Εγκυκλοπαίδεια των Οχλήσεων #4: Abandon–Abaque–"À bas!" (Αύγουστος 1985)

Το γεγονός ότι αυτός ο κόσμος δεν αγαπάει την ελευθερία δεν είναι ο μοναδικός λόγος που μας κάνει να την αγαπάμε, έχουμε πολλούς άλλους και σοβαρότερους, και καθώς μας αναγκάζει να είμαστε τόσο διαυγείς ως προς αυτά που εχθρευόμαστε, μας οδηγεί να εστιάζουμε σε εκείνη που αυτή την εποχή περιέχει όλες τις υπόλοιπες, την ελευθερία της σκέψης. Αλλά ούτε ισχυριζόμαστε ότι αυτός ο κόσμος θα ανατραπεί μόνο με ιδέες, ακόμα και αν αυτές είναι εξαιρετικές, κάτι που δεν επαληθεύεται ποτέ παρά μόνο μετά τη χρήση. Η κοινωνική κριτική δεν είναι πρωτίστως μια θεωρία –αν και έχει επίσης μια θεωρητική διάσταση– και κυρίως δεν είναι μια θεωρία του παρελθόντος. Αλλά σε μια περίοδο οπισθοδρόμησης, η θεωρητική έκφραση είναι το στοιχείο της απαραίτητης σύνδεσης μεταξύ δύο εποχών.

Αναδημοσίευση από τον σύνδεσμο:

https://thebaddayswillend.wordpress.com/2021/05/15/edn_04/

Εγκυκλοπαίδεια των Οχλήσεων

Λεξικό του παραλόγουστις τέχνες, τις επιστήμες & τα επαγγέλματα

4

ABANDON– ABAQUE – À BAS!

(Αύγουστος 1985)

Μετάφραση: Πριονιστήριο το Χρυσό Χέρι

(Αιγάλεω, Μάιος 2021)

Τίτλος πρωτοτύπου:Encyclopédie des Nuisances. Tome 1, Fascicule IV (Août 1985). Abandon–Abaque–À bas!

Μεταφραστικό σημείωμα

Η παρούσα ανάρτηση περιλαμβάνει συγκεντρωμένα σε εκτυπώσιμη μορφή τα τρία κύρια άρθρα του τεύχους 4 της Εγκυκλοπαίδειας των Οχλήσεων [Abandon (Εγκατάλειψη), Abaque (Άβακας), “À bas!” (“Κάτω!”)], καθώς επίσης και ένα επιπλέον κείμενο από τις ένθετες σελίδες του που παρατίθεται ολόκληρο στη συνέχεια και του οποίου ο τίτλος (“Μεταξύ δύο εποχών”) προστέθηκε από τη μετάφραση, όπως και οι τρεις εικόνες με τα έργα των Μαζάτσο, Μαγκρίτ και Τανγκύ στον Άβακα.

[Μεταξύ δύο εποχών]

Ο Ζωρζ Ενέν έγραφε, το 1945, στο Γόητρο του Τρόμου: “Μια νέα γενιά Εγκυκλοπαιδιστών που θα δρούσε με την ίδια τόλμη όσο και η άλλη θα είχε τεθεί σήμερα εκτός νόμου ή, τουλάχιστον, θα εξαναγκαζόταν στην επαιτεία.”[1]

Αν και δεν αρμόζει σε εμάς να συγκρίνουμε την τόλμη μας με εκείνη των προκατόχων μας, μπορούμε ωστόσο να πιστεύουμε ότι θα μας επιτρέψει ούτως ή άλλως να εκτεθούμε στη μοίρα που απειλεί τέτοια εγχειρήματα, καθώς αυτός ο αιώνας, σαράντα χρόνια μετά το τέλος εκείνου του πολέμου που έκανε τον Ζωρζ Ενέν να απελπίζεται από την ανθρωπότητα, αγαπάει ολοένα λιγότερο την ελευθερία. Έχει γι’ αυτό τους λόγους του, για τους οποίους επιχειρούμε να σκιαγραφήσουμε μια κατατοπιστική εικόνα. Σίγουρα, το έργο μας θα ήταν πιο εύκολο και πιο πραγματικά απαισιόδοξο αν είχαμε επιλέξει, ως άσκηση μαύρου χιούμορ, να επεξεργαστούμε μια Εγκυκλοπαίδεια των μη-οχλήσεων, που θα μπορούσε να περιοριστεί σε ένα και μόνο τεύχος.

