Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΕΤΑΞΥ ΟΥΤΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑΣ-ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΤΑΞΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ

Με αφορμή τις εκδηλώσεις αλληλεγγύης και στήριξης από πλευράς διαφόρων αναρχικών συλλογικοτήτων, σε πανελλαδικό επίπεδο, της απεργίας στις 8/10 που κήρυξε το πρωτοβάθμιο σωματείο Σ.Β.Ε.Ο.Δ (Συνέλευση Βάσης Εργαζομένων Οδηγών Δικύκλου), θεωρήσαμε σκόπιμο από πλευράς μας να δημοσιεύσουμε το ακόλουθο αναλυτικό κείμενο, σαν ελάχιστη συνεισφορά, στη σημερινή ανάπτυξη της προοπτικής ενός ευρύτερου και συγκεκριμένου πλέον διαλόγου μεταξύ αναρχικών συλλογικοτήτων και ατόμων που αντιλαμβάνονται με έναν συγκεκριμένο τρόπο τη τωρινή κοινωνική διάσταση των προβλημάτων αυτών. Στόχος μας, επαναλαμβάνουμε, είναι οι πρακτικές προοπτικές ενός ευρύτερου διαλόγου μεταξύ αναρχικών ο οποίος θα επικεντρώνει σε όλα αυτά τα ζητήματα και τα διλήμματα που απολύτως κανένας σήμερα δεν προφασίζεται ότι διαθέτει εκ των προτέρων έτοιμες λύσεις και απαντήσεις.

H ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΕΤΑΞΥ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΚΑΙ ΟΥΤΟΠΙΑΣ

ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΤΑΞΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ

Αφορμή για τη σύνταξη του παρόντος κειμένου-πρότασης αποτελεί επίσης η σημερινή πολλοστή αντιπαράθεση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία αν και σε διεθνές επικοινωνιακό επίπεδο επιχειρείται να προβληθεί κυρίως σαν μια αντιπαλότητα μεταξύ δύο ιστορικά εχθρικών εθνών-κρατών (διότι αυτό συμφέρει από ιδεολογικής άποψης και διαχείρισης τους εμπλεκόμενους κρατικούς σχηματισμούς, με στόχο πάντοτε την πολιτική χειραγώγηση των υπηκόων τους), εντούτοις , στην πραγματικότητα πρόκειται για την αντιπαράθεση μεταξύ αλληλοδιαπλεκομένων διεθνών καπιταλιστικών και κρατικών πόλων γεωπολιτικών συμφερόντων, τα οποία σε πολλά σημεία είναι μεταξύ τους κοινά αλλά ταυτόχρονα σε άλλα αποκλίνουν και συγκρούονται, με βάση πάντοτε τη γνωστή καπιταλιστική πρακτική του business as usual.

Για αυτούς ακριβώς τους λόγους, ως αναρχικοί/ές, θεωρούμε ότι το σύγχρονο επαναστατικό κίνημα που υφίσταται μονάχα στο βαθμό που διαθέτει ξεκάθαρα συνείδηση της ταξικής του θέσης μέσα στη σύγχρονη πραγματικότητα, πρέπει να προσπεράσει για άλλη μια φορά τις σημερινές παγίδες του εθνικισμού, του σωβινισμού και της ιμπεριαλιστικής μισαλλοδοξίας που έντεχνα καλλιεργούνται συστηματικά από τον αντίπαλο, επαναπροσδιορίζοντας έτσι ξεκάθαρα τη δική του επαναστατική κοινωνική προοπτική που συνίσταται στην αυτονομία των δικών του στόχων, οι οποίοι θα μπορέσουν να επιτευχθούν μονάχα στο βαθμό που θα καταφέρει να αυτοοοργανωθεί σε όλα τα απαραίτητα επίπεδα, περνώντας έτσι στην άμεση επίθεση ενάντια στους ιστορικούς του εχθρούς που δεν ήταν ποτέ και σε καμία περίπτωση οι άλλοι λαοί και τα έθνη, αλλά μονάχα όλα τα κράτη καθώς και το διεθνές κεφάλαιο.

Τα τελευταία πενήντα χρόνια της παγκόσμιας ιστορίας του ανθρώπου κατέδειξαν, χωρίς πλέον κανένα περιθώριο αμφιβολίας, ότι τα σύγχρονα κράτη και το κεφάλαιο κατόρθωσαν σχεδόν να εκμηδενίσουν παντού πάνω στον πλανήτη, τις ανθρώπινες αντιστάσεις που θα ήταν ικανές σε διαφορετική περίπτωση να τους επιτεθούν και να τα καταστρέψουν, εμποδίζοντας έτσι την καταστροφή και τη λεηλασία της ζωής μέσα σε κάθε της έκφραση από πλευράς τους.

Το τίμημα που καλούμαστε να πληρώσουμε εμείς και οι επόμενες γενεές για τη μέχρι τώρα αποτυχία μας είναι πάρα πολύ βαρύ και το γεγονός αυτό φάνηκε επίσης ιδιαίτερα μετά την εκδήλωση της τελευταίας αποκαλούμενης “πανδημίας του κορωνοϊού”.

Παρόλα αυτά, ως αναρχικοί, πιστεύουμε ότι βρισκόμαστε πλέον στο σημείο μηδέν ώστε να μπορέσουμε να καταφέρουμε ή μια συνολική αναστροφή πορείας προς τα επάνω-δηλαδή μια πραγματική ανθρώπινη πρόοδο-ή διαφορετικά να αφεθούμε σε μια διαρκώς επιταχυνόμενη πορεία καταβαράθρωσης προς τα κάτω και να απωλέσουμε κατ’ αυτό το τρόπο οριστικά και ανεπανόρθωτα κάθε στοιχείο ανθρώπινης κοινωνίας και υπόστασης, όπως τουλάχιστο τα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα μέσα από την ανθρώπινη ιστορία μας ανά τους αιώνες.

Τα επόμενα δέκα χρόνια θα είναι κατά τη γνώμη μας κομβικής σημασίας ως προς αυτή ακριβώς την προοπτική, διότι πλέον ο χρόνος έχει εξαντληθεί δραματικά χωρίς να μας αφήνει ουσιαστικά περιθώρια.

Ένα από τα βασικά στοιχεία που τείνουμε να απωλέσουμε εντελώς, απονοηματοδοτώντας έτσι κάθε ουσιαστική έννοια ανθρώπινης κοινωνίας, είναι η ταξική ή κοινωνική αλληλεγγύη μεταξύ των αγωνιζομένων ανθρώπων. Είναι χαρακτηριστικό άλλωστε ότι τα λόγια περισσεύουν προς αυτή την κατεύθυνση. Ως αναρχικοί, πιστεύουμε ακράδαντα ότι ο μοναδικός τρόπος ή μέθοδος ώστε να καταστεί δυνατό να αναδομηθεί αυτό το ουσιαστικό-μεταξύ άλλων-χαρακτηριστικό γνώρισμα των ανθρωπίνων κοινωνιών, είναι η τακτική της επίθεσης των εκμεταλλευομένων και αποκλεισμένων ενάντια στους άμεσους υπεύθυνους αυτής της κοινωνικής συνθήκης που μας έχει επιβληθεί διαχρονικά με τη βία και που δεν είναι άλλοι από τα αφεντικά και το κράτος.

Αυτή ακριβώς η κοινωνική πρακτική για να μπορέσει να είναι σήμερα περισσότερο αποτελεσματική πρέπει να πάρει σαφώς διεθνείς και διεθνιστικές διαστάσεις μεταξύ των αποκλεισμένων ανθρώπων από κάθε πραγματική απόφαση αναφορικά με την ίδια μας τη ζωή.

Χρειάζεται να μπορέσουμε να προχωρήσουμε σταδιακά αλλά γοργά πολύ πιο πέρα από τις διαδεδομένες κοινωνικές εξεγέρσεις ενάντια στη καθημερινή βία της εξουσίας, που αυτή τη στιγμή συνεχίζουν να φλέγονται σε όλο τον πλανήτη.

Ως προς αυτήν ακριβώς την προοπτική λοιπόν, οι σκέψεις που κατατίθενται μέσα στο κείμενο που ακολουθεί είναι απολύτως ενδεικτικές του εύρους και της σημασίας που κατέχει σήμερα μια αυτόνομη ταξική θεωρία και πρακτική από την πλευρά του σύγχρονου προλεταριακού κινήματος ανά την υφήλιο.

Με βάση όλα τα προηγούμενα καθώς και το αναλυτικό κείμενο που ακολουθεί, εισηγούμαστε τη δημιουργία ενός Ενιαίου Διεθνιστικού Επαναστατικού Μετώπου (Ε.Δ.Ε.Μ.) που είναι τέτοιο στο βαθμό που υιοθετεί μια ενιαία στρατηγική, αυτή της επίθεσης ενάντια στο κράτος και τα αφεντικά, σε διαφορετική περίπτωση η έννοια επαναστατικό στερείται οποιασδήποτε σημασίας και θεμελιώνεται, σαν μέτωπο, στις αρχές της αυτονομίας, της ικανότητας αυτοοργάνωσής του πάνω σε όλα τα απαραίτητα επίπεδα και κατά συνέπεια στην δυνατότητα της άμεσης δράσης του, έξω από κάθε πολιτική διαμεσολάβηση, εξουσιοδότηση ή ανάθεση των ευθυνών του σε άλλους, πρακτική η οποία, ως γνωστό, καταλήγει αναπόφευκτα στην θλιβερή συνθήκη του κομματικών σάβανων. Εξ αυτών προκύπτει σαφέστατα ότι η μοναδική δυνατότητα διάρθρωσης της ενεργητικής δράσης του Ε.Δ.Ε.Μ. , επίσης και σε διεθνές επίπεδο, μπορεί να είναι μονάχα οργανωτικά αποκεντρωμένη στο έπακρο και για αυτόν ακριβώς το λόγο η ενεργή αναρχική μειοψηφία που δρα στο εσωτερικό του καλείται να αναλάβει συγκεκριμένα καθήκοντα.

Σημείωση: Η χρήση της έννοιας , μέτωπο, στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν υποδηλώνει τίποτε περισσότερο από την κοινή μάχη ενάντια στον κοινό εχθρό. Οποιαδήποτε άλλη αναφορά σε αυτή, ιστορικού ή άλλου χαρακτήρα, είναι κατά συνέπεια απολύτως ανεδαφική.

Εισαγωγή

Το παρόν κείμενο είναι καρπός ενός χρόνου παρατήρησης του κόσμου των θαλασσίων υποδομών μεταφοράς-αποθήκευσης-τροφοδοσίας (logistics) και της αποκαλούμενης θαλασσοκρατίας, δηλαδή της ασκούμενης εξουσίας από πλευράς ενός κράτους-έθνους στις θάλασσες και των αντίστοιχων συγκρούσεων για την εξασφάλισή της. Αυτή η εξουσία μπορεί να είναι παράκτια- όπως στην περίπτωση της Ρωσίας-ή πλανητικών διαστάσεων όπως η περίπτωση των Η.Π.Α. Άλλες χώρες εξακολουθούν να ζουν χάρη στα εισοδήματα που απέκτησαν από την προηγούμενη των δύο παγκοσμίων πολέμων αποικιοκρατική περίοδο, χωρίς να υπολογίσουμε τις νέες δυνάμεις (πρώτη μεταξύ όλων η Κίνα). Στις θάλασσες διασταυρώνονται ο κόσμος του εμπορίου και της στρατιωτικής γεωπολιτικής ! Οι δύο αυτοί παράγοντες, όπως κάλλιστα μπορεί να προϋποτεθεί, είναι στενά συνδεμένοι με τον έλεγχο των αποκαλούμενων λαιμών της μποτίλιας που είναι καθαρά γεωγραφικής φύσης και χαρακτήρα. Ξεκινά από την διείσδυση των διαφόρων καπιταλιστικών δυνάμεων μέσα στα λιμάνια που διαθέτουν τα μεγαλύτερα βάθη ώστε να μπορούν να υποδέχονται τα ολοένα και περισσότερο τεραστίων διαστάσεων πλοία μεταφοράς των containers, μέχρι τα λιμάνια που διαθέτουν τις καλύτερες υποδομές logistics στην ενδοχώρα τους (σιδηροδρόμους και αποθήκες) και με την καλύτερη τεχνολογία στη διάθεσή τους (αυτοματοποίηση, 5G, δορυφόροι). Όχι δευτερεύουσας σημασίας, σε συγκεκριμένες χώρες όπως ή Ελλάδα αλλά και η Ιταλία για παράδειγμα, είναι προφανώς το ζήτημα της πρόσβασης σε ελεύθερα λιμάνια (ειδικές οικονομικές ζώνες ΕΟΖ) με ευνοϊκές συνθήκες λόγω απαλλαγής από τους φόρους στα εμπορεύματα και τους σχετικούς κρατικούς ελέγχους. Θα θέλαμε να ρίξουμε μια ματιά σε τι ακριβώς πραγματικά “επαναστατικό” πράγμα συμβαίνει αυτή τη στιγμή μέσα σε μια άποψη των logistics που συχνά παραμελείται μέσα στις διάφορες αναλύσεις, ή καλύτερα, να συνενώσουμε μαζί με περιληπτικό τρόπο όλα τα κομμάτια αυτού του θεμελιώδους για το κεφάλαιο τομέα. Αν αυτό το κείμενο συντάχθηκε κατά τους προηγούμενους μήνες πριν την άφιξη του κορωνοϊού και των προβλημάτων που συνδέονται με αυτόν, η “κρίση πλανητικών διαστάσεων” που ακολούθησε καθιστά ακόμη πιο εμβληματική την κριτική ανάλυση του κεφαλαίου και του ρόλου του κράτους.

Χωρίς την γιγάντια θαλάσσια υποδομή για παράδειγμα, το σιτάρι για την παρασκευή του ψωμιού αλλά και για την παραγωγή των ζυμαρικών (προϊόντα ευρείας κατανάλωσης για χώρες όπως η Ελλάδα και η Ιταλία) δεν θα μπορούσε ποτέ να φτάσει μέχρι τα εργοστάσια παρασκευής τους που για να καλυφθούν οι ανάγκες τους χρειάζονται την εισαγωγή σιταριού από το εξωτερικό. Αυτό είναι ένα πολύ απλό παράδειγμα για να μπορέσει να γίνει αντιληπτό ότι αν τα ζυμαρικά δεν έφταναν στα ράφια των σούπερ μάρκετ, εκατομμύρια άνθρωποι θα στερούνταν την κύρια (και φτηνότερη) τροφή τους , ιδιαίτερα σε μια περίοδο γενικού lock down, όπως αυτή που διανύσαμε τους προηγούμενους μήνες. Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευρύ και δεν θα προφασιστούμε ότι θα το εξαντλήσουμε εξολοκλήρου, διότι θα έπρεπε να ασχοληθούμε με κάθε επιμέρους έθνος και την ιστορία του, όπως επίσης και με κάθε άποψη της εταιρικής διαπλοκής. Όπως είναι γνωστό ο καπιταλισμός δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει χωρίς την ύπαρξη των logistics. Και είναι αυτό ακριβώς το ζήτημα. Αν κατά την διάρκεια της τελευταίας περιόδου έκτακτης ανάγκης το κράτος σαν τέτοιο μπόρεσε και έμεινε στα πόδια του είναι διότι αυτό το τεράστιο ελατήριο των υποδομών, τα πλοία, τα λιμάνια, ο στρατιωτικός τομέας, η ηλεκτρική ενέργεια , ο τεχνολογικός μηχανισμός, μπόρεσαν και λειτούργησαν όπως πάντα. Δεν μπορούμε να προτείνουμε επιθετικές στρατηγικές ενάντια στον ταξικό εχθρό χωρίς να διαθέτουμε προτάσεις ή τουλάχιστο σοβαρές θεωρήσεις για να τις υποβάλουμε στη δική μας τάξη, δηλαδή αυτή των εκμεταλλευομένων στην γενικότητα της καθώς και σε αυτή του αναρχικού κινήματος στην ιδιαιτερότητα του. Χωρίς προτάσεις αυτοδιαχείρισης και αυτονομίας δεν μπορούμε να ζήσουμε, αλλά επίσης και χωρίς απαλλοτρίωση και αυτοάμυνα θα συντριβόμασταν από πλευράς πολύ πιο ισχυρότερων δυνάμεων από τις δικές μας, αν θέλουμε φυσικά να λάβουμε υπόψη μας τις υφιστάμενες σχέσεις δύναμης.

Κατά συνέπεια θα παρατηρήσουμε με ποιον ακριβώς τρόπο ανά τους αιώνες ο κόσμος της θάλασσας κατόρθωσε να αποσπάσει με τη δύναμη της καταστολής ή του νεωτερισμού όχι μονάχα τις γνώσεις, αλλά επίσης και τα όνειρα των κοινοτήτων της θάλασσας, των λιμανιών και όλου αυτού του προλεταριακού εργατικού δυναμικού που περιστρέφονταν γύρω από αυτόν.

