ΟΤΑΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΕΣ ΠΗΡΑΝ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ-4 (η εφημερίδα "Κομμουνιστής")

Ένα από τα πιο άγνωστα θέματα του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος υπήρξε η δράση των ελληνικών κομμουνιστικών οργανώσεων στη Σοβιετική Ένωση μέχρι το '37. Και παρέμεινε άγνωστη σελίδα, γιατί οι πρωταγωνιστές -παρότι σταλινικοί- έπεσαν θύματα της αντιμειονοτικής ρατσιστικής πολιτικής του σταλινισμού. Η εφημερίδα "Κόκκινος Καπνάς" ήταν μια μεγάλη κομματική ελληνική εφημερίδα του σοβιετικού Νότου με τόπο έκδοσης το Σοχούμι του Καυκάσου. Υπήρξε βασικό προπύργιο των δημοτικιστών και συγκρούστηκε για το γλωσσικό ζήτημα με την άλλη μεγάλη εφημερίδα, τον "Κομμουνιστή".

 

Η εφημερίδα Κόκκινος Καπνάς

     Εκτός από τις δύο μεγάλες εφημερίδες που αναφέρθηκαν [Κολεχτιβιστής (Μαριούπολη) και Κομμουνιστής (Ροστόβ επί του Ντον)], εκδιδόταν στο Σοχούμι ο Κόκκινος Καπνάς, ο οποίος αποτελούσε τη συνέχεια της τοπικής εφημερίδας Κομμουνιστής.[1] Το πρώτο φύλλο του Κόκκινου Καπνά τυπώθηκε στις 17 Ιουνίου 1932. Η εφημερίδα αυτή κάλυπτε τον χώρο του ελληνισμού του Καυκάσου. Γραφόταν στη δημοτική γλώσσα με τη φωνητική γραφή. Το Νοέμβριο του 1933 είχε 7.000 συνδρομητές.

 

      Συχνά διοργανώνονταν συνδιασκέψεις των αναγνωστών της εφημερίδας, στις οποίες ακούγονταν παρατηρήσεις και γίνονταν υποδείξεις. Τον Σεπτέμβριο του 1937 ο Κόκκινος Καπνάς μετονομάστηκε και πάλι σε Κομμουνιστής.[2] Διευθυντής της εφημερίδας ήταν ο Μιχάλης Καλαϊδόπουλος, ο οποίος αντικαταστάθηκε τα τελευταία χρόνια από τον Γεώργιο Μπουμπουρίδη.

 

     Η πρωτοβουλία της έκδοσης ανήκε σε Έλληνες που κατείχαν υψηλή θέση στον κομματικό μηχανισμό, όπως ο Ν. Δελαβέρης, ο Χ. Ιππολύτοφ, ο Κ. Παρωτίδης και ο Ι. Σεμερτζίεφ και αποτελούσαν την ηγεσία της ελληνικής κοινότητας του Σοχούμι. Ο Ν. Δελαβέρης ήταν ο διοργανωτής του Πανεπιστημίου της Αμπχαζίας, ο Χ. Ιππολύτοφ υπήρξε καθηγητής στο Ελληνικό Σχολείο και αργότερα διευθυντής στην Ελληνική Παιδαγωγική Ακαδημία, ο Κ. Παρωτίδης έγινε αργότερα υπουργός Εμπορίου στην τοπική κυβέρνηση και ο Ι. Σεμερτζίεφ υπουργός Υγείας. Η έκδοση εγκρίθηκε από την Επιτροπή Τύπου της Γεωργίας με το χαρακτηρισμό: "Περιφερειακή εφημερίδα"[3]. Η σύνταξη υποστήριζε ότι η έκδοση της εφημερίδας έγινε σε μία κρίσιμη ιστορική στιγμή[4]. Παρότι αρχικά εκδόθηκε ως επαγγελματική εφημερίδα για τις καπνοπαραγω­γικές περιοχές, σύντομα έπαψε να έχει στενά επαγγελματικό χαρακτήρα και μετατράπηκε σε πανσοβιετική εφημερίδα των Ελλήνων οδηγώντας στη διατύπωση του αιτήματος για αλλαγή του ονόματος[5].

