Η Κοινωνία του Θεάματος: Τετράδια Ανάγνωσης και Χρήσης

Τα τετράδια που κρατάτε στα χέρια σας είναι προϊόν ενός συλλογικού εγχειρήματος. Τα εκδίδουμε με την ελπίδα ότι θα φανούν χρήσιμα και σε άλλους συντρόφους και συντρόφισσες στο πλαίσιο της όξυνσης των θεωρητικών μας όπλων ενάντια στον κόσμο του κεφαλαίου και του θεάματος. Ενάντια στον κόσμο του θεάματος ως οργανωμένης ενότητας και δομημένης ολότητας των διαφορετικών μορφών του κεφαλαίου.

post image

Προλογικό Σημείωμα

Η Κοινωνία του Θεάματος (ΚτΘ) εκδόθηκε για πρώτη φορά στα ελληνικά το 1972 από τη Διεθνή Βιβλιοθήκη. Παρόλο που τα κείμενα της ίδιας της Καταστασιακής Διεθνούς (ΚΔ) αποτέλεσαν βασικές θεωρητικές αναφορές του εγχώριου αντιεξουσιαστικού κινήματος τις δεκαετίες που ακολούθησαν, το ίδιο το βιβλίο ως κορωνίδα της θεωρητικής της συμβολής είχε και συνεχίζει να έχει κακή φήμη. Χαρακτηρίστηκε δυσνόητο, «υπερτιμημένο», ακατάληπτο ή ακόμη και διανοουμενίστικo. Γι’ αυτή του την κακή φήμη δεν ευθύνονται μόνο τα πολιτικά κίνητρα των «αγανακτισμένων» κριτικών κάθε κοπής (σταλινικών, αμεσοδημοκρατών, εναλλακτικών κ.λπ.) αλλά και η δυσκολία του ίδιου του κειμένου. Ο ίδιος ο Ντεμπόρ αντιλαμβανόταν την ΚτΘ ως ένα έργο κριτικής θεωρίας το οποίο επιχειρούσε να διασώσει τη «μαρξιστική μέθοδο προσθέτοντάς της μια μεγάλη δόση Χέγκελ».[1] Ωστόσο, για την κατανόηση της ΚτΘ δεν απαιτείται μόνο η γνώση των βασικών έργων του Μαρξ και του Χέγκελ αλλά και η εξοικείωση με την έννοια της πραγμοποίησης του Λούκατς, η γνώση των γραπτών του Καρλ Κορς για τη σχέση μαρξισμού, φιλοσοφίας και επανάστασης καθώς και μια στοιχειώδης γνώση της ιστορίας του επαναστατικού κινήματος του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα.

Έχοντας επηρεαστεί βαθιά τόσο από την ΚτΘ όσο και συνολικά από την κριτική θεωρία και την ιστορική πρακτική της ΚΔ, αποφασίσαμε να μελετήσουμε το βιβλίο του Ντεμπόρ στα πλαίσια της Ομάδας Συζήτησης και Κριτικής που συγκροτήσαμε από κοινού με άλλους συντρόφους και συντρόφισσες με στόχο να ξεπεράσουμε συλλογικά τις επιμέρους θεωρητικές μας ελλείψεις μέσα από την αλληλοσυμπλήρωση και την κριτική συζήτηση. Πολύτιμοι βοηθοί στο έργο μας αυτό ήταν το βιβλίο του Anselm Jappe, Γκυ Ντεμπόρ,[2] το βιβλίο του Tom Bunyard, Debord, Time and Spectacle [3] και το άρθρο του Eric-John Russell, «From the commodity to the spectacle: Debord’s Marx».[4] Ακόμα πιο σημαντική ήταν η βοήθεια των σημειώσεων του Κεν Ναμπ [5] και η λίστα που είχε φτιάξει ο ίδιος ο Ντεμπόρ προς χρήση του Ολλανδού μεταφραστή Jaap Kloosterman, στην οποία αναγράφονται τα περισσότερα χωρία άλλων θεωρητικών και λογοτεχνικών έργων τα οποία υπέστησαν εκτροπή-οικειοποίηση.[6]

