ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟ

από ημιτελες 23/03/2007 6:38 πμ.

μερικες τουρκικες λεξεις στην ελληνικη γλωσσα

  στις παρενθέσεις με έντονα γράμματα αναγράφονται οι αντίστοιχες Ελληνικές ή η σημασία τους): αλάνι (αλήτης), αλάνα (ανοιχτός χώρος), αγάς (δεσποτικός-αυταρχικός), αγιάζι (πρωινό ή νυχτερινό κρύο), γιαούρτι (πηγμένο γάλα), καρπούζι (υδροπέπων), μενεξές (εύοσμο λουλούδι), σουγιάς (μαχαιράκι), τενεκές (δοχείο), φλιτζάνι (κύπελλο), τσέπη (θυλάκιο), ταβάνι (οροφή), τζάκι (παραγώνι), καΐκι (βάρκα), μελτέμι (άνεμος ετησίας), μανάβης (οπωροπώλης), μπακάλης (παντοπώλης), γλέντι (διασκέδαση), καβγάς (φιλονικία), κέφι (ευδιαθεσία), χατίρι (χάρη), ντέρτι (καημός), ταβατούρι (σύγχυση), τσιμπούκι (καπνοσύριγγα), χασάπικο (κρεοπωλείο), ντουλάπι (ιματιοθήκη), δερβένι (κλεισούρα), μπαϊράκι (σημαία), τσομπάνης (βοσκός-ποιμένας), γιλέκο (περιθωράκιον), χαμπάρια (αγγελία-νέα), γιαπί (οικοδομή), γιακάς (περιλαίμιο), γιαρμάς (ροδάκινο), γινάτι (πείσμα), γιουρούσι (επίθεση), γκέμι (χαλινάρι), γούρι (τύχη), γρουσούζης (κακότυχος), γκάιντα (άσκαυλος), εργένης (άγαμος), ζαμάνια (μεγάλο χρονικό διάστημα), ζαρζαβατικά (λαχανικά), ζόρι (δυσκολία), ζουμπούλι (υάκινθος), καβούκι (καύκαλο), καβουρδίζω (φρυγανίζω-ξεροψήνω), καζάνι (λέβητας), καζμάς (αξίνα-σκαπάνη), καλέμι (γραφίδα), καλούπι (μήτρα-πρότυπο), κάλπικος (κίβδηλος), καπάκι (σκέπασμα-κάλυμμα), καραούλι (φρουρά-σκοπιά), κουβάς (κάδος-αγγείο), ντιπ για ντιπ (ολωσδιόλου), κατσίκα (ερίφι-γίδα), κελεπούρι (ανέλπιστο εύρημα), κιμάς (ψιλοκομμένο κρέας), κιόσκι (περίπτερο), κολάι (ευκολία-άνεση), κολαούζος (οδηγός), κόπιτσα (πόρπη), κοτζάμ (τεράστιος-πελώριος), κοτσάνι (μίσχος), καφάσι (κιβώτιο), κότσι (αστράγαλος), κουβαρντάς (γενναιόδωρος-ανοιχτοχέρης), κουμπαράς (δοχείο χρημάτων), κουσούρι (ελάττωμα-μειονέκτημα), κουτουρού (ασύνετα-απερίσκεπτα), λαγούμι (υπόνομος-οχετός), λαπάς (χυλός), λεβέντης (ανδρείος-ευσταλής), λεκές (κηλίδα), λελέκι (πελαργός), λούκι (υδροσωλήνας), μαγιά (προζύμη-ζυθοδύμη), μαγκάλι (πύραυνο), μαγκούφης (έρημος), μαινδανός (πετροσέλινο-μακεδονίσι), μαντζούνι (φάρμακο), μαούνα (φορτηγίδα), μαράζι (φθίση), μαραφέτι (μικρό εργαλείο), μασούρι (μικρό ξύλο), μαχαλάς (συνοικία), μεζές (ορεκτικά), μεντεσές (στρόφιγγα), μεράκι (πόθος), μερεμέτι (επισκευή-επιδιόρθωση), μουσαμάς (κερωμένο-αδιάβροχο ύφασμα), μουσαφίρης (φιλοξενούμενος-επισκέπτης), μπαγιάτικο (μη νωπό), μπαγλαρώνω (δένω-φυλακίζω), μπαλτάς (πελέκι), μπάμια (ιβίσκος ο εδώδιμος), μπαμπάς (πατέρας), μπαμπαλής (ο πολύ γέρος), μπαξές (περιβόλι-κήπος), μπαρούτι (πυρίτιδα), μπατζάκι (κνήμη-σκέλη), μπατζανάκης (σύγαμπρος-συννυφάδα), μπατίρισα (πτωχεύω-χρεοκοπώ), μπαχαρικό (αρωματικό άρτυμα), μπεκρής (μέθυσος), μπελάς (ενόχληση), πούστης-μπινές (κίναιδος-ασελγής), μπογιά (βαφή-χρώμα), μπογιατζής (ελαιοχρωματιστής-υδροχρωματιστής), μπόι (ανάστημα-ύψος), μπόλικος (άφθονος), μποστάνι (λαχανόκηπος), μπόσικος (χαλαρός), μπούζι (πάγος-ψύχρα), μπουλούκι (στίφος-άτακτο πλήθος), μπουλούκος (καλοθρεμμένος-παχουλός), μπουνταλάς (κουτός-ανόητος), μπουντρούμι (φυλακή), μπουρί (καπνοσωλήνας), μπούτι (μηρός), μπούχτισμα (κορεσμός), νάζι (κάμωμα-φιλαρέσκεια), νταμάρι (φλέβα-λατομείο), νταμπλάς (αποπληξία), νταντά (παραμάνα-τροφός), νταραβέρι (συναλλαγή-αγοραπωλησία), ντελάλης (διαλαλητής), ντελής (παράφρονας), ντιβάνι (κρεβάτι), ντουβάρι (τοίχος), ντουμάνι (καταχνιά-καπνός), ντουνιάς (κόσμος-ανθρωπότητα), παζάρι (αγορά-διαπραγμάτευση), παντζάρι (κοκκινογούλι-τεύτλο), παντζούρι (παραθυρόφυλλο), παπούτσι (υπόδημα), περβάζι (πλαίσιο θυρών), πιλάφι (ρύζι), σακάτης (ανάπηρος), σαματάς (θόρυβος), σεντούκι (κιβώτιο), σέρτικο (τσουχτερό, βαρύ), σινάφι (συντεχνία, κοινωνική τάξη), σιντριβάνι (πίδακας), σιρόπι (πυκνόρρευστο διάλυμα ζάχαρης), σαΐνι (ευφυής), ρουσφέτι (χαριστική εξυπηρέτηση), σοβάς (ασβεστοκονίαμα), σόι (καταγωγή-γένος), σοκάκι (δρόμος), σόμπα (θερμάστρα), σουλούπι (μορφή-σχήμα), ταμπλάς (αποπληξία-συγκοπή), ταπί (χωρίς χρήματα), ταραμάς (αυγοτάραχο), τασάκι (σταχτοδοχείο), ταχίνι (αλεσμένο σουσάμι), ταψί (μαγειρικό σκεύος), τεκές (καταγώγιο), τεμπέλης (οκνηρός-ακαμάτης), τερτίπι (τέχνασμα-απάτη), τεφαρίκι (εκλεκτό-αριστούργημα), τεφτέρι (κατάστιχο), τζάμι (υαλοπίνακας-γυαλί), τσάμπα (δωρεάν), τζαναμπέτης (κακότροπος-δύστροπος), τόπι (σφαίρα), τουλούμι (ασκός), τουλούμπα (αντλία), τουμπεκί (σιωπή), τράμπα (ανταλλαγή), τσαΐρι (λιβάδι-βοσκοτόπι), τσακάλι (θώς), τσακίρης (γαλανομάτης), τσακμάκι (αναπτήρας), τσάντα (δερμάτινη θήκη), τσαντίρι (σκηνή), τσαπατσούλης (ανοικοκύρευτος-άτσαλος), τσάρκα (επιδρομή-περιπλάνηση), τσατίζω (εξοργίζω-προσβάλω), τσαχπίνης (κατεργάρης-πονηρός), τσιγκέλι (αρπάγη-σιδερένιο άγκιστρο), τσιφούτης-τσιγκούνης (φιλάργυρος-σφιχτοχέρης), τσιράκι (ακόλουθος), τσίσα (ούρα), τσίφτης (άψογος-ικανός), τσουβάλι (σακί), τσουλούφι (δέσμη μαλλιών), φαράσι (φτυάρι-σκουπιδολόγος), φαρσί (τέλεια-άπταιστα), φυντάνι (φυτώριο), φιστίκι (πιστάκη), φυτίλι (θρυαλλίδα), φουκαράς (κακομοίρης-άθλιος), φουντούκι (λεπτοκάρυο-λευτόκαρο), φραντζόλα (ψωμί), χαβούζα (δεξαμενή νερού), χάζι (ευχαρίστηση), χαλαλίζω (συγχωρώ), χάλι (άθλιο), χαλί (τάπητας), χαλκάς (κρίκος), χαμάλης (αχθοφόρος), χάνι (πανδοχείο), χάπι (καταπότι), χαράμι (άδικα), χαρμάνης (χασισοπότης), χαρτζιλίκι (μικρό χρηματικό ποσό), χαφιές (καταδότης), χουζούρεμα (ανάπαυση), χούι (ιδιοτροπία), χουνέρι (πάθημα-εξαπάτηση).

