Ενάντια στη λογοκρισία της τέχνης

Μετά το φασιστικό νομοσχέδιο για τη λογοκρισία της τέχνης - με πρόσχημα την προτροπή σε βία - ως Ένωση Πράσινων Ελευθεριακών το καταδικάζουμε και αγωνιζόμαστε για να στηρίξουμε το δικαίωμα των καλλιτεχνών για αυτοέκφραση και ελευθερία.

post image

Δεν είναι λίγες οι φορές που προσπάθησαν -και τα κατάφεραν- να λογοκρίνουν την τέχνη οι εξουσιαστές, ανά τον κόσμο, είτε ήταν κρατικοί είτε θρησκευτικοί ηγέτες. Σε σκοτεινές στιγμές στην ιστορία σε περιόδους ακροδεξιών καθεστώτων η τέχνη ήταν από τους πρώτους στόχους των κυβερνήσεων. Γιατί, όπως είπε ο Ronald Harwood,"μόνο οι τυραννίες αντιλαμβάνονται τη δύναμη της τέχνης".

Στην Ελλάδα, επί φασισμού, μια από τις "απαγορευτικές" παραμέτρους ήταν η ύπαρξη γυμνού σε έργα ζωγραφικής, τα οποία είτε απαγορεύτηκαν από εκθέσεις (όπως γυμνά έργα του Δεκουλάκου που θεωρήθηκαν προσβλητικά το ’73 για τη δημόσια αιδώ από επισκέπτες και αστυνομικούς) είτε καταστράφηκαν (όπως του Χατζηνίκου που καταδικάστηκε το ’88). Επίσης, το γυμνό ή ερωτικές σκηνές θεωρήθηκαν προσβλητικές και επομένως απαγορευτικές ακόμα και σε ταινίες τη δεκαετία του ’70.

Στην περίοδο της δικτατορίας απαγορεύτηκαν βιβλία συγγραφέων, όπως του Dostoefsky, μεταξύ άλλων, καθώς και η διδασκαλία του Επιταφίου του Περικλή, της Πολιτείας του Πλάτωνα και της Αντιγόνης του Σοφοκλή, επειδή κατηγορήθηκαν για τις ανατρεπτικές τους ιδέες. Βιβλία που θεωρήθηκαν προσβολή για τη θρησκεία ή την πατρίδα σταμάτησαν να κυκλοφορούν και οι συγγραφείς τους φυλακίστηκαν. Ακόμα, απαγορεύτηκε η κυκλοφορία των τραγουδιών του Θεοδωράκη επειδή κρίθηκαν "επικίνδυνα", καθώς και άλλων – με επαναστατικούς ή αναρχικούς/αριστερούς στίχους- όπως του ποιητή Ρίτσου. Τη δεκαετία του ’80 ταινίες με πολιτικό περιεχόμενο λογοκρίθηκαν όπως στην ταινία "Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο", που μιλούσε για τον Μπελογιάννη, καθώς και ταινίες που πρόσβαλλαν τη θρησκεία, όπως ο "Τελευταίος Πειρασμός", του Καζαντζάκη.

Σήμερα, εν έτει 2021, οι εξουσιαστές μας αποφάσισαν μετά από ευρωπαϊκή οδηγία να επαναφέρουν τη λογοκρισία στην τέχνη με νέο νόμο που απαγορεύεται οποιοδήποτε υλικό ανεβαίνει στο διαδίκτυο από δημιουργό – καλλιτέχνη ή ακόμα και από οποιοδήποτε χρήστη αν "εμπεριέχει υποκίνηση σε βία ή μίσος και δημόσια πρόσκληση σε τρομοκρατικό έγκλημα, διαφορετικά, θα διώκεται ποινικά".

Ποιος είναι αυτός που θα αποφασίσει τι θεωρείται υποκίνηση σε βία, από τη στιγμή που στην Ευρώπη έχουν ήδη συλληφθεί καλλιτέχνες που οι στίχοι τους έλεγαν "Δε θα καταφέρουν να με λυγίσουν" για τις ειδικές δυνάμεις, επειδή θεώρησαν ότι υποκινούσαν την τρομοκρατία; Θυμίζει αρκετά την απαγόρευση τραγουδιών λόγω επικίνδυνων λέξεων ή αναφορών στην αστυνομία, επί χούντας. Επιπλέον, κριτικές σε πολιτικές άλλων χωρών από αρκετούς καλλιτέχνες έγιναν ο λόγος να τους ασκηθεί ποινική δίωξη, επειδή εξέφραζαν "πολιτικό μίσος" απέναντι στη χώρα. Είναι προφανές ότι αυτός ο νόμος είναι αρκετά ασαφής για να καταφέρει να λογοκρίνει οτιδήποτε δε συμφωνεί με την κρατική ιδεολογία και προπαγάνδα για ασφαλείς χώρες με αστυνομοκρατία και πολίτες με φιλήσυχη συμπεριφορά.

Μήπως θα πουν πάλι ότι είναι επικίνδυνοι οι στίχοι, οι πίνακες, οι ταινίες, η λογοτεχνία; Ότι υποκινούν και παρασύρουν; Ότι μπορούν να εμπνεύσουν; Μα ναι. Είναι. Όλη η τέχνη ήταν, είναι και θα είναι επικίνδυνη. Γιατί έχει τη δύναμη να προκαλέσει αλλαγή. Μπορεί μια ιδέα να γίνει λόγος, να γίνει ποίηση, να γίνει πίνακας, να γίνει βιβλίο, να γίνει ταινία. Και με τη σειρά της να γεμίσει ελπίδα, να γεννήσει θυμό, να γεννήσει επανάσταση, να δημιουργήσει ελευθερία. Γιατί η τέχνη είναι η πιο ειλικρινής μορφή σκέψης του ανθρώπου που μπορεί να μιλήσει βαθιά στην καρδιά και το μυαλό ακόμα και ολόκληρης της κοινωνίας. Η τέχνη μπορεί να εισβάλει χωρίς όπλα, χωρίς βία, χωρίς πολιτική και ρητορική, γιατί είναι η ίδια ένα από τα πιο επικίνδυνα όπλα. Και όλοι οι καλλιτέχνες το ξέρουν αυτό. Όπως και οι εξουσιαστές. Αν φοβούνται την τέχνη, ας τους δείξουμε πόσο πολύ δίκιο έχουν λοιπόν.

Εικόνες:

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License