Η κλιματική αλλαγή σαν ευκαιρία για μια πραγματική Δημοκρατία

Ένα χρόνο μετά την έκρηξη του κινήματος Extinction Rebellion στην Αγγλία και των σχολικών κινητοποιήσεων Fridays For Future που ξεκίνησε η Γκρέτα Τούνμπεργκ για την κλιματική αλλαγή, ο ακτιβισμός γύρω από την οικολογία έχει πλέον εδραιωθεί στον δημόσιο χώρων στις χώρες του "αναπτυγμένου κόσμου" και συνεχίζει να εξαπλώνεται παντού.

post image

Ένα χρόνο μετά την έκρηξη του κινήματος Extinction Rebellion στην Αγγλία και των σχολικών κινητοποιήσεων Fridays For Future που ξεκίνησε η Γκρέτα Τούνμπεργκ για την κλιματική αλλαγή, ο ακτιβισμός γύρω από την οικολογία έχει πλέον εδραιωθεί στον δημόσιο χώρων στις χώρες του "αναπτυγμένου κόσμου" και συνεχίζει να εξαπλώνεται παντού.

Έρευνα στην Μεγάλη Βρετανία έδειξε πως ο μέσος Βρετανός ανησυχεί περισσότερο για την κλιματική αλλαγή παρά για το Brexit.

Από την δεκαετία του '70 μέχρι μέχρι την Συμφωνία των Παρισίων για την κλιματική αλλαγή το 2015 και την πανδημία του covid-19, φαίνεται πως πλέον κανένας δεν μπορεί να αμφισβητήσει πως η ανθρωπότητα κινδυνεύει μέχρι και με αφανισμό λόγω της υπερεκμετάλλευσης και της παρεμβατικότητας της στην φύση και την βιόσφαιρα του πλανήτη.

Χιλιάδες επιστήμονες δηλώνουν ανοιχτά πως είμαστε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης: αν δεν καταφέρουμε να "κάμψουμε την καμπύλη" στις εκπομπές του άνθρακα που παράγουμε και η θερμοκρασία της γης συνεχίσει να ανεβαίνει, θα οδηγηθούμε σε περιόδους ακραίων καιρικών φαινομένων, επηρεάζοντας την ισορροπία του πλανήτη, από το ζωικό βασίλειο μέχρι και την παραγωγή φαγητού, την δημιουργία νέων επιδημιών, νέων προσφυγικών κυμάτων, εμφυλίων και άλλων διαμαχών. Άλλα reports μιλάνε για κοινωνική κατάρρευση και ζητάνε ανοιχτά πλέον από τους πολίτες να πάρουν θέση προχωρώντας σε μαζικές δράσεις κοινωνικής ανυπακοής.

Υπάρχει μια ηττοπάθεια στον αγωνιζόμενο κόσμο, στον Ελλαδικό χώρο και παντού που μοιάζει ότι πολλές φορές ο αντικαπιταλιστικός ακτιβισμός έχει σαν μόνο σκοπό μια μικρή τοπική αντίσταση αντί να προτάσσει ένα διαφορετικό τρόπο κοινωνικής οργάνωσης μέσα από τον οποίο ο άνθρωπος μπορεί επιτέλους να απελευθερωθεί. Υπάρχει πάντα μια αίσθηση πως ο καπιταλισμός καταφέρνει να "αφομοιώνει τα πάντα". Όπως πολύ σωστά σημείωνε ο Mark Fisher, ο αντικαπιταλισμός υπάρχει διάχυτος μέσα στον καπιταλισμό.

Το πρόβλημα στο θέμα της κλιματικής αλλαγής είναι όμως, πως μια τέτοια αντίληψη μοιάζει για πρώτη φορά απίστευτα επιπόλαια. Τι μας κάνει να πιστέψουμε πως ο καπιταλισμός μπορεί να ξεπεράσει το εμπόδιο της κλιματικής αλλαγής όταν λέξεις όπως η αποδοτικότητα, ο ατομικισμός και ο άκρατος ανταγωνισμός είναι τα πράγματα που κάνουν το "ρολόι" να δουλεύει για την ανθρωπότητα;

Ένα πολύ καλό παράδειγμα είναι αυτό των Σκανδιναβικών χωρών, που ενώ μπορεί να φημίζονται για τις "σοσιαλιστικές" πολιτικές τους γύρω από θέματα όπως η παιδεία, η υγεία και η πράσινη ανάπτυξη, παράγουν τέτοια επίπεδα άνθρακα που θα χρειαζόμασταν κοντά 4 φορές τους πόρους του πλανήτη για να μπορούμε να προτάσσουμε τον τρόπο ζωής τους σε παγκόσμιο επίπεδο. Ένα άλλο ένα παράδειγμα είναι αυτό της Μεγάλης Βρετανίας, η οποία ενώ από την μια έχει αναγνωρίσει την κατάσταση εκτάκτης ανάγκης στο κοινοβούλιο της, εμποδίζει την πράσινη ανάπτυξη σε χώρες του 3ου κόσμου λόγω οικονομικών συμφερόντων. 

