ακραίας κρίσης όπως αυτή που βιώνουμε, δε λείπουν φυσικά και φαινόμενα παρτακισμού και μαυραγοριτισμού. Η μαζική αγορά και αποθήκευση τεράστιων ποσοτήτων ειδών πρώτης ανάγκης, παράλληλα με την εμφάνιση διάφορων «εμπόρων» που τα πουλάνε σε εξωφρενικές τιμές, είναι χαρακτηριστικά φαινόμενα που παρατηρούνται σε τέτοιες περιόδους.

Τέλος, στις αρνητικές συνέπειες της πανδημίας του κορωνοϊού πρέπει οπωσδήποτε να συμπεριληφθούν και οι επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική υγεία του πληθυσμού. Η κοινωνική αποξένωση λόγω του φόβου μετάδοσης της νόσου και της απώλειας της ζωής των ιδίων ή συντρόφων, συγγενών και φίλων, σε συνδυασμό με την εντεινόμενη οικονομική και εργασιακή ανασφάλεια, δημιουργούν συνθήκες έντονου άγχους και οδηγούν σε ανάπτυξη ψυχικών νόσων, με ταυτόχρονη εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος, καθιστώντας τον πληθυσμό ευάλωτο σε κάθε είδους ασθένειες.

-Θετικές συνέπειες της πανδημίας του κορωνοϊού

Υπάρχουν όμως και θετικές συνέπειες από την πανδημία. Πρώτη προφανής θετική συνέπεια, είναι η κατάρρευση του απατηλού καπιταλιστικού νεοφιλελεύθερου δόγματος περί του άγιου ιδιωτικού τομέα και της αυτορύθμισης της ελεύθερης αγοράς. Αποκαλύπτεται μέρα με τη μέρα όλο και πιο ξεκάθαρα σε όλον τον κόσμο, ότι ο ιδιωτικός τομέας ενδιαφέρεται αποκλειστικά και μόνο για την αύξηση των κερδών του και δε διέπεται από καμία απολύτως ανθρωπιστική ή άλλη ηθική αρχή. Οι τιμές των απαραίτητων ατομικών μέσων προστασίας από τον κορωνοϊό εκτοξεύτηκαν από την πρώτη στιγμή στα ύψη, οδηγώντας στην εμφάνιση φαινομένων αισχροκέρδειας και μαυραγοριτισμού, ενώ την ίδια στιγμή οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες και δομές υγείας, στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, δεν καλύπτουν ούτε τη νοσηλεία, ούτε την εξέταση για τον κορωνοϊό, την οποία εξέταση χρεώνουν από 120€ έως και 400€. Όλα τα παραπάνω οδήγησαν ακόμα και τους ίδιους τους θιασώτες του νεοφιλελευθερισμού στο να χωριστούν σε δύο στρατόπεδα, από τη μια πλευρά σε αυτούς που δηλώνουν κυνικά ότι είναι προτιμότερο να θυσιαστεί ένα μέρος του πληθυσμού -που τυγχάνει να είναι και το πιο αντιπαραγωγικό- στο βωμό της διάσωσης της οικονομίας και του κέρδους, και από την άλλη πλευρά σε αυτούς που δηλώνουν (έστω και προσχηματικά) ότι προέχει η προστασία της ανθρώπινης ζωής και κάποια κοινωνικά αγαθά, όπως αυτό της υγείας, δεν επιτρέπεται να αφήνονται έρμαια στους νόμους της αγοράς.

Αποκαλύπτεται σε όλες και όλους ότι σε περιόδους κρίσης κάποιες κακοπληρωμένες δουλειές, τις οποίες μέχρι σήμερα πολλές και πολλοί υποτιμούσαν και σνόμπαραν, όπως του γιατρού του Ε.Σ.Υ., του νοσηλευτή του Ε.Σ.Υ., του αποθηκάριου, του υπαλλήλου σούπερ μάρκετ, του φορτηγατζή, του διανομέα, του εργάτη καθαριότητας, του τηλεφωνητή κ.α., είναι εξαιρετικά σημαντικές και χρήσιμες για το κοινωνικό σύνολο, σε αντίθεση με τις «δουλειές» των χρυσοπληρωμένων κηφήνων golden boys και C.E.O.’s των τραπεζών, των χρηματιστηριακών εταιρειών κ.α.

Την ίδια στιγμή έρχονται και πάλι στην επιφάνεια οι βασικές αναρχικές αρχές της αλληλεγγύης και της αλληλοβοήθειας. Έστω κι αν τα κίνητρα αυτών που ομνύουν σε αυτές τις αρχές διαφέρουν κατά πολύ μεταξύ τους και σε πολλές περιπτώσεις απέχουν κατά πολύ από το να είναι αγνά, το γεγονός ότι οι θεμελιώδεις αυτές αναρχικές αρχές έρχονται στην επιφάνεια, πιο επίκαιρες από ποτέ, σε τέτοιες περιόδους ακραίας κρίσης, μόνο ως δικαίωση της αναρχικής θεώρησης μπορεί να θεωρηθεί.

Επίσης αδιαμφισβήτητες είναι και οι θετικές συνέπειες της πανδημίας για το περιβάλλον και την οικολογία του πλανήτη, με τον περιορισμό της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της μόλυνσης λόγω του περιορισμού των ανθρώπινων μετακινήσεων[4].

