Κάποιες σκέψεις σχετικά με τον Covid και τους αναρχικούς (Πόρτο)

Αυτό το κείμενο γεννήθηκε από την ανάγκη επικοινωνίας και συζήτησης μεταξύ συντρόφων. Προκύπτει από μια προσπάθεια καταπολέμησης της ύπαρξης της φυσικής απόστασης και της έλλειψης συναντήσεων/συζητήσεων από κοντά, επιδιώκοντας απλά να τεθούν γραπτώς ορισμένα θέματα συζήτησης και ανάλυσης χωρίς καμία πρόφαση προσέγγισης της απόλυτης αλήθειας ή ότι «ανακαλύψαμε την πυρίτιδα». Πρόκειται βασικά για μια σύνοψη ορισμένων συζητήσεων που έχουν πραγματοποιηθεί εντός συγκεκριμένων ομάδων και που τις θεωρούμε σημαντικές ώστε να τις κοινοποιήσουμε σε μια ευρύτερη ομάδα συντρόφων.

Η διαδικασία που πυροδοτήθηκε από την εμφάνιση του κορονοϊού άφησε τον κόσμο και κυρίως το βόρειο ημισφαίριο κυριολεκτικά συνδεδεμένο με τις μηχανές. Συνδεδεμένοι με μηχανήματα σε νοσοκομεία και συνδεδεμένοι με μηχανήματα στο σπίτι, καθώς ακόμη και το ίδιο το Κεφάλαιο βρήκε τον τρόπο να αναπαραχθεί και να συντηρηθεί του μέσω των μηχανών.

Αυτό που προτείνεται με αυτό το κείμενο είναι μια προσπάθεια να ανοίξει μια συζήτηση ξεκινώντας από μια κάπως συνοπτική, και ίσως ακόμη και μηχανιστική, ανάλυση του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίστηκε καιακόμη αντιμετωπίζεται πολιτικά ο επαναπροσδιορισμός της ζωής, μέσω της εισαγωγής στο κοινωνικό σώμα ενός παράγοντα ανησυχίας και με πιθανές συνέπειες που γίνονται ήδη αντιληπτές στην καθημερινότητα.

Μας ενδιαφέρει να συζητήσουμε πώς η διακήρυξη της πανδημίας επέτρεψε την εφαρμογή ενός συνόλου μηχανισμών στέρησης της ελευθερίας και περιορισμού των ατόμων και ποια μέσα επιτρέπουν την αποτελεσματικότητα ενός τέτοιου πολιτικού προγράμματος.

Πιστεύουμε ότι είναι στο πέρασμα από τη βιολογική στιγμή (της εμφάνισης ενός ιού) στη στιγμή της πολιτικής απάντησης που δόθηκε σε αυτό το φαινόμενο, που θα οικοδομηθεί μια ολόκληρη αρχιτεκτονική του φόβου. Στο παρελθόν βασίστηκε στην κατασκευή ενός εξωτερικού εχθρού, ο οποίος όμως γίνεται αντιληπτός ως χειροπιαστός (o τρομοκράτης). Σήμερα βασίζεται σε έναν αόρατο, απρόβλεπτο εχθρό που λόγω του βιολογικού του χαρακτήρα επιτρέπει μια ολόκληρη διαχείριση βασισμένη στον εγκλεισμό των σωμάτων.

Χωρίς να θέλουμε εδώ να αναλύσουμε την ύπαρξη ή όχι του ιού και της μεγαλύτερης ή μικρότερης επικινδυνότητάς του (δεν είμαστε επιστήμονες και δεν πιστεύουμε ότι αυτό είναι το καίριο σημείο του ζητήματος), θεωρούμε ως άμεση ανάγκη να συζητήσουμε τις πολιτικές επιπτώσεις της αντίδρασης του κράτους και της κοινωνίας, καθώς και τις συνέπειές της, τόσο στην άμεση καθημερινότητα, όσο και στις αλλαγές που θα προκαλέσει στην αντίληψη της ζωής και στον τρόπο που ο κοινωνικος χώρος θα βιώνεται στο μέλλον.