Εξάλλου, τι μας κάνει να πιστέψουμε πως τα κράτη, οι κυβερνήσεις και οι "μεγάλοι" αυτού του κόσμου θα καταφέρουν να ξεπεράσουν αυτή την κρίση και να σώσουν την ανθρωπότητα αλλά και την ισορροπία της βιόσφαιρας; Και αν όντως καταφέρουν να το κάνουν, η λέξη "σώσουν", ποιους ακριβώς εμπεριέχει; Ποιος κερδίζει το χρυσό εισιτήριο για την κιβωτό όταν έρθει η καταστροφή; Πάντως σίγουρα πολλοί θα μείνουν απ'έξω!

Και αυτή η "καχυποψία" μπορεί να βασιστεί σε γεγονότα του παρελθόντος: Ήταν οι ίδιες ηθικές αρχές κατά τις οποίες οι Βέλγοι αποικιοκράτες εξόντωσαν 10 εκατομύρια ιθαγενείς Κονγκολέζους για να μπορέσουν να εκμεταλλευτούν τους φυσικούς πόρους του τόπου τους. Παρόμοια παραδείγματα υπάρχουν σε δεκάδες χώρες της Λατινικής Αμερικής ή της Αφρικής. Τέτοια εγκλήματα, γίνονται μέχρι και σήμερα.

Όταν κάθε τόσο οι επιστήμονες δηλώνουν δημόσια πως "έχουμε ακόμα Χ χρόνια μέχρι να καταφέρουμε να πάρουμε δραστικά μέτρα" δεν βάζουν στην εξίσωση αυτούς που ζουν στο ΕΔΩ και το ΤΩΡΑ τα αποτελέσματα της κλιματικής αλλαγής. Εκατομμύρια πρόσφυγες έχουν δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων, αποτυχίας στα σπαρτά κλπ ενώ υπάρχουν reports που στηρίζουν πως ακόμα και ο πόλεμος στην Συρία ήταν αποτέλεσμα μιας μακράς περιόδου ξηρασίας στην περιοχή.

Το 2016, οι Ευρωπαικές χώρες έκλεισαν τα σύνορα και ύψωσαν παντού φράχτες καθώς δεν μπορούσαν να βρουν τρόπο να διαχειριστούν τα προσφυγικά κύματα από την Συρία, τα οποία ήταν περίπου 2 εκατομμύρια εκτοπισμένα άτομα. Μέχρι το 2050, υπολογίζεται πως πάνω από 200 εκατομμύρια πρόσφυγες θα δημιουργηθούν λόγω της κλιματικής αλλαγής και σίγουρα οι φράχτες, τα συστήματα επιτήρησης και ο στρατός (που είναι ο τρόπος διαχείρισης του φαινομένου σήμερα) προμηνύουν μια μακρά περίοδο δυστοπίας.

Βασισμένοι πάνω σε αυτές της συνθήκες, πρέπει να υπογραμμιστεί η ανάγκη του ελευθεριακού χώρου στην Ελλάδα και παντού, να βγει μπροστά και να ηγηθεί του αγώνα ενάντια στην κλιματική αλλαγή.

Ο Πιετρ Κροπότκιν είχε υπολογίσει πριν από 100 χρόνια πως αν η ανθρωπότητα συνεργαζόταν με σκοπό να καλύψει της ανάγκες όλων των ανθρώπων θα χρειαζόμασταν να δουλεύουμε ο καθένας περίπου 20 ώρες την εβδομάδα. Σήμερα με την τεχνολογία που έχουμε αναπτύξει ο αριθμός αυτός θα μπορούσε να πέσει ακόμα χαμηλότερα. Θα μπορούσαμε να ξοδεύουμε φαιά ουσία προσπαθώντας να αναπτύξουμε λογισμικά για να υπολογίζουμε τον βέλτιστο τρόπο διανομής της ενέργειας ανάλογα με την ζήτηση, αποκεντρωμένες τεχνικές έτσι ώστε οι κοινωνίες μας να αφήνουν σχεδόν μηδενικό αποτύπωμα στην φύση λύνοντας έτσι τα προβλήματα περί τροφής, στέγης, θέρμανσης κλπ.