 

     Ο Κόκινος Καπνας ήταν μαχητικό όργανο του κόμματος[6]. Ο ρόλος του ήταν να συμβάλει με κάθε τρόπο στο μετασχηματισμό της κοινωνίας που επιχειρούσε το Κομμουνιστικό Κόμμα[7]. Επιπλέον ήταν και όργανο διαπαιδαγώγησης των πολιτών[8]. Οι στόχοι της εφημερίδας παρουσιάζονταν κυρίως στις επετειακές της εκδόσεις και στους κατά καιρούς απολογισμούς της.

 

     Μπορούν να καταταxθούν σχηματικά σε τέσσερις ομάδες:

α) στους ιδεολογικούς,

β) στους πολιτικούς,

γ) στους πολιτιστικούς και

δ) στους στόχους που σχετίζονταν με την παραγωγική διαδικασία.

 

Οι ιδεολογικοί στόχοι περιλάμβαναν την αφομοίωση της διδασκαλίας των Μάρξ, Εγκελς, Λένιν, Στάλιν από τα στελέχη και τις διάφορες οργανώσεις των Ελλήνων καθώς και τον αγώνα εναντίον όσων θεωρούνταν αντισοβιετικά στοιχεία και όσων παρέκκλιναν από την κυρίαρχη πολιτική.

 

Κύριος στόχος ήταν η αποκάλυψη της "αντεπαναστατικο-τροτσκιστικής" και "ζηνοβιεφικο-καμενεφικής" ιδεολογίας, όπως επίσης η πάλη κατά του εθνικισμού, η αντιθρησκευτική προπαγάνδα, η καλλιέργεια της ιδέας της σοσιαλιστικής άμιλας και των κολεχτιβιστικών αντιλήψεων[9].

 

     Οι πολιτικοί του στόχοι ήταν: η οργάνωση των μαζών και η πραγματοποίηση πολιτικών συγκεντρώσεων των Ελλήνων, η διαφώτιση και εφαρμογή των αποφάσεων του Κόμματος, η ανάπτυξη της κομματικής μόρφωσης[10], ο αγώνας κατά των κουλάκων, όπως αποκαλεί τους πλούσιους αγρότες, των υποστηρικτών τους και των λοιπών ταξικών εχθρών, η πολιτική διαπαιδαγώγιση των μαζών, η εφαρμογή της εθνικής λενινιστικής πολιτικής, η εναντίωση και η καταγγελία των συκοφαντιών του "μπουρζουά­δικου" τύπου της Ελλάδας, η μπολσεβικοποίηση των κολχόζ και η ανάπτυξη του σταχανοβίτικου κινήματος.

 

      Οι πολιτιστικοί στόχοι ήταν: η συγκέντρωση και η οργάνωση των φιλολογικών δυνάμεων, η δημιουργία προλετάριων λογοτεχνών, η ανάπτυξη της ελληνικής κομματικής φιλολογίας και η μορφωτική ανύψωση των μαζών[11]. 

 

     Οσον αφορά την παραγωγική διαδικασία, ο Κόκινος Καπνας στόχευε στην επιτυχία των πεντάχρονων πλάνων ανάπτυξης της οικονομίας, στην επιθεώρηση των κολχόζ για τον έλεγχο της παραγωγικότητας και στην καλή εφαρμογή των οδηγιών του Κόμματος, στην αποκάλυψη και στην καταγγελία των "καταχραστών και σαμποταριστών" και στην παράδοσή τους στη δικαιοσύνη, στη μελέτη των διαφόρων παραγωγικών δραστηριοτήτων και στη μεταφορά της εμπειρίας από τον ένα τομέα στον άλλο, στην επιτυχία του καπνοφυτέματος και της παράδοσης των καπνών στα πλαίσια που καθόριζε το πλάνο παραγωγής. Μια έμμετρη παρουσίαση των στόχων της εφημερίδας, με αφορμή το ένα έτος από την έκδοσή του, είναι το παρακάτω:

 

         Φρουρός και συ τω καταχτήσεώ μας

          Που ζυμώθηκαν με αίμα εργατικό

          Νά,

          Χρόνος τώρα το βρωμοεχτρό μας

          Βαράς αλύπητα

          τον καπιταλισμό.