Τα Τετράδια που κρατάτε στα χέρια σας είναι το προϊόν αυτού του συλλογικού εγχειρήματος, το οποίο ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2017 και ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο του 2020 και τα εκδίδουμε με την ελπίδα ότι θα φανούν χρήσιμα και σε άλλους συντρόφους και συντρόφισσες στο πλαίσιο της όξυνσης των θεωρητικών μας όπλων ενάντια στον κόσμο του κεφαλαίου και του θεάματος. Ενάντια στον κόσμο του θεάματος ως οργανωμένης ενότητας και δομημένης ολότητας των διαφορετικών μορφών εμφάνισης/ύπαρξης του κεφαλαίου.[7]

Κλείνουμε αυτό το σημείωμα με τα ακόλουθα λόγια του Ντεμπόρ από τον πρόλογο της τρίτης γαλλικής έκδοσης του βιβλίου: «Οφείλει κανείς να διαβάσει αυτό το βιβλίο έχοντας κατά νου ότι γράφτηκε συνειδητά με την πρόθεση να βλάψει την κοινωνία του θεάματος. Δεν είπε ποτέ τίποτα το εξωφρενικό».

Αντίθεση / Ομάδα Ανάγνωσης & Κριτικής

Απρίλιος 2021

Σημειώσεις

  1. Απόσπασμα επιστολής που έστειλε ο Γκυ Ντεμπόρ στον Τζιόρτζιο Αγκάμπεν στις 6 Αυγούστου του 1990. Έχει μεταφραστεί στα ελληνικά από το εγχείρημα Πριονιστήριο το Χρυσό Χέρι και είναι διαθέσιμο στον παγκόσμιο ιστό: https://athens.indymedia.org/post/1530407/.
  2. Anselm Jappe, Γκυ Ντεμπόρ, Ελεύθερος Τύπος, 1998.
  3. T. Bunyard, Debord, Time and Spectacle, Brill, 2018.
  4. Eric-John Russell, «From the commodity to the spectacle: Debord’s Marx» στο P. Osborne , E. Alliez και Ε-J Russell, (επιμ.) Capitalism : concept, idea, image – aspects of Marx’s ‘Capital’ today, 2019.
  5. Οι σημειώσεις του Κεν Ναμπ είναι διαθέσιμες στη διεύθυνση: http://www.bopsecrets.org/SI/debord/notes.htm.
  6. Η λίστα είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση: http://juralibertaire.over-blog.com/article-releve-des-citations-et-des-detournements-de-la-societe-du-spectacle-42307956.html.
  7. Τα Τετράδια Ανάγνωσης και Χρήσης ενσωματώνουν όλες τις θέσεις της Κοινωνίας του Θεάματος από την εξαιρετική μετάφραση που έχουν κάνει ο Πάνος Τσαχαγέας και ο Γιώργος Γαρμπής στην έκδοση του Ελεύθερου Τύπου, μέσω της οποίας ήρθαμε σε πραγματική επαφή με το πρωτότυπο κείμενο. Χωρίς την ενσωμάτωσή τους θα ήταν αδύνατο να παρακολουθήσει κανείς τα Τετράδια. Σε ορισμένες περιπτώσεις η μετάφραση έχει τροποποιηθεί.

Μπορείτε να βρείτε το βιβλίο στα εξής σημεία: (η λίστα θα ενημερώνεται)

ΑΘΗΝΑ

Βιβλιοπωλεία: Εκδόσεις των Συναδέλφων, Αλφειός, Εναλλακτικό Βιβλιοπωλείο, Ναυτίλος, Πολιτεία, Πρωτοπορία, Red n’ Noir

Καταλήψεις / κινηματικοί χώροι: Αυτοδιαχειριζόμενο Στέκι Πέρασμα

Άλλα σημεία: Λοκομοτίβα, Ψιλικατζίδικο Ναυαρίνου, Ψιλικατζίδικο Βαλτετσίου

Εικόνες:

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License