Θα επιχειρήσουμε να διαρθρώσουμε ορισμένες σκέψεις αγώνα, αναλογιζόμενοι με ποιόν ακριβώς τρόπο ως αναρχικοί μπορούμε να ασκήσουμε πίεση πάνω σε διάφορα ζητήματα τα οποία αγγίζουν επίσης αυτό το ιδιαίτερο πεδίο. Το πολυσύνθετο ναυτικό σύστημα βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό διαδικασία ταχείας αναδιάρθρωσης και, επίσης κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου μερικού lock down της βιομηχανικής παραγωγής, των στρατιωτικών ασκήσεων παντού ανά το κόσμο, των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ φιλικών κρατών, ή εχθρικών οι οποίες υπήρξαν αντικείμενο διαμεσολάβησης από σχετικές φιλικές κινήσεις , τα αφεντικά , οι κρατικοί τεχνοκράτες θέλουν να αποκτήσουν δυνατότητες πρόβλεψης έτσι ώστε να αποφύγουν ανώμαλες συνέπειες και καταστάσεις που προέκυψαν κατά τους τελευταίους μήνες. Ο ανθρώπινος παράγοντας εξακολουθεί να είναι υπολογίσιμος (πειρατεία, εξεγέρσεις, απεργίες), να λοιπόν που ο κόσμος της θάλασσας πρέπει με τη σειρά του να ρομποτοποιηθεί και να στρατιωτικοποιηθεί όσον αφορά το πολιτικό του σκέλος, μια διαδικασία στην οποία η σημερινή Κίνα χρησιμεύει σαν ευαγγέλιο.

Η ενέργεια, ο κοινωνικός έλεγχος, η γεωπολιτική, το κέρδος από τη μια πλευρά, η αυτοδιαχείριση, η επίθεση, ο διεθνισμός , από τη άλλη πλευρά, είναι όλα τους ζητήματα τα οποία η θάλασσα τα καταπίνει συνεχώς και τα ξεβράζει. Αν θέλουμε πραγματικά να καταλάβουμε που να πάμε, καθίσταται επίσης αναγκαίο να κατανοήσουμε καλά με ποιο τρόπο έρχονται τα εφόδια και τα υλικά τα οποία είναι απαραίτητα για την επιβίωσή μας και κατά συνέπεια να προσπαθήσουμε να φανταστούμε τρόπους τοπικής αυτονομίας οι οποίοι δεν μπορούν πάντα να απέχουν μηδέν χιλιόμετρα από εκεί που βρισκόμαστε εμείς ! Η θέαση των πραγμάτων όσον άφορα συγκεκριμένα προβλήματα πρέπει να είναι πολύ πλατιά, πράγμα το οποίο δεν είναι με κανένα τρόπο απλό.

Η κατάκτηση της θάλασσας (θαλασσοκρατία): μια μακραίωνη σύγκρουση

Χωρίς μια αποφασιστική ναυτική δύναμη δεν είμαστε σε θέση να επιτύχουμε τίποτα το οριστικό και μαζί του τίποτε το άξιο και το ένδοξο.

George Washington

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει είναι να αποκτήσουμε ναυτική δύναμη η οποία μας εξασφαλίζει πρόσβαση σε όλα τα κράτη του κόσμου.

Καρδινάλιος de Richelieu

Σε αυτό το πρώτο τμήμα του κειμένου θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε τι ακριβώς συμβαίνει αυτή τη στιγμή κατά μήκος των ακτών του κόσμου. Μην έχοντας τη δυνατότητα να παρατηρήσουμε τις ατελείωτες πτυχές αυτού του ζητήματος, θα ανελκύσουμε στην επιφάνεια μονάχα τις περισσότερο προφανείς δυναμικές ή αυτές που αφορούν πιο άμεσα πολλές άλλες μεσογειακές χώρες , κατά τρόπο ώστε να αποκτήσουμε μια ιδέα του πως ακριβώς τα κράτη και το κεφάλαιο ανταγωνίζονται ταχύτατα σε πολεμικό επίπεδο μεταξύ τους, επιτυγχάνοντας να επεκταθούν σε βάρος των πιο φτωχών και λιγότερο εξοπλισμένων χωρών.

Όποιος ελέγχει τις θάλασσες, ελέγχει την οικονομία και εξασφαλίζει έτσι την πολιτική του ηγεμονία. Η θάλασσα αποτελεί ένα νευραλγικό σημείο, χωρίς το οποίο δεν υπάρχει παγκόσμια κυριαρχία, εμπορικό βάρος, χρηματιστικό ενδιαφέρον. Το κινεζικό κράτος, για παράδειγμα, κατανόησε τη σημασία αυτού του γαλάζιου χώρου στα μέσα του δέκατου ένατου αιώνα, κατά τη διάρκεια μιας από τις περισσότερο δύσκολες στιγμές στην ιστορία του- εκείνη που ο Αμερικανός πρόεδρος, κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με τους Άγγλους, ονόμασε “πόλεμο του όπιου”-, αποκομίζοντας εμπειρίες και συμπεράσματα για το μέλλον. Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπαίνουν μέσα στις παγκόσμιες συγκρούσεις τη στιγμή που αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο για τον πολεμικό και τον εμπορικό στόλο τους. Το 1940 , ενώ η Μ. Βρετανία δέχονταν τους βομβαρδισμούς της Luftwaffe, οι Αμερικάνοι πληροφόρησαν σε ανεπίσημο επίπεδο τους Άγγλους ότι θα έμπαιναν στον πόλεμο στο πλευρό τους μονάχα υπό την προϋπόθεση ότι αυτοί θα τους παραχωρούσαν σε αντάλλαγμα τουλάχιστο οκτώ ναυτικές πολεμικές βάσεις που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν όπως ακριβώς ήθελαν.

Παρατηρώντας έναν οποιοδήποτε παγκόσμιο χάρτη μπορεί να γίνει διαισθητικά αντιληπτό με ποιο τρόπο συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές αποτελούν χώρους μέσα από τους οποίους πρέπει κάποιος να περάσει αναγκαστικά ώστε να αποφύγει να κάνει τεράστιους γύρους που κοστίζουν σε χρόνο και ενέργεια ! Αν υπάρχει κάποιο εμπόδιο, ή αυτό παρακάμπτεται ή περνά κάποιος διαμέσου. Αυτά τα γεωγραφικά σημεία αποκαλούνται λαιμοί της μποτίλιας και για τον έλεγχο τους υπάρχει ανέκαθεν μια γεωπολιτική και στρατιωτική σύγκρουση. Μέσα σε αυτόν ακριβώς τον διαρκή πόλεμο για τον έλεγχο των θαλάσσιων χώρων εισάγεται επίσης η εξάπλωση του λεγόμενου “Δρόμου του μεταξιού”- ή η σύγκρουση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, για την κυριαρχία των ενεργειακών πηγών της Α. Μεσογείου και όχι μόνο- ο οποίος “Δρόμος του μεταξιού” για να μπορέσει να υλοποιηθεί αποτελεσματικά, πρέπει να διαθέτει ένα συγκεκριμένο τύπο υποδομών και ασφάλειας που δεν αφορούν μονάχα τη θάλασσα. Με αυτή την έννοια όλες οι χώρες του κόσμου αναζητούν με κάθε τρόπο να συμμετέχουν σε αυτό το σχέδιο με εμπορικές συμφωνίες και όχι μόνο, συνάπτοντας επιπλέον και ειδικές συμφωνίες ( μνημόνια) με την Κίνα-όπως έχει κάνει η Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες – προκαλώντας οπωσδήποτε την αντίδραση των Αμερικάνων αλλά και της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όποιος δεν κατορθώσει να αποσπάσει μέρος αυτών των χρηματοδοτήσεων και δεν διαθέτει μια στέρεα βάση είναι καταδικασμένος σε θάνατο στο οικονομικό και το στρατιωτικό πεδίο.

Το στρατιωτικό ζήτημα αυτού του ντόμινο των παιχτών μπορεί να συνοψιστεί κυρίως επάνω σε δυο στοιχεία, τα οποία διαπλέκονται στενά μεταξύ τους : τη κατοχή ενός ναυτικού στόλου και τη δυνατότητα άμυνας του. Η σύγκρουση περιστρέφεται εξολοκλήρου γύρω από αυτούς του δύο παράγοντες. Από τη πλευρά της , η Washington, το έχει ήδη δηλώσει σε μακρινές εποχές, όμως στη ουσία της αυτή η έννοια παραμένει απολύτως αμετακίνητη μέσα στην ιστορία των τελευταίων αιώνων. Η πραγματική ναυτική σύγκρουση επί των ημερών μας περιστρέφεται σχεδόν αποκλειστικά γύρω από τη σύγκρουση μεταξύ Κίνας και Η.Π.Α. Οι τεχνολογίες, οι υποδομές υποστήριξης των logistics, η επιχειρησιακή εμπειρία αποτελούν σήμερα τις βάσεις της υπερίσχυσης των Η.Π.Α. στη θάλασσα, σε παγκόσμιο επίπεδο. Ούτε η ίδια η Ρωσία κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου, δεν σκέφτηκε ποτέ να ανταγωνιστεί τους Αμερικάνους στο πεδίο της ανοιχτής θάλασσας, περιοριζόμενη στην εξάσκηση της πυρηνικής απειλής και περιοδικά σε κάποιες επιδρομές του τύπου “χτυπώ και εξαφανίζομαι”. Στη “Σοβιετική” αυτοκρατορία , μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, έλειπαν μια σύγχρονη ναυπηγική βιομηχανία, τα κεφάλαια, οι τεχνικές γνώσεις , αλλά πάνω από όλα η επιχειρησιακή εμπειρία. Ακριβώς για αυτούς τους λόγους οι Ρώσοι προσανατολίστηκαν περισσότερο στα οπλικά συστήματα εδάφους. Οι Αμερικάνοι, από την άλλη πλευρά, κυριαρχούν μέσα στις θάλασσες διαθέτοντας έντεκα αεροπλανοφόρα, βάσεις πυραύλων και υποστήριξης παντού ανά το κόσμο ( για να δώσουμε ένα παράδειγμα, ξόδεψαν 8000 δισεκατομμύρια δολάρια σε σαράντα χρόνια στα στενά του Ορμούζ, για να ελέγχουν τη μεταφορά του πετρελαίου). Οι Η.Π.Α. επίσης διαθέτουν ιστορικές σχέσεις και δεσμούς με χώρες όπως η Φορμόζα (Taiwan), οι Φιλιππίνες, η Ιαπωνία-όπου υπάρχουν 122 βάσεις τους- ή η Νότια Κορέα που διαθέτουν άλλες 83. Ο καπιταλισμός με τις ρίγες και τ’ αστέρια κατέχει αυτά που η Κίνα δεν έχει : ένα ευρύ δίκτυο βάσεων και υποστήριξης σε όλο το κόσμο διαμέσου του ΝΑΤΟ, αλλά επίσης και “τεχνολογικές καινοτομίες” όπως το οπλικό σύστημα Swarm ( κατεύθυνση και έλεγχος αεροπλάνων (όχι μόνο Drones) και πλοίων χωρίς κυβερνήτη)! Αυτοί οι δύο παράγοντες μαρτυρούν ότι η Κίνα βρίσκεται ακόμη δεκαετίες τεχνολογίας πίσω από τις Η.Π.Α. Ο ανταγωνισμός περιστρέφεται επίσης γύρω από το διάστημα, χωρίς το οποίο δεν μπορούν να υπάρξουν δυνατές επικοινωνίες και έλεγχος , όμως αυτός είναι ένας επιπλέον παράγοντας. Η Κίνα επιδιώκει να φτάσει κάνοντας μεγάλα βήματα τους αντιπάλους της πέραν του ωκεανού ! Μέσα σε αυτή τη χρονιά θέλει να φτάσει τις 300 ναυτικές μονάδες ( ενώ οι 326 είναι ο στόχος των Η.Π.Α. μέχρι το 2025), και επίσης ανάμεσα στα 68-79 υποβρύχια. Επιπλέον η Κίνα μπορεί να υπολογίζει επάνω στο εμπορικό της ναυτικό, συμπεριλαμβανομένων των αλιευτικών, που ήδη εδώ και καιρό είναι εφοδιασμένα επίσης και με βαριά όπλα, έτσι ώστε να συνδράμουν το πολεμικό ναυτικό είτε στο πεδίο του εφοδιασμού είτε σε αυτό των ασύμμετρων επιχειρήσεων. Όμως όπως προείπαμε η Κίνα, πέραν του ότι δεν διαθέτει τις κατάλληλες τεχνολογίες , στερείται επίσης της ιστορικής εμπειρίας πολεμικών συγκρούσεων πάνω στο πεδίο, που φυσικά δεν λείπουν από τις Η.Π.Α. Για να μπορέσει να γεφυρώσει αυτό το χάσμα, η Κίνα ζητά βοήθεια από συγκεκριμένες χώρες, όπως η Ιταλία για παράδειγμα, που διαθέτουν μια μεγάλη ναυτική παράδοση. Η Ρωσία αντίθετα, διαθέτει ένα πολεμικό ναυτικό που θεωρείται παράκτιου τύπου, το οποίο ΄έχει σαν στόχο του να υπερασπιστεί περισσότερο τις ακτές της χώρας του παρά να επεκτείνει τον εδαφικό του χώρο, διαμέσου “αποτρεπτικών σταγονιδίων” στη Βαλτική θάλασσα, στη Μαύρη Θάλασσα και την ανατολική Μεσόγειο που θεωρούνται “αδιαπέραστες” (χωρίς να ληφθούν υπόψη οι εγκαταστάσεις των πυραύλων).

Αυτά τα παραδείγματα μακροσκοπικού χαρακτήρα χρησιμεύουν διότι διαπλέκονται με το σχέδιο του δρόμου του μεταξιού. Η Κίνα έχει εδώ και αρκετό καιρό βάλει πόδι σχεδόν σε ολόκληρο τον κόσμο χρηματοδοτώντας διάφορα σχέδια δεξιά και αριστερά αλλά που είναι όλα τους μακρόπνοα. Ένα σύνολο διαφόρων εμπορικών σχεδίων είναι στην πραγματικότητα δούρειοι ίπποι με στόχο να επεκτείνει τον “ζωτικό της χώρο”. Για αυτόν ακριβώς το λόγο το λιμάνι του Γκβάνταρ στο Τζιμπουτί - ένα κράτος στο οποίο συγκεκριμένες άλλες χώρες , όπως οι Η.Π.Α. , η Γαλλία και η Ιταλία , διαθέτουν στρατιωτικές βάσεις-θα μεταβληθεί σε επιχειρησιακή και βάση ανεφοδιασμού (logistics) για τα πλοία επιφάνειας καθώς και τα υποβρύχια της : πρόκειται για την πρώτη στρατιωτική βάση της Κίνας η οποία βρίσκεται έξω από τα εδάφη της “ουράνιας γραφειοκρατίας”. Η Κίνα μπήκε στο Τζιμπουτί αγοράζοντας το δημόσιο χρέος του και σε αντάλλαγμα της δόθηκε το δικαίωμα να κατασκευάσει μια σειρά υποδομών! Το ίδιο ακριβώς πράγμα κάνει και στην Καμπότζη, δίνοντας της κατά τα τελευταία τρία χρόνια 600 εκατομμύρια δολάρια σε δάνεια για το σχέδιο Μια ζώνη ένας δρόμος, χωρίς να υπολογιστούν άλλα δύο δισεκατομμύρια που χρησιμοποίησε για να κατασκευάσει γέφυρες και δρόμους και επιπλέον τις πωλήσεις όπλων στην κυβέρνηση της Καμπότζης. (Σας θυμίζει κάτι αυτό αναφορικά με την τρέχουσα Ελληνο-τουρκική αντιπαράθεση ; (1) ) Το λιμάνι που επελέγη από πλευράς των Κινέζων ώστε να μπορούν να ελέγχουν τα στενά της Malacca είναι το Ριμ α ντάρτα Σακόρ (όταν είχαν εξαγοραστεί τα πάντα, έγινε επίσης αντιληπτό ότι αυτό το σχέδιο περιελάμβανε επίσης ένα αεροδρόμιο κατάλληλο για προσγειώσεις και απογειώσεις στρατιωτικών αεροπλάνων ). Η κυριαρχία στην θάλασσα αποτελεί μονάχα την μία άποψη αυτής της παγκόσμιας σύγκρουσης που βρίσκεται σε συνεχή εξέλιξη. Μια άλλη άποψή της είναι οι μεγάλες εσωτερικές αναδιαρθρώσεις, όπως αυτή στον τομέα της σιδηρουργίας έτσι ώστε να ισχυροποιηθεί η πολεμική και η στρατηγική βιομηχανία με ορίζοντα το 2035. Σύμφωνα με τους δυτικούς αναλυτές , πίσω από τον πόλεμο στο Ιράκ που ήθελε ο Μπους υπήρχε η επιδίωξη να ασκηθεί άμεση απειλή προς τους Κινέζους εξαιτίας των τεράστιων επενδύσεων που πραγματοποιούν σε εκείνη την περιοχή μέσα στον συγκεκριμένο τομέα.