 

     Ο Κόκκινος Καπνάς βρισκόταν σε ανταγωνιστική σχέση με τον Κομμουνιστή ως αποτέλεσμα των διαφορετικών απόψεων για το γλωσσικό ζήτημα και της πρόθεσης για κηδαιμονία της δεύτερης εφημερίδας. Παρόλα αυτά όμως οι δύο εφημερίδες επικοινωνούσαν και συνέχαιραν η μία την άλλη στις διάφορες εκδοτικές επετείους. Ο Κομμουνιστής σε επετειακό μήνυμα για τον πρώτο χρόνο της έκδοσης του Κόκκινου Καπνά επεσήμανε ότι η νέα εφημερίδα αγωνίζεται μέσα στις μάζες με σαφείς τάσεις βελτίωσης. Ο Κόκκινος Καπνας έστελνε και αυτός μηνύματα και χαιρετισμούς. Σε χαιρετισμό για το χιλιοστό φύλλο του Κομμουνιστή τόνιζε τον αγώνα της εφημερίδας αυτής για την εφαρμογή της εθνικής λενινιστικής πολιτικής, για την επιστράτευση των εργαζόμενων Ελλήνων γύρω από τη γραμμή του κόμματος, για το χτίσιμο του σοσιαλισμού, για την αντιμετώπιση, το 1921, του ρεύματος μετανάστευσης των Ελλήνων προς την Ελλάδα, για την αναίρεση των συκοφαντιών "του μπουρζουάδικου τύπου της Ελλάδας", για την κολεκτιβοποίηση και τη διοργάνωση Ελληνικής Περιοχής.


[1]       Για την εφημερίδα Κόκινος Καπνας, βλ. στη διδακτορική διατριβή: Βλάσης Αγτζίδης, Ο ελληνικός Τύπος στη Σοβιετική Ένωση. Η περίπτωση της εφημερίδας Κόκινος Καπνας (1932-1937), Θεσσαλονίκη, 1996.

[2]       Εφημ. Κόκινος Καπνας, αριθ. 27(61), Σοχούμι 17 Ιουνίου 1933.

[3]       Ι Σιντακςι, "Σολυς τυς αντιπροςοπυς κε ςινδρομιτες-μας", εφημ. Kόκινος Kαπνας. αρ. 21, 10 Μαϊου 1933, σ. 2.

[4]       Γράφει ότι γεννήθηκε στην "αποφασιστική χρονιά του πρώτου πεντάχρονου, στον καιρό του γιγάντιου σοσιαλιστικού χτισίματος του 1/6 του κόσμου" ("Ι προτι χρονια τυ `Κόκινυ Καπνα'", ό.π.)

[5]       Αλεκος Ριονις, "Στα τρια χρονια", εφημ. Kόκινος Kαπνας. αριθ. 27, 18 Ιουνίου 1935, σ. 2.

[6]       "Ι προτι χρονια τυ Κόκινο Καπνα", ό.π., Παςχαλιδις, "Εμπρος για διο κε τρια φιλα τυ Κόκινο Καπνα", εφημ. Kόκινος Kαπνας. αριθ. 55, 12 Δεκεμβρίου 1934, σ. 2, Β. Πετροφ, " Σαμποταρυν τιν κικλοφορια κε διαδοςι τυ τιπυ", εφημ. Kόκινος Kαπνας. αριθ. 27, 6 Ιουνίου 1937, σ. 4.

