Μια... πολιτεία «τρώει» 7.500 στρέμματα δάσους

Ελλάς Ελλήνων Καταπατητών

«E» 11/8

ΤΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑΣ ΛΑΓΙΟΥ
kallipateira@pegasus.gr

Δεκάδες κατοικίες μελών του οικοδομικού συνεταιρισμού «Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία» ξεφυτρώνουν ανάμεσα στις βελανιδιές και τα πεύκα του δάσους της Αγίας Τριάδας στην Πάρνηθα, το οποίο μαζί με το Τατόι και μετά την τραγωδία του Εθνικού Δρυμού είναι τα τελευταία δάση του Λεκανοπεδίου.

Τη στιγμή που το πράσινο που αντιστοιχεί ανά κάτοικο στην πρωτεύουσα έχει μειωθεί δραματικά στο 1,5 τ.μ. και η σωματική και ψυχική υγεία των πολιτών κινδυνεύει, στη βορειοανατολική πλευρά της Πάρνηθας όπου απλώνεται το ειδυλλιακό πυκνόφυτο δάσος της Αγίας Τριάδας αναπτύσσεται μια νέα... πόλη από τον οικοδομικό συνεταιρισμό «Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία».

Το ζωτικής σημασίας για την Αττική δάσος που οικοδομείται σήμερα με γρήγορο ρυθμό εντάχθηκε στο σχέδιο πόλεως το 1977.

Από το 1985 το Αναθεωρητικό Συμβούλιο Ιδιοκτησίας Δασών (ΑΣΙΔ), το ανώτατο όργανο για το ιδιοκτησιακό καθεστώς στη χώρα μας, έχει κρίνει ότι το δάσος της Αγίας Τριάδας έκτασης 7.500 στρεμμάτων είναι εθνική Γη.

Ωστόσο εδώ και χρόνια κανένας από τους υπουργούς Γεωργίας δεν έκανε ως όφειλε αποδεκτή τη γνωμοδότηση αυτή, που ήταν υποχρεωτική η αποδοχή της βάσει της νομοθεσίας, αφού ήταν υπέρ του Δημοσίου.

Το γεγονός αυτό αποτελεί και τον σκόπελο για την εφαρμογή της απόφασης του ΑΣΙΔ, βάσει της οποίας οι όποιες άδειες οικοδομής θα έπρεπε να είχαν ανακληθεί.

Νωρίτερα το Τεχνικό Συμβούλιο Δασών (ΤΣΔ) με γνωμοδότησή του (318/1977) ομοφώνως είχε αποφανθεί ότι το δάσος πρέπει να διατηρηθεί ακέραιο, μακριά από κάθε οικιστική επέμβαση, διότι η προστασία του εξυπηρετεί ύψιστα κοινωνικά συμφέροντα.

Ομως το Δασαρχείο Πεντέλης σε γνωμοδότησή του (9837/1977) απέφυγε τεχνηέντως να εκφέρει αιτιολογημένη γνώμη αν η έκταση θα πρέπει να διατηρήσει ή όχι τον δασικό της χαρακτήρα και την ίδια χρονιά η Πολιτεία ενέκρινε ρυμοτομικό σχέδιο οικιστικής αξιοποίησης τους δάσους...

Σύμφωνα με την Πανελλήνια Ενωση Δασολόγων Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΕΔΔΥ) το οροπέδιο Αγίας Τριάδας - Κατσιμιδίου είναι μείζονος σημασίας επειδή βρίσκεται στον δίαυλο Πεντέλης - Πάρνηθας.

Πιο κάτω ο συντελεστής δόμησης
Από το δάσος αυτό εμπλουτίζονται με οξυγόνο οι άνεμοι της Πάρνηθας, οι οποίοι πνέουν 8-9 μήνες τον χρόνο με βορειοανατολική κατεύθυνση.

Στο παρελθόν στη φυσική αυτή διαδικασία συνέβαλλαν και τα δάση Καλάμου και Βαρνάβα, αλλά κάηκαν και σήμερα έχουν οικοδομηθεί...