Τέλος, με αφορμή την πανδημία του κορωνοϊού, έρχεται στην επικαιρότητα και η έννοια της κοινότητας. Φράσεις όπως «προστατεύουμε την κοινότητα», «να μη διασπείρουμε τον ιό στην κοινότητα» κ.ο.κ., με αφορμή και την απόπειρα πολλών ανθρώπων να δραπετεύσουν από τα μεγάλα αστικά κέντρα προς τις τοπικές επαρχιακές κοινότητες, ακούγονται καθημερινά. Αυτή η ανάδειξη και η αναγνώριση της αξίας της κοινότητας, αποτελεί άλλη μια δικαίωση της αναρχικής θεώρησης για τη μελλοντική κοινωνία. Για τον κοινωνικό αναρχισμό, το βασικό κύτταρο, ο πυρήνας της μελλοντικής αναρχικής κοινωνίας, μιας κοινωνίας ελευθερίας, ισότητας, αλληλεγγύης και αυτονομίας, είναι ακριβώς η κοινότητα ή η κομμούνα όπως αλλιώς λέγεται (βλ. ελευθεριακός κομμουνισμός – ελευθεριακός κοινοτισμός – κομμουναλισμός κ.ο.κ.).

-Και τώρα τι κάνουμε;

Ένα πράγμα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο: Ο αναρχικός πολιτικός αγώνας δεν αναστέλλεται, δεν περιορίζεται, δεν μπαίνει σε καραντίνα από κανένα κράτος! Οι αναρχικές αρχές και αξίες της ελευθερίας, της ισότητας, της αυτονομίας, της αλληλεγγύης και της αλληλοβοήθειας, δεν αναστέλλονται, δεν περιορίζονται, δεν μπαίνουν σε καραντίνα από κανένα κράτος! Οι αναρχικές/οί δεν αναγνωρίζουμε την αυθεντία και την εξουσία κανενός κράτους! Το κράτος είναι μια συγκεντρωτική, ιεραρχική, εξουσιαστική δομή η οποία εξυπηρετεί μονάχα τα συμφέροντα αυτών που το ελέγχουν, δηλαδή των κάθε λογής εξουσιαστών.

Οι αναρχικές/οί στηρίζουμε τις δημόσιες δομές υγείας και τους εργαζόμενους σε αυτές, ως τις μοναδικές δομές που έχουν απομείνει να υπερασπίζονται το πανανθρώπινο αγαθό της υγείας, όμως δεν υπερασπιζόμαστε, ούτε ονειρευόμαστε κανένα «κράτος πρόνοιας». Οι αναρχικές/οί ονειρευόμαστε και παλεύουμε για τη δημιουργία μιας κοινωνίας πρόνοιας! Δεν εναποθέτουμε τις ελπίδες μας σε κανένα κράτος, δεν εμπιστευόμαστε τις ζωές μας και τις ελευθερίας μας σε κανένα κράτος, δεν παλεύουμε για την επιβίωση κανενός κράτους, παλεύουμε για την επιβίωση όλων των -ανθρώπινων και μη- κατοίκων του πλανήτη!

Ναι αλλά τι κάνουμε εν μέσω μιας πανδημίας που απειλεί τις ζωές μας; Προσαρμοζόμαστε! Αυτή είναι η λέξη κλειδί: Προσαρμογή! Όχι υποταγή! Με δεδομένο ότι δεν έχουμε φτιάξει ακόμα την κοινωνία που ονειρευόμαστε, προσαρμοζόμαστε στα δεδομένα αυτής της κοινωνίας που όλες και όλοι ζούμε. Δε χρειαζόμαστε κανένα κράτος να μας επιβάλλει προσχηματικά την ανάγκη και τους τρόπους να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας και τις ευπαθείς ομάδες. Γνωρίζουμε την αξία της ανθρώπινης ζωής, υπερασπιζόμασταν και προστατεύαμε ανέκαθεν τους αδύναμους αυτού του κόσμου και το ίδιο θα συνεχίσουμε να πράττουμε και σήμερα, προστατεύοντας με κάθε τρόπο όλες και όλους αυτούς για τους οποίους το κράτος προσχηματικά παριστάνει ότι νοιάζεται, στην πραγματικότητα όμως τους ρίχνει στον καιάδα (εργάτες, ηλικιωμένους, άπορους, άστεγους, πρόσφυγες-μετανάστες, φυλακισμένους).

Ακολουθούμε τους βασικούς κανόνες υγιεινής, χρησιμοποιούμε μέσα ατομικής προστασίας και αποφυγής μετάδοσης του ιού, αποφεύγουμε το συγχρωτισμό και τις άσκοπες μετακινήσεις, όχι διότι μας το επιβάλλει το κράτος, αλλά διότι έχουμε το μυαλό, τη γνώση και την ευθυκρισία να υιοθετήσουμε τις όποιες απαραίτητες μεθόδους προστασίας από τον ιό για τον εαυτό μας, τους συνανθρώπους μας και την κοινότητά μας.

Παράλληλα, στήνουμε δίκτυα αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας στις γειτονιές, στους τόπους δουλειάς, οπουδήποτε υπάρχουν άνθρωποι που χρήζουν βοήθειας και συνεχίζουμε ατομικά και συλλογικά (πάντα λαμβάνοντας τις απαραίτητες προφυλάξεις) τον αγώνα μας, είτε μέσω διαδικτύου, είτε στο δρόμο με αφισοκολλήσεις, στένσιλ, γραφή συνθημάτων στους τοίχους, τρικάκια και ό,τι άλλο μέσο βρίσκει πρόσφορο η κάθε συλλογικότητα και η καθεμιά και ο καθένας μας ξεχωριστά.

Κυρίως και πάνω απ’ όλα όμως, δεν αμελούμε να τονίζουμε τη δικαίωση από την ιστορία αλλά και από τα τρέχοντα γεγονότα, της αναρχικής θεώρησης για την ανάγκη πλήρους ανατροπής του καπιταλιστικού συστήματος και της δημιουργίας μιας άλλης κοινωνίας. Η απάντηση στο αγωνιώδες ερώτημα που τίθεται πιο επιτακτικά από ποτέ, για το τι κάνουμε τώρα που τα πάντα γύρω μας μοιάζουν να γκρεμίζονται, είναι μία: Συνεχίζουμε τον αναρχικό πολιτικό αγώνα για τη δημιουργία μίας, δύο, πέντε, δέκα, εκατό, χιλιάδων αυτόνομων, αυταρκών, συνομοσπονδισμένων ελευθεριακών κοινοτήτων (κομμουνών) παντού, μέχρι την ολική ανατροπή του καπιταλισμού και τη δημιουργία μιας άλλης κοινωνίας, μίας κοινωνίας ελευθερίας, ισότητας, αλληλεγγύης και αυτονομίας!

