Πάρνηθα και "Ιπποκράτειος Πολιτεία"

από αναρχορειβάτης 17/10/2007 9:31 πμ.

Θεματικές:  Καταστροφή δασών, 

Παλιό αλλά πολύ κατατοπιστικό άρθρο. Aναδημοσίευση από την Ελευθεροτυπία 09/10/1992

post image

Πάρνηθα και Ιπποκράτειος Πολιτεία

 

 

 

Ο περιορισμός του πράσινου στο Λεκανοπέδιο, έχει φτάσει σε τέτοιο οριακό σημείο ώστε να δημιουργούνται πλέον σοβαροί κίνδυνοι για την σωματική και ψυχολογική υγεία των κατοίκων της Αθήνας.

 

Για παράδειγμα, η καταστροφή των δασών Καλάμου και Βαρνάβα, που αφάνισε τον περασμένο μήνα εκείνη η φοβερή πυρκαγιά, αναμένεται να έχει επιπτώσεις στο κλίμα της Αθήνας. Απ' αυτά τα δάση περνάνε, ανανεώνονται ή ξεκινάνε οι βόρειοι άνεμοι που φρεσκάρουν την ατμόσφαιρα με οξυγόνο και παίζουν βασικό ρόλο στις θερμοκρασίες της πρωτεύουσας.

Το πρόβλημα του πράσινου στην Αθήνα είναι ζήτημα ζωής και θανάτου για τους κατοίκους της. Κι όμως στο θέμα της «Ιπποκρατείου Πολιτείας» το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) όχι μόνο δεν μπήκε στην ουσία της υπόθεσης αλλά και αποφάνθηκε ότι η δασική νομοθεσία δεν προβλέπει υποχρέωση της πολιτείας να ανακαλεί τυχόν παράνομες πράξεις της...!

 

Τα τελευταία δάση που απόμειναν για την Αθήνα βρίσκονται στις βορειονατολικές πλαγιές της Πάρνηθας. Το ένα είναι το Τατόι και το δεύτερο είναι το δάσος της Αγίας Τριάδας, που άρχισε να γεμίζει με τις βίλες της «Ιπποκρατείου Πολιτείας».

Πριν αναφερθούμε στην απόφαση του ΣτΕ για την Ιπποκράτεο Πολιτεία, ας δούμε για ποιο δάσος μιλάμε.

 

Λίμνες και Ελάφια

 

«Στην θέση Αγίας Τριάδας Κιούρκων Αττικής, στις ανατολικές πλαγιές της Πάρνηθας και σε έκταση 6.500 στρεμμάτων, εκτείνεται δάσος χαλέπιας πεύκης και αείφυλλων πλατύφυλλων. Το δάσος απέχει 30 μόλις χιλιόμετρα από το κέντρο της Αθήνας και ανήκει στη "ζώνη περιαστικού πράσινου" της πόλης. Η θέση του είναι ιδιαίτερα σημαντική, επειδή βρίσκεται ακριβώς στον δίαυλο Πεντέλης - Πάρνηθας, από τον οποίο οι βορειανατολικοί άνεμοι εμπλουτίζονται με οξυγόνο, και καταλήγει στη λεκάνη απορροής της λίμνης Μαραθώνα.»

 

Ετσι περιγράφει το δάσος όπου χτίζεται η Ιπποκράτειος Πολιτεία, ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώργος Παπαδημητρίου ("Νέα Οικολογία", τεύχος 91, Μάϊος 1992). O γνωστός συνταγματολόγος ανήκει σ' εκείνους που δίνουν την μάχη για την σωτηρία του τελευταίου δάσους της Αθήνας.

 

Σ' αυτή την περιγραφή εμείς να προσθέσουμε ότι:

Στο δάσος της Αγίας Τριάδας υπάρχουν οι μοναδικές φυσικές λίμνες της Αττικής! Η πρώτη βρίσκεται στα νοτιοανατολικά της κορυφής "Μπελέτσι" και σχηματίζεται από τα νερά της πηγής "Ζιπούνι". Η δεύτερη λίμνη είναι στα νοτιοδυτικά της ίδια κορυφής, πολύ κοντά στην εκκλησία της Αγίας Τριάδας, έχει βάθος 5-6 μέτρα και επιφάνεια πάνω από 5.000 τετρ. μέτρα.

Το τελευταίο δάσος της Αθήνας έχει πλούσια πανίδα και αποτελεί πέρασμα πουλιών. Απόδειξη ότι αποτελεί δημοφιλή τόπο (λαθρο) κυνηγιού.