Τον Νοέμβριο του 1988 υποβλήθηκε στο Συμβούλιο της Επικρατείας αίτηση από την Πανελλήνια Ενωση Δασολόγων, τη Φιλοδασική Ενωση Αθηνών, την Εταιρεία Οικολογίας και Ανάπτυξης και από τον ιδιώτη κ. Γ. Χαροκόπο κατά του υπουργού Γεωργίας για την ακύρωση άδειας οικοδομής 785/1988 στο δάσος της Αγίας Τριάδας, του ΠΔ της 7ης Νοεμβρίου 1977 και κάθε συναφούς πράξης.

Ωστόσο η Ολομέλεια του ΣτΕ στις 25 Ιουνίου 1992 (2282/92) αποφάσισε κατά πλειοψηφία ότι το Σύνταγμα δεν υποχρεώνει τη διοίκηση σε ανάκληση διαταγμάτων ρυμοτόμησης δασών... Σύμφωνα με το νέο Προεδρικό Διάταγμα για την προστασία της Πάρνηθας, περιορίζεται το δικαίωμα δόμησης στην Ιπποκράτειο Πολιτεία και ο συντελεστής δόμησης από 0,20 καθορίζεται σε 0,15.

ΤΙ ΠΕΡΙΕΧΕΙ
Φυσικές λίμνες, ελάφια και πλούσια χλωρίδα

Το πανέμορφο δάσος της Αγίας Τριάδας απέχει 30 χιλιόμετρα από το κέντρο των Αθηνών.

Φυσικές λίμνες που σχηματίζονται στα νοτιοανατολικά και στα νοτιοδυτικά της κορυφής «Μπελέτσι» κοσμούν το κατάφυτο οροπέδιο Αγίας Τριάδας - Κατσιμιδίου, που βρίσκεται σε υψόμετρο 600 μέτρων και είναι βιότοπος των ελαφιών της Πάρνηθας.

Την άνοιξη τα ελάφια κατεβαίνουν στις λίμνες και ζευγαρώνουν, αλλά μάλλον αυτό δεν θα ξανασυμβεί λόγω της ανθρώπινης παρουσίας, διότι τώρα πάνω από τις λίμνες έχουν ξεφυτρώσει βίλες...

Η πλούσια βλάστηση της έκτασης συντίθεται από πουρνάρια, αιωνόβιες βελανιδιές, πλατάνια, αγριοκορομηλιές, κουμαριές, μυρτιές, σπάρτα, κυκλάμινα, κρίνα και μενεξέδες.

Οι πηγές Αγία Τριάδα, Ζιπούνι, Κρόνιεζα, Πέλγεζι και Μυρτελούπι κελαρύζουν γύρω από την κορυφή «Μπελέτσι», περιοχή που μέχρι την κορυφή «Μπάφι» έχει τα αρχαιότερα πετρώματα της Πάρνηθας, ηλικίας περίπου 360 εκατομμυρίων ετών.

Γ. Παπαδημητρίου
Αντισυνταγματικό και παράνομο το ΠΔ του 1977

«Σύμφωνα με αδιάσειστα στοιχεία το δάσος της Αγίας Τριάδας ανήκει στην κυριότητα του Δημοσίου» επισημαίνει ο καθηγητής συνταγματικού δικαίου του Πανεπιστημίου Αθηνών Γιώργος Παπαδημητρίου:

«Επομένως με αυτά τα δεδομένα είναι απαγορευτική κάθε προσπάθεια οικιστικής ανάπτυξης στο δάσος. Ο συνεταιρισμός Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία έχει κερδίσει την αρωγή της διοίκησης, η οποία θα έπρεπε να διαμορφώνει τις θέσεις της με προσήλωση στη νομιμότητα και την εξυπηρέτηση του γενικού συμφέροντος.

Το 1977 η Πολιτεία ενέκρινε με Προεδρικό Διάταγμα ρυμοτομικό σχέδιο για την οικιστική αξιοποίηση της περιοχής, όμως το διάταγμα αυτό είναι και παράνομο και αντισυνταγματικό.

Δασώδες οικοσύστημα
Δηλαδή η έκδοσή του είναι αντίθετη προς κάθε έννοια νομιμότητας.

Οσοι είχαν την πρωτοβουλία της έπρεπε να γνωρίζουν, όπως αποδείχτηκε αργότερα το 1985 στη γνωμοδότηση του ΑΣΙΔ, ότι η έκταση στην οποία αναφέρεται το σχέδιο ανήκει στο Δημόσιο.