Αρχικά πρέπει να γίνει σε όλες και όλους ξεκάθαρο ότι δε μιλάμε για κάποια καινοφανή θεωρία κόντρα στις πάγιες και διαχρονικές θέσεις της αναρχίας, αλλά ακριβώς το αντίθετο. Μιλάμε δηλαδή για τον πυρήνα της αναρχικής θεώρησης από τότε που πρωτοεμφανίστηκε! Αναφέρει ο Μάρεϊ Μπούκτσιν σχετικά, στο εξαιρετικό κείμενο "Το φάντασμα του αναρχοσυνδικαλισμού", ότι:

[...]Πράγματι, η σημασία της κοινότητας στην παραδοσιακή αναρχική σκέψη δεν έχει λάβει την προσοχή που της αξίζει, πιθανώς λόγω της επιρροής που ο μαρξιστικός οικονομισμός άσκησε στον αναρχισμό και ο ηγεμονικός ρόλος που απέδωσε στο βιομηχανικό προλεταριάτο. Αυτός ο οικονομισμός μπορεί επίσης να έχει υποστηριχθεί από τη σημαντική επιρροή των γραπτών του Προυντόν, τον οποίο πολλοί αναρχικοί αναφέρουν χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους το χρόνο και τις ιστορικές συνθήκες κατά τις οποίες έγραφε.[...]

Αυτό που βρίσκω περισσότερο άξιο να τονιστεί σχετικά με τον Προυντόν είναι η εξαιρετικά κοινοτιστική έννοια της συνομοσπονδίας. Ήταν στα καλύτερά του (διατηρώντας κάποιες επιφυλάξεις) όταν διακήρυττε πως «το ομοσπονδιακό σύστημα είναι το αντίθετο του ιεραρχικού ή του διοικητικού και κυβερνητικού συγκεντρωτισμού», ότι η «ουσία» των ομοσπονδιακών συμβάσεων είναι «να διασφαλίζει πάντα τις περισσότερες εξουσίες για τον πολίτη παρά για το κράτος, αλλά και για τις δημοτικές ή επαρχιακές αρχές παρά για την κεντρική εξουσία», κι ότι «η κεντρική εξουσία» πρέπει «ανεπαίσθητα να υποτάσσεται … στους εκπροσώπους των περιφερειών ή των επαρχιών. Η επαρχιακή εξουσία να υποτάσσεται στους εκπροσώπους των δήμων και η δημοτική αρχή στους κατοίκους του δήμου» (Προυντόν, 1863, σελ. 41, 45, 48).[...]

Επίσης, πριν ο Μιχαήλ Μπακούνιν εμπλακεί σοβαρά με τη Διεθνή Ένωση Εργαζόμενων (IWMA) τη δεκαετία του 1870, στο όραμά του για μια αναρχική κοινωνία έδωσε πολύ μεγάλη έμφαση στην κοινότητα ή το δήμο. Στην Επαναστατική Κατήχηση του 1866 (δεν πρέπει να συγχέεται με αυτή του Nechayev του 1869), ο Μπακούνιν παρατήρησε: "Πρώτον: όλες οι οργανώσεις θα πρέπει να προχωρήσουν ομοσπονδιοποιημένες από τη βάση προς την κορυφή, από την κομμούνα προς τη συντονιστική ένωση της επαρχίας ή της χώρας. Δεύτερον: πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον ένας αυτόνομος ενδιάμεσος φορέας μεταξύ της κομμούνας και της επαρχίας, δηλαδή το τμήμα, η περιφέρεια ή ο νομός. […] Η βασική μονάδα της κάθε πολιτικής οργάνωσης σε κάθε χώρα πρέπει να είναι η πλήρως αυτόνομη κομμούνα, που συγκροτείται από την “πλειοψηφική ψήφο” όλων των ενηλίκων, και των δύο φύλων. […] Η επαρχία δεν πρέπει να είναι τίποτε άλλο παρά μια ελεύθερη ομοσπονδία αυτόνομων κοινοτήτων." (Bakunin, 1866, σελ. 82-83)[...]

Για τον Πιοτρ Κροπότκιν, «η μορφή που η κοινωνική επανάσταση πρέπει να πάρει είναι η ανεξάρτητη κομμούνα» (Κροπότκιν, 1913, σελ. 163). Σχολιάζοντας τις απόψεις του Μπακούνιν, τις οποίες ο Κροπότκιν θεωρούσε περισσότερο κομμουνιστικές παρά κολλεκτιβιστικές στην πραγματικότητα, προσέθεσε πως το ομοσπονδιακό σύστημα και η αυτονομία δεν είναι αρκετά από μόνα τους. Παρόλο που, κριτικά, χαιρέτησε την Παρισινή Κομμούνα του 1871 σαν «μια προσπάθεια η οποία άνοιξε μια νέα εποχή στην ιστορία», αλλού στα γραπτά του, την είδε ως ένα φαινόμενο που χαρακτηρίζεται από κλειστότητα, και στο οποίο η ίδια η κομμούνα, η οποία αποτελούνταν κι από ένα αρκετά μεγάλο αριθμό Ιακωβίνων, ήταν διαχωρισμένη απ’ το λαό. Δεν θα πρέπει απλώς ο «σοσιαλισμός» να γίνει «κομμουνιστικός» με την οικονομική έννοια, τόνισε, αλλά θα πρέπει να υπάρχει και η πολιτική δομή των «αυτοδιαχειριζόμενων» κομμούνων, ή σε σύγχρονη γλώσσα, της «συμμετοχικής δημοκρατίας». «Στη Γαλλία, την Ισπανία, την Αγγλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες», έγραψε με αισιοδοξία, «παρατηρούμε σε αυτές τις χώρες την εμφανή τάση της συγκρότησης σε ομάδες τελείως ανεξάρτητων κομμούνων, πόλεων και χωριών, που θα μπορούσαν να συνδεθούν μέσω της ελεύθερης ομοσπονδίας, έτσι ώστε να ικανοποιήσουν τις αναρίθμητες ανάγκες και την επιτευξη ορισμένων άμεσων στόχων. […] Οι μελλοντικές επαναστάσεις στη Γαλλία και την Ισπανία θα είναι κομμουναλιστικές – όχι συγκεντρωτικές» (Κροπότκιν, 1913, σελ 185-86.).