Η Κίνα επεκτείνεται παράλληλα στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, ένας χώρος μέσα στον οποίο οι τηλεφωνικές εταιρίες πρέπει να ευθυγραμμιστούν με τις κατευθυντήριες οδηγίες και τα επενδυτικά προγράμματα που αποφασίζει μονάχα η κυβέρνηση του Πεκίνου. Κατασκευάζονται νέα κέντρα συλλογής δεδομένων, υπόγεια καλώδια τύπου loop (με οπτικές ίνες), αλλά παράλληλα εξαγοράζονται επίσης ιστορικές εφημερίδες όπως η “China Morning Post” του Χονγκ Κονγκ, την οποία απέκτησε το 2015 η γνωστή Alibaba. Μετά έρχεται ο τομέας της τσιμεντοβιομηχανίας και των κατασκευών της CCCC (China Communications Constructions Company) με τα 700 σχέδια της και τα 100 δισεκατομμύρια των επενδύσεων και τους 160 χιλιάδες εργαζόμενους της διασκορπισμένους σε 140 χώρες. Αυτή η εταιρία διαθέτει μεταξύ των διευθυντικών της στελεχών πολλούς πρώην στρατιωτικούς του μηχανικού και του στρατιωτικού ανεφοδιασμού. Διαθέτει σχέδια που αφορούν άμεσα τα δύο τρίτα των σημαντικότερων λιμανιών όλου του κόσμου. Για να καταστεί δυνατό να καλυφθεί επιχειρησιακά αυτό το τεράστιο πλέγμα των υποδομών, εκτοξεύτηκε στο διάστημα το δορυφορικό σύστημα BeiDou με στόχο, μεταξύ άλλων, να μπορέσει να αποφύγει τις ξένες παρεμβάσεις, όπως για παράδειγμα το κόψιμο των επικοινωνιών του δικτύου GPS από πλευράς των Η.Π.Α. ! Χωρίς αυτή την θεμελιώδη τεχνολογία, δήλωσε κάποιος, “οι Κινέζοι στρατιωτικοί δεν θα ήξεραν να χειριστούν ούτε την πυξίδα”.

Είναι χρήσιμο, κατά τη άποψή μας, να εξετάσουμε λίγο, κάποιες λεπτομέρειες που αφορούν τον ρόλο που διαδραματίζουν ορισμένες από τις γειτονικές και ισχυρές σε διεθνές επίπεδο χώρες, όπως η Ιταλία για παράδειγμα και που συχνά παραμένουν έξω από τα φώτα της δημοσιότητας. (Για παράδειγμά αυτή τη στιγμή και για συγκεκριμένους λόγους , προβάλλεται ο αδιαμφισβήτητος ρόλος της Γαλλίας) .

Η Ιταλία υπήρξε η πρώτη χώρα από τους G7 και μια από τις ιδρυτικές της Ε.Ε. που έχει υπογράψει ένα μνημόνιο με την Κίνα. Στη χώρα αυτή έχει γίνει ήδη ένας μεγάλος δημόσιος διάλογος αναφορικά με τις επιπτώσεις παρέμβασης από πλευράς της Huawei μέσα στις τηλεπικοινωνίες, όμως παρόλα αυτά, το γεγονός αυτό παραβλέπει μια άλλη άποψη του προβλήματος. Οι μεγαλύτερες επενδύσεις θα αναπτυχθούν μέσα στα λιμάνια της Γένοβας και της Τεργέστης. Για πιο λόγο ; Είτε επειδή εκεί υπάρχουν ειδικές οικονομικές ζώνες (ΕΟΖ), είτε επειδή λειτουργούν δύο σημαντικά ερευνητικά κέντρα (στην πρώτη περίπτωση το ιταλικό τεχνολογικό ιστιτούτο και στη δεύτερη η εταιρία Elettra Sincrotone Trieste). Φυσικά, το γεγονός ότι μια αποικιοκρατική χώρα ενδιαφέρεται για τα καλύτερα φιλέτα όποιου αποικιοποιεί, είναι πράγμα γνωστό από την εποχή της εξαγωγής του χρυσού από τα ορυχεία της Νότιας Αμερικής ! Όμως, επειδή ταυτόχρονα σήμερα η τεχνολογική εξουσία επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την ισχύ ενός έθνους, ορισμένοι Ιταλοί βιομήχανοι και κυβερνώντες φοβήθηκαν (όπως επίσης και οι χώρες του ΝΑΤΟ) για αυτή την εξέλιξη. Αυτό το πράγμα αποτελεί σήμερα ένα θεμελιώδες ζήτημα. Διότι αν οι ναζί είχαν προλάβει να κατασκευάσουν πρώτοι την ατομική βόμβα τι θα είχε συμβεί; Και εμείς αναρωτιόμαστε, δεδομένου ότι πρόλαβαν πρώτα οι Αμερικάνοι, σε ποιο ακριβώς σημείο έχουμε φτάσει σήμερα;

Μέσα στην ιστορία μπορούμε να βρούμε πολλές ανακαλύψεις που διαδραμάτισαν μια καθοριστική σημασία επάνω στις δυνάμεις που βρίσκονταν παραταγμένες στο πεδίο, από τη πυρίτιδα, στο ατσάλι και στο γραφένιο. Αυτοί οι ελιγμοί διείσδυσης από πλευράς των Κινέζων έχουν σαν αποτέλεσμα να ανεβαίνουν οι τόνοι και οι διαμαρτυρίες από πλευράς της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ. Ταυτόχρονα αν η Ιταλία είναι αφράτη σαν το βούτυρο απέναντι στις υπερδυνάμεις και τα χρήματά τους, η κατασκευή ενός πολυμορφικού σε επιχειρησιακό επίπεδο πολεμικού πλοίου, δηλαδή του “Τεργέστη”, στην πραγματικότητα έχει μια σημασία που πηγαίνει πολύ πιο πέρα από την σπατάλη του δημόσιου χρήματος και την εικόνα μιας αδύναμης χώρας μέσα στην ζώνη του Ευρώ: περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο ευρώ, χωρίς να υπολογιστούν ορισμένα από τα όπλα τα οποία διαθέτει, όπως τα F-35, πέρα φυσικά από το κόστος συντήρησης. Η ένταξη ενός παρόμοιου πλοίου στο πολεμικό ναυτικό (αεροπλανοφόρο) ωθεί αδιαμφισβήτητα την Ιταλία να συμπεριφερθεί (όπως και άλλοι) σαν αφεντικό στην Μεσόγειο θάλασσα. Όπως προείπαμε, η κατοχή από πλευράς ενός κράτους παρόμοιων πολεμικών μέσων, σημαίνει άμεσα ότι επικοινωνεί σε όλα τα υπόλοιπα την ισχύ και την πρωτοκαθεδρία του, δεδομένου ότι στην Ευρώπη δεν υπάρχουν πολλά κράτη τα οποία διαθέτουν ένα παρόμοιο πολεμικό πλοίο. Αν βέβαια, προσπαθήσουμε να σκεφτούμε λίγο πιο βαθειά, θα διαπιστώσουμε ότι η κατοχή ενός πλοίου παρομοίων επιχειρησιακών δυνατοτήτων είναι επίσης πολύ χρήσιμο στα αφεντικά της ΕΝΙ που μπορούν έτσι να υψώσουν τη φωνή τους, η οποία ΕΝΙ, ως γνωστό, έχει συγκεκριμένα συμφέροντα και στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου , σε οικόπεδα φυσικού αερίου που βρίσκονται σε θαλάσσιες περιοχές απέναντι από την Αίγυπτο ( ύστερα μάλιστα και από τις τελευταίες της περιπέτειες στη Κυπριακή ΑΟΖ με τους Τούρκους) καθώς και για άλλες σκοπιμότητες και επιχειρήσεις.

Μια χώρα που θέλει να διαδραματίσει ηγεμονικό ρόλο πρέπει φυσικά να είναι σε θέση να κάνει τους άλλους να αισθανθούν το βάρος των στρατευμάτων της (και αυτό ακριβώς κάνει και η Τουρκία στην Λιβύη αυτή τη στιγμή, η οποία Λιβύη για να θυμηθούμε λίγο την ιστορία, υπήρξε στο παρελθόν αποικία της οθωμανικής αυτοκρατορίας αλλά και της φασιστικής Ιταλίας ), να τα έχει διαρκώς σε κίνηση για να μην χάσουν την παρεμβατική τους ικανότητα- για αυτό τον λόγο κάποιος από του συμβούλους του πρίγκηπα πιέζει αυτή τη στιγμή έτσι ώστε το ιταλικό κράτος να γίνει περισσότερο γενναιόδωρο, σκορπίζοντας σφαίρες παντού ανά τον κόσμο έτσι ώστε οι στρατιώτες του να κρατιούνται σε φόρμα, χωρίς παράλληλα να χάνουν το βίτσιο τους να αιματοκυλούν παντού και έτσι να μπορούν να διαπιστώσουν οι πάντες τι ακριβώς είναι σε θέση να κάνουν αυτοί οι γενναίοι νεαροί Ιταλοί.

Σίγουρα το κράτος, από πλευράς του, δεν έχει άδικο: Ένας στρατός για να είναι αποτελεσματικός πρέπει να εκπαιδεύεται συνεχώς, να τίθεται υπό στρες και να είναι πάντοτε ετοιμοπόλεμος με βάση καινούρια σενάρια. Αν οι διάφορες ασκήσεις δεν αρκούν, τότε είναι σε κάθε περίπτωση καλοδεχούμενοι οι καινούριοι πόλεμοι όπως επίσης και μια πολιτική ηγετική τάξη περισσότερο αποφασισμένη προς αυτή την κατεύθυνση.

Συμπερασματικά, η σύντομη ανάλυση των παραπάνω στοιχείων σε διεθνές επίπεδο, έτσι ώστε να αποφύγουμε να κοιτάμε συνέχεια τον αφαλό μας, μας κάνει να καταλάβουμε ότι αυτές οι δυναμικές είναι ουσιαστικής σημασίας ώστε να μπορέσει να γίνει καλύτερα αντιληπτό από πλευράς μας σήμερα για ποιο λόγο ο συνεχιζόμενος και διαρκώς διευρυνόμενος διεθνής ανταγωνισμός των πολεμικών εξοπλισμών και των νέων τεχνολογιών, είναι απολύτως απαραίτητος για την επιβίωση του κρατικο-καπιταλιστικού συστήματος.

Ένα άλλο ενδεικτικό παράδειγμα είναι αυτό των νήσων Σενσάκου (Κίνα), Βάλις και Φουτούνα (Ταϊτή και Νέα Καληδονία). Είναι όλα μικρά νησιά πού μέσα στον παγκόσμιο χάρτη καταλαμβάνουν το χώρο ενός χιλιοστού. Παρόλα αυτά, για την κατοχή αυτών των μικρών νησιών (βλέπε Καστελόριζο) υπάρχει μια μεγάλη κινητοποίηση, δεδομένου ότι βρίσκονται επάνω από μεγάλα κοιτάσματα σπάνιων γαιών, μεταλλευμάτων για τα οποία σήμερα διεξάγονται μάχες μέχρι θανάτου δημιουργώντας τριβές μεταξύ των κρατών, πτώσεις των χρηματιστηριακών δεικτών με οικονομικές επιπτώσεις καθώς και μεγάλες μετακινήσεις στρατιωτικών μέσων. Χωρίς να υπολογίσουμε τη χρήση των νέων τεχνολογιών διάτρησης και εξόρυξης των πυθμένων των ωκεανών, ώστε να συλλεχθούν αυτά τα σπάνια μέταλλα τα οποία είναι χρήσιμα για την αποστολή δορυφόρων στο διάστημα που με τη σειρά τους χρησιμεύουν για να μας ελέγχουν !

Όπως λέει ο Guillaume Pitron, συγγραφέας του βιβλίου “Ο πόλεμος των σπάνιων μεταλλευμάτων” : “Όσο περισσότερο ανεβαίνουμε ψηλά σε σχέση με το πεδίο της πολεμικής σύγκρουσης τόσο περισσότερο πρέπει να μπορούμε να σκάψουμε σε βάθος”.

Και τελευταίο αλλά σε καμιά περίπτωση λιγότερο σημαντικό, είναι το μέλλον της Αρκτικής, όχι μονάχα εξαιτίας της τήξης των πάγων που αποκαλύπτει καινούρια παρθένα εδάφη πλούσια σε υλικά εξόρυξης αλλά επίσης και για τους καινούριους δρόμους που ανοίγονται για το παγκόσμιο εμπόριο, ένα κεφάλαιο που πρέπει να δούμε καλύτερα στο μέλλον.

Η σημασία των καλωδίων, χθες και σήμερα.

Ο κυρίαρχος μιας αυτοκρατορίας, πέραν της ικανότητας μιας αστραπιαίας και αποφασιστικής επέμβασης και καταστολής στο εσωτερικό της, πρέπει να διαθέτει επιπλέον ένα τέτοιο δίκτυο σε θέση να του επιτρέπει να λαμβάνει το μέγιστο των πληροφοριών από παντού καθώς και να δύναται να αποστείλει αποτελεσματικά παντού τις εντολές του. Μια σημαντική εξέλιξη στην ιστορία των επικοινωνιών υπήρξε φυσικά ο τηλέγραφος, ο οποίος στην αρχή προκάλεσε αρκετούς πονοκεφάλους στους τεχνικούς της Βρετανικής αυτού μεγαλειότητας εξαιτίας των καλυμμάτων προστασίας των καλωδίων, μέχρις ότου η ανακάλυψη του καουτσούκ της Μαλαισίας επέτρεψε στα καλώδια να παραμείνουν ήσυχα στο βάθος των ωκεανών.

Το 1851, η τοποθέτηση του πρώτου υποθαλάσσιου καλωδίου που συνέδεε το Dover με το Calais, προσέλκυσε μεγάλα κεφάλαια και σηματοδότησε την έναρξη του κούρσας όλων των κρατών προς αυτή τη νέα τεχνολογία που ήταν πλέον αναγκαία για να μπορεί κάποιος να παρακολουθεί τις εξελίξεις. Πριν το τέλος του αιώνα, όλες οι ήπειροι ήταν πλέον διασυνδεμένες μέσω καλωδίων. Το 1902 η Αγγλία, επικεφαλής του ιμπεριαλισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, ξεκίνησε το σχέδιο All Red Line, το οποίο είχε στόχο να προστατέψει τα δίκτυα της που απλώνονταν στα βάθη των ωκεανών από ενδεχόμενα σαμποτάζ από πλευράς των ξένων δυνάμεων και να επιτύχει έτσι την ενδυνάμωση της διασύνδεσης μεταξύ των αποικιών και των κτήσεων της με την μητέρα πατρίδα.

Εκείνες τις δεκαετίες μεγάλων επενδύσεων σε παγκόσμιο επίπεδο, φαινόταν ότι το καλώδιο θα κατάφερνε να διατηρήσει την ειρήνη: όλοι επιδίωκαν να επεκτείνουν τα συμφέροντα τους μέσα σε αυτό τον τομέα και να κερδίσουν μεγάλα ποσά. Όμως ήδη κατά τη δεκαετία του εβδομήντα του δέκατου ένατου αιώνα, κάτω από τα βρώμικα νερά της αγοράς και των “ισότιμων κανόνων” της, η καινούρια ανερχόμενη γερμανική εταιρία Siemens παραμόνευε όντας παθιασμένη από την εξουσία του Σκοτσέζου John Pender, του επωνομαζόμενου Βασιληά των καλωδίων, του ανθρώπου που διαμέσου της Telcon κρατούσε στα χέρια του τις τύχες της επικοινωνίας μέσω καλωδίου σε παγκόσμιο επίπεδο. Και ήταν ακριβώς αυτός που κατάφερε να μεταβιβάσει στους αδελφούς Siemens την Direct United States Cable Co., δια μέσου της οποίας κατάφεραν να μπουν μέσα στον κόσμο της καλωδιοκρατίας. Ο Pender διαμέσου ελιγμών σε υψηλό χρηματιστηριακό επίπεδο, εξασφάλιζε έτσι το μονοπώλιο επάνω σε αυτές τις σημαντικές υποδομές. Εκείνη ακριβώς την περίοδο λοιπόν γίνεται το πέρασμα από την θαλασσοκρατία στην καλωδιοκρατία, χωρίς την οποία δεν μετρούσε πλέον τίποτα. Η Γερμανία, στο όνομα τού δικαιώματος πρόσβασης της στην αγορά των καλωδίων, ξεκινά έναν εμπορικό πόλεμο ενάντια στην Αγγλία. Αλλά και οι Η.Π.Α, αρχίζουν να αναρωτιούνται το 1901 αναφορικά με τη χρήση των αδειών και των αντιπαραθέσεων πάνω στο πεδίο των επικοινωνιών. Και είναι ακριβώς με αυτό τον τρόπο που μέχρι το τέλος της δεκαετίας, ο πόλεμος των καλωδίων είχε γίνει πλέον φρενήρης. Στις 5 Αυγούστου του 1914, ακριβώς μια εβδομάδα μετά το ξέσπασμα του πρώτου παγκοσμίου πολέμου, το πλοίο CS Alert κόβει πέντε θεμελιώδη για τη Γερμανία καλώδια κάτω από τα στενά της Μάγχης, αυξάνοντας έτσι τις δυνατότητες παρείσφρησης στις απόρρητες επικοινωνίες της. Ίσως μάλιστα στην πραγματικότητα ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος να ξεκίνησε πολύ προτού το 1914, με κάποιο κόψιμο καλωδίων.