από ραπαποπ 23/03/2007 8:43 πμ.


 Το κατσίκα είναι αλβανική, από το ρήμα kac προερχόμενη, που σημαίνει σκαρφαλώνω. Η λέξη τσιφούτης είναι μάλλλον αραβική και σημαίνει και τον Εβραίο. Ομοίως αραβικό είναι το φαρσί. Το λαγούμι για ελληνικό μου φαίνεται από το λαγώος -λαγός.

από Αχθος Αρούρης 23/03/2007 11:57 πμ.


  Οχι, το λαγούμι είναι σίγουρα τούρκικο (lagim) και γενικά ο κατάλογος

αυτός είναι πολύ σωστός, ίσως αντιγραμμένος από λεξικό. Η κατσίκα σύμφωνα με το λεξικό Τριανταφυλλίδη είναι τουρκική, ο Μπαμπινιώτης δίνει ή τουρκική ή αλβανική ετυμολογία. Για τα αραβικά που λες, πάρα πολλές τουρκικές λέξεις είναι αραβικής ή περσικής αρχής. Το τουρκικό cιfit (το c με τσιγκελάκι από κάτω) σημαίνει μειωτικά εβραίος και τσιγγούνης και πράγματι είναι αραβικής αρχής. Ενδιαφέρον είναι ότι το ελληνικό τσιγγούνης είναι δάνειο από τα τούρκικα (cingene, το c με τσιγκελάκι) το οποίο cingene σημαίνει α) τσιγγούνης και β) τσιγγάνος και είναι βέβαια δάνειο από το ελλ. αθίγγανος.

Και μερικές ακόμα λέξεις του καταλόγου (μαϊντανός, μπουντρούμι, μπαρούτι, φουντούκι) είναι επίσης αντιδάνεια, δηλαδή οι τουρκικές λέξεις ανάγονται σε παλιότερες ελληνικές (μακεδονήσι, ιππόδρομος, πυρίτις, ποντικόν κάρυον, αντίστοιχα). Το φαρσί φυσικά είναι από τα πέρσικα και σημαίνει "πέρσικα" επειδή τα πέρσικα τα θεωρούσαν ανώτερη γλώσσα και τους περσομαθείς τους είχαν οι τούρκοι σε εκτίμηση.

Ο κατάλογος, εννοείται, δεν είναι πλήρης, υπάρχουν και πάμπολλες άλλες δάνειες λέξεις στη νεοελληνική γλώσσα (γιατί λέει "διάλεκτο" ο πρώτος, δεν μπορώ να καταλάβω), μερικές κοινές, π.χ. τουφέκι.

 

 

 

 

από πετρος 23/03/2007 11:23 μμ.


μαθαινω αραβικα και μπορω να σας διαβεβαιωσω οτι οι περισσοτερες λεξεις ειναι αραβικης προελευσης. Π.χ. μουσαμας ή μουσαφιρης. Το μου- ειναι ενδεικτικο μετοχης. το -σαμα ειναι από το κερι. το σαφ'ρ ειναι από το ταξιδι. το φλιτζανι, αν και υπαρχει στα αραβικα, ειναι περσικο. το χαμαλης είναι απο το ρημα χαμαλα που σημαινει κουβαλω. χαφιες βγαινει απο το χα-φα-α που σημαινει εξαφανιζομαι-κρυβομαι. τεφτερι από το ντιφταρ =τετραδιο. τερτιπ απο τη λεξη ταρτιμπ και το ρημα ρατιμπ=ταξινομω. ντουνια=ανθρωποτητα,κοσμος ζορι ακομα και η λεξη νταβατζης βγαιναι απο το ντα-ου-α=προσκαλω. ωραια αρθρακια αυτα.

από ερασιτέχνης φιλόλογος 24/03/2007 12:22 πμ.


εκ του αρχαιοελληνικού διφθέρα (=δέρμα)

από Στέλιος 24/03/2007 10:29 πμ.


μπουντρούμι-> από τον ιππόδρομο. Ήταν σκοτεινά στα αποδυτήρια και έτσι βγήκε.

από Στέλιος 26/03/2007 12:55 πμ.


γιαούρτι => ίαρτος

από bachalov 26/03/2007 2:40 πμ.



... το "κολομπαράς" προέρχεται από το τούρκικο "kulambara", συνεπώς δεν είναι "κωλομπαράς".

Ωστόσο, ενδεχομένως να πρόκειται για αντιδάνειο από το συνθετικό "κώλο-".

υ.γ. : Άχθο Αρούρη, αν επιτρέπεται με τί ασχολείσαι; Εκτός απ'το ομηρικό όνομα, έχω μπανίσει μιά ευρυμάθεια που δε συναντάται εδώ πέρα συχνά..

από Πάνος193 08/11/2008 1:23 μμ.


Είναι "kulampara" και όχι "kulambara".

από . 08/11/2008 2:33 μμ.