Τα θεμέλια των οραμάτων (του Προυντόν, του Μπακούνιν και του Κροπότκιν) ήταν βασισμένα στην κομμουναλιστική ηθική – μουτουαλιστική στον Προυντόν, κολλεκτιβιστική στο Μπακούνιν και κομμουνιστική στον Κροπότκιν- που αντιστοιχεί σε μια αίσθηση πολιτικής αρετής και δέσμευσης. Είτε με τη διαδικασία των συμβολαίων, είτε συμπληρωματικός, ο συνομοσπονδισμός είχε στόχο να αποτελέσει μια στέρεη ηθική και μια πηγή κοινοτικής αλληλεγγύης, που υπερέβη τον αστικό εγωτισμό ο οποίος βασίζεται στην ιδιοτέλεια. Ήταν ακριβώς αυτή η ευαισθησία που έδωσε στον αναρχισμό το δικαίωμα να ισχυρίζεται ότι -σε αντίθεση με την έμφαση του Μαρξ στα ταξικά οικονομικά συμφέροντα, και ακριβώς ως «τέτοια συμφέροντα»- ήταν ένας ηθικός σοσιαλισμός και όχι απλώς ένας επιστημονικός σοσιαλισμός: ο ζήλος του Κροπότκιν σε ό,τι αφορά το τελευταίο είναι χαρακτηριστικός (Κροπότκιν, 1905, σελ.. 298).[...]

Ο αγώνας δημιουργίας ελευθεριακών κοινοτήτων επιβάλλεται να κινείται σε τρείς βασικούς αλληλένδετους άξονες: Αγώνας για την πολιτική αυτονομία, την υλική αυτάρκεια και την διάδοση των επαναστατικών ιδεών της κοινότητας. Πολιτική αυτονομία σημαίνει ότι τα μέλη της κοινότητας και μόνο, αποφασίζουν μέσω της συνέλευσής τους για όλα τα τρέχοντα πολιτικά-οικονομικά-κοινωνικά και άλλα θέματά της, χωρίς να υπάρχει καμία εξωκοινοτική πολιτική εξάρτηση και επιρροή. Υλική αυτάρκεια σημαίνει ότι η κοινότητα εξασφαλίζει τα απαραίτητα αγαθά για την επιβίωσή της και ικανοποιεί όλες τις ανάγκες της, βασιζόμενη κατά το μέγιστο δυνατό στις δικές της δυνάμεις, χωρίς να έχει εξωκοινοτική εξάρτηση. Τέλος, διάδοση των επαναστατικών ιδεών σημαίνει ότι η κοινότητα έχει απόλυτη επίγνωση του επαναστατικού της καθήκοντος να διαδώσει τις ιδέες της σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης, έχοντας ως στόχο την πλήρη ρήξη με τον καπιταλισμό και την ολική ανατροπή του, γνωρίζοντας ότι σε κάθε άλλη περίπτωση το όλο εγχείρημα είναι καταδικασμένο να αποτύχει.

Ως νησίδα ορίζουμε οτιδήποτε παρουσιάζει μια ιδιαιτερότητα μέσα σε ένα ευρύτερο ομοιογενές περιβάλλον. Υπό αυτήν την έννοια κάθε εγχείρημα με ελευθεριακά χαρακτηριστικά που αναπτύσσεται εντός του καπιταλιστικού περιβάλλοντος αποτελεί μια ελευθεριακή νησίδα. Νησίδες λοιπόν είναι και οι καταλήψεις στέγης και οι αυτοοργανωμένες δομές αλληλεγγύης και τα εργοστάσια υπό εργατική αυτοδιαχείριση και οι όποιες μεμονωμένες αυτόνομες κοινότητες κ.ο.κ. Ισχυρίζομαι ότι όλες αυτές οι νησίδες αν δε συνδεθούν η μία με την άλλη, αν δε λειτουργήσουν συμπληρωματικά η μία ως προς την άλλη, αν δε διευρυνθούν, αν δεν επεκταθούν, αν δεν έχουν ως τελικό στόχο τους την πλήρη ρήξη με τον καπιταλισμό και την ολική ανατροπή του, είναι καταδικασμένες να αποτύχουν. Ισχυρίζομαι ότι ο συνδετικός κρίκος όλων αυτών των ελευθεριακών νησίδων δεν μπορεί να είναι άλλος από τον αγώνα για τη δημιουργία αυτόνομων, αυταρκών, αυτοοργανομένων, συνομοσπονδισμένων κοινοτήτων, των ελευθεριακών κομμούνων, που θα καταργήσουν τα κράτη, θα ανατρέψουν τον καπιταλισμό και θα οδηγήσουν στην αναρχική-κομμουνιστική κοινωνία.