Σήμερα το καουτσούκ δεν υπάρχει πλέον, έχει αντικατασταθεί από το Τat-8, όμως το παγκόσμιο νευρικό σύστημα εξακολουθεί να θεμελιώνεται πάνω στα καλώδια και οι διεθνείς επικοινωνίες που περνούν μέσα από αυτά φτάνουν από το 95% ως το 99%: χωρίς αυτή την υποδομή δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει απολύτως τίποτα. Το 2019 υπολογίστηκε ότι βρίσκονται σε λειτουργία 378 υπόγεια καλώδια για ένα σύνολο 1,2 εκατομμυρίων χιλιομέτρων και οι οικονομικές συναλλαγές που διεκπεραιώνονται διαμέσου τους αντιστοιχούν γύρω στα δέκα χιλιάδες δισεκατομμύρια δολάρια. Οι πάντες επενδύουν μέσα σε αυτό τον τομέα: η Google (που προγραμμάτισε τη λειτουργία άλλων 9 υποθαλάσσιων καλωδίων μεταξύ του 2018 και του2021), η Amazon και επίσης άλλες γνωστές εταιρίες που μπορούμε να φανταστούμε: κατασκευαστές όπως η Alcatel-Lucent (ιδιοκτησίας της Nokia), η Te SubCom (πρώην ελβετική εταιρία που τώρα ανήκει στο αμερικανικό ταμείο Cerberus Capital Management), η κινεζική Huawei Marine και τέλος η βρετανική Global Marine Systems. Πρόκειται για εταιρίες μεγάλων διαστάσεων και ικανοτήτων στρατηγικής σημασίας, οι οποίες υπόκεινται σε συμφωνίες που ανάγονται στην εποχή του τηλέγραφου! Σήμερα αποτελούν τμήμα του διεθνούς φόρουμ για την προστασία και την ασφάλεια των υποθαλάσσιων καλωδίων, το International Cable Production Committee (ICPC), μια ισχυρή οργάνωση “no profit”που ιδρύθηκε το 1958 και που μέσα στην οποία αντιπροσωπεύεται η σχεδόν πλειοψηφία, για την ακρίβεια το 98%, των διαφόρων συστημάτων υποθαλάσσιων καλωδίων οπτικών ινών σε ολόκληρο το κόσμο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες κατασκευάζουν αυτή τη στιγμή ένα δεύτερο πλοίο για την τοποθέτηση και την επισκευή των καλωδίων, to Usns Zeus ! Στην Ευρώπη, και πιο συγκεκριμένα στην Ιταλία υπάρχει το εταιρικό κονσόρτσιουμ Prysmian, που ιστορικά κατάγεται από την γνωστή πολυεθνική, καλώδια Pirelli, και που αποτελεί προϊόν συγχώνευσης με άλλες μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες : Το 2021 θα ναυπηγήσει το μεγαλύτερο και τεχνολογικά πιο προηγμένο πλοίο στον κόσμο: το “ Λεονάρντο ντα Βίντσι”, που θα ενισχύσει έτσι άλλα δύο πλοία που το κονσόρτσιουμ διαθέτει.

Σύμφωνα με τους τωρινούς αναλυτές, η κληρονομιά της Βικτοριανής εποχής δεν διατρέχει τον κίνδυνο να υποσκελιστεί από την ανάπτυξη του διαστήματος και των δορυφόρων του . Ποιο είναι αυτό το πράγμα λοιπόν που ανησυχεί πολύ τις μεγάλες εταιρίες και τα κράτη; Το λένε ξεκάθαρα: το σαμποτάζ.

Ξεκινά από την κλοπή πολλών χιλιομέτρων (πεντακόσια χιλιόμετρα) υποθαλάσσιου καλωδίου το 2007 από πλευράς ψαράδων του Βιετνάμ ώστε να “στρογγυλέψουν” τα έσοδά τους, με κίνδυνο να αφήσουν τη χώρα τους χωρίς ίντερνετ, μέχρι το σαμποτάζ μεταξύ κρατών χρησιμοποιώντας υποβρύχια. Ακόμη περισσότερο, ρίχνοντας μονάχα μια γρήγορη ματιά μέσα στα site του τομέα, παρατηρούμε ότι δεν περνά μήνας χωρίς τουλάχιστο κάποιο μέρος του κόσμου να μην μείνει κυριολεκτικά αποκομμένο εξαιτίας ατυχημάτων ή σαμποτάζ. Σύμφωνα με τον πρύτανη των αναλυτών Stephen Beckert, της TeleGeography, κάθε περίπου τρεις ημέρες κόβεται κάποιο καλώδιο σε κάποιο μέρος του πλανήτη, και αυτό το δεδομένο αφορά το 2008, εποχή που πλέον είναι μακρινή, θεωρούμενης της τεράστιας μεγέθυνσης του δικτύου που πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας.

Τα καλώδια κατά συνέπεια είναι ένα ζήτημα καθαρά φυσικής ύπαρξης, όπως είδαμε προηγουμένως ! Όποιος κατέχει τις τεχνολογίες και τον έλεγχο αυτών των καλωδίων έχει φυσικά μια τεράστια εξουσία, η οποία είναι δυνατό να τεθεί υπό αμφισβήτηση από παράγοντες όπως οι περίφημοι φόροι! Να λοιπόν γιατί η Huawei αποφάσισε να πουλήσει την πλειοψηφία των μετοχών της Huawei Marine, παραχωρώντας τες στην Hengtong Optic-electric και αποφεύγοντας έτσι να προσβληθεί άμεσα από τους αμερικανικούς φόρους (βλέπε τον πόλεμο που εξαπέλυσε τον προηγούμενο χρόνο ο Τραμπ ενάντια στη Huawei). Αυτού του είδους η τακτική διείσδυσης χρησιμοποιείται από πλευράς των κρατών για να εξασφαλίσουν πατέντες ευρεσιτεχνίας τεραστίων οικονομικών συμφερόντων- όπως συνέβη και κατά τη δεκαετία του ογδόντα του περασμένου αιώνα αναφορικά με τις μαγνητικές επιστήμες που χρησίμευαν για την παραγωγή πυραύλων μέσου βεληνεκούς και όχι μόνο- , και αποτελεί τυπικό στρατήγημα των χρηματιστηριακών ελιγμών σε ανώτατο επίπεδο ! Αλλά επίσης χρησιμεύει για την πρόσβαση σε γνώσεις που παίζουν καθοριστικό ρόλο για τον έλεγχο και την κυριαρχία παγκοσμίως σε τεχνολογικό επίπεδο, χωρίς να υπολογίσουμε την τωρινή σύγκρουση μεταξύ Η.Π.Α. και Κίνας αναφορικά με τους ημιαγωγούς, που είναι θεμελιώδης παράγοντας της ανάπτυξης αυτών των τεχνολογιών.

Μια τελευταία άποψη που πρέπει να σημειώσουμε αναφορικά πάντα με την φυσική παρουσία αυτής της υποδομής, είναι ότι ο χάρτης των καλωδίων προκύπτει ταυτόσημος με αυτόν των πολέμων και των γεωπολιτικών συγκρούσεων. Τα καλώδια ακολουθούν την τωρινή και την μελλοντική πορεία της One Belt, One Road : η κατοχή στρατιωτικών βάσεων στο Τζιμπουτί του αφρικανικού κέρατος για παράδειγμα-υπενθυμίζουμε ότι εκεί πέραν των Η.Π.Α. και των Κινέζων βρίσκονται επίσης η Γαλλία και η Ιταλία εκπροσωπώντας την Ε.Ε.-επιτρέπουν να έχεις χώρο και ασφάλεια για τα καλώδια(οπτικές ίνες) της ιδιοκτησίας σου καθώς και ταυτόχρονα να μπορείς να παρατηρείς τις αντίστοιχες κινήσεις των αντιπάλων σου.

Χθές όπως και σήμερα, όποιος ελέγχει τα καλώδια ελέγχει τον κόσμο. Ο “Δρόμος του μεταξιού”, με τις υποδομές του ανεφοδιασμού του δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς τις ικανότητες επικοινωνίας και μεταφοράς των δεδομένων μέσω αυτών των υποδομών. Η ύπαρξη στρατιωτικών βάσεων κατά συνέπεια, σε ορισμένα στρατηγικά σημεία δεν είναι διασυνδεμένη μονάχα με τον έλεγχο των “στομίων της μποτίλιας” στη θάλασσα για την ασφάλεια της μεταφοράς των εμπορευμάτων, αλλά επίσης στη μεταφορά της ενέργειας και στις επικοινωνίες. Σε όλα αυτά πρέπει φυσικά να προσθέσουμε και τα στοιχήματα τα οποία παίζουν επιπλέον τα κράτη αυτή τη στιγμή πάνω στην επανάσταση του 5G, το οποίο δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς καλώδια: ούτε ρεύμα, ούτε αναμεταδότες.

Μια επιβεβαίωση αυτού ακριβώς του πλαισίου έγινε αυτό τον καιρό με το σχέδιο “ 2 Αφρική”: ένα δίκτυο υποθαλάσσιων καλωδίων μήκους 37.000 χιλιομέτρων για να περικυκλώσει ολόκληρη την αφρικανική ήπειρο, συνδέοντας την στο βορά με την Ευρώπη και στα ανατολικά με τη Μέση Ανατολή. Ο κύριος προωθητής του είναι η Facebook. Τα καλώδια-αποτελούμενα από 16 ζευγάρια οπτικών ινών αντί για 8- θα τοποθετηθούν σε βάθος μεγαλύτερο του συνηθισμένου. Αυτό το σχέδιο βασίζεται πάνω στο δίκτυο 5G υπό κατασκευή, θα συνδέσει 16 αφρικανικές χώρες σε 5 συμμαχικές ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ (Μεγάλη Βρετανία, Πορτογαλία, Ιταλία, Ισπανία και Γαλλία) και 2 συμμάχους των Η.Π.Α. στην Μέση Ανατολή (Ομάν και Σαουδική Αραβία). Τις βάσεις ενός παρόμοιου σχεδίου η Facebook τις έριξε πριν από δυο χρόνια εγκαινιάζοντας μια συνεργασία με το Atlantic Council, έναν φιλανθρωπικό οργανισμό χρηματοδοτούμενο από το ΝΑΤΟ, από το αμερικανικό πεντάγωνο, από τις κυριότερες βιομηχανίες όπλων σε όλο τον κόσμο, από την Exxon Mobile, από την Bank of America, από το ίδρυμα Rockefeller…….

Η στρατιωτική και πολιτική αναδιάρθρωση των logistics

Η ιστορία της επιμελητείας της τροφοδοσίας γεννιέται μαζί με τις πολεμικές επιχειρήσεις και τις αναγκαιότητες, των μετακινήσεων στρατευμάτων και υλικών με αποτελεσματικό, σίγουρο και γρήγορο τρόπο και υπήρξε ανέκαθεν η βασική προϋπόθεση αυτού του απαραίτητου εργαλείου για την εξουσία έτσι ώστε να κατορθώσει να προοδέψει και να διατηρήσει το μονοπώλιο της δύναμης στα πιο κατάλληλα μέρη. Πάνω σε αυτό το ζήτημα θα μπορούσαμε να εντρυφήσουμε μέσα σε ατελείωτα ιστορικά, πολεοδομικά, εμπορικά και γεωπολιτικά παραδείγματα για να κατανοήσουμε όλα αυτά που μας έφεραν στη σημερινή κατάσταση. Αυτό το οποίο μπορεί να καταστεί προφανές είναι ότι οι μεγάλοι στρατοί, με αφετηρία τους Ρωμαίους, όταν πρέπει να επιβάλλουν τη τάξη μέσα σε αχανείς αυτοκρατορίες, δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε αυτό το εγχείρημα χωρίς την ύπαρξη μιας όσο το περισσότερο προηγμένης υποδομής σε τεχνολογικό αλλά και ταυτόχρονα ανεφοδιαστικής επιμελητείας (logistics) επίπεδο. Το γεγονός αυτό προκύπτει ξεκάθαρα αν παρατηρήσουμε πώς λειτούργησε μέσα στην ιστορία αυτός ο θεμελιώδης για τις ένοπλες δυνάμεις αλλά και για τους εμπόρους τομέας την κάθε εποχή.

Η τεχνολογική εξέλιξη, η ανακάλυψη καινούριων υλικών χρήσιμων για την πρόοδο των μεγάλων κεφαλαίων και του κράτους , η δίψα για εξουσία, αναμειγνύονται σε μια συνεχή ανανέωση, είτε μέσα στον ερευνητικό τομέα που έχει στόχο να καταστήσει περισσότερο αποτελεσματική την ανεφοδιαστική επιμελητεία και μηχανή, είτε μέσα στις στρατηγικές που έχουν σαν στόχο την εγγύηση της ασφάλειας. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων αιώνων, οι στρατιωτικοί νεωτερισμοί διαπλέχθηκαν στενά με αυτούς του πολιτικού τομέα! Οι ανακαλύψεις ενός εμπόρου μπορούσαν να χρησιμεύσουν στο στρατιωτικό πεδίο και αντίστροφα. Έπειτα από την εισαγωγή των pallet τη δεκαετία του τριάντα, ήταν τα containers (αποκαλούμενα επίσης Teu) που την δεκαετία του εξήντα χρησιμοποιήθηκαν στο πόλεμο του Βιετνάμ, αλλάζοντας κατόπι όλες τις όψεις των παγκόσμιων ναυτικών logistics, από την ίδια την ναυπήγηση των πλοίων μέχρι την γενική μορφή (λιμάνια, φορτηγά μεταφοράς, αποθήκες).

Σήμερα είναι τα τεχνολογικά ζητήματα που επηρεάζουν περισσότερο την αποτελεσματικότητα των λιμανιών, διαμέσου της ικανότητας τους να υποδέχονται ολοένα περισσότερο γιγαντιαία πλοία και να διαχειρίζονται μεγάλες μάζες container. Εδώ είναι σημαντικό να παρατηρήσουμε πώς για την ενδοχώρα ενός λιμανιού δεν υπολογίζονται πλέον οι κοντινές αποστάσεις αποθηκευτικών χώρων που θα μπορούσαν να απέχουν εφεξής και δεκάδες χιλιόμετρα (όπως το λιμάνι του Πειραιά αλλά και το ανερχόμενο λιμάνι της Θεσσαλονίκης). Τα πάντα είναι στενά διασυνδεμένα μεταξύ τους και δεν υπολογίζεται πλέον απολύτως τίποτα και κανένας εμπρός από το στόχο που πρέπει να επιτευχθεί, αν υπάρχουν ξερά κλαδιά για να κοπούν, κόβονται: δεν έχει καμιά απολύτως σημασία αν σε δευτερεύοντα και μικρότερα λιμάνια οι εργαζόμενοι χάνουν τη δουλειά τους με όλες τις οικονομικές συνέπειες που προκύπτουν για αυτούς και τις οικογένειές τους. Δεν υφίσταται εμπόδιο εμπρός από τις αναγκαιότητες της αποκαλούμενης προόδου.

Από την άλλη μεριά, η ιστορία του ναυτικού εμπορίου είναι βαμμένη με αίμα από την αρχή της: γεννημένη από την εξόντωση των αποικιοποιημένων λαών της Αφρικής και της Νότιας Αμερικής, αναπτύχθηκε διαμέσου της σκλαβοκρατίας και άρα η τωρινή του εξάπλωση ενσωματώνει όλα τα αρχικά εγκλήματα.

Όπως λέγαμε, η στρατιωτική ανεφοδιαστική επιμελητεία διαπλέκεται με την πολιτική με όρους στενής συμβίωσης. Το ελατήριο των πληροφοριών βρίσκεται σε διαρκή ανανέωση ! Αν κάποιος διαβάσει τα περιοδικά του τομέα ανακαλύπτει ότι δεν υπάρχει ούτε ένα κράτος στο κόσμο που να μην επενδύει σε στρατιωτικούς εξοπλισμούς για να καταστήσει αποτελεσματική τη στρατιωτική μηχανή του: Ένα διαρκές ζέσταμα των μηχανών της κατασκευής-ανανέωσης-ενίσχυσης ολόκληρου του συστήματος . Για λόγους περιορισμού του χώρου αλλά επίσης και ενδιαφέροντος θα εξετάσουμε το παράδειγμα της Ευρώπης, διότι μας αφορά πιο άμεσα.

Κάθε εμπλεκόμενη χώρα δεσμεύεται από τις αποφάσεις της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης, παρόλες τις ανοησίες περί του αντίθετου, που συχνά επαναλαμβάνονται κατά περίσταση από διάφορες πηγές πληροφόρησης ! Εμπρός από τις μεγάλες αλλαγές που βρίσκονται σε εξέλιξη σε διεθνές επίπεδο, στις συνεχείς τριβές μεταξύ των μεγαλυτέρων δυνάμεων, κάθε επιμέρους χώρα γνωρίζει ότι πρέπει να ενωθεί ώστε να υπερασπίσει, με την κυριολεκτική σημασία του όρου, τα σύνορα της. Υπάρχουν φυσικά χώρες , όπως η Γαλλία και η Μεγάλη Βρετανία, οι οποίες διαθέτουν ακόμη ένα διεθνές εκτόπισμα χάρη της επήρειας των πρώην αποικιών τους και αντίθετα άλλες χώρες που βιώνουν μεγαλύτερη ή μικρότερη εξάρτηση από τους διεθνείς παράγοντες ( όπως η περίπτωση της Ελλάδας που από την ίδρυση του ελληνικού κράτους-μετά την νικηφόρα για τις μεγάλες δυνάμεις ναυμαχία του Ναυαρίνου- όντας μια γνήσια αποικία χρέους ήταν κατά συνέπεια μια στρατιωτική καθώς και αποικία εξαγωγής πρώτων υλών).