Η περιγραφή μιας ήττας και των αιτίων της έχει νόημα μόνο για όσους θέλουν να συνεχίσουν έναν αγώνα που δεν σταματάει ποτέ παρά μόνο τοπικά· επομένως καμία παρελθοντιστική νοσταλγία δεν θα μπορούσε να μας ικανοποιήσει γιατί είμαστε πεπεισμένοι ότι η αποκλειστική εστίαση στον πραγματικό κόσμο είναι αυτή που θα δημιουργήσει μια νέα ζωή και σπουδαίες πράξεις, ανεξαρτήτως από τον κίνδυνο να μη δούμε εμείς οι ίδιοι την αυγή αυτής της νέας μέρας.

Το γεγονός ότι αυτός ο κόσμος δεν αγαπάει την ελευθερία δεν είναι ο μοναδικός λόγος που μας κάνει να την αγαπάμε, έχουμε πολλούς άλλους και σοβαρότερους, και καθώς μας αναγκάζει να είμαστε τόσο διαυγείς ως προς αυτά που εχθρευόμαστε, μας οδηγεί να εστιάζουμε σε εκείνη που αυτή την εποχή περιέχει όλες τις υπόλοιπες, την ελευθερία της σκέψης. Αλλά ούτε ισχυριζόμαστε ότι αυτός ο κόσμος θα ανατραπεί μόνο με ιδέες, ακόμα και αν αυτές είναι εξαιρετικές, κάτι που δεν επαληθεύεται ποτέ παρά μόνο μετά τη χρήση. Η κοινωνική κριτική δεν είναι πρωτίστως μια θεωρία –αν και έχει επίσης μια θεωρητική διάσταση– και κυρίως δεν είναι μια θεωρία του παρελθόντος. Αλλά σε μια περίοδο οπισθοδρόμησης, η θεωρητική έκφραση είναι το στοιχείο της απαραίτητης σύνδεσης μεταξύ δύο εποχών.

Κατά συνέπεια, πρέπει να επανασυνδεθεί με ό,τι πιο γόνιμο υπήρχε στην προγενέστερη κριτική, να μεταβιβάσει τη γεύση και τη μνήμη της όπως επίσης και τον τόνο και το ύφος της, έστω και αν με αυτόν τον τρόπο μεταβιβάζει επίσης αναπόφευκτα ορισμένες αδυναμίες της. Αλλά η σημασία της δεν πρέπει να κριθεί υπό το φως αυτών των στιγμιαίων αδυναμιών που θα εξαφανιστούν με τη σειρά τους μέσα στη φωτιά της αναγκαίας και επιθυμητής κριτικής συζήτησης· γιατί από αυτό το βατό, απαραίτητο και σχετικά ασφαλές σημείο αφετηρίας, ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι βεβαίως να συμβάλει στη γέννηση ενός κριτικού κινήματος ικανού να κατανοήσει πιο αποτελεσματικά τις μεταμορφωμένες συνθήκες που θα πρέπει να αντιμετωπίσει.

Καταρχάς, πιστεύουμε πάνω απ’ όλα ότι ένα ρεύμα κοινωνικής κριτικής πρέπει να είναι ικανό να μιλήσει με τους δικούς του όρους για όλα τα προβλήματα της κοινωνίας: η ύπαρξή του και η αποτελεσματικότητά του υπόκεινται σε αυτή την απαίτηση να είναι σε θέση να αναστοχαστεί και να συνδιαλεχθεί με τον εαυτό του. Οι ιδέες δεν έχουν πραγματική ύπαρξη έξω από την εφαρμογή τους και από τη συζήτηση σχετικά με αυτή την εφαρμογή. Το πρώτο καθήκον είναι λοιπόν να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις μιας τέτοιας συζήτησης επιδιώκοντας τη μεγαλύτερη αντικειμενικότητα, μειώνοντας ολοένα περισσότερο το μερίδιο της αυθαιρεσίας, των σεχταριστικών εμμονών και των αξιώσεων για το θεωρητικό αλάθητο.

Όπως είμαστε ακόμα, είναι αρκετά εύκολο για εμάς να δούμε από τι πρέπει να διαχωριστούμε. Αλλά είναι πιο δύσκολο να διακρίνουμε προς τα πού πηγαίνουμε και κυρίως τον τρόπο με τον οποίο πηγαίνουμε εκεί. Ωστόσο, αν οι υπολογισμοί μας είναι ακριβείς, η ύπαρξη μιας ανεξάρτητης εστίας σκέψης, τη στιγμή που όλα όσα ήταν ζωντανά στην κουλτούρα έχουν ενταφιαστεί κάτω από τις στάχτες κατεψυγμένων σκέψεων, θα πρέπει να ασκεί κάποια δύναμη έλξης σε όλους εκείνους που δεν έχουν απελπιστεί σχετικά με τις χειραφετητικές δυνατότητες του ανθρώπινου πνεύματος.