Τι να τις κάνω τις τουρκικές λέξεις στην ελληνική γλώσσα, αφού δεν μπορώ να συνεννοηθώ με Τούρκο/Τούρκα μόνο μ΄αυτές αλλά πρέπει να ξέρω αγγλικά;
Ε, τι να τις κάνω;

από να γινεται 08/11/2008 7:06 μμ.


βρισκω ανελκτιμητο το συγεκριμένο αρθρο, ο γιος μου εχει φιλους τουρκους , θα εκπλαγει οταν του δειξω ποσες λέξεις ξερει ηδη.

από Δήμος 08/11/2008 9:03 μμ.


Παρατηρώντας κυριώς τα αρχαία ελληνικά κείμενα αλλά και τα μετέπειτα,είναι ολοφανερό οτι απαντώνται πολλές απο τις νομιζόμενες ως Τουρκικές λέξεις που στην ουσία είναι κακόηχη παραφθορά τους.Δεν είναι φυσικά όλες διότι η Τουρκική έχει εμπλουτιστεί και απο την Αραβική,Περσική και Λατινική.Εντελώς δειγματοληπτικά:Χαμάλης εκ του χαμηλός διότι λόγω του βάρους που πρέπει να σηκώσει σκύβει.Αλάνης απο το αρχαίο ουσ. άλη(αδιάκοπη περιπλάνηση.Αφέντης απο το αυθέντης(αυτός+άνυμι).¨Αχτι απο το άχθος(βάρος).Γιαχνί απο το αχνίζω.Γιούχα απο την ιαχή.Δερβένι απο το διαβαίνει.Δράμι απο την δραχμή.Καβουρντίζω απο το καπυρός=ξηρός.Καλντερίμι απο το καλλιδρόμιο.Κάρμα απο την αρμονία(η δασεία του α έγινε κ).Καρντάσης απο το εγκάρδιος.Κελεμπία απο το κέλυφος(καλύπτω).Κιόσκι απο το σύσκιος(παρέχει σκιά).Κολάι απο το ευκολία.Κοτσάνι απο το κοψάνιον.Λαγούμι απο το λάκκος(κλασικη εναλλαγη των κ γ χ).Μεζές απο τα μέζεα=γεννητ. όργανα ζώων(τα θεωρούσαν τον καλύτερο μεζέ).Μεράκι απο το ίμερος,ιμεράκιον=πόθος.Μπαμπά απο το πάππα(Ομηρική λέξη).Μπαρούτι απο το πυρίτις.Μπρε απο το μωρέ.Ντελάλης απο τον διαλαλητή.Νέφτι απο το νάφθα.Παπούτσι απο το πατώ+πους(πόδι).Περβάζι απο το περιβάσιον.Ρεμάλι απο το ερημάδιον.Ρεμπέτης απο το ρέμβω=περιπλανιέμαι,παρομοίως και ο ρεμπεσκές.Σαντούρι απο το πανδουρίς.Σαρίκι απο το βυζαντινό Καισαρίκειο(στέμμα του καίσαρα).Σεντούκι απο το σάνδυξ=κιβώτιο.Σερι΄απο το σειρά.Σεφτές απο το σεύται=ήλθε.Σιντριβάνι απο το αναβρυτήριον.Σικτι΄ρ απο το οικτείρω.Σοκάκι απο το εσοκωχή=εσοχή.Σινάφι απο την συνάφεια.Τζιβί,τζίβα,τζιρίτιο και τζιβάνα απο το ζιβήνη=λόγχη).Τσακμάκι απο το διακναίω=ξύνω,τρίβω.Τσάρκα απο το κίρκος=κύκλος.Τσέπη απο το σκέπη=κάλυμμα,σκέπασμα.Τσιγκέλι απο το αγκύλη.Τσιγγούνης απο το αθίγγανος.Χάζι και χαζεύω απο το χαίνω,χάσκω.Χαλκάς απο το χαλκός.Χαρτζιλίκι απο το χαριστείον=προσφορά.Χάνι απο το χανδάνω=χωρώ,δέχομαι.Αν κάνω κάπου λάθος διορθώστε με


εκ του καρπού βεβαιως.

ΣΟ, γιατι εμφανιζεται περιεργα το θρεντ; Πολυ φαρδυ δειχνει!

από ΚΒ 08/11/2008 11:22 μμ.


Η ετυμολογια των παραπανω τουρκικων (που ειναι αντιδανεια απο αρχαια ελληνικη) ειναι 100% σωστη;
Δηλαδη, δεν υπαρχουν περιπτωσεις που οι δικοι "μας" λογιοι εφηυραν ομοιοτητες τουρκικων με τις αρχαιες λεξεις για να τονωσουν το "παρτιωτικο αισθημα";
Αμα δειτε τις ονομασιες πολεων και κρατων ανα την υφηλιο (η ονομασια των οποιων εγινε απο τους ιδιους "λογιους") θα καταληξει κανεις στο δογμα Λιακοπουλου, οτι "ολοι ειμεθα Ελληνες"!

Lou Reed = Λοισιος Διαβασμενος

από ερασιτέχνης φιλόλογος 08/11/2008 11:51 μμ.


Η ετυμολογια των τουρκικών λέξεων ως αντιδανειων απο την αρχαια ελληνικη, που βρίσκουμε στο 922586, ειναι 100% Λιακόπουλος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι όλα λάθος. Σημαίνει απλώς ότι κινητοποιούνται από έναν κομπλεξικό εθνικισμό και όχι από αγάπη για τις γλώσσες, τις λέξεις και τις περιπέτειές τους. Γλωσσολογικά δεν στέκουν τα περισσότερα, απλώς βασίζονται σε κάποιες επιφανειακές και τραβηγμένες από τα μαλλιά ομοιότητες.

Εντελώς δειγματοληπτικά:
- Η λέξη "Κάρμα" δεν ξέρω αν προέρχεται απο την αρμονία, αλλά σίγουρα δεν είναι τουρκική. Είναι ινδική, και τα σανσκριτικά ως γνωστόν έχουν συγγένεια με τις ευρωπαϊκές γλώσσες.
- Το καρντάσης ασφαλώς δεν προέρχεται απο το εγκάρδιος. Kardes στα τουρκικά δεν θα πει εγκάρδιος, αλλά θα πει αδερφός, και ετυμολογικά προέρχεται από τις τουρκικές λέξεις που σημαίνουν "μαζί στην κοιλιά".
- την λέξη "σεύται=ήλθε" ομολογώ ότι πρώτη φορά την ακούω. Τι τύπος υποτίθεται είναι; τρίτο ενικό πρόσωπο αορίστου; Αν ναι, κάπως περίεργη κατάληξη έχει. Και εν πάση περιπτώσει, ο siftah είναι ως γνωστόν η έναρξη και όχι ο ερχομός.

Και γενικά, στα υπόλοιπα οι τουρκικές λέξεις τις περισσότερες φορές δεν έχουν νοηματική σχέση με την ελληνική από την οποία υποτίθεται ότι "προέρχονται". Π.χ. σικτίρ δεν θα πει ... οικτίρω, αλλά θα πει γαμάω. Σοκάκι δεν θα πει εσοχή, αλλά οδός. Σινάφι (esnaf) δεν θα πει συνάφεια, αλλά επαγγελματική ομάδα/ συντεχνία.


Υπάρχει λογική στα δάνεια της Τουρκικής από την Αραβική.