Το σκεπτικό αυτό μας οδήγησε να υποβάλουμε στον έλεγχο του ΣτΕ τη συνταγματικότητα του ρυμοτομικού σχεδίου.

Η έκταση αυτή συνιστά δασώδες οικοσύστημα, προστατεύεται δε από το άρθρο 24 του Συντάγματος, που στη μέριμνά του να διασφαλίσει συνολικά την οικολογική ισορροπία, επεκτείνει την προστασία και στα δάση.

Ετσι στοιχειοθετείται η έννοια του δασικού κεκτημένου, που θεμελιώνεται κατά τρόπο στέρεο στο Σύνταγμα. Κάθε προσπάθεια λοιπόν που αποσκοπεί στην υπονόμευση και την υπέρβασή του, όπως στην περίπτωση της Ιπποκρατείου Πολιτείας, είναι σαφώς αντισυνταγματική».

ΕΛ. ΦΡΑΓΚΙΟΥΔΑΚΗΣ (πρώην γ. διευθυντής Δασών)
Ας μας πουν οι υπουργοί Γεωργίας ποιο δημόσιο συμφέρον υπηρέτησαν ή υπηρετούν

Κατηγορηματικός για την καθυστέρηση υπογραφής της γνωμοδότησης του ΑΣΙΔ είναι ο πρώην γενικός διευθυντής Δασών κ. Ελευθέριος Φραγκιουδάκης:

«Να πουν στον ελληνικό λαό όλοι εκείνοι που χρημάτισαν υπουργοί Γεωργίας ποιο δημόσιο συμφέρον υπηρέτησαν ή υπηρετούν, όταν το δημόσιο συμφέρον επέβαλλε υποχρεωτικά και σύμφωνα με τη νομοθεσία να κάνουν άμεσα αποδεκτή τη γνωμοδότηση του Αναθεωρητικού Συμβουλίου Ιδιοκτησίας Δασών (ΑΣΙΔ), το οποίο έκρινε κατά πλειοψηφία 5-1 ότι η έκταση που απλώνεται τώρα η Ιπποκράτειος Πολιτεία είναι εθνική Γη.

Σε βάρος των συμφερόντων του ελληνικού Δημοσίου οι εκάστοτε υπουργοί δεν υπέγραψαν και δεν απεδέχθησαν τη γνωμοδότηση, προκειμένου η περιοχή να εξακολουθεί να βρίσκεται δήθεν σε καθεστώς διοικητικής διερεύνησης του ιδιοκτησιακού της ζητήματος.

Αλλά στην πραγματικότητα με σκοπό να μην διαταραχθούν οι συνθήκες συναλλαγής για ρευστοποίηση του δάσους, ώστε η περιοχή να οικοδομηθεί, να καταστεί πυκνοδομημένη και το Κράτος όταν καταφέρει να ρυθμίσει την αυθαίρετη δόμηση στα δημόσια δασικά κτήματα να νομιμοποιήσει και τον οικισμό αυτό».

ΑΥΤΟΨΙΑ ΣΕ ΠΑΡΝΗΘΑ - ΥΜΗΤΤΟ - ΠΕΝΤΕΛΗ
Ερημα παρατηρητήρια, λιγοστά πυροσβεστικά και επιλεκτικές απαγορεύσεις κυκλοφορίας

Απροστάτευτες παραμένουν ουσιαστικά οι περιαστικές δασικές εκτάσεις της Αθήνας, σε Πάρνηθα, Υμηττό και Πεντέλη, παρά την πρόσφατη επέλαση της πύρινης λαίλαπας και παρά τις όποιες προσπάθειες αρμοδίων υπηρεσιών και εθελοντών. Η φύλαξη του λιγοστού πράσινου του Υμηττού, για παράδειγμα, συνίσταται στο γνωστό «οδόφραγμα» που εμφανίζεται κάθε καλοκαίρι κάτω από τη γέφυρα της Κατεχάκη όπως ανεβαίνουμε στο βουνό από Καισαριανή, καθώς και από ένα έως τρία πυροσβεστικά οχήματα που σταθμεύουν (όχι πάντα) σε ισάριθμα, στρατηγικά σημεία. Στην είσοδο ενός χωματόδρομου επάνω από τη θέση «Καλοπούλα», λίγο ψηλότερα από το στρατόπεδο Σακέτα και τις εγκαταστάσεις του Δήμου Βύρωνα και εκεί όπου η πυρκαγιά στο όριο Καρέα - Ηλιούπολης είχε πάρει τις ζωές τεσσάρων ηρωικών πυροσβεστών το καλοκαίρι του 1998.

