ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΚΑΙ ΕΠΑΝΟΙΚΕΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΩΡΟΥ

 

Στην εποχή της καπιταλιστικής κρίσης, οι πόλεις και ο αστικός χώρος αποκτούν κεντρική σημασία ως το πεδίο χωρικής έκφρασης τόσο των εντεινόμενων κοινωνικών ανισοτήτων όσο και των κοινωνικών-πολιτικών συγκρούσεων ή των κοινωνικών διεκδικήσεων, με μεγαλύτερη ένταση από ότι τις περιόδους κανονικότητας. Τα τελευταία χρόνια, η Αθήνα χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη πολύμορφων κοινωνικών αντιστάσεων, διεκδικήσεων και κινημάτων που διεκδίκησαν τη θέση τους στο δημόσιο χώρο της πόλης, αλλά και από κρατικές πολιτικές ενάντια στα εγχειρήματα αυτά, ανεξαρτήτως κυβέρνησης. Οι εφαρμογή των οποίων επιτυγχάνεται εντείνοντας την καταστολή με τη μορφή της φυσικής βίας ενάντια σε διαδηλώσεις και δράσεις ακτιβισμού, πάντοτε σε συνδυασμό με μία επιχειρηματολογία περί ασφάλειας των πολιτών και προστασίας της δημόσιας περιουσίας από καταστροφές και βανδαλισμούς, καθώς και της ασφαλούς συνέχισης της οικονομικής δραστηριότητας. Ενώ σημαντικό ρόλο συντελεί ο όλο και μεγαλύτερος έλεγχος και προληπτική καταστολή, με την αύξηση των αστυνομικών δυνάμεων που βρίσκονται σχεδόν μόνιμα σταθμευμένες σε κεντρικά σημεία, καθώς επίσης και των περιπολιών, πεζών και μηχανοκίνητων.

Παρά τις εξαγγελίες περί “καταπολέμησης της εγκληματικότητας” και “τήρησης της δημόσιας ασφάλειας”, οι ανθρώπινοι στόχοι των αστυνομικών δυνάμεων είναι συνήθως εξαθλιωμένοι μετανάστες (με ή χωρίς χαρτιά), εκδιδόμενες γυναίκες, νέοι-ες που μπορεί να έχουν ‘‘αποκλίνουσα" συμπεριφορά ή και εμφάνιση, και διαδηλωτές. Έτσι, η υποτιθέμενη καθολικότητα της δυνατότητας οικειοποίησης του δημόσιου χώρου περιορίζεται ή και καταργείται από τις πρακτικές της κρατικής καταστολής, διαμορφώνοντας ένα πολύ συγκεκριμένο πλαίσιο αποδεκτών κοινωνικών συμπεριφορών αλλά και ένα σύνολο χώρων, οι οποίοι αν και είναι τυπικά ανοιχτοί και προσβάσιμοι για όλους-ες, αυτό τροποποιείται τόσο σε σχέση με το χρόνο όσο και με το ποιοι-ες “αποκτούν” κάθε φορά πρόσβαση. Πόσο μάλλον δε στη συγκυρία της πανδημίας το κράτος και το κεφάλαιο είναι διατεθειμένα να χρησιμοποιήσουν προς όφελος τους την κατάσταση για να μειώσουν τους μισθούς και τα δικαιώματα, καθώς και για να καταστείλουν με τον πιο ωμό τρόπο όσους και όσες αντιστέκονται. Η καταστολή στην πλατεία της Αγίας Παρασκευής, στην πλατεία Αγίου Γεωργίου στην Κυψέλη όπου προηγουμένως είχε πραγματοποιηθεί πορεία, στην Άνω Πόλη της Θεσσαλονίκης, στην πρόσφατη εκκένωση της κατάληψης Θεμιστοκλέους στα Εξάρχεια, δείχνει ότι η πανδημία είναι ένα ακόμη όχημα για να καταστεί ο δημόσιος χώρος προσβάσιμος μόνο προς την εκμετάλλευση και την ιδιωτικοποίηση προς χάριν του κέρδους. Σε αυτό το πεδίο, που το ιστορικό κέντρο της Αθήνας θα γίνει ένας μεγάλος τουριστικός προορισμός με τραπεζοκαθίσματα και Airbnb, όσοι αντιστέκονται, τσακίζονται και βαφτίζονται παραβατικοί. Την ίδια στιγμή που οι Μπακογιάννηδες της χώρας εγκαινιάζουν με όλο το φιλελεύθερο συνάφι το νέο κέντρο της πόλης που έχει χώρο μόνο γι’ αυτούς. Δείχνοντας ξεκάθαρα ότι το πρόσχημα της πανδημίας για τους συνωστισμούς στις πλατείες αφορά μόνο εμάς.

