10 τεχνικες χειραγωγησης

Το κειμενο αποτελει μερος μιας συλλογης συνεντευξεων του Ν. Chomsky, στο οποιο ο αιεθαλης φιλοσοφος διατυπωνει οξυδερκεις παρατηρησεις για τους θεσμους που διαμορφωνουν την σκεψη της «κοινης γνωμης».

Η τεχνικη της αποπροσανατολιστικης «ψυχαγωγιας» Βασικη μεθοδος του κοινωνικου ελεγχου, η τεχνικη της αποπροσανατολιστικης ψυχαγωγιας συνισταται στην μετατοπιση της προσοχης του κοινου απο τα σημαντικα προβληματα και τις αλλαγες που αποφασιστηκαν απο τις πολιτικες και οικονομικες ελιτ, με τον αδιακοπο καταιγισμο ρηχα διασκεδαστικων και ασημαντων πληροφοριων. Η τεχνικη αυτου του ειδους διασκεδασης ειναι επισης απαραιτητη ωστε να αποτραπει το κοινο απο το να ενδιαφερθει για ουσιαστικη ενασχοληση με τους τομεις της επιστημης, της οικονομιας, της ψυχολογιας, της νευροβιολογιας, και της κυβερνητικης. «Διατηρηστε αποπροσανατολισμενη την προσοχη του κοινου, μακρια απο τα αληθινα κοινωνικα προβληματα, αιχμαλωτη θεματων χωρις καμια πραγματικη σημασια. Κρατηστε το κοινο απασχολημενο διαρκως, ωστε να μην του απομενει χρονος για να σκεφτεται· να επιστρεφει απο συνηθεια στην φαρμα με τα αλλα οικοσιτα».

Η τεχνικη της κατασκευης προβληματων και στην συνεχεια της παροχης λυσεων Η μεθοδος αυτη ονομαζεται επισης «προβλημα-αντιδραση-λυση». Αρχικα κατασκευαζεται ενα προβλημα, μια «εκτακτη κατασταση», για την οποια προβλεπεται οτι το κοινο θα αντιδρασει με συγκεκριμενο τροπο, ετσι ωστε να ζητησει το ιδιο τα μετρα που ο αρχικος σχεδιασμος επιδιωκει να επιβαλλει. Για παραδειγμα: η κλιμακωση της αστικης βιας, ή η προκληση αιματηρων συμπλοκων, ετσι ωστε το κοινο να ζητησει την ληψη μετρων ασφαλειας που θα περιοριζουν τις ελευθεριες του. Ή ακομη, η μεθοδευση μιας κρισης ωστε το κοινο να αποδεχθει ως αναγκαιο κακο τον περιορισμο των κοινωνικων του δικαιωματων και την απορρυθμιση των δημοσιων υπηρεσιων.

Η τεχνικη της υποβαθμισης Προκειμενου να γινει αποδεκτο καποιο κοινα ομολογουμενως απαραδεκτο μετρο, αρκει η σταδιακη εφαρμογη του κατα «φθινουσα κλιμακα» σε μια διαρκεια χρονου δεκα ετων. Με την μεθοδο αυτη επιβληθηκαν ριζικα νεες κοινωνικες και οικονομικες συνθηκες (νεο-φιλελευθερισμος) στις δεκαετιες του 1980 και του 1990. Η μαζικη ανεργια, η εργασιακη επισφαλεια και «ευελιξια», η εξαναγκασμενη μεταναστευση, οι μισθοι που δεν διασφαλιζουν πλεον κανενα αξιοπρεπες βιοτικο επιπεδο· τοσες αλλαγες που θα ειχαν προκαλεσει επανασταση εαν ειχαν εφαρμοστει αιφνιδια και βιαια σε συντομοτερο χρονικο διαστημα.

Η στρατηγικη της επιμερισμενης αναβλητικοτητας Κοινα γνωστη και ως «σαλαμοποιηση», η στρατηγικη αυτη συνιστα εναν αλλο τροπο επιβολης καποιας αντιλαϊκης αποφασης ωστε να προβληθει ως «οδυνηρη αλλα αναγκαια», αποσπωντας την κοινωνικη συναινεση στο παρον για την εφαρμογη της στο μελλον. Ειναι παντοτε ευκολοτερο να αποδεχθει καποιος μια μελλοντικη περικοπη αντι μιας αμεσης. Κυριως, γιατι οι συνεπειες της δεν θα βιωθουν αμεσα. Λογω του χαρακτηριστικου της μαζικης ψυχολογιας οτι «ολα θα πανε καλυτερα αυριο» μεθοδευεται η πεποιθηση οτι μπορει, εντελει, οι συνεπειες να αποφευχθουν. Τελος, η συγκεκριμενη μεθοδος αφηνει στο κοινο καποιο χρονικο διαστημα ωστε να συνηθισει στην ιδεα της αλλαγης και να την αποδεχθει μοιρολατρικα οταν αποφασιστει οτι εφθασε το πληρωμα του χρονου για την εφαρμογη της.

Η στρατηγικη της απευθυνσης στο κοινο σαν να ειναι ανηλικα παιδια Η μεθοδος της υποτιμησης της νοημοσυνης. Η πλειονοτητα των διαφημισεων που απευθυνονται στο ευρυ κοινο χρησιμοποιει εναν απλοϊκα συναισθηματικο τονο και αφελη επιχειρηματα, προσωπικοτητες κυρους, και μια αισθητικη ιδιαιτερα παιδικη, συντριπτικα παιδιαστικη, σαν ο θεατης να ειναι ενα πολυ μικρο παιδι ή, χειροτερα, διανοητικα αναπηρος. Οσο μεγαλυτερη προσπαθεια καταβαλλεται ωστε να εξαπατηθει ο θεατης, τοσο πιο παιδιαστικος ο τονος που εφαρμοζεται στον σχεδιασμο της διαφημισης/προπαγανδας. Γιατι; «Εαν η διαφημιση απευθυνθει σε καποιον σαν να ηταν ανηλικος, τοτε ειναι πολυ πιθανον να εισπραξει, λογω του εμμεσα και υπαινικτικα χειραγωγικου της τονου, μια απαντηση ή μια αντιδραση τοσο απογυμνωμενη απο κριτικη σκεψη, οσο η απαντηση ενος ανηλικου παιδιου».