Οπως και στη περίτωση των Λατινικών υπάρχουν δάνεια των Λατίνων από τα Αρχ.Ελληνικά γιατί όταν εμφανίστηκαν στο ιστορικό προσκήνιο οι Ρωμαίοι κακτώντας τα ελληνιστικά κράτη,τις ελληνικές πόλεις-κράτη, συμπολιτείες κ.λπ ουσιαστικά ήρθαν σε επαφή με έναν advanced πολιτισμό. Ομοίως επηρρεάστηκαν υπερβολικά και οι κατακτημένοι λαοί της δύσης από τα ελληνικά μέσω των λατινικών.

Το γεγονός ότι είχαν κοινή μονοθεϊστικήθρησκεία από τον 5 αιώνα με το ανατολικό Ρωμαικό κράτος συνέχισε αυτή γλωσσική επιρροή να είναι έντονη και στους μεσαιωνικούς χρόνους.

Ομοίως οι Τούρκοι ασπαζόμενοι την ίδια μονοθεϊστική θρησκεία με τους Αραβες επηρρεάστηκαν έντονα από τον ιδιαίτερα advanced πολιτισμό που είχαν αναπτύξει  (ενδεικτικά να πούμε πως τα πανεπιστήμια της Δαμασκού και της Κόρδοβας του 13-15 αιώνα δεν είχαν όμοιό τους παγκοσμίως για την εποχή τους)

Σε ότι αφορά τις Βαλκανικές γλώσσες τώρα υπάρχει μια θεωρία που λέγεται "'ο βαλκανικός γλωσσικός δεσμός'''

Μεταφέρω αυτούσια από Βικιπίντια

Βαλκανικός γλωσσικός δεσμός ή Balkansprachbund είναι το όνομα που έχει δοθεί στις ομοιότητες στη γραμματική, τη σύνταξη, το λεξιλόγιο και τη φωνολογία των γλωσσών των Βαλκανίων, αν και ανήκουν σε διαφορετικούς κλάδους της Ινδοευρωπαϊκής γλωσσικής οικογένειας, όπως της Αλβανικής, της Ελληνικής, των λατινογενών και των σλαβικών γλωσσών.

Ενώ το κοινό λεξιλόγιο των γλωσσών είναι σχετικά μικρό, οι γραμματικές τους έχουν ένα μεγάλο βαθμό ομοιότητας, όπως η υιοθέτηση ενός κοινού πτωτικού συστήματος και η τάση προς την αναλυτικότητα.

Οι γλώσσες που μοιράζονται αυτές τις ομοιότητες είναι η αλβανική, η ελληνική, η ρομανί (ή τσιγγάνικη), η βλάχικη, μεγλενορουμάνικη, η ιστρορουμανική, η βουλγάρικη, η σλαβομακεδονική και η τορλακική σερβική.


Από το : http://users.otenet.gr/~aker/MeletesArthra.htm

ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η τουρκική γλώσσα έχει δανειστεί από την Ελληνική πολλές λέξεις, κυρίως επιστημονικούς όρους, μέσω ξένων γλωσσών και ιδίως της Γαλλικής. Η επιλογή της γαλλικής γλώσσας δεν είναι τυχαία. Γιατί αφενός ήταν βασική διεθνής γλώσσα την εποχή που πραγματοποιόταν η τουρκική γλωσσική μεταρρύθμιση μετά την επικράτηση του κεμαλικού καθεστώτος και αφετέρου επειδή η γαλλική εκφορά του λόγου έχει αρκετά κοινά στοιχεία με την τουρκική. Μάλιστα ορισμένες γαλλικές λέξεις εισήλθαν στην τουρκική γλώσσα με την ίδια ακριβώς γαλλική προφορά. Εκτός αυτού του έμμεσου τρόπου, η τουρκική γλώσσα δανείστηκε λέξεις ελληνικές και απευθείας από τη γλώσσα μας, όπως δανειστήκαμε άλλωστε κι εμείς. Είναι γεγονός ότι η γλωσσική μεταρρύθμιση στην Τουρκία τα τελευταία χρόνια στοχεύει στην κάθαρση της τουρκικής γλώσσας από ξένα στοιχεία, κυρίως αραβικά και περσικά και δευτερευόντως ελληνικά. Γιατί η γλώσσα της εποχής της οθωμανικής αυτοκρατορίας ήταν ανάμεικτη με αραβικές και περσικές λέξεις, πολλές από τις οποίες εξακολουθούν να υπάρχουν και στη σύγχρονη τουρκική γλώσσα. Σύμφωνα με τη στατιστική του Ιδρύματος της Τουρκικής Γλώσσας του έτους 1998 υπήρχαν 6455 αραβικές ρίζες, 1361 περσικές, 4702 γαλλικές, 382 ελληνικές και συνολικά 14.392 ξένες γενικώς ρίζες, ενώ οι τουρκικές ήταν 46.301.

Ο κατάλογος που ακολουθεί (θα είναι υπό συνεχή ενημέρωση) είναι η πρώτη συστηματική προσπάθεια, από όσο γνωρίζουμε, συγκέντρωσης των ελληνικών λέξεων που χρησιμοποιούνται από τη σύγχρονη τουρκική γλώσσα. Προσπάθειες που έγιναν στο παρελθόν, βασισμένες σε απαρχαιωμένες και μάλιστα μη τουρκικές πηγές -της οθωμανικής περιόδου ή και των πρώτων ετών μετά την κεμαλική μεταρρύθμιση- σε συνδυασμό με άγνοια της τουρκικής γλώσσας, έχουν πάρα πολλά λάθη. Ορισμένες λέξεις έχουν αλλοιωθεί τόσο πολύ που τελικά καταντούν αγνώριστες. 'Αλλες πάλι έχουν πλέον απορριφθεί ή δεν ανήκουν καν στην τουρκική γλώσσα. Σε ορισμένες τέλος περιπτώσεις γίνονται τέτοιες παρετυμολογίες που μόνο τη θυμηδία προκαλούν του αναγνώστη.