 

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι το οροπέδιο Αγίας Τριάδας - Κατσιμιδίου αποτελεί βιότοπο των ελαφιών της Πάρνηθας, ιδιαίτερα την άνοιξη στην εποχή των ερώτων τους. Αυτό το ξέρουν οι λαθροκυνηγοί που ακριβώς εδώ παραμονεύουν και σκοτώνουν τα ελάφια. Αν φάτε ή αγοράσετε κρέας ελαφιού, ιδιαίτερα στην Πλάκα, να γνωρίζετε ότι προέρχεται κυρίως από τα ελάφια της Αγίας Τριάδας, δηλαδή της Ιπποκράτειας Πολιτείας.

 

Το δάσος βρίσκεται σε οροπέδιο, σε υψόμετρο 600 μέτρων και δεσπόζει πάνω από την πεδιάδα Καπανδριτίου- Κιούρκων (αρχαίες 'Αφιδνες). Αποτελεί ένα φυσικό μπαλκόνι της βορειανατολικής Πάρνηθας κι έχει απεριόριστη θέα (Μαλακάσα, Ευβοϊκός, Εύβοια, Καπανδίτι, Πεντέλη, κορυφές Πάρνηθας).

'Εχει πάρει το όνομά του από την παλιά εκκλησία της Αγίας Τριάδας, που είναι χτισμένη σ' ένα ξέφωτο τριγυρισμένο από τεράστιες βελανιδιές. Μέχρι πριν 15 χρόνια η εκκλησία αποτελούσε την μοναδική ανθρώπινη παρέμβαση. Όλη η άλλη περιοχή ήταν πυκνό δάσος.

Η βλάστηση του δάσους αποτελείται από πεύκα, βελανιδιές, μεγάλα πουρνάρια, πλατάνια, αγριοκορομηλιές, κουμαριές, μυρτιές, σπάρτα και αγριολούλουδα (ανεμώνες, κυκλάμινα, κρίνα, αγριομενεξέδες...).

Η περιοχή από την Αγία Τριάδα μέχρι την κορυφή Μπάφι έχει τα αρχαιότερα πετρώματα της Πάρνηθας (και της Αττικής) ηλικίας περίπου 360 εκατομμυρίων ετών.

 

Ολόκληρη η περιοχή με κέντρο την κορυφή "Μπελέτσι" είναι πολύ πλούσια σε υπόγεια νερά και πηγές (Αγία Τριάδα, Ζιπούνι, Πέλγεζι, Κρόνιεζα, Μυρτελούπι...). Εξ ου και οι μοναδικές φυσικές λίμνες της Αττικής.

 

Το ρέμα "Χάραδρος", στις παρυφές του οποίου έχουν ήδη χτιστεί αρκετές βίλες, είναι από τα μεγαλύτερα της Πάρνηθας, συγκεντρώνει όλα τα νερά (πηγές, υπόγεια νερά, χιόνια, βροχές) και χύνεται στην λίμνη του Μαραθώνα, αποτελώντας τον κυριώτερο τροφοδότη της. Να υπενθυμίσουμε ότι η λίμνη του Μαραθώνα είναι τεχνητή και ουσιαστικά είναι η λεκάνη απορροής όλων των ρεμάτων και των χειμάρρων της βορειοανατολικής Παρνηθας.

 

Σύμφωνα με τα κλιματολογικά στοιχεία, οι άνεμοι της Πάρνηθας τον περισσότερο χρόνο (8-9 μήνες) πνέουν από βορειανατολική κατεύθυνση, δηλαδή ακριβώς από το σημείο όπου βρίσκεται το δάσος της Αγίας Τριάδας. (Οπως επίσης και το "βασιλικό" Κτήμα Τατοίου και τα καμμένα δάση Καλάμου και Βαρνάβα).

Η σημασία των ανέμων αυτών για τον αερισμό, την οξυγώνωση και το κλίμα του Λεκανοπεδίου είναι ανεκτίμητη. Αποτελεί ζήτημα ζωής ή θανάτου για την Αθήνα...

 

Οικόπεδα και βίλες

 

Η ιστορία της Ιπποκράτειας Πολιτείας είναι πολύ πρόσφατη. Ας την ανσυνθέσουμε από τα στοιχεία που δημοσιεύει ο καθηγητής Γ. Παπαδημητρίου και από άλλες πηγές.

Ολα αρχίζουν το 1973, όταν ένας γνωστός μεγαλοοικοπεδούχος αγοράζει 80 από τα 106 εξ αδιαιρέτου μερίδια του δάσους Αγίας Τριάδας που είχαν κάτοικοι των Κιούρκων. Ο κ. Νάστος αγοράζει τα μερίδια για λογαρισμό του οικοδομικού συνεταιρισμού "Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία".