Ήδη από την αρχή της λεγόμενης κρίσης του covid-19, παρακολουθούμε τις αρχές να διαδίδουν μια πολεμική ρητορική, ως ένας πόλεμος που δημιουργείται επειδή αρκεί και μόνο να κηρυχθεί μέσω κινδυνολογικών διαγγελμάτων. Αυτή η ετοιμοπόλεμη διάθεση του λόγου φαίνεται να έχει πολλές λειτουργίες, λιγότερο ή περισσότερο προφανείς, πέρα από την ενστάλαξη του φόβου στην κοινωνία. Πρώτον, δικαιολογεί την υιοθέτηση μέτρων έκτακτης ανάγκης που θα ήταν πολύ δύσκολο να γίνουν αποδεκτά σε άλλες συνθήκες, τις λεγόμενες φυσιολογικές. Η όλη πρακτική του εγκλεισμού και του περιορισμού της ζωής βασίζεται σε αυτήν την έκτακτη συνθήκη του πολέμου κατά του ιού.

Από την άλλη πλευρά, η αντίληψη ότι βρισκόμαστε σε πόλεμο οδηγεί στη συγκέντρωση της κοινωνίας γύρω από το κράτος και κατ’ επέκταση γύρω από τις κυβερνήσεις, που παρουσιάζονται ως οι μόνοι εγγυητές της επίγειας ζωής και της προστασίας του ατόμου. Μοιάζει δε αυτό το γεγονός να συντηρείται ακόμη και όταν καταρρέουν τα εθνικά συστήματα υγείας, όπως συνέβη στην Ιταλία ή στην Ισπανία. Παρά την καταστροφική διαχείριση της κατάστασης, το κράτος παραμένει το μόνο νευραλγικό σημείο στο οποίο η κοινωνία στρέφεται. Τέλος, η κοινωνικοποίηση του μιλιταριστικού λόγου, συνεπτυγμένου στη φράση «ΕΙΜΑΣΤΕ σε πόλεμο κατά του ιού», επιτρέπει επίσης τη μεταστροφή της αντίληψης εκείνων που εξεγείρονται ενάντια στην κατάσταση έκτακτης ανάγκης, οι οποίοι τώρα δεν παρουσιάζονται ως εχθροί του κράτους (που παραβαίνουν τους νόμους) αλλά ως εχθροί της κοινωνίας και ως πιθανοί μολυσματικοί παράγοντες. Ευνοείται έτσι η δημιουργία ενός νέου εσωτερικού εχθρού, όχι πλέον εχθρού του Κράτους αλλά εχθρού της κοινωνίας και ενδεχομένως της ίδιας της Ζωής.

Όσον αφορά στα μέτρα περιορισμού και τη λεγόμενη «ηθική υποχρέωση διαμονής στο σπίτι», θεωρούμε προφανές ότι αυτό μόνο είναι εφικτό σε μαζικό επίπεδο εξαιτίας όλων των τεχνολογικών συσκευών που μας περιβάλλουν. Το Διαδίκτυο και τα ηλεκτρονικά gadgets καθιστούν τη διαμονή στο σπίτι πιο ανεκτή μέσω της παιγνιώδους λειτουργίας τους και του γεγονότος ότι επιτρέπουν στο άτομο να παραμείνει σε επαφή με τους δικούς του και έτσι να αφαιρείται κατά κάποιον τρόπο από την κατάσταση της απομόνωσής του. Εδώ φαίνεται να βρίσκεται και η κύρια λειτουργία τους καθώς αυτά τα gadgets έχουν χρησιμεύσει κυρίως στη ραγδαία αύξηση εκδήλωσης ενός συλλογικού αισθήματος πανικού. Είναι μέσω των κοινωνικών δικτύων και του Διαδικτύου που η πολιτική του φόβου επιτυγχάνει την εφαρμογή της αφού έχει πρώτα τεθεί σε κυκλοφορία από τα παραδοσιακά μέσα. Όλα τα διαγγέλματα του «Μείνετε στο σπίτι» και της αστυνόμευσης των άλλων βρίσκουν σε αυτές τις συσκευές το κατ 'εξοχήν μέσο διάδοσης, επιτρέποντας σε έναν κατασκευασμένο από τα θεσμικά όργανα λόγο, να γίνεται αντιληπτός ως κάτι που προέρχεται από τον πληθυσμό και που να τονυπερασπίζονται με νύχια και δόντια εκείνοι που έχουν «πληγεί» από αυτόν.