Αν οι καταλήψεις στέγης δε συνδεθούν άρρηκτα με τους κατοίκους της περιοχής και με τις ανάγκες της τοπικής κοινότητας που αυτές δρουν, τότε είναι καταδικασμένες να αποτελούν ακίνδυνα ελευθεριακά εργαστήρια αυτοδιαχείρισης ενός κτηρίου και ξενώνες φιλοξενίας, να οδηγούνται στην αυτοαναφορικότητα και αργά ή γρήγορα είτε να σβήνουν, είτε να καταστέλλονται εύκολα από το κράτος. Αν οι αυτοοργανωμένες δομές αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας δε συνδεθούν άρρηκτα με τους κατοίκους της περιοχής και με τις ανάγκες της τοπικής κοινότητας που αυτές αναπτύσσονται, έχοντας ως στόχο τους την εξασφάλιση της κοινοτικής αυτάρκειας και την πλήρη ρήξη τους με το καπιταλιστικό εποικοδόμημα, τότε είναι καταδικασμένες να καταλήξουν σε μορφές φιλανθρωπίας που λειτουργούν επικουρικά στο κράτος, εντός των πλαισίων του καπιταλιστικού συστήματος, οδηγώντας στην πλήρη αφομοίωσή τους. Αν τα εργοστάσια που λειτουργούν υπό εργατικό έλεγχο δε συνδεθούν άρρηκτα με τους κατοίκους της περιοχής και με τις ανάγκες της τοπικής κοινότητας που αυτά λειτουργούν, αν δε διακόψουν πλήρως τις καπιταλιστικές σχέσεις στο σύνολο της παραγωγικής τους διαδικασίας, έχοντας ως αποκλειστικό σκοπό λειτουργίας τους την κάλυψη των αναγκών της τοπικής κοινότητας, τότε είναι καταδικασμένα να παραμείνουν καπιταλιστικά εργοστάσια υπό εργατικό έλεγχο και σταδιακά είτε να κλείσουν, είτε να αφομοιωθούν πλήρως από το καπιταλιστικό σύστημα. Αν τα όποια ελευθεριακά, αυτονομιστικά, κοινοτιστικά εγχειρήματα δεν επεκταθούν και δεν εξαπλωθούν παντού, αν δε συνδεθούν μεταξύ τους, τότε αργά ή γρήγορα είναι καταδικασμένα να αποτύχουν. Γι' αυτό οι ζαπατίστας, το αυτονομιστικό κίνημα των οποίων είναι το σημαντικότερο του είδους του σήμερα, έχοντας εύστοχα προβλέψει αυτήν την εξέλιξη προχώρησαν στην Έκτη Διακήρυξη της Ζούγκλας Λακαντόνα και στην Άλλη Καμπάνια, έχοντας ως στόχο τους ακριβώς το να διαδώσουν σε όλο τον κόσμο τις επαναστατικές τους ιδέες, ώστε τα αυτονομιστικά εγχειρήματα να επεκταθούν παντού και να συνδεθούν μεταξύ τους.

Κι ας πάμε τώρα στον ισχυρισμό κάποιων ότι όλα τα παραπάνω είναι ουτοπικά και μακρινά και δεν απαντούν στις τρέχουσες ανάγκες των ανθρώπων εδώ και τώρα, στα πλαίσια μάλιστα και της εξελισσόμενης πανδημίας. Εγώ ισχυρίζομαι ακριβώς το αντίθετο! Όλα τα παραπάνω είναι η μοναδική διέξοδος και λύση εδώ και τώρα! Όταν τα ζώα αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα επιβίωσης (έλλειψη τροφής-νερού κ.τ.λ.), η πρώτη ενστικτώδης αντίδρασή τους είναι η μαζική μετακίνηση-μετανάστευσή τους προς αναζήτηση των αναγκαίων συνθηκών για την επιβίωσή τους. Οι άνθρωποι όντας ζώα και αυτοί, κάνουν ενστικτωδώς ακριβώς το ίδιο. Οι μαζικές μετακινήσεις-μεταναστεύσεις ανθρώπινων πληθυσμών προς αναζήτηση των αναγκαίων συνθηκών για την επιβίωσή τους, είναι ένα γεγονός που συμβαίνει αιώνες τώρα μέχρι σήμερα και θα συνέβαινε σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό αυτήν τη στιγμή εν μέσω πανδημίας, αν δεν είχαν ληφθεί τα πρόσφατα περιοριστικά μέτρα κυκλοφορίας ώστε να εμποδιστεί η διάδοση του κορωνοϊού.

Ας μείνουμε όμως στη δική μας περίπτωση εδώ στην Ελλάδα. Η ακραία φτώχεια είναι εδώ και πιθανότατα πολύ σύντομα να πάρει τραγικά μεγαλύτερες διαστάσεις. Χιλιάδες συνάνθρωποί μας, ημεδαποί και αλλοδαποί, αντιμετωπίζουν κατάσταση ακραίας φτώχειας και αδυνατούν να καλύψουν μόνοι τους τις τρείς βασικές ανάγκες για την επιβίωσή τους: τροφή-στέγη-ρουχισμό. Επίσης, σημαντικό κομμάτι του πληθυσμού μπορεί μεν να μην έχει περιέλθει ακόμα σε κατάσταση ακραίας φτώχειας, βλέπει όμως τον κίνδυνο να βρεθεί και αυτό σε αυτήν την κατάσταση ολοένα και να πλησιάζει. Έτσι, ένα μέρος του πληθυσμού ακολούθησε το δρόμο της εσωτερικής μετανάστευσης, μετακινούμενο από τα μεγάλα αστικά κέντρα προς την επαρχία, ασχέτως της εύλογης κριτικής που ασκήθηκε για το γεγονός του κινδύνου διασποράς του κορωνοϊού σε όλη την επικράτεια.