Στις 28 Μαρτίου 2018 δημοσιοποιείται μια ανακοίνωση τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφορικά με το νέο επιχειρησιακό σχέδιο στρατιωτικής κινητικότητας. Το σχέδιο έχει σαν στόχο του να εντοπίσει μια ολόκληρη σειρά επιχειρησιακών μέτρων ώστε να προσπεραστούν τα φυσικά, γραφειοκρατικά και διαδικαστικά εμπόδια τα οποία δυσχεραίνουν την στρατιωτική κινητικότητα στο εσωτερικό των κρατών μελών.

Η πρώην επίτροπος των εξωτερικών υποθέσεων και της πολιτικής ασφάλειας της Ε.Ε. Federica Mogherini (γνωστή και για την αποφασιστική της δράση κατά τη σύναψη της “Συμφωνίας των Πρεσπών”) δήλωσε εκείνη την εποχή: “Η προώθηση της ειρήνης και η εγγύηση της ασφάλειας των πολιτών μας είναι η προτεραιότητα της Ε.Ε. Διευκολύνοντας την στρατιωτική κινητικότητα στο εσωτερικό της Ε.Ε. μπορούμε να είμαστε πιο αποτελεσματικοί στην πρόβλεψη των κρίσεων, επαρκείς στην ολοκλήρωση των αποστολών και γρήγοροι στην αντιμετώπιση των προκλήσεων όταν παρουσιάζονται”. Οι προβλεπόμενες συνέργειες είναι δυαδικού χαρακτήρα, πολιτικές και στρατιωτικές και αμφότεροι οι τομείς εξάγουν κέρδος. Κατά συνέπεια η Συνθήκη της Λισσαβόνας του 2008 και η πρωτοβουλία PESCO (Permanent Structured Cooperation) η οποία απορρέει από αυτήν αρχίζουν να λαμβάνουν σάρκα και οστά, ολόκληρο αυτό το πλαίσιο σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ. Ο στόχος είναι η επίτευξη της ομοιογένειας των υποδομών μέχρι το 2025.

Η μέχρι τώρα αποτυχία της έλλειψης συντονισμού αποδίδεται στην μετά το 1989 “ειρήνη”. Θέτοντας με αυτούς τους όρους τα πράγματα είναι σαν να λέμε, ότι δίχως τον πόλεμο και τις συνεχείς συγκρούσεις το πολεμικό γρανάζι σκουριάζει και οι εν δυνάμει εχθροί αποκτούν όφελος. Ταυτόχρονα, μέσα στο σχέδιο, στο κεφάλαιο G, αναφαίνεται η αναγκαιότητα των χωρών μελών να είναι οπωσδήποτε και σε κάθε περίπτωση ως ένα βαθμό ανεξάρτητες από τις δυνατότητες τρίτων χωρών (οι Η.Π.Α. ;), όσον αφορά την άμυνα των συνόρων τους, τον “αγώνα ενάντια στην τρομοκρατία” και τον τομέα της κυβερνητικής. Με απλά λόγια, οι γέφυρες πρέπει να μπορούν να συγκρατούν το βάρος των τεθωρακισμένων μέσων, οι αποθήκες πρέπει να περιέχουν περισσότερα καύσιμα και πυρομαχικά, οι αυτοκινητόδρομοι πρέπει να είναι πιο φαρδιοί (ή δυνατόν να διαθέτουν τρεις λωρίδες κυκλοφορίας ), τα βαγόνια των τρένων πρέπει να διαθέτουν μεγαλύτερες μεταφορικές ικανότητες, η δυαδική κινητικότητα πρέπει να είναι πιο αποτελεσματική, διαεπιχειρησιακή, ασφαλής, πολυμορφική, εφυής και “οικολογικά βιώσιμη”, όμως πάνω από όλα πρέπει να ανταποκρίνεται στα στοιχήματα της ψηφιοποίησης των μεταφορών (αυτοματισμός και διασυνδεσιμότητα). Κατά συνέπεια παρότι το σχέδιο αυτό καταστρώθηκε πράγματι σε στρατηγικό στρατιωτικό επίπεδο, κλείνει ταυτόχρονα το μάτι του και στα αφεντικά, προσκαλώντας τα να εκμεταλλευτούν την περίσταση και να παρέχουν τις συμβουλές τους αναφορικά με τον τρόπο διεξαγωγής αυτών των παρεμβάσεων πάνω στις υποδομές , σε κάθε χώρα ξεχωριστά.

Τα “τεχνολογικά διαμάντια” στον τομέα της άμυνας , όπως το σύστημα Galileo/EGNOS/GOVSATCOM, είναι προγράμματα που θα χρησιμοποιηθούν επίσης και στον πολιτικό τομέα ! Μια μεγάλη ευκαιρία, σύμφωνα με τους αναλυτές. Οι πολιτικοί (βλέπε πολιτική προστασία) και στρατιωτικοί παράγοντες πρέπει να συνεργάζονται αρμονικά μεταξύ τους, συσσωρεύοντας κοινές γνώσεις, εμπειρίες , σκέψεις στο όνομα της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Μέσα στο σχέδιο τα λιμάνια είναι ο πιο σημαντικός τομέας, διότι είναι τα σημεία σύνδεσης είτε με τους συμμάχους των χωρών του ΝΑΤΟ, είτε για τις διαευρωπαϊκές θαλάσσιες μεταφορές κοντινών αποστάσεων. Και η Ελλάδα φυσικά συμμετέχει αυτή τη στιγμή σε συγκεκριμένα σχέδια PESCO. ¨Όσον αφορά την κινητικότητα, πρέπει να αυξήσει την διαθεσιμότητα του έμψυχου υλικού (βλέπε πρόσφατες δηλώσεις Μητσοτάκη για την υποχρεωτική στράτευση στα 18), να ενδυναμώσει τις μεταφορικές υποδομές, να ευθυγραμμιστεί με τις νόρμες αναφορικά με τη μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων! Κάθε καινούρια κατασκευή δρόμων και παρόμοιων υποδομών πρέπει εφεξής να λαμβάνει υπόψη της αυτό το σχέδιο. Επιπλέον το διαευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών (TEN-T), που συνίσταται σε ένα σφαιρικό δίκτυο που εγγυάται την προσβασιμότητα σε όλες τις περιοχές της Ε.Ε. , πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι το 2050, ενώ οι περισσότερο σημαντικές του αρτηρίες μέχρι το 2030.

Διαβάζοντας αυτή τη χαρτούρα γίνεται καλύτερα αντιληπτό για ποιο λόγο κατά τη διάρκεια της περιόδου έκτακτης ανάγκης συνεχίστηκαν να εκτελούνται παντού στην Ε.Ε., είτε τα διάφορα κατασκευαστικά έργα που δεν είναι συνδεμένα μονάχα με το κέρδος αλλά επίσης με την αναγκαιότητα της άμυνας των κοινών συνόρων της Ε.Ε., αλλά επίσης και οι στρατιωτικές ασκήσεις

ακόμη και σε μειωμένη κλίμακα. Φαίνεται ότι αυτός ο τύπος της “εργασίας” δεν μπορεί να διατρέξει κίνδυνο από την παρουσία ενός ιού καθώς φυσικά και η ζωή των εργατών, που δυστυχώς εξακολουθούν ακόμη να είναι η πραγματική κινητήρια δύναμη όλων αυτών των δομικών και προπαρασκευαστικών εργασιών για τον πόλεμο και άρα μπορούν να διατρέξουν οποιοδήποτε κίνδυνο σε οποιαδήποτε περισσότερο ή λιγότερο “παράπλευρη” κατάσταση!

Διαβάζοντας ένα παρόμοιο σχέδιο, προκύπτει ξεκάθαρο γιατί δεν μπορεί να γίνει λόγος περί διαχωρισμού του πολιτικού και του στρατιωτικού τομέα ! Η βαθειά τους διαπλοκή υπήρξε ανέκαθεν ένα χαρακτηριστικό του κόσμου της θάλασσας, ο οποίος θεμελιώνεται στην θαλασσοκρατία, δηλαδή την κυριαρχία των θαλασσών, όπως είδαμε προηγουμένως. Αν κατέχεις τη θάλασσα, ελέγχεις τη κυκλοφορία των εμπορευμάτων (και όχι μόνο). Είναι αναπόφευκτο κατά συνέπεια αυτή να αποτελεί ένα στρατηγικό τομέα.

Ας δώσουμε ένα πρόσφατο παράδειγμα από ένα άλλο σημείου του κόσμου, που συνδέεται με πιο ευρύτερα προβλήματα, όπως η εξόρυξη μετάλλων και η έρευνα.

Όποιος δεν διαθέτει πρόσβαση στη θάλασσα είναι αποκομμένος , όπως δείχνει η περίπτωση της Βολιβίας (και του πρώην προέδρου της που κατέφυγε στη Κούβα). Η Βολιβία, ως γνωστό, είναι μια χώρα πλούσια σε λίθιο το οποίο είναι θεμελιώδες ορυκτό για την κατασκευή μπαταριών, ιδίως για την λεγόμενη πράσινη επανάσταση στην ηλεκτρική ενέργεια. Η κυβέρνηση Μοράλες στην αρχή της θητείας της, είχε υποσχεθεί ότι η Βολιβία δεν θα εξήγαγε ποτέ πλέον την ακατέργαστη πρώτη ύλη αλλά αντίθετα θα προωθούσε τις εξαγωγές του σαν βιομηχανοποιημένο προϊόν. Το κράτος κατά συνέπεια, επένδυσε εκατομμύρια ευρώ ούτως ώστε η χώρα να αποκτούσε τις κατάλληλες τεχνικές γνώσεις για να μπορέσει να υλοποιήσει αυτή την προοπτική, είτε όσο αφορά τα ερευνητικά κέντρα είτε επίσης την διαδικασία εξόρυξης καθαυτή. Ο πιο σημαντικός λόγος που η κυβέρνηση Μοράλες δεν μπόρεσε να υλοποιήσει αυτό το σχέδιο ανεξαρτησίας από τις πολυεθνικές, οφείλεται στο γεγονός ότι η Βολιβία δεν διαθέτει προσβάσεις στη θάλασσα και άρα τα κόστη μεταφοράς εκτοξεύονται στα ύψη. Ακολούθως η κυβέρνηση Μοράλες (πριν την πτώση της) προσπάθησε να πείσει τη διεθνή κοινότητα να αποκτήσει κάποια δική της θαλάσσια πρόσβαση (λιμάνι). Τα υπόλοιπα είναι γνωστά.

Θα μπορούσαμε φυσικά να ανοίξουμε ένα τεράστιο κεφάλαιο όσο αφορά αυτό το ζήτημα σε διεθνές επίπεδο, αλλά η ουσία του προβλήματος της Βολιβίας είναι ότι αν δεν διαθέτεις θάλασσα είσαι καταδικασμένος να αποκοπείς από τα μεγάλα φαγοπότια, στην συγκεκριμένη περίπτωση τα οικονομικά και τα χρηματιστηριακά. Αυτή είναι άλλωστε και η ουσία του ζητήματος όσο αφορά την ελληνοτουρκική διένεξη στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο. Παρότι αντίθετα εδώ και οι δύο χώρες διαθέτουν πρόσβαση στη θάλασσα, αλλά ακριβώς για τον λόγο ότι το Αιγαίο δεν ανήκει στα ψάρια του-όπως υποστηρίζουν οι κρατιστές- αλλά στις αδηφάγες πολυεθνικές και στα κράτη, πρέπει να το συνεκμεταλλευτούν, δηλαδή να καταστρέψουν ότι ακόμη έχει απομείνει από αυτή τη θάλασσα, με τρόπο ολοκληρωτικό και ανεπανόρθωτο. Κατά άλλα, οι προγραμματιζόμενες εξορύξεις, παντός τύπου και καιρού, είναι απολύτως συμβατές με την “διεθνή συμφωνία” για τη κλιματική αλλαγή για την οποία όλοι κόπτονται και ανησυχούν ιδιαίτερα στα λόγια, αλλά καταστρατηγούν συνεχώς στην πράξη, αποδεικνύοντας έτσι απροκάλυπτα ότι είναι μεγάλοι πολιτικοί απατεώνες και εγκληματίες κατά της ανθρωπότητας.

Όλες οι χώρες που διαθέτουν πρόσβαση στη θάλασσα κατά συνέπεια, προσπαθούν να προσελκύσουν τους ξένους επενδυτές , σε πρώτη θέση την Κίνα, που συχνά αγοράζει το δημόσιο χρέος της υπό εκμετάλλευση χώρας (συνήθως μιας δημοκρατίας μπανανίας) και, σε αντάλλαγμα δεκαετών συμφωνιών , κατασκευάζει τις υποδομές της και τις βάσεις της με τους τεχνικούς και τους εργάτες της. Μπορεί ανεπιφύλακτα να ειπωθεί ότι η Κίνα είναι μια από τις λίγες χώρες στο κόσμο που πραγματικά ατενίζει το μέλλον με μια συγκεκριμένη ιδέα του τι ακριβώς θέλει να κάνει και που θέλει να πάει και αυτό το πράγμα το κάνει εδώ και δεκαετίες, διαμέσου των εσωτερικών και των εξωτερικών πολιτικών της.

Από την εξεγερμένη ναυτοσύνη στα λιμάνια χωρίς ψυχή

Αφού εξετάσαμε το ζήτημα των θαλάσσιων μεταφορών και της τροφοδοσίας από μια άποψη ας πούμε τεχνική του προβλήματος, με τις συγκρούσεις που εμπεριέχει μεταξύ των εθνών-κρατών, τα συμφέροντα των βιομηχάνων και των εφοπλιστών, την αποικιοποίηση των θαλασσών και των αντιστοίχων συγκρούσεων, σε αυτό το κεφάλαιο θέλουμε να αγγίξουμε την κοινωνική σημασία των παρελθόντων αλλά και των πρόσφατων αγώνων. Αυτές οι σκέψεις και οι προτάσεις δεν προκύπτουν και δεν κατευθύνονται ούτε και συνδέονται αποκλειστικά με κάποιο ιδιαίτερο τομέα της εκμετάλλευσης.

Ο περιορισμός του προβλήματος σε ένα μονάχα τομέα είναι θεμελιωδώς λανθασμένο, διότι δεν είναι δυνατό να γίνει λόγος για αναδιάρθρωση της επιμελητείας των θαλάσσιων μεταφορών και της τροφοδοσίας (logistics) σε παγκόσμιο επίπεδο χωρίς να γίνει ταυτόχρονα λόγος για την εξόρυξη των μετάλλων και των ορυκτών καυσίμων, την διεύρυνση των καινούριων καπιταλιστικών αγορών για τα ανερχόμενα επεκτατικά κράτη όπως η Ινδονησία, η Σιγκαπούρη, η Κίνα κ.λ.π., τη μεταβολή της εργασίας διαμέσου του δικτύου 5G, την “έξυπνη εργασία” (smart working), τα μεταφορικά μέσα αυτόματης-αυτόνομης οδήγησης, τους υπόγειους πολέμους μεταξύ κρατών, την κλιματική αλλαγή !

Αν όλα αυτά δεν μπορούν να προσδιοριστούν συγκεκριμένα μέσα σε μια επαναστατική κριτική σφαιρικού χαρακτήρα, διακινδυνεύουμε να υποπέσουμε στην εξειδίκευση του τομέα και κατά συνέπεια στη μερική αντίληψη της ίδιας της πραγματικότητας. Επιλέγουμε λοιπόν όχι τυχαία να ξεκινήσουμε ιστορικά ακριβώς από αυτό τον τομέα του κεφάλαιου, με αφετηρία την προαιώνια αφαίμαξη των ανθρωπίνων συλλογικοτήτων-των αγωνιζομένων ανδρών και των γυναικών-που σημάδεψε τις ναυτικές κοινότητες των νησιών και των λιμανιών, των levellers, των diggers, των ranters (τον 17ο αιώνα στην Αγγλία), από την απαρχή της γέννησης του μερκαντιλισμού πρώτα και του καπιταλισμού κατόπιν διαμέσου όλων των περασμάτων του.