Για κάθε λέξη καταγράφεται η σημασία και η προέλευσή της από την ελληνική γλώσσα, χωρίς να γίνεται λεπτομερής ετυμολογική ανάλυση των ελληνικών λέξεων, αφού σκοπός μας είναι η ετυμολογία των τουρκικών λέξεων κι όχι των ελληνικών. Ωστόσο για κάθε ελληνική λέξη-πηγή αναφέρεται η περίοδος στην οποία ανήκει (π.χ. αρχαία, μεταγενέστερη, μεσαιωνική, νεοελληνική). Στον κατάλογο δεν περιλαμβάνονται λέξεις που έχει δανειστεί η Ελληνική από ξένες γλώσσες, τις οποίες δάνεισε στη συνέχεια στην Τουρκική. Π.χ. λέξεις όπως paçavra (πατσαβούρα), papara, fasarya (φασαρία), funda, gerdel (καρδάρι), ıhlamur (φλαμούρι), kukla, lakerda κ.ά.π., τις οποίες πιστεύεται ότι πήρε η τουρκική γλώσσα από την ελληνική, δεν υπάρχουν στον κατάλογο, εφόσον οι λέξεις αυτές δεν είναι ελληνικές. Μία μόνο εξαίρεση έγινε σε λέξεις της αρχαίας ελληνικής οι οποίες πιθανολογείται ότι είναι δάνεια από ανατολικές γλώσσες. Αυτές τις συμπεριλάβαμε στον κατάλογο ως πηγές τουρκικών λέξεων, επειδή η αρχή τους είναι αβέβαιη ή άγνωστη, σημειώνοντας παράλληλα την πιθανή τους προέλευση. Επίσης συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο λέξεις που κατασκευάστηκαν από ξένους με ελληνικά γλωσσικά στοιχεία, όπως είναι οι ελληνογενείς επιστημονικοί όροι, π.χ. αντιβιοτικός, αγγειογραφία, αντισηπτικός, ανθρωπολογία, ατμόσφαιρα κ.ά.π. Βασικό δηλαδή κριτήριο για τη συγκρότηση του καταλόγου είναι η ελληνικότητα των λέξεων. Διότι είναι παράδοξο, αν όχι παράλογο, να θεωρούμε ορισμένες λέξεις ξένες όταν τις χρησιμοποιούμε εμείς, αλλά να τις θεωρούμε ταυτόχρονα δικές μας όταν τις δανείζουμε σε άλλους! Και τούτο επειδή τάχα τις εντάξαμε στη γλώσσα μας και επιφέραμε ίσως και ορισμένες μορφολογικές και σημασιολογικές αλλαγές. Εκτός από αυτό το παράδοξο, δεν είναι πάντοτε βέβαιο από ποια γλώσσα έγινε ο δανεισμός. Μπορεί μια λέξη κοινή σε μερικές γλώσσες να αποτελεί παράλληλο δάνειο από τρίτη γλώσσα. Π.χ. η ιταλ. λ. salata χρησιμοποιείται ακριβώς με την ίδια μορφή και σημασία και από την ελληνική και από την τουρκική γλώσσα -αλλά και από άλλες γλώσσες. Οι Τούρκοι ισχυρίζονται ότι την δανείστηκαν από την Ιταλική, ενώ εμείς ότι την δανείστηκαν από την Ελληνική! Πολύ πιθανό να είναι παράλληλο δάνειο και των δύο γλωσσών από την Ιταλική. Όπως κι αν έγινε όμως ο δανεισμός, η λέξη δεν άλλαξε ταυτότητα, δεν έγινε ούτε ελληνική ούτε τουρκική. Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε πολλά τέτοια παραδείγματα λέξεων τις οποίες όταν τις ετυμολογούμε στα δικά μας λεξικά τις θεωρούμε ξένες, ενώ όταν τις βρίσκουμε σε άλλη γλώσσα τις θεωρούμε δικές μας!: π.χ. αλάργα = ιταλ. alla larga = τουρκ. alarga, καμέλια = γαλλ. camélia = τουρκ. kamelya, πορτοκάλι = ιταλ. portogallo = τουρκ. portakal, μανταρίνι = αγγλ. mandarin = ιταλ. mandarino = τουρκ. mandalina, ταράτσα = ιταλ. terrazza = τουρκ. taraça, καπάρο = ιταλ. caparra = τουρκ. kaparo, κορδέλα = ιταλ. cordela = τουρκ. kordele κ.α.π. Επίσης οι Τούρκοι μαζί με τους ελληνογενείς επιστημονικούς όρους -τους οποίους έλαβαν κυρίως από τα Γαλλικά- ανάγουν στην ίδια ή σε άλλη ξένη γλώσσα οποιαδήποτε αρχαία ελληνική λέξη έχουν δανειστεί, για ευνόητους λόγους! Όταν την επιστημονική σκέψη τη συσκοτίζουν εξωεπιστημονικοί και αντιεπιστημονικοί παράγοντες, δεν οπισθοδρομεί μόνο η επιστήμη αλλά κι άλλες πλευρές της ζωής μας.

Τέλος όσον αφορά την προφορά της, η τουρκική γλώσσα τηρεί τη λατινική εκφορά των φθόγγων με ορισμένες όμως εξαιρέσεις. Στον κατάλογο των λέξεων, δίπλα σε κάθε γράμμα του τουρκικού αλφαβήτου παρατίθεται και η προφορά του, ώστε να μπορεί ο αναγνώστης να συγκρίνει και φωνητικά τις λέξεις των δύο γλωσσών.

 

από Δήμος 09/11/2008 11:07 πμ.


Ερασιτέχνη φιλόλογε κατ'αρχήν σε ευχαριστώ για τις όποιες γλωσσολογικές παρατηρήσεις.Όμως με μπέρδεψες.Αν και μου λες οτι η ετυμολογία μου είναι 100% Λιακόπουλος,μετά γράφεις οτι δεν είναι και όλα λάθος.Προφανώς συμφωνείς εν μέρει με τον Λιακόπουλο.Δικαίωμα σου,εγώ τον σιχαίνομαι..Δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει νοηματική σχέση μεταξύ των λέξεων για να αποδεικνύέται η όποια σχέση πατρότητας μεταξύ των γλωσσών,διότι τα νοήματα των λέξεων στην ιστορική πορεία των πολιτισμών πολλές φορές αναγκάζονται να αλλάζουν εξ'αιτίας των διαφόρων πολιτικοκοινωνικών αλλαγών ετσι ώστε να προσαρμόζωνται στις νέες συνθήκες και απαιτήσεις των ανθρώπων.Η λέξη σεύται που αναρωτιέσαι ειπώνεται στις Τραχίνιες του Σοφοκλή (645).Το σιχτιρ,το σοκάκι και το σινάφι είναι απλά συνεκδοχικές έννοιες.

από ερασιτέχνης νομικός 09/11/2008 1:03 μμ.


Στα ελληνικά, το λέμε συνήθως "λέγεται". Ο ενεστώτας του ρήματος είναι λέγομαι, το "είπα" είναι το θέμα του αορίστου β΄.
Επειδή δεν έχω πρόχειρες τις Τραχίνιες, μήπως μπορείς να μου παραθέσεις τη φράση με το "σεύται" και ποια σύνδεση βλέπεις εσύ με τον siftah;

Σε σχέση με το Λιακόπουλο, όπως ήδη έγραψα, δεν είναι θέμα ορθού ή λάθους, αλλά θέμα επιθυμίας. Η επιθυμία που σε κινητοποιεί είναι η ίδια με αυτή που κινητοποιεί και εκείνον, όσο και αν τον "συχαίνεσαι": είναι η επιθυμία να διαψεύσεις την εντύπωση πως είναι δυνατόν η "ανώτερη" ελληνική γλώσσα να υπέστη την επίδραση -νοούμενη ως μόλυνση- της κατώτερης τουρκικής, και να την αποκαθάρεις αναδρομικά. Στην προσπάθεια αυτή, δεν αποκλείεται να πείτε και μερικά πράγματα που έχουν κάποια βάση, αλλά η αναγνώριση αυτή δεν σημαίνει ότι "συμφωνώ εν μέρει με τον Λιακόπουλο". Αν αύριο ο Λιακόπουλος πει "σήμερα είναι Δευτέρα", δεν θα πρέπει εγώ να πω ότι είναι Τρίτη για να μην συμφωνήσω μαζί του.

από ερασιτέχνης φιλόλογος 09/11/2008 1:05 μμ.