Η καραντίνα και η διακηρυγμένη κατάσταση έκτακτης ανάγκης προκαλούν μια διπλή κίνηση: από τη μία πλευρά, ατομικισμού μέσω του περιορισμού της ζωής του ατόμου στον στενά οριοθετημένο χώρο του (το σπίτι)και από την άλλη πλευρά, μαζικής διάδοσης του πανικού μέσω του μιλιταριστικού λόγου εκ μέρους του κράτους και ενίσχυσης του φόβου μέσω των μέσων μαζικής ενημέρωσης και των κοινωνικών δικτύων.Φαίνεται ότι σε αυτές τις δύο κινήσεις διαδραματίζεται πραγματικά το πολιτικό έργο του φόβου που τίθεται σε κίνηση από τις αρχές. Η πραγματική ζωή που βασίζεται στον περιορισμό του ατόμου και στην κοινωνική εμπειρία διαχειριζόμενη και διαμεσολαβούμενη από τις τεχνολογικές συσκευές οδηγεί σε μια κατάσταση του είμαι και του βρίσκομαι, ταυτόχρονα, σχιζοφρενική και παρανοϊκή.

Πιστεύουμε ότι σε αυτή τη δυαδικότητα θα βασιστεί η ζωή τον επόμενο καιρό, ακόμη και μετά το «υποτιθέμενο» τέλος των περιοριστικών μέτρων που μας επιβάλλονται. Στον μετασχηματισμό του δημόσιου χώρου ως εστία ασθενειών και στην ατομίκευση της καθημερινής ζωής που δεν βασίζεται πλέον στον κλασικό καπιταλιστικό ατομικισμό αλλά σε έναν νέο τρόπο αντίληψης του άλλου και του χώρου, ως πιθανούς κινδύνους για τη ζωή του ατόμου.

Δεν μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα να μπούμε στη συζήτηση της τεχνολογικής υπερ-παρακολούθησης που θα ακολουθήσει το τέλος της κρίσης του Covid-19, διότι θεωρούμε ότι αυτή η παρακολούθηση και τα μέσα για την εφαρμογή της είναι ήδη εδώ. Άλλωστε αυτές οι συζητήσεις φαίνεται να έχουν βασιστεί περισσότερο σε μιαδυστοπική απαισιοδοξία, παρά στην προθυμία να αναλύσουν τις αιτίες και τους μηχανισμούς που εισάγονται«ενέσιμα» στο κοινωνικό σώμα και που αναγκάζουν τα ίδια τα άτομα να επιζητούν αυτήν την επιτήρηση ήτουλάχιστον να είναι εφησυχασμένοι με την ύπαρξή της. Η επιτήρηση και ο έλεγχος υπάρχουν εδώ και πολύ καιρό και δεν είναι ο ιός που τους έφερε. Είναι προφανές ότι θα υπάρξει αύξηση στη ρομποτοποίησης της ζωής και επέκταση των μηχανισμών παρακολούθησης, αλλά πιστεύουμε ότι αυτά τα φαινόμενα θα συνέβαιναν με ή χωρίς πανδημική κρίση, έχοντας απλώς ενδεχομένως επιταχυνθεί από αυτήν.