Η περιοχή από του Παπάγου έως την Παιανία ελέγχεται από τρία παρατηρητήρια - φυλάκια που βρίσκονται πάνω στον γνωστό δρόμο που τραβερσάρει το βουνό. Το πρώτο βρίσκεται πολύ κοντά στο κοιμητήριο Παπάγου και τα βράδια, συνήθως, φιλοξενεί τους εθελοντές. Στο δεύτερο, στο ύψος του Χολαργού, όπως και στο τρίτο που βρίσκεται στην πίσω μεριά του ανάγλυφου προς την Παιανία η «κίνηση» ποικίλλει. Ανθρωποι που συχνάζουν στο βουνό και περνούν τακτικά από τα συγκεκριμένα σημεία πυροφύλαξης επιμένουν ότι άλλες φορές υπάρχει ανθρώπινη παρουσία και άλλοτε όχι.

Ανάλογα με την περίσταση μπορεί να συναντήσεις ένα πυροσβεστικό όχημα, κάποιον υπάλληλο του οικείου δήμου, μερικούς εθελοντές ή κανέναν απολύτως. Αυτό, όμως, είναι και το κεντρικό ζήτημα για μια σειρά από πράγματα που ταλανίζουν την ελληνική πραγματικότητα. Δεν είναι δυνατό, δηλαδή, μέσα στον Αύγουστο και παρ όλα αυτά που ζήσαμε μόλις χθες, να μην είμαστε σε θέση να εξασφαλίσουμε συνθήκες στοιχειώδους και κυρίως συνεπούς φύλαξης για το όλο και λιγότερο πράσινο του Λεκανοπεδίου. Εντύπωση προκαλεί επίσης η επιλεκτική απαγόρευση κυκλοφορίας σε συγκεκριμένους δασικούς δρόμους και, αντίθετα, η ελεύθερη διέλευση πάσης φύσεως οχημάτων σε άλλους που διατρέχουν σχεδόν ολόκληρο το ανάγλυφο του Υμηττού και πολλές από τις ελάχιστες πια πευκόφυτες εκτάσεις. Ολα αυτά σε μια εποχή όπου η επανεμφάνιση «κληρονόμων» που διεκδικούν εκτάσεις του Υμηττού έρχεται να προστεθεί στους άλλους παραδοσιακούς κινδύνους που τον απειλούν.

Σηκωμένες τώρα οι μπάρες
Ανάλογη είναι η κατάσταση και στην Πεντέλη, που πριν από μερικά χρόνια πλήρωσε και αυτή ακριβά το τίμημα της αδιαφορίας και της παντελούς έλλειψης κεντρικού σχεδιασμού σε ό,τι αφορά τη διαχείριση κρίσεων. Στην Πάρνηθα, το βάρος της ευθύνης αναλογούσε και συνεχίζει να επιβαρύνει πρωτίστως τους ώμους των εθελοντών, που αναδεικνύονται καθημερινά σε πρωταγωνιστές του εθνικού αγώνα ενάντια στις φωτιές.

Μερικά πυροσβεστικά οχήματα και περιπολικά της αστυνομίας σταθμεύουν (κατόπιν εορτής δυστυχώς) στην Αγία Τριάδα και στον περιφερειακό ασφάλτινο δρόμο στον πυρήνα του δρυμού, κοντά στις εκτάσεις που γλίτωσαν από την καταστροφική μανία της φωτιάς. Τα οχήματα που θα θελήσουν να ανέβουν στην καρδιά του βουνού, από το τελεφερίκ ή τη Φυλή, δεν θα συναντήσουν προβλήματα. Σχεδόν ελεύθερα κινείται κανείς στους, μέχρι πρότινος κλειστούς, δασικούς δρόμους. Οι μπάρες παραμένουν σηκωμένες για να διευκολύνουν τις επείγουσες εργασίες των αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων. Οι μέχρι πρότινος κατάφυτες εκτάσεις στο βορειοδυτικό τμήμα του βουνού είναι έτσι κι αλλιώς... καμένες.

Κ. ΛΟΥΚΟΠΟΥΛΟΣ

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License