Στο προηγούμενο σχόλιο, η ορθή υπογραφή είναι "ερασιτέχνης φιλόλογος" και όχι "νομικός", όπως γράφτηκε εκ παραδρομής.
(όχι ότι έχει και μεγάλη σημασία, απλώς για να είναι σαφές ότι πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο με αυτόν που έγραψε το προπροηγούμενο).

από Αχθος Αρούρης 09/11/2008 2:12 μμ.


Να δούμε μία προς μία τις τουρκικές λέξεις του Δήμου, αφού πολύ σωστά λέει "αν κάνω λάθος διορθώστε με". Μόνο που, επειδή ο χρόνος (μου) και ο χώρος (του ιντυ) δεν είναι απεριόριστοι, θα είμαι λακωνικός.

Χαμάλης εκ του χαμηλός διότι λόγω του βάρους που πρέπει να σηκώσει σκύβει
Όχι.
Αλάνης απο το αρχαίο ουσ. άλη(αδιάκοπη περιπλάνηση Όχι
Αφέντης απο το αυθέντης(αυτός+άνυμι) Σωστό
Αχτι απο το άχθος(βάρος) Όχι
Γιαχνί απο το αχνίζω. Όχι
Γιούχα απο την ιαχή. Όχι
Δερβένι απο το διαβαίνει Όχι
Δράμι απο την δραχμή. Ναι
Καβουρντίζω απο το καπυρός=ξηρός. Όχι
Καλντερίμι απο το καλλιδρόμιο.Όχι
Κάρμα απο την αρμονία(η δασεία του α έγινε κ) Αυτό δεν είναι τουρκικό, αλλά η ετυμολογία είναι λιακοπούλεια. Οι δασείες δεν γίνονται κάπα έτσι για πλάκα
Καρντάσης απο το εγκάρδιος.Όχι
Κελεμπία απο το κέλυφος(καλύπτω).Όχι
Κιόσκι απο το σύσκιος(παρέχει σκιά)Όχι
Κολάι απο το ευκολία.Όχι
Κοτσάνι απο το κοψάνιον.Όχι
Λαγούμι απο το λάκκος(κλασικη εναλλαγη των κ γ χ)Όχι (κατά σύμπτωση, αυτό είχε ειπωθεί και πιο πάνω)
Μεζές απο τα μέζεα=γεννητ. όργανα ζώων(τα θεωρούσαν τον καλύτερο μεζέ)
Όχι!
Μεράκι απο το ίμερος,ιμεράκιον=πόθος. Όχι
Μπαμπά απο το πάππα(Ομηρική λέξη)Όχι
Μπαρούτι απο το πυρίτις. Ναι, σωστό
Μπρε απο το μωρέ. Ίσως.
Ντελάλης απο τον διαλαλητή.Όχι
Νέφτι απο το νάφθα. Οχι
Παπούτσι απο το πατώ+πους(πόδι).Οχι
Περβάζι απο το περιβάσιον.Οχι
Ρεμάλι απο το ερημάδιον.Οχι
Ρεμπέτης απο το ρέμβω=περιπλανιέμαι,παρομοίως και ο ρεμπεσκές.Οχι
Σαντούρι απο το πανδουρίς.Ναι είναι ελληνικής αρχής, αλλά από το ψαλτήριον!
Σαρίκι απο το βυζαντινό Καισαρίκειο(στέμμα του καίσαρα).Ίσως
Σεντούκι απο το σάνδυξ=κιβώτιο.Ίσως
Σερι΄απο το σειρά. Αυτό είναι γαλλικό και δεν είναι ελληνικής αρχής.
Σεφτές απο το σεύται=ήλθε.Οχι
Σιντριβάνι απο το αναβρυτήριον.Οχι
Σικτι΄ρ απο το οικτείρω.Οχι
Σοκάκι απο το εσοκωχή=εσοχή.Οχι
Σινάφι απο την συνάφεια.Οχι
Τζιβί,τζίβα,τζιρίτιο και τζιβάνα απο το ζιβήνη=λόγχη).Οχι
Τσακμάκι απο το διακναίω=ξύνω,τρίβω.Οχι
Τσάρκα απο το κίρκος=κύκλος.Οχι
Τσέπη απο το σκέπη=κάλυμμα,σκέπασμα.Οχι
Τσιγκέλι απο το αγκύλη.Οχι
Τσιγγούνης απο το αθίγγανος.Σωστά (τσιγγούνης και τσιγγάνος έχουν ίδια ρίζα)
Χάζι και χαζεύω απο το χαίνω,χάσκω.Οχι
Χαλκάς απο το χαλκός.Μάλλον όχι
Χαρτζιλίκι απο το χαριστείον=προσφορά.Οχι
Χάνι απο το χανδάνω=χωρώ,δέχομαι.Οχι
Αν κάνω κάπου λάθος διορθώστε με Έγινε

Αντιλαμβάνομαι ότι όσα έγραψα παρουσιάζονται δογματικά και αναπόδεικτα αλλά για να τα ανασκευάσεις πειστικά ένα προς ένα χρειάζεται να γράψεις πολλά. Αν κάποιος επιμένει για μία λέξη, να απαντήσω.

Μια γενική παρατήρηση: η συλλογή αυτή είναι συγκεντρωμένη ίσως όχι από τον Λιακόπουλο αλλά από ερασιτέχνες ετυμολόγους (π.χ. ένας Κριτσίνης που το έργο του δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Λουκούμι της Σύρου -δεν κάνω πλάκα- και στη συνέχεια στο ιστολόγιο του Άρδην), ως επί το πλείστον εθνοκεντριστές. Το κακό είναι ότι, όπως είπα, για να τα ανασκευάσεις, θέλεις μια παράγραφο για το καθένα. Δείτε, π.χ., πώς ανασκευάζει ο Δρ Θ. Μωυσιάδης, ο καλύτερος νέος ετυμολόγος που έχουμε, την παραμυθένια ετυμολογία ότι το μεράκι έρχεται από το ιμεράκιον:
http://periglwssio.blogspot.com/2006/06/blog-post.html
Μερικά από αυτά τα λέγαμε για πλάκα (σιχτίρ από το 'σε οικτίρω'!!!) και τώρα τα μάζεψες, βρε Δήμο, για σοβαρά;

 

από Δήμος 09/11/2008 2:44 μμ.


Σχετικά με το λέγεται έχεις απόλυτο δίκιο.¨Οσο δίκιο βέβαια έχεις εκει

τόσο άδικο έχεις στα υπόλοιπα.Αν κάθε φορά που βρέχει εσυ βλέπεις κατακλυσμό τότε είσαι μαντρωμένος στην ιδεολογική σου κιβωτό.Απο που και ως που εχω την ίδια επιθυμία με τον Λιακο?Ή επιθυμία που με κινητοποιεί είναι η ανεύρεση της αλήθειας όσο αυτό είναι εφικτό.Δεν νιώθω καμμία ανάγκη και τίποτε δεν με εμποδίζει να μην αρνηθώ την επίδραση όχι μόνο της Τουρκικής αλλά και της Φραγκικής και πολλών άλλων ξενικών τύπων επι της Ελληνικής γλώσσας,ως φυσικό επακόλουθο της ανάλογης ιστορικής εξέλιξης,ούτε αισθάνομαι ο αποκαθαρτής της.Προφανώς τις εικασίες σου τις βάπτισες συμπέρασμα.