Αν και το ιδιοκτησιακό καθεστώς του δάσους είναι ασαφές και αδιευκρίνιστο, το 1974 το κράτος, με την διαδικασία του άρθρου 9 του χουντικού ν.δ. 86/1969, αναγνωρίζει ότι αποτελεί ιδιοκτησία του "Συνεταιρισμού". Κι αμέσως αρχίζουν οι ενέργειες για την έκδοση ρυμοτομικού διατάγματος.

 

Το 1977 και κατά την επεξεργασία του σχεδίου διατάγματος από το Συμβούλιο Επικρατείας, σημειώνονται δύο εξελίξεις.

Η πρώτη: Το Δασαρχείο Πεντέλης (ΔΠ) σε γνωμοδότησή του (9837/1977) "αποφεύγει επιμελώς να εκφέρει αιτιολογημένη κρίση για το αν η έκταση έπρεπε να διατηρήσει ή όχι τον δασικό της χαρακτήρα", όπως γράφει ο καθηγητής Γ. Παπαδημητρίου.

Η δεύτερη: Το Τεχνικό Συμβούλιο Δασών (ΤΣΔ) με την γνωμοδότησή του 318/1977 είναι, αντίθετα, σαφέστατο. Ομοφώνως αποφαίνεται ότι το δάσος πρέπει να διατηρηθεί ακέραιο, μακριά από κάθε οικιστική επέμβαση, διότι η προστασία του εξυπηρετεί ύψιστα κοινωνικά συμφέροντα. Αναφέρει μάλιστα ότι μόνο το 10% μπορεί να οικοπεδοποιηθεί.

Ας μην μπλέξουμε με κουραστικούς αριθμούς νόμων, διαταγμάτων και γνωμοδοτήσεων...

 

Τελικά εκδίδεται απόφαση ότι ο υπουργός Γεωργίας μπορεί να εκδόσει άδεια κατάτμησης τους δάσους. Εκδίδεται επίσης στις 23 Νοεμβρίου 1977 το Προεδρικό Διάταγμα (ΠΔ) 23/77 που επιτρέπει την ρυμοτόμηση. Το δάσος της Αγίας Τριάδας κόβεται σε οικόπεδα ανά δύο στρέμματα.

Το 1983 ο τότε υφυπουργός Γεωργίας αναμπέμπει στο Αναθεωρητικό Συμβούλιο Ιδιοκησίας Δασών (ΑΣΙΔ) την υπόθεση της "Ιπποκράτειας Πολιτείας".

Το 1985 το ΑΣΙΔ αποφαίνεται με πλειοφηφία 5-1 ότι το δάσος Αγίας Τριάδας είναι δημόσιο.

 

Με βάση τα παραπάνω, έπρεπε να ανακληθεί η άδεια κατάτμησης και οι τυχόν άδειες οικοδομής. Δεν υπάρχει ανάκληση. Αντίθετα, ο τότε αναπληρωτής υπουργός Γεωργίας ξαναστέλνει την υπόθεση στο ΑΣΙΔ για να γνωμοδοτήσει εκ νέου.

Ολ' αυτά τα χρόνια κι ενώ η υπόθεση βρίσκεται σε νομική εκκρεμότητα, στο δάσος της Αγίας Τριάδας ξεφυτρώνουν πολυτελείς βίλες. Κόβονται επίσης και ασφαλτοστρώνονται μεγάλοι δρόμοι που θα τους ζήλευε ακόμα και το κέντρο της Αθήνας.

Συμβαίνει μάλιστα και κάτι ανεπανάληπτο. Οι δρόμοι της Ιπποκράτειας Πολιτείας περνάνε μέσα από την βάση πυραύλων της Σμηναρχίας "Νίκη" που εδρεύει στην περιοχή. Σήμερα η βάση είναι... κομμένη στα δύο. Η συγκρότηση της Ιπποκράτειας Πολιτείας έχει στείλει άλλες εγκαταστάσεις και σκοπιές στα... αριστερά κι άλλες στα... δεξιά των δρόμων.

 

Το Νοέμβριο του 1988 υποβάλλεται αίτηση στο Συμβούλιο Επικρατείας κατά του υπουργού Γεωργίας για την ακύρωση της άδειας οικοδομής 785/1988, του ΠΔ της 7ης Νοεμβρίου 1977 και κάθε συναφούς πράξης.

Την αίτηση υποβάλουν η Πανελλήνια Ενωση Δασολόγων, η Φιλοδασική Eνωση Αθηνών, η Εταιρεία Οικολογίας και Ανάπτυξης και ο ιδιώτης Γ. Χαροκόπος. Και υποστηρίζουν (ανάμεσα στα άλλα) ότι πρέπει να εφαρμοστούν οι διατάξεις του Συντάγματος που προστατεύουν κατά τρόπο απόλυτο τα δάση.