Θέλουμε να μιλήσουμε για την ανάμειξη μεταξύ ανδρών και γυναικών, λευκών ή μαύρων, των ίδιων κακουχιών που υπέμεναν είτε πάνω στα πλοία είτε στα λιμάνια, της άγριας καταστολής μέσα στις φυτείες της ζάχαρης στη Τζαμάϊκα ή σε μέρη όπως η Νέα Υόρκη ή στην ίδια την Αγγλία! Εκείνων των ανδρών και εκείνων των γυναικών που δεν αγωνίστηκαν μονάχα ενάντια στη σκλαβοκρατία και την εκμετάλλευση με την άμεση δράση, αλλά επίσης που πίστευαν ανεπιφύλακτα στη δυνατότητα λύτρωσης, δηλαδή σε ένα κόσμο που αντανακλούσε εκείνη την αλληλεγγύη και την αλληλοβοήθεια που είχαν οι ίδιοι κατορθώσει να αποσπάσουν με το ίδιο τους το σώμα κατά τη διάρκεια της σκληρής ζωής τους επάνω στα πλοία και που σημαδεύονταν από την αντίσταση ενάντια στα αφεντικά. Τις ίδιες ακριβώς μαρτυρίες διαθέτουμε επίσης όσο αφορά την κοινωνική κατάσταση στην Ελλάδα, κατά την διάρκεια της γενικευμένης λαϊκής εξέγερσης του 1821 ενάντια όχι μονάχα στους Οθωμανούς αλλά και στην εγχώρια πλουτοκρατία. (2) και (3).

Το γεγονός που ώθησε εκείνους τους εξεγερμένους στην αναζήτηση μιας ζωής χωρίς τη μισθωτή εργασία και την ρατσιστική επιβολή από πλευράς των λευκών εμπόρων και των στρατιωτικών αρχών ήταν η βιωμένη ελευθερία στα νησιά όπου βασίλευαν η ισότητα, η αυτοδιαχείριση, η απουσία μιας συγκεντρωτικής εξουσίας, η αφθονία της παρθένας φύσης, ο διαμοιρασμός των αγαθών και των προβλημάτων. Ολόκληρη αυτή η μακραίωνη ιστορία των αγώνων εξιστορείται στο βιβλίο: “Οι εξεγερμένοι του Ατλαντικού” από τους ιστορικούς Peter Linebaugh και Marcus Rediker, που με τη σειρά του διαπλέκεται στενά με τις αγροτικές εξεγέρσεις της Αγγλίας του Γεωργίου του Γ, εξεγέρσεις που ήταν φορείς των ίδιων αιτημάτων ελευθερίας και κοινοκτημοσύνης των ακαλλιέργητων γαιών.

Όμως αν μέσα σε αυτά τα ιστορικά διηγήματα, συχνά περιπετειώδη, μπορούμε να αφεθούμε σε δεκάδες και δεκάδες σελίδες χωρίς ποτέ να βαρεθούμε, υπάρχουν συγκεκριμένες απόψεις που αν παρατηρηθούν με λιγότερο ρομαντικό τρόπο, μας αφήνουν άφωνους αναφορικά με τους αγώνες και τις ήττες του παρόντος. Πρώτη μεταξύ όλων η σχέση μεταξύ προλεταριακής αλληλεγγύης και τεχνολογικών νεωτερισμών.

Στα προηγούμενα κεφάλαια προσπαθήσαμε να ρίξουμε μια ματιά στον κόσμο των Logistics, παρατηρώντας με ποιο τρόπο η αναδιάρθρωση των λιμανιών και το κόψιμο των αντιπαραγωγικών ξερών κλαδιών αποτελούν την κύρια δραστηριότητα των μετόχων και των εφοπλιστών. Οι χώρες που δεν διαθέτουν λιμενικές υποδομές σε θέση να υποδέχονται ολοένα μεγαλύτερα πλοία που μεταφέρουν δεκάδες χιλιάδες container, ή που δεν έχουν αρκετά βαθειά λιμάνια ή επίσης που δεν έχουν ένα ικανό σιδηροδρομικό δίκτυο μεταφοράς και διανομής των container T.I.R., είναι αποκλεισμένες έξω από την αγορά. Μέσα στο κόσμο του αυτοκινήτου ή των εμπορευμάτων λιανικής πώλησης επάνω στο μοντέλο της Amazon, τα πάντα συγκεντροποιούνται ! Οι μεγάλες εταιρίες συγχωνεύονται και εκδιώκουν συντρίβοντας κάθε μικρή επιχείρηση και κάθε μικρό λιμάνι, κατακτώντας έτσι το μερίδιο της αγορά τους. Για παράδειγμα, το μελλοντικό κλείσιμο των λιμανιών της Pola και της Rijeka- μιας μικρότερης από την Ελλάδα χώρας, της Κροατίας- τα οποία βρίσκονται τόσο κοντά μέσα στο χώρο και τις δυναμικές του, αλλά και τόσο μακριά όσο αφορά την ένωση των εργαζομένων και την προστασία της εργασίας.

Οι Κροάτες συνδικαλιστές και εργαζόμενοι αντιλήφθηκαν ότι, απέχοντας από τους αγώνες πολλά χρόνια, μη συζητώντας και αναλύοντας αυτά τα προβλήματα μεταξύ τους αναφορικά με τι ακριβώς συνέβαινε όλο αυτό τον καιρό με προφανή αλλά και υπόγειο τρόπο, όταν έφτασε η είδηση του κλεισίματος βρέθηκαν απροετοίμαστοι και μη ενωμένοι. Ορισμένοι έλεγαν “Ας ενωθούμε!”, όμως πολλοί εργαζόμενοι σκέφτονταν να γυρίσουν στο εσωτερικό της χώρας για να εργαστούν στη γη που θα ήταν προτιμότερο από το να πεθάνουν από την πείνα, ή διαφορετικά να βρουν δουλειά σε αυτόν τον τομέα που το κροατικό έδαφος προσφέρει ακόμη κάτι, δηλαδή τον εποχικό τουρισμό.

Το ίδιο ακριβώς πράγμα συνέβαινε τον περασμένο Αύγουστο στα ιστορικά ναυπηγεία Harland and Wolff στο Μπέλφαστ της Βορείου Ιρλανδίας, όπου ναυπηγήθηκε ο περίφημος “Τιτανικός”. Αυτά τα ναυπηγεία ολοκλήρωσαν την ιστορική τους δραστηριότητα πάνω στον ναυπηγικό τομέα. Μεταξύ των δύο παγκοσμίων πολέμων απασχολούσαν 35.000 εργάτες, προτού κλείσουν είχαν μείνει 130. Τον Οκτώβριο του 2019, όμως, η βρετανική εταιρία infraStrata αγόρασε τα ναυπηγεία διατηρώντας τις θέσεις εργασίας για τους τελευταίους 79 εργάτες, οι οποίοι κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού κατέλαβαν τις εγκαταστάσεις. Η παραγωγή μετακινήθηκε μέσα σε άλλους τομείς της μεταλλουργίας απαιτώντας έτσι το τέλος της ιστορίας αυτής της εταιρίας στον τομέα της θάλασσας.

Υπάρχει μια συνεχής συγκεντροποίηση της ναυπηγικής και των θαλασσίων logistics. Αυτά τα παραδείγματα είναι χρήσιμα για να καταλάβουμε με ποιο τρόπο το κεφάλαιο κατορθώνει να υπερκεράσει εκείνα τα λιγοστά μέρη όπου οι εργάτες των λιμανιών κατορθώνουν να κρατήσουν ζωντανές τις αγωνιστικές παραδόσεις όπως είναι ακόμη η Γένοβα, η Μασσαλία, η Χάβρη ή το Λος Άντζελες. Όμως εδώ, στη δυτική ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών, οι λιμενεργάτες δεν ενώθηκαν τον Ιούνιο του περασμένου χρόνου όπως στην Ευρώπη για ηθικά ζητήματα, διαμέσου του αγώνα ενάντια στην αποβίβαση των πολεμικών εφοδίων που προορίζονται να ενισχύσουν τις διάφορες ένοπλες συγκρούσεις ανά τον κόσμο.

Ο λόγος ήταν διαφορετικός και έγκειται στο γεγονός ότι ο γνωστός δανέζικος κολοσσός των logistics, Maersk, είχε και έχει στόχο του να εισαγάγει σε εκείνο το λιμάνι φορτηγά αυτόνομης-αυτόματης οδήγησης κάνοντας έτσι να χάσουν τη δουλειά τους χιλιάδες εργαζόμενοι.

Στην προκήρυξη του συνδικάτου International Longshore and Warehouse Union-ένα συνδικάτο που ενώνει τους Αμερικάνους λιμενεργάτες με τους Καναδούς και τους Παναμέζους – απεικονίζεται ένας νεαρός λιμενεργάτης που αντιμετωπίζει ένα ανθρωποειδές και λέει: “Αγωνιζόμαστε για το μέλλον των κοινοτήτων μας!”. Οι επενδύσεις από πλευράς των αφεντικών μέσα σε αυτό τον τομέα είναι χρήσιμες ώστε να μειωθούν τα κόστη αλλά επίσης και για να κάνουν να σιγάσουν οι διάφοροι αγώνες και οι διαμαρτυρίες που ακόμη συνεχίζονται, βγάζοντας στην κυριολεξία (με τη συνδρομή της τεχνολογίας) εντελώς από τη μέση το ανθρώπινο στοιχείο.

Αυτή ακριβώς η μεταβολή πραγματοποιείται αυτή τη στιγμή και επάνω στα πλοία. Εμπορικά πλοία ολοένα πιο μεγάλα που απαιτούν αντίθετα λιγότερο ανθρώπινο προσωπικό, πλοία που προσφέρουν εργασία μονάχα σε λίγες δεκάδες εργαζόμενους σε σύγκριση με τους εκατοντάδες του περασμένου αιώνα και που μεταφέρουν ταυτόχρονα χιλιάδες τόνους εμπορευμάτων επιπλέον.

Είναι περισσότερο από σίγουρο λοιπόν ότι τώρα, δεδομένης και της κατάστασης έκτακτης ανάγκης του Covid 19 , η επιπλέον αύξηση της ταχύτητας της ψηφιοποίησης της κοινωνίας και της εργασίας, αν πριν βρίσκονταν ήδη σε αυξανόμενη φάση εξάπλωσης, τώρα διαθέτει επίσης και το κατάλληλο ιδεολογικό άλλοθι ώστε να περιορίσει ακόμη περισσότερο το έδαφος σε εκείνες τις μορφές κοινωνικού αγώνα αντίστασης που αναφάνηκαν κατά τα τελευταία χρόνια.

Αυτή ακριβώς η τεχνολογική εξέλιξη εξαφανίζει σταδιακά οποιοδήποτε ίχνος της ιστορίας των κοινωνικών αγώνων για τους οποίους κάναμε λόγο προηγουμένως.

Κάποτε, οι κοινωνικοί αγώνες-όπως αναλύει ξεκάθαρα το βιβλίο στο οποίο αναφερθήκαμε προηγουμένως- δεν ήταν ενάντια σε κάτι, αλλά αντίθετα για κάτι, για αυτό που θέλω και επιθυμώ! Δεν ήταν μονάχα ηθικοί και διεκδικητικοί αγώνες , αλλά στόχο τους είχαν να αποσπάσουν μια διαφορετική ζωή! Όταν οι αντικειμενικές συνθήκες δεν το επέτρεπαν άμεσα, τα υποκείμενα και οι συλλογικότητες δρούσαν σε συνωμοτικό επίπεδο για να κατορθώσουν να εξοστρακίσουν τις κρατικές εξουσίες από ολόκληρη την κυριαρχία που διέθεταν επάνω στην κοινωνία. Μια συνωμοτική δράση που μεταβίβασε τη δύναμη της ουτοπίας στις γενεές των επαναστατών που ακολούθησαν τη χρυσή περίοδο της πειρατείας.

Αν, για παράδειγμα, ένας συγκεκριμένος αγώνας όπως ο αγώνας των κτηνοτρόφων της Σαρδηνίας, ενωθεί με αυτόν των λιμενεργατών, θεωρούμε ότι θα ήταν μεγάλη επιτυχία και πλήγμα για τον αντίπαλο. Ένα μπλοκάρισμα των λιμανιών της Σαρδηνίας όπου δένουν τα περίφημα κίτρινα πλοία (μεταφοράς στρατευμάτων και πυρομαχικών του ΝΑΤΟ με προορισμό τη Λιβύη και αλλού), όχι λεφτά για τους στρατοκράτες, περισσότερα λεφτά ανά λίτρο για τους κτηνοτρόφους. Εδώ φυσικά δεν είναι ο κατάλληλος χώρος για να αναλύσουμε τα προβλήματα των κτηνοτρόφων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, όμως, εμείς τουλάχιστο διακρίνουμε την σύνδεση μεταξύ των δύο μορφών αγώνα (των λιμενεργατών και των κτηνοτρόφων στη συγκεκριμένη περίπτωση), οι οποίοι μοιάζουν ότι αντιμετωπίζουν εντελώς διαφορετικά και μακρινά μεταξύ τους προβλήματα, όταν αντίθετα μιλούν για τα ίδια ακριβώς προβλήματα σήμερα. Και αν επιπλέον, ως μειοψηφία, προσθέσουμε και τη δική μας ιδιαίτερη θέαση των πραγμάτων που πηγαίνει παραπέρα σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο , νομίζουμε ότι το μείγμα θα μπορούσε να γίνει εκρηκτικό!

Κάποιος βέβαια θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι το προαναφερόμενο παράδειγμα αποτελεί μια καταναγκαστική θεωρητική εκλογίκευση της κατάστασης , αν όμως είναι αλήθεια ότι ο τομέας των logistics είναι αυτή τη στιγμή ο περισσότερο συγκρουσιακός χώρος εργασίας μέσα στον οποίο δημιουργούνται μεγάλοι πονοκέφαλοι για τα αφεντικά, τότε χρειάζεται να καταβάλουμε μια προσπάθεια για να ενοποιηθούν αυτοί οι αγώνες κατά τρόπο ώστε να μπορέσουν να επικοινωνήσουν μεταξύ τους, διότι οι συνδέσεις υπάρχουν και δεν είναι και τόσο μακρινές κατά τη γνώμη μας.

Πέραν αυτού η πειρατεία εξακολουθεί να υπάρχει και σήμερα. Αν διαβάσει κανείς τα εξειδικευμένα sites του κόσμου της θάλασσας , ανακαλύπτει ότι συνεχίζονται οι επιθέσεις ενάντια στα εμπορικά πλοία είτε στη δυτική Αφρική είτε στο Αφρικανικό κέρας, σε τέτοιο βαθμό που η Κίνα έστειλε ακριβώς κατά τη διάρκεια των εβδομάδων που γράφουμε αυτές τις γραμμές περισσότερα πολεμικά πλοία για να υποστηρίξουν τα εμπορικά της . Όμως πιστεύουμε ότι εκείνα τα ουτοπικά όνειρα, εκείνη η αδελφοσύνη μεταξύ των εκμεταλλευομένων ανδρών και γυναικών, εκείνο το μίσος τους για τον ρατσιστικό διαχωρισμό, αποδεκατίστηκαν τελικά από την μακραίωνη δραστηριότητα του κεφάλαιου καθώς και από την αποικιοκρατική κυριαρχία που υπήρξαν ικανές να διαιρέσουν τους εκμεταλλευόμενους σε φατρίες, χρηματοδοτώντας παράλληλα εγκληματικές ομάδες για να υποστηρίξουν τα συμφέροντα τους. Γνωρίζουμε ότι δεν είναι όλοι κακόπιστοι ή κινητοποιημένοι από συμφέροντα εξουσίας ή πλουτισμού, όμως η ηχώ της ελευθερίας που προπαγανδίζονταν διαμέσου της ιστορίας των levellers κατά τον δέκατο έβδομο και δέκατο όγδοο αιώνα, αυτή τη στιγμή είτε δεν φτάνει στα γεωγραφικά μας πλάτη και μήκη είτε είναι εντελώς απούσα.

Μια άλλη άποψη αυτού του ζητήματος που θα άξιζε ευρύτερης ανάλυσης είναι το πως η τεχνολογική εξέλιξη σε συνδυασμό με τη στρατηγική των αφεντικών μετέβαλλαν ολοκληρωτικά το κόσμο των λιμανιών.

Πριν την άφιξη των containers τα λιμάνια ήταν κατά κανόνα τόπος άφιξης των εμπορευμάτων ! Τώρα αντίθετα είναι τόποι transit. Αυτές οι δύο εξελικτικές τάσεις, κατά τη γνώμη μας, καθόρισαν διαχρονικά μια κατάσταση στις κοινότητες που απασχολούνταν γύρω από τα επαγγέλματα της θάλασσας, συμπεριλαμβανομένων των οικογενειών τους και των δραστηριοτήτων που ήταν συνδεμένες με αυτές, με αποτέλεσμα αυτές να μεταβληθούν ανάλογα με την εξέλιξη του κεφάλαιου.