 

¨Αχθος Αρούρης ευχαριστώ για τον κόπο σου.Και οι ηλεκτρονικές παραπομπές σου πολύ  χρήσιμες.Τις λέξεις τις βρήκα απο ένα βιβλίο σε μια βιβλιοθήκη και φωτοτύπησα το συγκεκριμένο κεφάλαιο,δεν θυμάμαι με τίποτα τον συγγραφέα.

από Αχθος Αρούρης 09/11/2008 3:04 μμ.


...αν πάντως θυμηθείς τον τίτλο του βιβλίου/τον συγγραφέα, με ενδιαφέρει.

από ε.η. 10/11/2008 10:04 πμ.


οι λεξεις, πορτα, βαρκα, τζακι, ειναι ιταλικες, και απο τους ιταλους τις πηραν τουρκοι και ελληνες. Και λοιπον? Και οι ιταλοι και ολοι οι ετρωπαιοι χρησιμοποιουν ελληνικες λεξεις για να αποδωσουν επιστημονικα νοηματα. Και λοιπον? Οι λαοι ανταλασουν τις λεξεις και τις κουλτουρες τους αναμεταξυ τους. Οσες δεν ανταλασονται, ειναι μονο οι νεκρες γλωσσες και οι νεκρες κουλτουρες!!!!

από πσ@χτης 10/11/2008 10:30 πμ.


μας αρεσει να τα ψαχνουμε τα γλωσσικα δανεια. μας φαινονται ενδιαφεροντα. εσυ τι ζορι τραβας;

το καναν οι καθαρευουσιανοι και μαζι ολο το εκπαιδευτικο συστημα μεχρι τη μεταπολιτευση.

από Αλέξανδρος 17/04/2009 11:22 πμ.


η λέξη γκάιντα πιστεύω οτι είναι σλαβική και όχι τούρκικη.

από Αλέξανδρος 17/04/2009 11:30 πμ.


θα μπορούσε η λέξη κατσίκι να προέρχεται απο την τουρκική keçi (κετσί) κι όχι απο το αλβανικό kac ;;;

από Πάνος193 17/04/2009 1:47 μμ.


Η λέξη kaçιk (προφορά, περίπου, κατσέκ) παρόλο που μοιάζει με ηχητικά με τη λέξη «κατσίκα», σημαίνει άνθρωπος που παραλογίζεται, τρελός, μανιακός. Στη Θεσσαλία, υπάρχει η έκφραση «τον έπιασαν τα κατσίκια του» ή «κατσικώθηκε» για κάποιον που νευρίασε πολύ, που «τα πήρε».

Επίσης η έκφραση «το μυαλό του κόβει» ή «έχει μυαλό ξυράφι», μπορεί να προέρχεται από την τούρκικη λέξη (που μπορεί με τη σειρά της να είναι αραβικής ή περσικής προέλευσης, δεν ξέρω) «zurafa» (προφορά , ζουράφα), που σημαίνει «άτομο με λεπτό πνεύμα και ελκυστική ομιλία», με την εξής σειρά : ζουράφα, μυαλό ξυράφι, το μυαλό του κόβει και όχι αντίστροφα «το μυαλό του κόβει», άρα «έχει μυαλό ξυράφι» (γιατί, άραγε, να «κόβει το μυαλό», αν δεν «είναι ξουράφι»;). (Ας θυμηθούμε ότι παλιά λέγανε «ξουράφι» και «ξουρίζομαι»).     

από Κώστας 17/04/2009 6:21 μμ.


το 90% αυτών των λέξεων μου είναι άγνωστες κι ας είμαι Έλληνας.

από clash city rocker 17/04/2009 8:06 μμ.


...στο χωριό μου (Σκαμιά) έχουμε πάρα πολλές τούρκικες λέξεις, εγώ δεν ξέρω ούτε τις μισές. Ενδεικτικά: μπουτζάκ (γωνία), μπέιδουρας (εξωτερικό πεζούλι-τοιχάκι αυλής), νταμ' (στάβλος), κουντουρντίζω (χαζεύω, μπαφιάζω {από την κούραση}), καρσί (απέναντι-μακριά), κάλνταμπαν' (απότομος κατηφορικός δρόμος), μιζιβίρ'ς (γκρινιάρης, μίζερος), νεμπέτ' (πότισμα χωραφιών με κοινοτικά νερά). Το νόημα το αποδίδω κατά προσέγγιση.  Το τέλειο είναι που μέσα στις τούρκικες μπλέκονται και αρκετές αρχαιοελληνικές, π.χ. λες πάγου στς όρθις {όρνιθες} (πάω στις κότες). Αυτά τα ολίγα, η σταδιακή μίξη των γλωσσών γενικά βγάζει πολύ όμορφα αποτελέσματα....

από nomikarios 17/04/2009 8:12 μμ.


Παλαιοτερα κατα κυριο λογο οι μεγαλυτεροι πρεπει να χρησιμοποιουσαν καθημερινα στο λεξιλογιο πολυ περισσοτερες λεξεις που τα τελευταια χρονια εχουν εκλειψει

από Πάνος193 (φιλόσοφος της συμφοράς) 17/04/2009 8:45 μμ.


α) Βάζω και μερικά τοπονύμια καθώς και επώνυμα), β) φυσικά, οι έννοιες στις δύο γλώσσες μπορεί να έχουν, λίγο-πολύ, παραφθαρεί : 

Αφορόζ (αφορισμός), αφιόν (όπιο), αχέρ (αχούρι), ακασία (ακακία), αλατζά (αλατζάς, είδος υφάσματος), Αλαμάνα, Αλεσβερίς (αλισιβερίσι), αμάν, αμπάρ, ανγκαρία,  αραμπά, αραμπατζί, αραλέκ (αραλίκι, διάλειμμα, διακοπή), Αρναβούτ (Αρναούτης, Αλβανός), άσκερ (στρατιώτης, εξού ασκέρι), ασλάν (λιοντάρι, Ασλανίδης), ατ (άτι, άλογο), ατλάς (ατλάζι, σατέν), αβλάκ (αυλάκι), αβλού (αυλή)    

Μπαμπά, μπαμπαλί (επιληπτικός, λέμε γερο-μπαμαλής, επώνυμο Μπάμπαλης), μπατζάκ (γάμπα), μπατζανάκ, μπαχάρ, μπαχτσέ (κήπος), μπαχτσεβάν (κηπουρός), μπαχσίς (φιλοδώρημα), μπακέρ (χαλκός, τα μπακίρια), μπακλαβά, μπακάλ, μπαλτά (μπαλτάς, τσεκούρι), μπαγλαμά, μπαχάρ (καρύκευμα, μπαχαρικό), μπαλαμπάν (αρκούδα, Βαλαβανίδης), μπάμια, μπαρμπούνια (μπαρμπούνι), μπαρούτ, μπασκίν (έφοδος της αστυνομίας, ίσως το "μπασκίνας" να είναι από αυτό), μπατανίγε (κάλυμμα, μπατανία), μπαρμπούτ, μπαρντάκ (νεροπότηρο, Βαρδάκης), μπάτι (μπάτης), μπαταξί (μπαταξής, κακοπληρωτής), μπεκιάρ (μπεκιάρης, ανύπαντρος), μπελιά (μπελάς), μπερμπάντ, μπερεκέτ (μπερεκέτια, αφθονία), μπεζέλιε (μπιζέλι), μπεκρί, μπεκριλίκ, μπιμπέρ (πιπέρι), μπιτσάκ (μαχαίρι, Μπιτσάκης και Μπιτσάκος), μποντρούμ (σπηλιά, υπέδαφος), μπογάτσα, μποστάν (μποστάνι, λαχανόκηπος, καρπούζι και πεπόνι), μπόρα, μπόι, μπογιά, μπογιατζί, μπερέκ (μπουρεκάκι), μπουνταλά (κουτός, βλάκας), μπουλγκούρ (μπλιγούρι), μπουρνούς (μπουρνούζι, Μπουρνούς), μπούτ (μπούτι), μπουζ (πάγος, μπούζι).      