Γιατί όμως κάποιες/οι επιλέγουν να μετακινηθούν από τα αστικά κέντρα προς την επαρχία, πέραν από το φόβο τους να μην προσβληθούν από τον κορωνοϊό; Μα διότι ενστικτωδώς αντιλαμβάνονται πως οι δυνατότητες επιβίωσης σε συνθήκες κρίσης και ακραίας φτώχειας, είναι μεγαλύτερες στην επαρχία, παρά στις μεγαλουπόλεις. Διότι στην επαρχία, ναι μεν το σύστημα υγείας είναι πιο υποβαθμισμένο σε σχέση με τις μεγαλουπόλεις, όμως πιο εύκολα μπορείς να εξασφαλίσεις την τροφή σου, να καλλιεργήσεις το μποστάνι σου, να έχεις τις ελιές σου, το λάδι σου, τις κότες σου με τα αυγά τους κ.ο.κ. Διότι στην επαρχία οι σχέσεις των ανθρώπων είναι πιο άμεσες, πιο ζεστές και μπορούν ευκολότερα να αναπτυχθούν σχέσεις αλληλοβοήθειας και αλληλεγγύης, σε σχέση με τις απάνθρωπες και απρόσωπες μεγαλουπόλεις.

Με άλλα λόγια οι άνθρωποι ενστικτωδώς αντιλαμβάνονται ότι στα νησιά, στα χωριά και στις κάθε είδους επαρχιακές κοινότητες, παρά τη δεδομένη ανεπάρκεια των εκεί δομών υγείας, οι συνθήκες είναι ευνοϊκότερες για την αναζήτηση της αυτάρκειας, της αλληλεγγύης και της αλληλοβοήθειας, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στις αστικές μεγαλουπόλεις. Αυτές ακριβώς τις ιδέες της αυτάρκειας, της αλληλεγγύης και της αλληλοβοήθειας είναι που προάγουν μεταξύ άλλων οι αναρχικές/οί αιώνες τώρα. Όχι απλά λοιπόν οι αναρχικές κοινοτίστικες ιδέες δεν είναι ουτοπικές και μακρινές, αλλά αντιθέτως είναι "φυσικές" και ρεαλιστικές και γι' αυτό εν μέρη πραγματώνονται ήδη εδώ και τώρα.

Όμως πρέπει να είναι σαφές ότι η ενστικτώδης φυσική τάση του ανθρώπου να αναζητεί την κοινοτίστικη αυτάρκεια και αλληλεγγύη, δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει τη δημιουργία αυτόνομων, αυταρκών, αυτοοργανομένων, συνομοσπονδισμένων, ελευθεριακών κοινοτήτων, που τελικό επαναστατικό στόχο τους θα έχουν την κατάργηση του κράτους και του καπιταλισμού και την επικράτηση της αναρχικής-κομμουνιστικής κοινωνίας. Εκεί ακριβώς υπεισέρχεται ο σημαντικός ρόλος που πρέπει να διαδραματίσουν οι αναρχικοί.

Ο ρόλος των αναρχικών είναι να αποτελέσουν την επαναστατική πρωτοπορία με την αναρχική και όχι με τη λενινιστική έννοια του όρου. Όπως εξαιρετικά έγραψε ένας σύντροφος, η μόνη πρωτοπορία που αποδέχονται οι αναρχικοί/ελευθεριακοί είναι το να ενεργεί κάποιος ως επαναστατικό υποκείμενο χωρίς να περιμένει πρώτα να γίνει όλη η κοινωνία επαναστατική και χωρίς να έχει αξιώσεις επί της κοινωνίας, πέρα από το να παραδειγματίσει και να εμπνεύσει αυτόνομη δράση, ήθος, οργάνωση στην κοινωνία, όντας πάντα στην πρώτη γραμμή του εκάστοτε αγώνα καταστροφικού ή δημιουργικού. Όταν δε, αποτυγχάνει στο να δημιουργηθούν όλα τα παραπάνω από μέρους της κοινωνίας, αλλά αντιθέτως δημιουργούνται ακόλουθοι και οπαδοί που της ζητούν να προχωρήσει για λογαριασμό τους, οφείλει τότε αυτή η πρωτοπορία να διαλύεται και να αρνείται το ρόλο του καθοδηγητή, καθότι αρχίζει και η μετάλλαξη της σε πολιτικό φορέα μεσολάβησης και εξουσίας. Οφείλει τότε να πει στην κοινωνία, "πάμε μαζί ή αλλιώς θα μείνουμε και οι δύο εδώ...".

Ο ρόλος των αναρχικών είναι διττός. Απο τη μία να συμμετέχει σε κάθε είδους κοινωνικές διεργασίες (ακόμα και αν δεν έχουν "καθαρά" αναρχικά χαρακτηριστικά) παλεύοντας, με όπλο του το ιδεολογικό του υπόβαθρο, για να συνδιαμορφώσει τις εξελίξεις χωρίς να καπελώνει, να καθοδηγεί ή να κατευθύνει, αλλά συμμετέχοντας ισότιμα. Οφείλει δηλαδή να ακούει και να ακούγεται, να ενημερώνει και να ενημερώνεται, να πείθει και να πείθεται.

Ταυτόχρονα, οφείλει συνειδητά να υπηρετεί την όποια ελευθεριακή, οριζόντια, κοινωνική οργάνωση, σαν το στρατιωτικό σώμα που υπηρετεί αυτήν την οργάνωση και την περιφρουρεί σύμφωνα με τις εντολές της. Οι αναρχικοί θα πρέπει να είναι οι εγγυητές ότι το μονοπώλιο της βίας ανήκει συλλογικά σε όλη την κοινωνία που λειτουργεί οριζόντια, και δεν υπάρχει ανταγωνιστικά καμιά άλλη βία. Οι αναρχικοί ή θα είναι πιο κάτω κι απ' τους από τα κάτω ή δεν θα είναι αναρχικοί. Δηλαδή θα πρέπει να μάθουν να περιφρουρούν τις ελευθεριακές συνελεύσεις σύμφωνα με τις ανάγκες της συνέλευσης.