Η τεχνικη της απευθυνσης στο συναισθημα παρα στην λογικη Η επικληση στο συναισθημα ειναι μια ψυχολογικη μεθοδος που αποσκοπει στην βραχυκυκλωση της ορθολογικης αναλυσης, κατα συνεπεια και της κριτικης σκεψης. Επιπλεον, η χειραγωγηση του συναισθηματικου φασματος επιτρεπει την διανοιξη του ασυνειδητου ωστε να εμφυτευθουν ιδεες, επιθυμιες, φοβοι, παρορμησεις ή ανορθολογικες συμπεριφορες.

Η τεχνικη της παρατεταμενης αγνοιας Η μεθοδος αυτη συνισταται στην μετατροπη του κοινου σε ανημπορο να κατανοησει τις τεχνολογιες και τους τροπους που χρησιμοποιουνται για την χειραγωγηση του. «Η ποιοτητα της παιδειας που παρεχεται στις κατωτερες κοινωνικες ταξεις ειναι σχεδιασμενη ετσι ωστε να ειναι ελλιπης, ωστε το χασμα της αγνοιας που τις διαχωριζει απο τις ταξεις με προσβαση σε πληρεστερη, σφαιρικη, παιδεια να μην γινεται κατανοητη απο τις πρωτες».

Η τεχνικη της «φυσικης» μετριοτητας Η μεθοδος αυτη συνισταται στην χειραγωγηση του κοινου στο να εκτιμα ως «ενδιαφερον» ο,τι ειναι ανοητο, κακογουστο και επιτηδευμενο ετσι ωστε να εξοικειωνεται με ο,τιδηποτε απευθυνεται στο ενστικτο και το θυμικο παρα στην λογικη και την κριτικη.

Η τεχνικη της ενοχοποιημενης εξεγερσης Η μεθοδος αυτη συνισταται στην υποβολη του εξατομικευμενου homo economicus στην βεβαιοτητα οτι ειναι αποκλειστικα υπευθυνο για την κατασταση του, ειτε λογω της διανοητικης του ανεπαρκειας, ειτε λογω της ανεπαρκειας των ικανοτητων και των προσπαθειων του. Ετσι, αντι να εξεγειρεται εναντια στο οικονομικο συστημα της υποτιμησης του, αυτο-ενοχοποιεται και απαξιωνει τον ιδιο του τον εαυτο· μια συνθηκη που εμπεριεχει τα πρωτα ψηγματα της νευρικης καταπτωσης, η οποια εχει μεταξυ αλλων συνεπειων και την αποχη απο οποιαδηποτε δραση. Κατα συνεπεια, χωρις την ατομικη δραση αποτρεπεται η συλλογικη πραξη.

Η τεχνικη του να γνωριζεις τα ατομα καλυτερα απ’ οσο γνωριζουν τα ιδια τον εαυτο τους Κατα την διαρκεια των τελευταιων πενηντα ετων, η κατακλυσμιαια προοδος των εφαρμοσμενων επιστημων διανοιξε ενα ολοενα διευρυνομενο χασμα μεταξυ των γνωσεων που μπορει να κατανοησει η μαζοποιημενη κοινωνια και των γνωσεων που κατεχει και εφαρμοζει η αρχουσα ταξη. Χαρη στην βιολογια, την νευροβιολογια, και την εφαρμοσμενη ψυχολογια (μπιχεβιορισμος), το συστημα εξουσιας εφτασε σε μια εξελιγμενη θεωρηση του ανθρωπινου οντος, τοσο απο την αποψη της νευροφυσιολογιας, οσο και απο την αποψη της πρακτικης ψυχολογιας. Οι διεκπεραιωτες των εν λογω μεθοδευσεων αξιωνουν πως γνωριζουν το ατομο καλυτερα απ’ οσο το ιδιο γνωριζει τον εαυτο του. Αυτο σημαινει οτι στην πλειονοτητα των περιπτωσεων, το συστημα ασκει εναν κατα πολυ περισσοτερο αυξημενο ελεγχο στα ατομα και τους επιβαλλεται με μεγαλυτερη ισχυ απ’ οσο τα ιδια στον εαυτο τους.

Εντουτοις, αρκει η αφυπνιση της συνειδησης ωστε να αποδομηθουν ολα αυτα. Η μεταφορα του «κοκκινου χαπιου» στο οποιο αναφερθηκε ο Μορφεας στην τανια Matrix. Εαν υπαρξει μια φευγαλεα εστω στιγμη συνειδητοποιησης το πλεγμα της χειραγωγησης καταρρεει και πεφτει ομοια με κουρτινα που κρυβει την πραγματικοτητα, ενω η επιγνωση των δεκα αυτων τεχνικων βοηθαει στην παρατηρηση της καθημερινης εφαρμογης τους. Μια καλη αρχη για να ξημερωσει ενας καινουριος θαυμαστος κοσμος μπορει να βρεθει στην αλληγορια του σπηλαιου, στο δεκατο κεφαλαιο της Πολιτειας του Πλατωνα.

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License