από Μιχάλης 17/04/2009 9:50 μμ.


Διαβάζω τώρα ένα απο τα πολλά βιβλία του Ηλία Πετρόπουλου το "καπανταήδες και μαχαιροβγάλτηδες". Έχω διαβάσει κι άλλα του ίδιου (το εγχειρίδιο του καλού κλέφτη, βωμολοχίες κ βρισιές, καλιαρντά-η γλώσσα των ομοφυλλόφιλων, ρεμπέτικο τραγούδι, κάτι για τη γλώσσα των φυλακών, άλλο για τα παιδιά της φάρας και άλλα που δεν μπορώ να θυμηθώ) και ο τύπος έχει κάνει νομίζω την μεγαλύτερη έρευνα και πιο ολοκληρωμένη για τον πολιτισμό (γλώσσα, έθιμα, μουσική κ.α.) στο σύνολό του απο το 1800 περίπου μέχρι σήμερα. Βασίζεται σε λεξικά και μελέτες πολλών και διαφόρων κ πραγματικά αν κάποιος ενδιαφέρεται νομίζω πρέπει να διαβάσει Πετρόπουλο.
Ενδεικτικά αναφέρει τον
Ανδριώτη
Μπαμπινώτη
Παπαδιαμάντη
Κώστα Καραποτόσογλου
Αραβαντινό
Ψαθά
Ζώης
Γιώργο Ιωάννου
Παμπούκη
Κουμανούδη
Σκαρλάτο Βυζάντιο
Girolamo Germano
Maidhof
Το λεξικό της Οξφόρδης
Νικόλαο Πολίτη
Βαλέτα
Φλώρος
το αγαπημένο του Ζάχο
τον Πικρό
και άλλους πολλούς.
Τον συστήνω γιατί αν κάτσω κ αντιγράψω τις λέξεις που αναφέρει, έστω σε αυτό που διαβάζω, κλάφτα χαράλαμπε, θα γράφω μέχρι να γεράσω.

.

από ΚΚΓ 14/03/2014 9:19 πμ.


Είναι άχρηστη και ατέλειωτη η κουβέντα αυτή, και τελικά χωρίς νόημα. Οι γλώσσες είναι ζωντανοί οργανισμοί που αλλεπάλληλα δέχονται και δανείζουν λέξεις κατά το δοκούν. Ποιο είναι το συμπέρασμα? Ότι τα Ελληνικά και τα Τουρκικά αλληλεπίδρασαν? Μπράβο Αϊνστάιν…. Μεγάλο συμπέρασμα… γιατί Άραγε? Μήπως επειδή για εκατοντάδες χρόνια ομιλιόντουσαν μαζί? Η μήπως 1,5εκ πρόσφυγες (πάνω απ το 20% του τότε πληθυσμού της Ελλάδας) όταν ήρθαν οι ποιο πολλοί δεν ήξεραν λέξη Ελληνικά?  

Και επειδή μιλώ Τούρκικα, σας διαβεβαιωθώ ότι η και Τουρκική έχει πάρει όχι μόνο λέξεις απ τα Ελληνικά, αλλά και γραμματικούς και συντακτικούς τύπους. Και μάλιστα, κρατεί λέξεις που στα ελληνικά πλέων δεν χρησιμοποιούμε αλλά έχουμε πάρει τις αντίστοιχες λατινικές. Κλασικό παράδειγμα η λέξι κλειδί, απ το ιταλικό clave, στα τουρκικά είναι anahtar … ανοιχτήρι

ΟΙ γλώσσες μόνο πλουτίζουν και βελτιώνονται από τέτοιες αλληλεπιδράσεις,

από @Νικόλαος 30/12/2015 10:33 πμ.


Αρχική - Ριζική: κλείδα < αρχ. κλείς 

Ετυμολογία: κλειδίον, υποκορ. του κλεις < κλείω

Δηλ. Αυτα που μας λες βγαινουν μονο απο το μυαλο σου.

Καλά τα δάνεια και αντιδάνεια κ τίποτα κακό δεν έχει να δανείζεσαι όρους από ξένες γλώσσες όταν η δική σου δεν είναι επαρκής ώστε να αποδώσει μία έννοια και όταν η κοινωνία βρίσκεται σε ένα μορφωτικό επίπεδο που της επιτρέπει να χρησιμοποιεί καινούργια πράγματα χωρίς να ξεχνάει τα παλιά.

Όταν η δική σου είναι επαρκής αλλά εσύ χρησιμοποιείς ξένες το κάνεις επειδή δεν ξέρεις τη γλώσσα σου.

Και όταν κατονομάζεις αυτούς που αγαπούν και τους αρέσει να προσέχουν τη Μητρική τους γλώσσα 'λιακοπουλιακους' ή κομπλεξικούς ή ακόμα και φασίστες το κάνεις επειδή έχεις καταπιεί την κομμουνιστική προπαγάνδα αμάσητη.

Το τραγικο αποτέλεσμα είναι πως αν σε βάλω να μου φτιάξεις τον αόριστο απλών λέξεων όπως για παράδειγμα 'συγκρίνονται' ή 'απευθύνονται' θα μου δώσεις δύο εκδοχές εκ των οποίων καμία σωστή και μάλιστα η μία θα θυμίζει και τον Μπάγεβιτς.

από @Απόστολος 10/06/2016 12:50 πμ.


ὁ γὰρ Διὸς Ἀλκμήνας κόρος

 

σοῦται πάσας ἀρετᾶς         645                                                                                                    

 

λάφυρ᾽ ἔχων ἐπ᾽ οἴκους·

 

Τραχίνιες Σοφοκλή ...οχι σευται  δεν υποάρχει τετοια λέξη στο κείμενο

από @που μου ρθαν στο μυαλο 10/06/2016 12:51 μμ.


μαμπετι'κουβεντα κουτσομπολιο

 μπερεκέτι < τουρκική bereket (=αφθονία αγαθών, ευλογία, πλούτος)< αραβική barakat

τζιερι(to leei h giagia moy)< τουρκική ciğer < περσική جگر (cīgar) (συκώτι) σπλαχνο το λενε στα παιδια χαιδευτικα

α στο αρχηκο χαρμανης δεν σημαινει ο χασικλης αλλα ο χασικλης που δεν εχει πιεει

και χρησιμοποιειτε και για χρηστες βαρυων ναρκωτικων πχ πρεζα που δεν εχουν πιεει αυτην την μερα  ο νηφαλιος με αλλα λογια

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

Τίτλος:

Δημιουργός:

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License