Μάλιστα πριν λίγες μέρες, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας, είπε πως όσοι άρχισαν να συχνάζουν στις πλατείες, μετά τη χαλάρωση των περιοριστικών μέτρων, δεν το έκαναν αυθόρμητα. Ισχυρίστηκε πως αυτού του είδους η κοινωνικοποίηση είναι οργανωμένη από άτομα που θέλουν να κάνουν “επαναστατική γυμναστική” και απείλησε ότι το κράτος θα αντιδράσει αποφασιστικά εφόσον επαναληφθούν τέτοια φαινόμενα. Προφανώς κάτι τέτοιο στέκει μόνο στην φαντασία του, αλλά πίσω από τη δήλωσή του αυτή κρύβεται το γεγονός πως η οικειοποίηση των ελεύθερων ανοιχτών χώρων είναι μια αμιγώς πολιτική πράξη.

Έχουμε άλλωστε δει πολλές φορές στη γειτονιά μας να δίνονται ραντεβού στις πλατείες για να συλλογικοποιήσουμε τις ανάγκες και τις επιθυμίες μας. Οι πλατείες μας “στέγασαν” τις Λαϊκές Συνελεύσεις των γειτονιών μας. Στις πλατείες βρεθήκαμε και ζυμωθήκαμε μεταξύ μας και με τον κόσμο. Παρακολουθήσαμε θεατρικές παραστάσεις και προβολές ταινιών, μαγειρέψαμε και φάγαμε όλοι μαζί στις συλλογικές κουζίνες, μαζέψαμε τρόφιμα και άλλα εφόδια για τους πρόσφυγες και για όποιον άλλο βρίσκεται σε ανάγκη διαδίδοντας την έννοια της αλληλεγγύης και διασκεδάσαμε με αυτοοργανωμένες συναυλίες και μουσικές παραστάσεις. Εκτός των άλλων, αποτελούν τους ελάχιστους χώρους διαφυγής, έστω και στιγμιαίας, από το τσιμεντοποιημένο και μίζερο τοπίο της μητρόπολης που μας κατατρώει κάθε μέρα. Ακόμη, οι πλατείες είναι οι χώροι που φιλοξενούν τον λόγο και τις ιδέες μας είτε με πανό και συνθήματα γραμμένα στα πεζούλια τους, είτε με μοιράσματα κειμένων, μικροφωνικές και συνθήματα που φωνάζονται κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων. Μα πέρα από την φιλοξενία των ιδεών μας, οι πλατείες έχουν φιλοξενήσει κι εμάς τους ίδιους όταν κάποιες φορές δεχθήκαμε την καταστολή και βρεθήκαμε “άστεγοι” μετά από εκκενώσεις και κατεδαφίσεις καταλήψεων. Και θα συνεχίσουν να μας φιλοξενούν γιατί όπως δεν αφήσαμε σπιθαμή γης στους φασίστες δεν έχουμε σκοπό να αφήσουμε ούτε στην κρατική καταστολή.

Οι δημόσιοι χώροι ανήκουν σε όλους μας! Ούτε βήμα πίσω μπροστά στην κρατική καταστολή και στις πολιτικές ανάπλασης που θέλουν τις πλατείες, τους δρόμους, τα σπίτια μας και ακόμη και τις βουνοκορφές να εμπορευματοποιηθούν.

 

ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΧΩΡΟΙ

ΟΛΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

ΚΑΜΙΑ ΑΝΟΧΗ ΚΑΙ ΚΑΜΙΑ ΑΝΑΚΟΧΗ ΑΠΕΝΑΤΙ ΣΤΗΝ ΚΡΑΤΙΚΗ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ

 

ΑΝΤΙΦΑΣΙΣΤΙΚΗ/ΑΝΤΙΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ/ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

Irakleio@espiv.net

O σχολιασμός έχει απενεργοποιηθεί.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License