[7]       "Ι προτι χρονια τυ Κόκινο Καπνα", ό.π., Ο ςινταχτις Γεοργιαδις Ιρ., "Προλεταρικον χερετιζμον ςον Κοκινον Καπναν", εφημ. Kόκινος Kαπνας. αριθ. 5, 11 Ιουλίου 1932, σ. 2.

[8]       Απτο κιριο αρθρο τις Πραβντας, "Να διαφοτιζετε καλιτερα ι κοματικι ζοι", εφημ. Kόκινος Kαπνας. αριθ. 18, 18 Απριλίου 1935, σ. 1.

[9]       "Τα τριχρονα τυ Κόκινο Καπνα", εφημ. Kόκινος Kαπνας. αριθ. 27, 18 Ιουνίου 1935, σ. 1, Ι πιονερι τυ ελινικυ ςκολιυ, "Θα εκςαςφλιςυμε τι διαδοςι τυ Κόκινο Καπνα ςτιν πολι-μας", εφημ. Kόκινος Kαπνας. αριθ. 57, 24 Δεκεμβρίου 34, σ. 3.

[10]     "Για τιν πορια τις δυλιας ςτο διχτι τις κοματικις μορφοςις", εφημ. Kόκινος Kαπνας. αριθ. 6, 9 Φεβρουαρίου 1933, σ. 2.

[11]     Σ. Δαφνις, "Ι ςινδιαςκεπςι τον δαςκαλον επεκςεργαςτικε το λογο τυ ειντροφυ Σταλιν", εφημ. Kόκινος Kαπνας. αριθ. 24, 18 Μάϊος 1937, σ. 3, "Τα προβλιματα τον εργ.-χορικον ανταποκριτον", εφημ. Kόκινος Kαπνας. αρ. 29, 30 Ιουνίου 1933, σ. 1, Εργατις, "Ι εργατο-χορικι εποπτια να παρι μετρα", εφημ. Kόκινος Kαπνας. αρθμ. 53, 30 Νοεμβρίου 1933, σ. 1.

 

 

 

--------------------------------------------------------

Προηγούμενα

    1) http://athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=618691

    2) http://athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=620646

     3) http://athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=624246

 


  Η πρώτη σελίδα του "Κόκκινου Καπνά". Η εφημερίδα γραφόταν με το 20γράμματο αλφάβητο, εφόσον με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του ΄26 είχε απλοποιηθεί η γραφή.

Το 20γράμματο αλφάβητο καθιερώθηκε για τους σοβιετικούς Έλληνες (περίπου 400.000 άτομα) σε συνδιάσκεψη Ελλήνων εκπαιδευτικών στην ΕΣΣΔ.

Η αντικατάσταση του 24γράμματου με το 20γράμματο ήταν ένα από τα μέτρα της γλωσσικής μεταρρύθμισης.

Καταργήθηκαν:

-τα γράμματα της αλφαβήτου που δεν προφέρονται: 'η', 'ω' 

-οι δίφθογγοι,

-το 'σ' στη μικρογράμματη γραφή και στη θέση του εισήχθη το "ς",

-τα διπλά γράμματα 'ξ' και 'ψ'.

Το 'υ' καθιερώθηκε στη θέση του 'ου'

Επίσης εισήχθη το μονοτονικό σύστημα.

Εικόνες:


  .

Εικόνες:

από * 10/01/2007 12:20 μμ.


  οτι ο "ΚΚ" έβγαινε έτσι επειδή υπήρχε πρόβλημα με τα τυπογραφικά στοιχεία. (Δεν υπήρχαν ελληνικά) Αυτό βέβαια δεν ερμηνεύει την συγχώνευση του "ου" στο "υ" αλλά δεν παύει να αποτελεί μαι εξ ίσου ενδιαφέρουσα υπο διερεύνηση ερμηνεία.

από m-p 10/01/2007 3:57 μμ.


  To -oυ- αντικαταστάθηκε με το -υ- στο πλαίσιο των επίσημων αποφάσεων της Συνδιάσκεψης του '26.

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License