Είναι τουλάχιστον εξωφρενικό το γεγονός πως το μέγεθος του ειδικευόμενου εργατικού δυναμικού σήμερα εκπορνεύει τις γνώσεις του δουλεύοντας σε αλγορίθμους που υπολογίζουν τρόπους που το Netflix μπορεί να είναι πιο εθιστικό ή την καλύτερη πιθανή ανάλυση των δεδομένων που δίνεις στην google έτσι ώστε οι διαφημίσεις που σου παρουσιάζονται να είναι πιο κερδοφόρες.

Πρέπει λοιπόν το ελευθεριακό κίνημα να βγει στην πρώτη γραμμή, χτίζοντας αντιδομές και διεκδικώντας φωνή και ακρόαση στον δημόσιο διάλογο. Ποτέ ξανά στην ιστορία η αναρχική πολιτική θεωρία δεν φαινόταν πιο αναγκαία και πιο ουσιώδης από τώρα. Γιατί αν αργήσει να το κάνει, θα βγουν μπροστά οι κανίβαλοι αυτού του κόσμου και τότε η κατάσταση θα πάρει πραγματικά την κάτω βόλτα.

Ένα πρόβλημα που υπάρχει ήδη στον ακτιβισμό γύρω από την κλιματική αλλαγή είναι πως αναπαράγεται από πολλούς σαν ένα ζήτημα "πέρα από την πολιτική". Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να γίνεται δύσκολο για την κοινωνική βάση να μπορεί να αναγνωρίσει τους κινδύνους που εγκυμονεί κάθε πολιτική θέση γύρω από το ζήτημα. Παράδειγμα στον Ελλαδικό χώρο ήταν το τελευταίο νομοσχέδιο του Χατζηδάκη γύρω από το περιβάλλον και τις περιοχές natura, που ενώ χιλιάδες κόσμου αντιτάχθηκαν ανοιχτά σε αυτό, ο ίδιος το υποστήριξε σε άρθρο του στην Καθημερινή. Ζούμε σε μια εποχή που κανένας δεν θα στηρίξει ανοιχτά πως κάνει κακό στο περιβάλλον, συνεπώς, πως μπορούμε να αποφύγουμε την πορεία προς την καταστροφή; Ή μάλλον, όταν το Extinction Rebellion λέει απλά και αόριστα πως "μαχόμαστε ενάντια στην εξαφάνιση", τότε για ποιανού την εξαφάνιση μιλάμε; Το ρολόι έχει αρχίσει να μετράει αντίστροφα και η κλιματική αλλαγή μετράει ήδη τα πρώτα της θύματα.

Ήδη έχουν εμφανιστεί τα πρώτα κινήματα του "Οικο-φασισμού", τα οποία επιλέγουν αντί να κατηγορούν τις μεγαλοεταιρίες και τους από πάνω για την κλιματική αλλαγή (οι οποίοι παράγουν κοντά το 90% των εκπομπών άνθρακα) επιλέγουν να τα ρίχνουν στους ανθρώπους του τρίτου κόσμου που (ενώ στην πραγματικότητα ο τρόπος ζωής τους δεν έχει κανένα περιβαλλοντικό αποτύπωμα) "αναπαράγονται σε επικίνδυνα μεγάλο βαθμό".

Η ανάγκη να επανανοηματοδοτήσουμε τις ζωές μας και να το κοινωνικοποιήσουμε αυτό με κάθε πιθανό τρόπο είναι κρίσιμη. Την αρχή μας την έχουν δείξει άλλα κινήματα που ενώ δεν είναι ανοιχτά αναρχικά, μιλάνε για αποκεντρωμένη οργάνωση, κοινωνική ανυπακοή και μαζική άμεση δράση στον δρόμο για την κατάκτηση της "πραγματικής έννοιας της δημοκρατίας". Εμάς φωνάζουν. Ήρθε η ώρα να διεκδικήσουμε και εμείς την θέση μας στην παρτίδα των μεγάλων, να ετοιμάσουμε τις δικές μας προτάσεις για μια πραγματικά αταξική και απελευθερωμένη κοινωνία.

Εικόνες:

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License