Αυτή την περίοδο δεν διεκδικούμε τίποτα άλλο, ενώ τα υπόλοιπα εξαρτώνται προφανώς από την παγκόσμια δραστηριότητα μιας τάξης, διότι η διατύπωση του κοινωνικού ζητήματος που τέθηκε πριν από ενάμιση αιώνα δεν έχει τελικά αλλάξει πολύ. Αυτό το άνοιγμα που υπάρχει και αποσαφηνίζεται με την εμφάνιση κάθε τεύχους απευθύνεται εξίσου, όπως έλεγε σε άλλες εποχές ο Σέξμπυ, σε εκείνους “που θυμούνται τις δεσμεύσεις τους και που τολμούν να είναι έντιμοι”[2], όσο και σε εκείνους που, αν και δεν έχουν γνωρίσει την προηγούμενη εποχή, είναι ανικανοποίητοι από τον κόσμο που τους προσφέρεται, ανακαλύπτουν εκ νέου την κριτική του αλλά μπορεί να παραμένουν αφοπλισμένοι μπροστά στην παντοδυναμία της ηλιθιότητας και της παραίτησης.

Με βάση όλα τα παραπάνω, θεωρούμε χρήσιμο να ανακοινώσουμε ότι σκοπεύουμε να αφιερώσουμε ολόκληρο το τεύχος 12 (το τελευταίο του πρώτου τόμου της ΕτΟ) στο λήμμα Abstraction [Αφαίρεση]. Θα πρέπει τότε να είμαστε σε θέση να μεταβούμε από τη φαινομενολογική περιγραφή των αποτελεσμάτων στον χαρακτηρισμό των αιτίων, στη διατύπωση της έννοιάς τους, να ξεπεράσουμε σταδιακά, χωρίς ποτέ να ξεχνάμε, τη μονομερή υποκειμενική θεώρηση που επιλέξαμε ηθελημένα ως σημείο αφετηρίας και επομένως να αντιμετωπίσουμε στο έδαφός της και εναντίον του, τη λεγόμενη επιστημονική σκέψη. Εντωμεταξύ, τα τεύχη που θα προηγηθούν θα πρέπει να προετοιμάσουν αυτό το έργο, μεταξύ άλλων αναπτύσσοντας κάποια συγκεκριμένα σημεία (κριτική της ιδεολογίας της προόδου, της υποταγής στις μηχανές της ανεξάρτητης οικονομίας, κ.λπ.). Θα διαβιβάσουμε έναν λεπτομερή κατάλογο λημμάτων και ένα προσωρινό χρονοδιάγραμμα των επόμενων τευχών σε οποιοδήποτε πρόσωπο κατόπιν οξυδερκώς αιτιολογημένου αιτήματός του.

Φυσικά οποιαδήποτε πρόταση γι’ αυτά τα λήμματα, ή για πιθανά άλλα, δεν υπόκειται σε κανέναν άλλον απαραίτητο κανόνα εκτός από εκείνον της αλφαβητικής σειράς που, με λίγη φαντασία, αποδεικνύεται ελάχιστα περιοριστικός. Όσο για τις αρχές μας, ο προσεκτικός αναγνώστης θα έχει διαπιστώσει ότι έχουμε λίγες αλλά ότι δεν επιδέχονται καμία συζήτηση.

Δεν πιστεύουμε πως πρέπει να φοβόμαστε, προς το παρόν, ότι θα περιοριστούμε σε ένα δυτικό σαμιζντάτ, αν και ορισμένα προειδοποιητικά σημάδια κατά τη διάρκεια αυτών των δεκαπέντε τελευταίων χρόνων υποδηλώνουν ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι πλέον υπαρκτό. Μέχρι στιγμής, η πίεση που ασκείται προς αυτή την κατεύθυνση διατηρεί ωστόσο έναν καθαρά οικονομικό χαρακτήρα, που ενισχύεται ίσως από ορισμένες δευτερεύουσες διοικητικές επιπλοκές.

Καθώς έχουμε την τύχη να μη βρισκόμαστε ακόμα υπό τον ζυγό του σουλτάνου, που μόλις αύξησε κατά 49% την τιμή του χαρτιού προκειμένου να καταπνίξει τον τύπο του, και εφόσον διαθέτουμε περισσότερη ελευθερία από το υπουργείο Οικονομικών για να σταθεροποιήσουμε την αύξηση των τιμών, αποφασίσαμε να διπλασιάσουμε εκείνη αυτής της επιθεώρησης με την ελπίδα να πετύχουμε έτσι ένα είδος πιο ανεκτής οικονομικής ανισορροπίας.

Σημειώσεις της μετάφρασης

[1] Georges Henein (1945). Prestige de la terreur.

[2] Edward Sexby (1657). Killing No Murder.

Αρχεία:

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License