Σε ευρωπαϊκές πόλεις με μεγάλα λιμάνια, όπως η Γένοβα και η Τεργέστη, στις αρχές του εικοστού αιώνα, οι λιμενεργάτες ήταν αυτοί οι εργαζόμενοι που δούλευαν σε εξοντωτικές συνθήκες που όχι μονάχα αγωνίζονταν ενάντια στη μισθωτή σκλαβιά ή για την μείωση του ωραρίου και φτάνει, αλλά επίσης των οποίων οι δραστηριότητες ήταν συνδεμένες με το κοινωνικό υπόστρωμα μέσα στο οποίο ζούσαν. Οι ίδιες οι λαϊκές συνοικίες των λιμανιών ήταν μια διασταύρωση ανθρώπων που προέρχονταν σχεδόν από το μισό κόσμο. Η συνοικία του αγίου Ιακώβου στην Τεργέστη , η οποία εξεγέρθηκε ενάντια στο φασισμό το 1920, αποτελούνταν από Σλάβους, Αυστριακούς, Ιταλούς, Εβραίους, Αρμένηδες, Έλληνες, μια συνοικία ελευθεριακών σοσιαλιστικών τάσεων όπου το μεγαλύτερο μέρος των κατοίκων δούλευε στα ναυπηγεία Σαν Μάρκο. Μονάχα με τους κανονιοβολισμούς και τη σφαγή ο στρατός και οι φασίστες κατόρθωσαν να μπουν μέσα. Τα ναυτικά επαγγέλματα διασταυρώνονταν με την εργασία των εργατριών των πλυντηρίων Φερλούγκα. Με απλά λόγια, αυτός ήταν ένας προλεταριακός τόπος κατοικίας και εργασίας όπου χτύπαγε η καρδιά της αδελφοσύνης πέρα από τις επιμέρους καταγωγές του αίματος ! Όπου κάποιος αναγνωρίζονταν ακριβώς για αυτό το πράγμα που ήταν, δηλαδή εκμεταλλευόμενος και που φυσικά ήταν άμεσα αντιληπτό ποιος ήταν ο εχθρός : οι φασίστες, τα αφεντικά και οι μπάτσοι.

Η τεχνολογία έφερε τα πράγματα σε τέτοιο σημείο μέσα στα λιμάνια, όπως επίσης και οπουδήποτε αλλού, ώστε αυτά μεταβλήθηκαν σε έναν εντελώς ανυπόστατο χώρο, στερημένο από την ιστορία του, από τα όνειρα της χειραφέτησης, από την απόκτηση της ίδιας της συνείδησης της εκμεταλλευόμενης τάξης.

Σήμερα παίρνονται άφθονες συνεντεύξεις και φτιάχνονται ντοκιμαντέρ αναφορικά με εκείνους τους καιρούς, σαν ο ίδιος ο ταξικός αγώνας να έχει λήξει οριστικά......(4)

Άλλες πτυχές που κατευθύνονται στο άδειασμα ακόμη περισσότερο, αν όχι οριστικά, της πολιτικής συνείδησης ενός τμήματος των ιστορικά λαϊκών δήμων και των συνοικιών είναι επίσης ο ίδιος ο πολεοδομικός σχεδιασμός και η “ανάπλασή” τους. Όμως μέσα στα λιμάνια βρίσκεται σε διαδικασία εξέλιξης ακόμη μια διαδικασία αδειάσματος, δηλαδή η ανάπλαση των παλιών λιμανιών, δεδομένων των τεράστιων χώρων τους οποίους διαθέτουν, σε αξιοποιήσιμους χώρους για τις σημαντικές συναντήσεις των αφεντικών, για τα συνέδρια και τις εκθέσεις τέχνης για τους μεγαλοαστούς ή ακόμη και σαν πόλων έλξης και αναψυχής για τους ίδιους τους εργαζόμενους της εταιρίας Google για παράδειγμα, όπως έγινε στο λιμάνι του Πορτ Ελίζαμπεθ στο Νιου Τζέρσεϋ. Ένα μέρος στο οποίο οι λιμενεργάτες διεξήγαγαν έναν αγώνα χωρίς παρόλα αυτά να επιτύχουν να σταματήσουν την προέλαση των τάσεων του κεφάλαιου: την αφομοίωση και το άδειασμα.

Παρόμοια παραδείγματα θα μπορούσαμε να κάνουμε εκατοντάδες ! Σε ολόκληρο το κόσμο φυσικά τα πράγματα άλλαξαν μέσα στον χώρο και στο χρόνο, αυτό που τώρα λείπει είναι η ταξική σύγκρουση καθώς και μια εντελώς διαφορετική θέαση και προσέγγιση των ίδιων των πραγμάτων. Αν επιχειρήσουμε να παρατηρήσουμε την ιστορία, με την άφιξη της εποχής του μερκαντιλισμού, πόλεις που πριν ήταν ψαροχώρια ή κάτι περισσότερο, σιγά-σιγά μετατράπηκαν σε τεράστια λιμάνια που απαιτούσαν μεγάλες εκτάσεις της ενδοχώρας τους ροκανίζοντας το χαρακτήρα της συμβιωτικής οικονομίας του τοπικού πληθυσμού.

Ίσως να θέλουμε να πάμε να δούμε πολύ μακριά, όμως σε διάφορα λιμάνια που αποτελούν τμήμα του σχεδίου του “Δρόμου του μεταξιού”, όχι μονάχα αναπλάθονται παλιοί βιομηχανικοί χώροι για να μετατραπούν σε κέντρα logistics, αλλά επιπλέον απαλλοτριώνεται εκείνη η λίγη γη που απέμεινε στην περιφέρεια των διασυνδεμένων πόλεων. Ενίσχυση των σιδηροδρομικών γραμμών, επιπλέον σήραγγες, αυτοκινητόδρομοι, ηλεκτρικές γραμμές, ανεμογεννήτριες παντού, χώροι πάρκινγκ: αυτά και άλλα πολλά σχεδιάζονται και κατασκευάζονται.

Όποιος φυσικά διαλογίζεται ακόμη με όρους συμβιωτικής οικονομίας και αυτοδιαχείρισης δεν είναι δυνατόν να μην παρατηρήσει αυτή την οφθαλμοφανή διαδικασία, η οποία είναι απλά η συνέχεια μιας διαδικασίας που διαρκεί εδώ και αιώνες : το άδειασμα των γνώσεων και της αυτονομίας των κατοίκων που ζουν σε ένα συγκεκριμένο τόπο. Θα μπορούσαμε σε αυτό το σημείο να θέσουμε προκλητικά την ερώτηση: Είναι ή δεν είναι θετικό και υγιές το γεγονός ότι συγκεκριμένες περιοχές του πλανήτη είναι ξεχασμένες από το μεγάλο κεφάλαιο και τις επενδύσεις; Και τα άτομα που χάνουν τη δουλειά τους, θα έχουν ακόμη, εκτός από τον πόνο να αισθάνονται πεταμένοι έπειτα από δεκαετίες εκμετάλλευσης, την ικανότητα να σκεφτούν ότι ίσως σε τελική ανάλυση εκείνη η εργασία είναι μονάχα πηγή μόλυνσης και μιας ζωής σκλάβου;

Και όποιος αντίθετα θίγεται άμεσα από αυτά τα μεγάλα σχέδια, θα αναρωτηθεί, αμφισβητώντας τα, τι ακριβώς είναι μια υγιής και πραγματικά χρήσιμη εργασία για την κοινότητα στην οποία ανήκει;

Δεν θα ήταν καλύτερο, δεδομένων και αυτών των τελευταίων μηνών της κατάστασης έκτακτης ανάγκης και της επερχόμενης οικονομικής ύφεσης, ώστε οι δράσεις να κατευθυνθούν σε εργασίες που είναι αποσυνδεμένες από τα συμφέροντα των λίγων; Και αν μπλοκάραμε στα αλήθεια αυτό το οποίο είναι άχρηστο, στερείται παντελώς νοήματος και είναι ζημιογόνο; Ίσως να παρουσιάζονταν για πολλοστή φορά μπροστά μας ο συνήθης χρήσιμος ηλίθιος που θα έκανε λόγο για ουτοπία.

Ίσως, αλλά αυτή είναι πραγματικά η μοναδική τάξη προβλημάτων που έχουμε στην καρδιά μας και που θέλουμε να προτείνουμε: να σταματήσουμε την παραγωγή των αφεντικών και των στρατοκρατών που μας αρρωσταίνει, μας καταστέλλει και μας δολοφονεί, να αντισταθούμε στις επιθέσεις που συνεχώς δεχόμαστε από πλευράς τους και να ξαναπάρουμε τη ζωή στα χέρια μας με οποιοδήποτε κόστος.

Ο αγώνας για ένα νέο κοινωνικό ρεαλισμό σήμερα

Η ηρωϊκή και γενναιόδωρη Κροστάνδη ονειρεύονταν να απελευθερώσει τη Ρωσία με την τρίτη επανάσταση για την οποία υπερηφανεύονταν ότι ήταν η πρωτοπόρος . Δεν διατύπωσε κανένα ιδιαίτερο πρόγραμμα. Ελευθερία και παγκόσμια αδελφοσύνη ήταν τα συνθήματά της. Σκέφτονταν την Τρίτη Επανάσταση ως μια σταδιακή διαδικασία χειραφέτησης, της οποίας το πρώτο βήμα θα ήταν η εκλογή αυτόνομων σοβιέτ, μη ελεγχόμενων από πλευράς κανενός πολιτικού κόμματος, άμεσης έκφρασης της θέλησης και των συμφερόντων του λαού. Εκείνοι οι απλοί ναύτες ανακοίνωναν μέσα από τη καρδιά τους στους εργαζόμενους του κόσμου ολόκληρου το μεγάλο τους ιδανικό και καλούσαν το προλεταριάτο να ενώσει τις δυνάμεις του μέσα στον κοινό αγώνα, πεισμένοι ότι η υπόθεση τους θα έβρισκε ανεπιφύλακτη και ενθουσιώδη υποστήριξη και ότι οι εργαζόμενοι της Πετρούπολης, πρώτοι από όλους τους υπόλοιπους, θα έσπευδαν να τους υποστηρίξουν.

Alexander Berkman

Προσπαθήσαμε να να δώσουμε μια γενική άποψη του πως οι εκμεταλλευόμενοι δεν προσπάθησαν διαχρονικά μονάχα να καλυτερεύσουν τις συνθήκες της εργασίας τους, αλλά επίσης του πως ο κόσμος της θάλασσας χαρακτηρίζονταν μέχρι μια συγκεκριμένη εποχή για την αίσθηση της κοινότητας και της ουτοπίας του, των ονείρων του που είχαν τις τεράστιες διαστάσεις της ίδιας της θάλασσας.

Προσπαθήσαμε διαμέσου μικρών ιστορικών παραδειγμάτων να καταστήσουμε κατανοητό πως ακριβώς το κεφάλαιο διαμέσου της τεχνολογίας και της λεηλασίας κατορθώνει να μεταβάλει τον κόσμο της θάλασσας από αναβράζουσα δύναμη σε ανυπόστατο τόπο, υπερ-παραγωγικό, όπου τα πάντα λειτουργούν διαμέσου πολύ συγκεκριμένων και αποτελεσματικών κανόνων (ταχύτητα και αποθήκευση είναι θεμελιώδεις για αυτές τις απαιτήσεις), αλλά επίσης και πως η εξειδίκευση λίγων καλοπληρωμένων εργατών και τεχνικών έχει σαν αποτέλεσμα ώστε ο κατεξοχήν χώρος του καπιταλισμού να λειτουργεί χωρίς διακοπές και διαμαρτυρίες.

Φτάνουμε έτσι σε ένα άλλο παράδειγμα που μας ενδιαφέρει πολύ άμεσα. Στην Ειδομένη, το 2015, οι μετανάστες, δεδομένης της αδυναμίας τους να περάσουν τα σύνορα, πραγματοποίησαν μια διαμαρτυρία, την οποία πιστεύουμε ότι όλοι θυμούνται ακόμη, μπλοκάροντας τις σιδηροδρομικές γραμμές. Αυτό το οποίο δεν ειπώθηκε από τα media είναι ότι αυτή η σιδηροδρομική γραμμή είναι θεμελιώδους σημασίας για τα εμπορικά τραίνα που φτάνουν από το λιμάνι του Πειραιά και πηγαίνουν στη βόρεια Ευρώπη. Μπορούμε μάλιστα βάσιμα να εικάσουμε ότι στην συγκεκριμένη περίπτωση η αστυνομία δεν στάλθηκε τόσο από την πλευρά του υπουργείου “προστασίας του πολίτη”, όσο από την πλευρά των αφεντικών του συγκεκριμένου λιμανιού, δηλαδή των Κινέζων της Cosco. Πίσω από εκείνη την εκκένωση βρίσκονταν ο κολοσσός της ηλεκτρονικής ΗΡ (Hewlett Packard), ο οποίος λίγο καιρό πριν είχε συνάψει εμπορικές συμφωνίες με την ΤΡΕΝΟΣΕ και την κινεζική Cosco. Τα εμπορεύματα τα οποία δεν κατόρθωσαν να περάσουν κατά τη διάρκεια των ημερών του αποκλεισμού της σιδηροδρομικής γραμμής, πήγαν στο λιμάνι του Κόπερ στη Σλοβενία προκαλώντας άμεσα εκατομμύρια ευρώ σε ζημιές. Διάφορες άλλες πολυεθνικές μέσα σε αυτόν τον τομέα υποχρεώθηκαν να αποκρυπτογραφήσουν το μήνυμα και μονάχα μέσω της χρήσης της αστυνομικής βίας μπόρεσε να αποκατασταθεί η χρήσιμη στο κίνημα των συμφερόντων των αφεντικών τάξη.

Αυτό το παράδειγμα, κατά τη γνώμη μας, είναι εμβληματικό για να καταλάβουμε ότι τα logistics είναι δομικά εύθραυστα και ότι είναι επίσης εν δυνάμει εφικτό να μπλοκαριστούν από την πλευρά πολλών ή λίγων. Νομίζουμε ότι δεν υπάρχει καμιά απολύτως αναγκαιότητα να δώσουμε άλλα παραδείγματα του πως οι εκμεταλλευόμενοι χρησιμοποίησαν ανέκαθεν το μπλόκο σαν μέσο αγώνα ενάντια στους εκμεταλλευτές και τους δήμιους τους : ολόκληρη η ιστορία είναι γεμάτη.

Όμως θεωρούμε ότι χρειάζεται να αναπτυχθούν και να προπαγανδιστούν όχι μονάχα οι ιστορίες που μπορούν να ερεθίσουν τη φαντασία όποιου θέλει να αγωνιστεί, αλλά επίσης και η αναγκαιότητα της “σύνθεσης” συγκεκριμένων παρεμβατικών προτάσεων οι οποίες κατά τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη και όχι μόνο προήλθαν από πλευράς του αναρχικού κινήματος.

Οι ιστορίες είναι χρήσιμες, λέγαμε, για να μπορέσουν να κάνουν κατανοητό το πως τα αφεντικά και το κράτος αφαίρεσαν όχι μονάχα την αίσθηση της ταύτισης ενός ατόμου με την ανθρώπινη κοινότητα καθαυτή, με την αδελφοσύνη και την αλληλεγγύη της, αλλά επιπλέον μας αφαίρεσαν την αυτονομία της ίδιας μας της ζωής.

Αυτονομία και ικανοποίηση των αναγκών μας που από την εποχή του μερκαντιλισμού μέχρι τον σημερινό τουρμπο-καπιταλισμό, μας αφαιρέθηκαν στον ίδιο ακριβώς βαθμό της επέλασης της αποκαλούμενης προόδου. Υπάρχει μια εντελώς διαφορετική ιστορία για να γραφεί και αφορά την ελεύθερη ανταλλαγή των αναγκαίων για την επιβίωση και την ικανοποίηση των ανθρώπινων αναγκών αγαθών μεταξύ αυτόνομων κοινοτήτων, όμως σε αυτό το σημείο μπαίνουμε σε ένα άλλο ζήτημα που χρειάζεται περισσότερο χώρο για να αναπτυχθεί.........

Από πλευράς μας θεωρούμε θεμελιώδους σημασίας το ζήτημα της επίθεσης στις υποδομές. Οι αναλύσεις αναφορικά με τον ρόλο της ενέργειας, των αναμεταδοτών, των δορυφόρων, των οπτικών ινών, του δικτύου 5G μας βρίσκουν όλους και όλες σύμφωνους. Σε ορισμένες χώρες, η επιθετική ώθηση των συντρόφων σε συγκεκριμένες τεχνολογικές δομές κατέδειξε πως διαμέσου των δράσεων είναι εφικτό να γονατίσει ένας συγκεκριμένος κατασταλτικός-τοξικομολυντικός-εκμεταλλευτικός τομέας. Τις αναλύσεις που προέκυψαν διαχρονικά από πλευράς του κινήματος μας τις συμμεριζόμαστε αρκετά συχνά, τις θεωρούμε τέλεια επίκαιρες με τη συγκυρία και πάνω από όλα με όλα αυτά που συμβαίνουν κατά τους τελευταίους μήνες. Η τροφοδοσία στο σύνολό της (logistics) δεν λειτουργεί χωρίς τον τεχνολογικό ιστό. Ένα σύστημα τροφοδοσίας σαν το σημερινό, που είναι διαφορετικό από αυτό που υπήρχε πριν ένα αιώνα, είναι σίγουρα πιο σύνθετο, λιγότερο αυτόνομο (για παράδειγμα η ατμομηχανή δεν χρειάζονταν ένα ευρύ ηλεκτρικό δίκτυο, αλλά απαιτούσε πολλαπλούς σταθμούς ανεφοδιασμού σε νερό), και εξαρτώμενο από μια τεράστια υποδομή που διασχίζει τον εδαφικό μας χώρο. Αυτό που λείπει, κατά τη γνώμη μας, είναι μια περισσότερο αποτελεσματική θέαση του όλου ζητήματος, πιο στοχευμένη και θα λέγαμε επίσης και καπάτσα , σε θέση να πλήξει τις σημαντικότερες αρτηρίες. Οι κρατιστές το γνωρίζουν πολύ καλά αυτό το πράγμα και εξοπλίζονται με κάθε τρόπο αυτή τη στιγμή. Αν θέλουμε να εξαναγκάσουμε τους γίγαντες των πολυεθνικών να μην πατήσουν το πόδι τους μέσα στα εδάφη που ζούμε, χρειάζεται να τους κάνουμε να βρούνε έναν εδαφικό χώρο αισθητά εχθρικό απέναντι τους , όπου η “σχέση κόστους-κέρδους” είναι υπέρ μας. Ένα από τα καθήκοντα μας είναι να επιδείξουμε αλληλεγγύη με τους εκμεταλλευόμενους που αγωνίζονται εδώ και αλλού, με τρόπο ώστε να δρομολογήσουμε συγκεκριμένες προτάσεις, να γνωρίσουμε τους άλλους ώστε να αναγνωρίσουμε τους εαυτούς μας και να δημιουργηθεί μεταξύ μας η αναγκαία υποστήριξη, διότι είναι προφανές ότι δίχως έναν συγκεκριμένο διεθνισμό και μια συγκεκριμένη αλληλεγγύη δεν θα κατορθώσουμε να σταματήσουμε όποιον μας αρρωσταίνει και μας κλέβει τη ζωή. Γνωρίζουμε άριστα ότι η τροφοδοσία και οι μεταφορές είναι συνδεμένες με τις υποδομές. Να συνενώσουμε τους αγώνες και να δράσουμε ταυτόχρονα αυτόνομα είναι θεμελιώδες για να σταματήσουμε αυτή τη μηχανή.