Αναγκαστικά κι αν συνειδητά επιδιώξεις να βρεθείς πιο κάτω απ' τους από κάτω θα συναντηθείς με τους αγώνες των πιο "αποκατιανών" της κάθε είδους τάξης. Τους πρόσφυγες, τις φτωχές γυναίκες, τους οικονομικά πεταμένους και διωκόμενους, τους LGBTQ χωρίς φράγκα, τους εξαρτημένους που αγωνίζονται για απεξάρτηση, τους άστεγους, τους πεινασμένους, τους φυλακισμένους κλπ. Με αυτούς συναντιέσαι με αυτούς οργανώνεσαι. Όχι με τον αγρότη με το τρακτέρ, αλλά με την γυναίκα και την κόρη του εργάτη του αγρότη με το τρακτέρ. Με τον δαρμένο γκέϊ γιό του Πακιστανού εργάτη του αγρότη με το τρακτέρ. Με την δούλα του διωγμένου πολιτικού πρόσφυγα απ'την Τουρκία και την Συρία. Με τον κουτσό και τον καθυστερημένο Αυγανό που προτιμούν να είναι άστεγοι παρά να ενδώσουν στο νταβατζιλίκι του ομοεθνή τους. Και αυτούς τους υπηρετείς και τους περιφρουρείς ώστε να οργανωθούν και να αποφασίζουν οι ίδιοι για την καθημερινότητα τους.

Με βάση λοιπόν όλα τα παραπάνω επαναλαμβάνω τη θέση μου ότι η αυτόνομη, αυτοοργανωμένη, ελευθεριακή κοινότητα (κομμούνα) μπορεί να αποτελέσει τον πυρήνα της αυριανής επανάστασης. Ανάλογα εγχειρήματα τόσο του παρελθόντος, όσο και σύγχρονα, προέχοντος αυτού της ζαπατίστικης αυτονομίας, αποτελούν παράδειγμα, χρήζουν μελέτης και πρέπει να επεκταθούν σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Μέσα στη ζοφερή σημερινή κατάσταση και εν μέσω πανδημίας, ο αναρχισμός πρέπει και μπορεί να αποτελέσει τον άλλο δρόμο, προσφέροντας μια πειστική εναλλακτική πρόταση στο "εδώ" και στο "τώρα", παύοντας να αποτελεί είτε μια βερμπαλιστική, ουτοπική πρόταση κάποιας αβέβαιης, μακρινής, μελλοντικής κοινωνίας, η οποία θα μας έρθει ουρανοκατέβατη με τη λογική του "ώριμου φρούτου", είτε απλά μια ενστικτώδη, βίαιη, τυφλή και χωρίς προοπτική αντίδραση στη βαρβαρότητα των ημερών. Η θέση μου αυτή έχει ως αρχικό μπούσουλα (όχι ως ευαγγέλιο) τον ελευθεριακό κοινοτισμό - κομμουναλισμό του Μάρεϊ Μπούκτσιν και κινείται σε τρείς βασικούς άξονες:

1) Δημιουργία αυτόνομων, αυτάρκων, αυτοοργανωμένων, συνομοσπονδισμένων ελευθεριακών κοινοτήτων (κομμούνες) ανά την επικράτεια, μέσω αμεσοδημοκρατικών συνελεύσεων στη βάση των αρχών της αμοιβαιότητας, της αλληλεγγύης και της αλληλοβοήθειας. Η οικονομία των κοινοτήτων θα βασίζεται στον εθελοντικό συνεταιρισμό με συλλογική διαχείριση των φυσικών πόρων, στην ορθολογική και οικολογική χρήση της τεχνολογίας -προσαρμόζοντας την παραγωγικότητα στην κάλυψη των αναγκών της κοινότητας- και στη συνειδητή άρνηση κάθε έννοιας οικονομικής ανάπτυξης ως αυτοσκοπού. Αυτές οι ελευθεριακές κοινότητες μπορούν άμεσα να ξεκινήσουν να οικοδομούνται είτε στην επαρχία, σε χωριά, κωμοπόλεις και νησιά όπου ο μικρός πληθυσμός τους διευκολύνει τις διαδικασίες, είτε σε περιοχές πέριξ των μεγάλων αστικών κέντρων που διατηρούν "επαρχιακά χαρακτηριστικά" (μικροί τοπικοί πληθυσμοί, ελεύθερα εδάφη για καλλιέργεια κ.λ.π.). Απαιτείται φυσικά η ενεργοποίηση, η δράση και η επίπονη δουλειά μυρμηγκιού, όλων των τοπικών ελευθεριακών ατομικοτήτων και συλλογικοτήτων, αλλά και η μετεγκατάσταση όλων όσων μπορούν να μετακινηθούν από τα αστικά κέντρα προς την επαρχία, όταν φυσικά οι συνθήκες λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού το επιτρέψουν, μιας και η αποκέντρωση και η τοπικοποίηση είναι βασικό συστατικό του όλου εγχειρήματος. Όλα αυτά τα τοπικά ελευθεριακά εγχειρήματα μπορούν, όπως προανέφερα, να χρησιμοποιήσουν ως αρχικό οδηγό τους τόσο τον ελευθεριακό κοινοτισμό του Μπούκτσιν, όσο και τις καταγεγραμμένες εμπειρίες ανάλογων τέτοιων προσπαθειών είτε του παρελθόντος, είτε του παρόντος, προέχοντος αυτού της ζαπατίστικης αυτονομίας, προσαρμοσμένες φυσικά τόσο στις ανάγκες και στις ιδιαιτερότητες της κάθε τοπικής κοινωνίας, όσο και στις έκτακτες συνθήκες της πανδημίας του κορωνοϊού και της ανάγκης ατομικής και συλλογικής προστασίας.