Αυτό που θα θέλαμε να συζητήσουμε είναι ο τρόπος με τον οποίο οι αναρχικοί αντιλήφθηκαν την κρίση και τις δυνατότητες δράσης στο πλαίσιο της κοινωνικής παράλυσης που μας έτυχε να ζήσουμε. Προφανώς, ο πανικός και ο φόβος επίσης μας έπληξαν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, κάποιους περισσότερο σε σχέση με άλλους, και ίσως θα ήταν αναπόφευκτο να συμβεί κάτι διαφορετικό. Όσο κι αν μας στοιχίζει, οι αναρχικοί δεν είναι μια κατηγορία εκτός της κοινωνίας και αδιαπέραστοι από ό,τι συμβαίνει έξω από τους κύκλους μας, και είναι οι έκτακτες στιγμές όπως αυτή που δείχνουν καλύτερα τις αποτυχίες μας ως κίνημα και την έλλειψη μηχανισμών που διαθέτουμε ώστε να ανατρέπουμε τις καταστάσεις που μας επιβάλλονται. Απόδειξη αυτού είναι ότι, σχεδόν παντού, η απάντηση της πλειοψηφίας των διαφορετικών ομάδων αναρχικών δεν ήταν τίποτα περισσότερο από μια απάντηση που προσεγγίζει την φιλανθρωπία. Αυτή η κριτική ισχύει τόσο για ομάδες που δημιούργησαν δομές συλλογής και διανομής τροφίμων, το αποτέλεσμα των οποίων είναι απλώς ένα υποκατάστατο του φιλανθρωπικού ρόλου του Κράτους, όπως και για όλες τις άλλες ομάδες, στις οποίες συμπεριλαμβάνουμε τους εαυτούς μας, οι οποίες, λόγω της λειτουργικής αδυναμίας, δεν μπόρεσαν να περιγράψουν ή ακόμη και να συζητήσουν στρατηγικές δράσης για την αντιμετώπιση του αποκλεισμού. Η αδυναμία καταπολέμησης του κυρίαρχου λόγου και το ξεπέρασμα προς μία άλλη εκδοχή των πραγμάτων, προς μια άλλη οπτική της διαδικασίας, αποκάλυψε για άλλη μια φορά την έλλειψη συντονισμού και το πώς η απουσία συζήτησης καισυνεχών πρακτικών μεταξύ συντρόφων μετατρέπονται σε τέτοιες τις στιγμές σε αποτυχίες που τελικά πληρώνονται ακριβά.

Ας εκμεταλλευτούμε λοιπόν το γεγονός ότι αυτή η αναπάντεχη κατάσταση μας οδηγεί να επανεξετάσουμε τις πρακτικές μας μέχρι σήμερα και ότι μας επιτρέπει να βρούμε πιο αποτελεσματικές μορφές επικοινωνίας και πολιτικής δράσης, έτσι ώστε όταν θα «έρθει ο λογαριασμός» για τους μήνες αποκλεισμού, οι αναρχικοί να μπορούν να παρέμβουν με τρόπο που θα δείχνει προς διαφορετικές κατευθύνσεις και πρακτικές. Η εγγύηση των χώρων μας που θα είναι εξαιρετικά σημαντικοί στο εγγύς μέλλον, η δημιουργία δικτύων παραγωγής και κατανάλωσης που στοχεύουν σε μεγαλύτερη ανεξαρτησία σε σχέση με τα παραδοσιακά καταναλωτικά κυκλώματα, και η συλλογική παραγωγή και δράση που μας επιτρέπει να ρίξουμε μια κλεφτή ματιά στην αχτίδα εξέγερσης και να δημιουργήσουμε τις πολιτικές δομές που θα επιτρέπουν την επίθεση σε έναν νέο κόσμο που είναι ήδη εδώ, είναι προτάσεις που κατά την άποψή μας πρέπει να αρχίσουν να δουλεύονται συλλογικά και αυτό το κείμενο είναι ένα κάλεσμα σε δράση. Επειδή σ’ έναν πανδημικό κόσμο, ο μόνος εφικτός ιός είναι η Εξέγερση

Κάποιοι αναρχικοί από το Πόρτο

20 Απριλίου 2020

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License