Οι επενδυτές και οι επιχειρηματίες πρέπει να τα μαζέψουν και να φύγουν, πρέπει να συναντήσουν την εχθρότητα, πρέπει να “κλάψουν”: Και σε περίπτωση που σε κάποιο μέρος σημειωθεί επιτυχία, αυτή θα χρησιμεύσει ως παράδειγμα, ως μεγάφωνο για τους άλλους εκμεταλλευόμενους που υπομένουν την ίδια κατάσταση. Είναι καιρός πλέον να γίνουμε σύγχρονοι των τόσων άλλων τόπων της γης όπου η αντίσταση είναι ήδη ζωντανή. Η διασύνδεση μεταξύ του “ειδικού” κινήματος και των υπόλοιπων εκμεταλλευομένων είναι θεμελιώδης όχι μονάχα για να οργανωθούμε, αλλά και για να έχουμε τις απαραίτητες γνώσεις ώστε να πλήξουμε τα σωστά σημεία.

Να σκεφτούμε τον αγώνα για ένα νέο κοινωνικό ρεαλισμό σήμερα, να επιτύχουμε να φανταστούμε, και όσο το δυνατό περισσότερο να βάλουμε στη πρακτική, όλα αυτά τα πράγματα που αποκομίσαμε μέσα από τους χθεσινούς αγώνες και να τα ανανεώσουμε μέσα στις σημερινές συνθήκες, να διευρύνουμε τον ορίζοντα των στόχων και τη φαντασία των μέσων. Είναι πράγματι καιρός για να ξεκινήσουμε.

ΔΙΕΘΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΡΧΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

Σημειώσεις

(1) ...“Σε ποιόν, πέρα από τους Άραβες, θα πουλούσε η Γαλλία φρεγάτες και αεροπλάνα εάν Ελλάδα και Τουρκία έβρισκαν λύσεις ; Και γιατί, κατά βάθος, να θέλει να βρούμε λύσεις΄; Δώρο της προσφέρει η Τουρκία με τη στάση της.

Πως είναι δυνατόν να ασκούμε μια τόσο παιδαριώδη, αφελή και ανόητη εξωτερική πολιτική και διπλωματία, εκφράζοντας ικανοποίηση για τις διάφορες δηλώσεις υποστήριξης, όταν είναι τόσο οφθαλμοφανές ότι υποκινούνται από καθαρά οικονομικά κίνητρα και φυσικά θα τις πληρώσουμε πανάκριβα; ...”

Αντώνης Αντωνιάδης , επίτιμος αρχηγός ΓΕΝ

Εφημερίδα των συντακτών, 13 Σεπτεμβρίου 2020

(2) Λόγος του Θανάση Οικονόμου, επικεφαλή του εξεγερσιακού λαϊκού κινήματος που οργανώθηκε και εκδηλώθηκε στην Ύδρα, την Άνοιξη του 1821, ενάντια στους μεγαλοεφοπλιστές του νησιού και την πλουτοκρατία (πηγή: Ι. Κορδάτος, “Η κοινωνική σημασία της επανάστασης του 1821”).

“Αδέλφια, ο πόλεμος της ελευθερίας άρχισε. Παντού ακούεται το ντουφέκι. Οι Αγαρηνοί χτυπιώνται και διώχνονται από την πατρίδα μας. Μόνο εδώ οι τουρκολάτρες πρόκριτοι κάθονται με σταυρωμένα τα χέρια. Είναι ντροπή μας να μην παίρνουμε μέρος εις τον εθνικόν αγώνα. Αντίς να είμαστε οι πρώτοι, μείναμε οι τελευταίοι. Οι άρχοντες μας δεν θέλουν να κινηθούν, γιατί φοβούνται τον πόλεμο και για αυτούς ο πατριωτισμός είναι μόνο το πουγγί τους. Εμείς όμως τους φτιάξαμε τις περιουσίες τους. Εμείς θαλασσοπνιγήκαμε τόσες φορές. Εμείς με τη ζωή μας κρεμασμένη από μια κλωστή μαζέψαμε τα πλούτη που έχουν, για να τα κρύψουν στις στέρνες και να τα έχουν αυτοί και να μας καταφρονούν τώρα που δεν μας έχουν ανάγκη. Είναι δίκαιο και σωστό όμως να προτιμώνται τα πλούτη από την ελευθερία του γένους ; είναι δίκαιο να μένουμε αργοί εις την σημερινήν περίστασιν, που τα αδέρφια μας σκοτώνονται για την ελευθερία όλων μας ; Οι άρχοντες προτιμούν το πουγγί τους και όχι την ελευθερία της πατρίδος. Πρέπει να τους αφήσουμε να προδίδουν την πατρίδα και να μας κάνουν κ’εμάς καταφρονεμένους αύριο στους άλλους Γραικούς και η ιστορία να μας γράψει προδότες εις τα κατάστιχα της ; Ας θυμηθούμε του Ρήγα το κήρυγμα, που σάλπισε πριν από λίγα χρόνια και ας ορκιστούμε πάνω εις τον σταυρόν πως θα πολεμήσουμε ως τον ένα για την ελευθερία του γένους και για μια καλύτερη και δικαιότερη κατάστασή μας. Πρέπει όλα να αλλάξουν και θα αλλάξουν, αν δώσουμε το χέρι και μείνουμε πιστοί στον όρκο μας. Τα πλεούμενα της Ύδρας μπορούν να κάνουν μεγάλα πράγματα. Δεν είναι των αρχόντων, αλλά της πατρίδος. Θυμάστε τι έκαναν οι Φραντζέζοι και πόσο δόξασαν τη Φράντζα. ¨Ηρθεν η ώρα και οι Γραικοί να δείξουν εις όλον τον κόσμον πως δεν εξέχασαν την ιστορία των πατέρων τους. Ας μην αφήσουμε λοιπόν τους προεστούς να μας κυβερνούν. Η φωνή της πατρίδος μας καλεί να λάβωμεν τα όπλα και με τα καράβια μας να κάνουμε ότι κάνουν οι άλλοι Γραικοί ναυτικοί....”

(3) Προκήρυξη που κυκλοφόρησε την Άνοιξη του 1821 στη Άνδρο, από πλευράς των Δημήτρη Μπαλή και Σταμάτη Ψωμά, οργανωτών του λαϊκού εξεγερσιακού κινήματος που σάρωσε το νησί :

(πηγή: ο.π.)

“ Το έθνος μας επήρε τα όπλα κατά των τυράννων του. Τετρακόσιους χρόνους είμεθα σκλάβοι των Οθωμανών και τώρα εγίναμεν ελεύθεροι, δώσαντες το αίμα μας δια την ελευθερία της πατρίδος. Εις όλα τα μέρη οι Γραικοί πολεμούν δια την ελευθερίαν των και μόνον εις τα νησιά οι κοτζαμπάσηδες δεν είδαν με καλό μάτι την ανάστασιν του Γένους. Αυτοί είχαν πάντα το ένα τους και νιτερέσα με τους Οθωμανούς. Μαζί με τους μπέηδες και τους πασάδες μας καταπίεζαν, μας έπαιρναν το βιός μας , μας καταφρονούσαν, μας έγδυναν, μας ρουφούσαν το αίμα μας, τσερεμέτιζαν και επλούτιζαν από τον ιδρώτα μας. Αυτοί οι σκλιάδες θέλουν να μας σκλαβώσουν και πάλιν, καταλύοντας την ελληνικήν διοίκησιν και καλούντες τον Καπουδάν Πασάν να καταλάβει την νήσον μας. Το τι μας περιμένει αν έλθουν οι Τούρκοι το καταλαβαίνετε. Όχι μόνο θα χάσουμε την ελευθερία μας και θα ατιμασθώμεν εις τα όμματα όλων των Ελλήνων και Ευρωπαίων, αλλά και θα γίνωμε τρεις φορές σκλάβοι από την πριν κατάστασή μας. Αυτό όμως δεν πρέπει να γίνει . Έχομεν την δύναμιν να εμποδίσωμεν το κακό, αλλά πρώτα πρέπει να βάλωμεν νέαν τάξιν και να ιδρύσωμεν νέο σύστημα εις τον τόπο μας. Η νήσος Άνδρος είναι και αυτή δημιούργημα της φύσεως, καθώς και όλος ο κόσμος. Αλλά όταν εδημιουργήθη ο κόσμος δεν υπήρχαν πλούσιοι και πτωχοί, μεγαλοκτήμονες και κολλίγοι. Η ανισότης, η ανέχεια, η δυστυχία, είναι δημιουργήματα όχι του υπέρτατου όντος, αλλά των κρατούντων. Εις την αρχαίαν Ελλάδα και τον άλλον κόσμον και προ ολίγων χρόνων εις την Γαλλίαν, εχύθη πολύ αίμα δια να καταργηθούν τα προνόμια των αρχόντων και η ιεραρχική διατήρησις της κοινωνίας. Διατί και ημείς κατά την παρούσαν στιγμήν να μην αποτινάξωμεν όχι μόνον τον ζυγό των Τούρκων, αλλά και των αρχόντων; Ομιλούν διαρκώς οι τουρκοκοτζαμπάσηδες ότι έχουν δικαιώματα επί της ιδιοκτησίας των και των εαυτών μας, τα οποία τάχα βγαίνουν από έγγραφα απαρασάλευτα. Αυτό δεν είναι σωστόν. Οι προπάτορες των αρχόντων μας ήλθον εις το νησί μας από άλλα μέρη ως κατακτηταί και με την βίαν εξουσίασαν το καλύτερον μέρος της γης, χωρίς να έχουν προς τούτο κανένα δικαίωμα περισσότερο από τους άλλους , εκτός από το δικαίωμα του ισχυρότερου. Και άλλους μεν από τους εντόπιους ιδιοκτήτας και καλλιεργητάς εξόντωσαν και άλλους έκαμαν σκλάβους των. Οι σημερινοί λοιπόν άρχοντες , απόγονοι των κατακτητών και σφετεριστών της γης των πατέρων μας, κανένα δικαίωμα δεν έχουν να κρατούν αυτήν δια ιδική των ωφέλειαν και κατατυράννευσιν και λήστευσιν ημών. Ο καιρός της ελευθερίας μας ήλθεν, ας αποτινάξωμεν λοιπόν τον ζυγόν και ας καταργήσωμεν τα προνόμια των αρχόντων μας. Όλοι οι Γραικοί θα επικροτήσουν την πράξη μας και θα μας συντρέξουν εις την απόφασιν μας αυτήν. Ήλθεν η ώρα να καταργήσωμεν την αθλιότητα, να απαλάξωμεν την κατάντιαν μας και να δώσωμεν το παράδειγμα και εις τους λοιπόύς νησιώτας και τους άλλους Γραικούς οπόύ στενάζουν από την αγροτικήν σκλαβιάν. Η γη ανήκει εις ημάς τους δουλευτάς της και όχι εις τους ολίγους τουρκάρχοντας που την νέμονται με το δικαίωμα του ισχυρότερου το οποίον απέκτησαν από τους Φράγκους και τους οθωμανούς κατακτητάς. Ο εθνικός αγών μας για να πάρει ουσιαστικήν σημασίαν πρέπει να ολοκληρωθεί με την κατάργησιν κάθε προνομίου και κάθε δικαιώματος τα οποία υποβιβάζουν την πλειονότητα των γεωργών εις την κατάστασιν του δούλου. Η ένωσις φέρει τη δύναμιν και θα μας δώσει την εξουσίαν να εκτελέσωμεν την απόφασιν μας. Η κοινοκτημοσύνη δεν είναι ζορπαλίκι , αλλά έργον δικαιοσύνης. Πρέπει να παύσωμεν να είμαστε κολλιγάδες, όπως επαύσαμεν να είμεθα ραγιάδες. Και αυτό είναι στο χέρι μας, αρκεί να μην δειλιάσωμεν. Θα δουλέψωμεν εις το εξής τα φέουδα όλοι μαζί και θα απολάβαίνει τον καρπόν των η κομμούνα μας και θα γίνεται δικαία μοιρασιά της σοδειάς εις όλους τους δουλευτάδες , ανάλογα με τον κόπον τους και την δούλευσιν τους. Δια όλα αυτά θα γίνει σύναξις εις την Μεσαριάν, δια να λάβουμε από κοινού αποφάσεις. Το φέρσιμό μας αυτό θα μας κάνει πρωτολάτας εις τον δίκαιον αγώνα όλων των κολλίγων και θα γίνει άκουσμα εις τα λοιπά μέρη της πατρίδος και εις όλον τον κόσμον και παντού θα μας επαινέσουν και θα μας δώσουν δίκαιον.

(4) Αυτό το πράγμα αποτελεί ένα διεθνές φαινόμενο. Πρόσφατα παρακολουθήσαμε στην κρατική τηλεόραση ένα ανάλογου τύπου ντοκιμαντέρ αναφορικά με την κάποτε περίφημη ναυπηγοεπισκευστική ζώνη του Περάματος.

Μεταξύ άλλων, ένας γνωστός για την παρελθούσα αγωνιστική δράση του, συνδικαλιστής των αυτόνομων ταξικών συνδικάτων που δρούσαν κάποτε στη ζώνη, αναφέρεται με σχεδόν αποκαρδιωτικούς όρους στη σημερινή κατάσταση.

Η δράση του αυτόνομου (από τα κόμματα) ταξικού κινήματος, είχε ήδη προ πολλού φτάσει στα όρια της κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων της περασμένης δεκαετίας μέσα στη ζώνη, όπου επίσης πολλοί αναρχικοί βρέθηκαν να συμμετέχουν ενεργά , παρότι η παρουσία τους είχε ανησυχήσει ιδιαίτερα το Κ.Κ.Ε. Οι λόγοι αυτών των ορίων είναι πολλοί αλλά δεν είναι εδώ φυσικά το μέρος ώστε να αναλυθούν.

Η άφιξη της διεθνούς οικονομικής “κρίσης”, στο τέλος της δεκαετίας στην Ελλάδα, με τις ιδιαίτερες επιπτώσεις τις οποίες είχε στην ελληνική κοινωνία, υπήρξε η χαριστική βολή για τους αγώνες του αυτόνομου ταξικού κινήματος μέσα στη ζώνη. Κατά συνέπεια, όπως είναι γνωστό, οι νεοναζί υπηρέτες των αφεντικών εκμεταλλεύτηκαν κατάλληλα την συγκυρία, ώστε να ενισχύσουν με κάθε δυνατό τρόπο την αντίδραση του κεφαλαίου και του κράτους στην Ελλάδα, σε βάρος ολόκληρης της κοινωνίας, είτε αυτή αγωνίζεται είτε όχι.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός άλλωστε ότι η νεοναζιστική οργάνωση αναπτύχθηκε και ενισχύθηκε ιδιαίτερα μέσα και γύρω από τους όμορους δήμους του λιμανιού του Πειραιά, ακριβώς πατώντας πάνω στα λάθη , τις παραλήψεις και τις αδυναμίες για τις οποίες το ταξικό κίνημα στην ολότητα του πλέον ήταν υπεύθυνο, διαμέσου της δράσης του κατά τις προηγούμενες δεκαετίες.

Η δολοφονία Φύσσα αποτελεί το απαύγασμα της δράσης των νεοναζιστών στο συγκεκριμένο γεωγραφικό χώρο και η θλιβερή “ταξική αντεπίθεση” στα λόγια από πλευράς Κ.Κ.Ε, αποτελεί την ουσία της πραγματικής του αμυντικής στάσης μέσα στα αστικά δικαστήρια και αλλού, περιμένοντας ίσως κάποτε την δικαίωση για την επίθεση που και το ίδιο αναπόφευκτα θα δεχόταν κάποια στιγμή ενάντια στους συνδικαλιστές του.

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License