Η αίτηση αυτή συζητήθηκε στο Συμβούλιο Επικρατειας φέτος το καλοκαίρι (πριν αρχίσουν οι πυρκαγιές...). Η απόφαση εκδόθηκε στις 25 Ιουνίου 1992. Τι αναφέρει;

Πριν δούμε την απόφαση, πρέπει να κάνουμε μία αναγκαία παρένθεση...

 

Περί συνεταιρισμών

 

Μία από τις μεθόδους που χρησιμοποίησαν οι "έμποροι γης" για να θησαυρίσουν είναι οι λεγόμενοι "οικοδομικοί συνεταιτερισμοί".

Η μέθοδος είναι απλή. Διάφοροι αετονύχηδες κτηματίες συγκρότησαν γύρω στην δεκαετία του '60 "οικοδομικούς συνεταιρισμούς" κι άρχισαν να πουλάνε στα... εγγραφόμενα "μέλη" δασικές εκτάσεις με βάση κάποια "προσύμφωνα πωλήσεως ακινήτου".

Σε όλες τις περιπτώσεις οι δασικές εκτάσεις όχι μόνο είχαν ασαφές ιδιοκτησιακό καθεστώς και δεν ήταν σε σχέδιο πόλεως αλλά και προστατεύονταν από το Σύνταγμα.

Ο "συνεταιρισμός" ανελάμβανε να "προβεί εις την κλήρωσιν των οικοπέδων κατόπιν ανεπισήμου ρυμοτομικής μελέτης". Ετσι γέμισαν με αυθαίρετα κτίσματα τα δάση της Αττικής κι άρχισαν οι πιέσεις προς τους πολιτικούς, οι οποίοι τελικά προχώρησαν (και προχωρούν) σε περιοδικές νομιμοποιήσεις για να λύσουν το... "κοινωνικό πρόβλημα".

Υπολογίζεται ότι τα κεφάλαια που έχουν αποροφήσει οι "οικοδομικοί συυνεταιρισμοί" ξεπερνάνε το... ένα τρισεκατομμύριο δραχμές!

 

Και η απόφαση

 

Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) αποφάσισε κατά πλειοψηφία ότι το Σύνταγμα δεν υποχρεώνει την διοίκηση (δηλαδή πολιτικούς και... αρχικά κρατικών φορέων) σε ανάκληση διαταγμάτων ρυμοτόμησης δασών. Υπήρξε πάντως ισχυρή μειοφηφία που ήταν υπέρ της ανάκλησης του ρυμοτομικού σχεδίου.

 

Ειδικότερα το ΣτΕ υποστηρίζει ότι:

«Λόγω της σπουδαιότητας της πράξεως με την οποία εγκρίνεται ένα ρυμοτομικό σχέδιο και της επιρροής της σε πλήθος εννόμων σχέσεων, τόσο των πολιτών μεταξύ τους όσο και των πολιτών προς την διοίκηση, η τυχόν ανάκλησή της θα είχε σοβαρές επιπτώσεις και στο γενικότερο δημόσιο συμφέρον.»

Ποιό είναι το δημόσιο συμφέρον; Οι φωτογραφίες από την Ιπποκράτεια Πολιτεία που δημοσίευουμε δίνουν μιαν απάντηση.

Το ΣτΕ αναφέρει στην κατά πλειοψηφία απόφασή του (2282/92) και κάτι που εξηγεί πολλά για την πολιτική στην Ελλάδα και τα συμφέροντα που συγκροτούν την κοινωνία μας.

Υποστηρίζει ότι οι νόμοι για τα δάση δεν προβλέπουν υποχρέωση της πολιτείας να ανακαλεί τυχόν παράνομες πράξεις της. Προβλέπουν απλώς ότι έχει την ευχέρεια να το κάνει. Αν το επιθυμεί...

 

Τα δάση του Καλάμου και του Βαρνάβα είναι πλέον κάρβουνο...

Και το τελευταίο δάσος της Αθήνας στην Αγία Τριάδα μπορεί να μετατραπεί νόμιμα πλέον σε οικόπεδα, βίλες και τσιμέντο αφού η πολιτεία δεν είναι υποχρεωμένη να ανακαλεί τις παράνομες πράξεις της...

Ποιό είναι το τελικό συμπέρασμα;

Ισως αυτό:

Οτι τα μυστηριώδη αρχικά που γνωρίσαμε σ' αυτό το ρεπορτάζ, όπως τα απρόσωπα... ΔΠ, ΤΣΔ, ΑΣΙΔ, ΠΔ και ΣτΕ, αποφασίζουν για το αν και για το πόσο οξυγόνο μπορούμε ν' αναπνέουμε στην Αθήνα...

 

Ελευθεροτυπία 09/10/1992

 

 

 

βλ. επίσης και δω: http://athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=746849

 

Εικόνες:

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

Τίτλος:

Δημιουργός:

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License