2) Αποκέντρωση-τοπικοποίηση-αυτονόμηση εντός των μεγάλων αστικών κέντρων, μέσω της δημιουργίας όσο το δυνατόν περισσότερων τοπικών ελευθεριακών συνελεύσεων ανά περιοχή, διαμέρισμα, συνοικία ή και γειτονιά, με παράλληλη προσπάθεια δημιουργίας τοπικών αντιδομών, στο βαθμό που οι συνθήκες λόγω της πανδημίας το επιτρέπουν και λαμβάνοντας πάντα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας και περιορισμού της διάδοσης του κορωνοϊού. Και εδώ σημαντικό ρόλο καλούνται να διαδραματίσουν οι τοπικές ελευθεριακές συλλογικότητες και ατομικότητες μέσω της επίπονης δουλειάς μυρμηγκιού, η οποία στα μεγάλα αστικά κέντρα είναι ακόμη πιο δύσκολη λόγω της μεγαλύτερης αλλοτρίωσης και αποξένωσης των κατοίκων τους. Παράλληλα πρέπει να καθίσταται σε όλες και όλους σαφές, ότι η δημιουργία κάθε είδους αντιδομών δεν υπάγεται σε λογικές φιλανθρωπίας, αλλά στην προσπάθεια δημιουργίας τοπικών, ελευθεριακών, αυτόνομων κοινοτήτων, που τελικό στόχο τους έχουν τη ρήξη με το καπιταλιστικό εποικοδόμημα και την ολική ανατροπή του.

3) Όχι στις λογικές αναχωρητισμού, πασιφισμού και ύπαρξης ελευθεριακών νησίδων εντός καπιταλισμού. Πρέπει να είναι ξεκάθαρο σε όλες και όλους ότι δουλεύουμε για την επανάσταση και την ολική ανατροπή του καπιταλισμού, ότι εργαζόμαστε για την οικοδόμηση της αναρχικής, κομμουνιστικής (κομμουναλιστικής) κοινωνίας και αυτός ο σκοπός αναπόφευκτα θα μας οδηγήσει στη βίαια σύγκρουση με το κράτος και τον καπιταλισμό. Αυταπατάται όποια/ος νομίζει ότι η αναρχική κοινωνία θα έρθει νομοτελειακά και ειρηνικά μέσω κάποιου είδους μελλοντικής ειρηνικής αποδοχής από τους καπιταλιστές της ήττας τους. Η ιστορία έχει αποδείξει, πέραν πάσης αμφιβολίας, ότι οι καπιταλιστές όταν αισθανθούν ότι απειλούνται τα συμφέροντά τους επιτίθενται με βίαια μέσα ώστε να τα υπερασπιστούν, και εκεί η απάντησή μας δεν μπορεί παρά να είναι η δίκαιη αυτοάμυνα και η επαναστατική αντιβία. Η αναρχία είναι μεν η ιδεολογία που κατεξοχήν αντιμάχεται κάθε μορφή βίας και εξουσίας, γνωρίζουμε όμως καλά ότι η λελογισμένη χρήση της επαναστατικής αυτοάμυνας-αντιβίας είναι το "αναγκαίο κακό" απέναντι στην επιθετική, δολοφονική βία των καπιταλιστών, μέχρι την τελική επικράτηση της αναρχικής κοινωνίας και την πλήρη απάλειψη κάθε μορφής βίας και εξουσίας. Κάθε ελευθεριακή κοινότητα (κομμούνα), παράλληλα με το συνεχή αγώνα για την επιβίωσή της, οφείλει να παλεύει και για τη διάδοση των επαναστατικών-ελευθεριακών ιδεών, με στόχο τη δημιουργία όλο και περισσότερων ελευθεριακών κοινοτήτων, τη συνομοσπονδιοποίησή τους, την κατάργηση του κράτους και την ολική ανατροπή του καπιταλισμού.

Υποστηρίζω ότι στον τόπο αυτό σήμερα εν μέσω πανδημίας, μπορούν να δημιουργηθούν και να σταθούν τέτοιες ελευθεριακές κοινότητες ως ένα πρώιμο στάδιο της συνολικής επαναστατικής διαδικασίας, αποτελώντας μία έμπρακτη απάντηση στο αγωνιώδες ερώτημα: "Τι να κάνουμε;", αλλά και στο: "Υπάρχει εναλλακτική λύση;" Η ύπαρξη αυτών των κοινοτήτων θα χαλυβδώσει τις επαναστατικές συνειδήσεις, περιορίζοντας ταυτόχρονα το φόβο και τη διάχυτη απογοήτευση. Πιστεύω ακράδαντα ότι στα πλαίσια ενός πολύμορφου αναρχικού αγώνα, πρέπει και μπορούμε να οικοδομήσουμε εδώ και τώρα τις ελευθεριακές "μικροκοινωνίες" που θα αποτελέσουν την απαρχή της επαναστατικής διαδικασίας, μέχρι το ξέσπασμα της επανάστασης, με στόχο την κατάργηση του κράτους, την ολική ανατροπή του καπιταλισμού και την οικοδόμηση της αναρχικής-κομμουνιστικής κοινωνίας που οραματιζόμαστε, μιας κοινωνίας ελευθερίας, ισότητας, αλληλεγγύης και αυτονομίας.

Εμπρός λοιπόν να χτίσουμε τις νέες ελευθεριακές κοινότητες της εποχής μας, που θα εξοντώσουν τη μεγαλύτερη και πιο θανατηφόρα πανδημία στην ιστορία της ανθρωπότητας, τον καπιταλισμό!

 

[1] Σχετική συνέντευξη με τίτλο: «Από που ήρθε ο κορονοϊός και που θα μας πάει;», του Ρομπ Γουάλας, επιδημιολόγου και συγγραφέα του βιβλίου “Big Farms Make Big Flu” (μτφ. «Οι μεγάλες φάρμες φτιάχνουν τη μεγάλη γρίπη») – Πηγή: tvxs.gr

[2] Σχετικό άρθρο: «Τα θύματα της “πανδημίας του νερού” δε θα γίνουν πρωτοσέλιδα» – Πηγή: efsyn.gr

[3] Σχετικό άρθρο: «Ο Μεγάλος Αδελφός γίνεται πραγματικότητα στην Κίνα: Εφαρμόζεται η “αξιολόγηση” των πολιτών» - Πηγή: sputniknews.gr

[4] Σχετικό άρθρο: «Οι επιπτώσεις του COVID-19 στο περιβάλλον» - Πηγή: gr.euronews.com

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License