Σοσιαλισμός-ταξική πάλη στη Σοβιετική Ένωση (1936-1953) (μέρος α')

Θέσεις τις Κίνησης για Ανασύνταξη του ΚΚΕ 1918-55 για το ζήτημα της οικοδόμησης του Σοσιαλισμού και αντίκρουση άλλων θεωριών-ρευμάτων. Τα 2 πρώτα μέρη βρίσκονται εδώ: http://athens.indymedia.org/post/828848

Σοσιαλισμός-ταξική πάλη στη Σοβιετική Ένωση (1936-1953): αμφισβήτηση, παραποιήσεις και κατασυκοφάντησή του


Η πλήρης και οριστική εξάλειψη των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής και επομένως όλων των εκμεταλλευτριών τάξεων και της εξάλειψης της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο αλλά και όλων των σύμφυτων σ’ αυτές τις σχέσεις αναπόφευχτων φαινομένων (κρίσεις, ανεργία, πληθωρισμός, κλπ.) και η ολοκλήρωση, στα μέσα της δεκαετίας του ΄30, της οικοδόμησης της οικονομικής βάσης του σοσιαλισμού-κομμουνισμού (δυο μορφές σοσιαλιστικής ιδιοκτησίας: κρατική-συνεταιριστική) στη Σοβιετική ένωση, για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας – με όργανο τη Διχτατορία του Προλεταριάτου καθοδηγούμενη απ’ το επαναστατικό κόμμα των Μπολσεβίκων με επικεφαλής τον ΙΩΣΗΦ ΣΤΑΛΙΝ – κατέδειξε:

Πρώτο, ο σοσιαλισμός δεν είναι μόνο θεωρία αλλά μπορεί να εφαρμοστεί στη πράξη, δεν είναι πλέον ένα ουτοπικό όνειρο αλλά αποτελεί μια ζωντανή πραγματικότητα, που απάλλαξε για πρώτη φορά απ’ την εκμετάλλευση και καταπίεση την εργατική τάξη και την αγροτιά.

Δεύτερο, η πρακτική οικοδόμηση του σοσιαλισμού-κομμουνισμού στη Σοβιετική Ένωση που έγινε στη βάση της εφαρμογής του μαρξισμού-λενινισμού-σταλινισμού αποτελεί νίκη του επαναστατικού μαρξισμού πάνω σ΄ όλες τις παραδοσιακές αστικές αλλά και τις ρεβιζιονιστικές θεωρίες (κυρίως σοσιαλδημοκρατικές, τροτσκιστικές, κλπ.) και τις όποιες άλλες αντεπαναστατικές θεωρίες (αναρχικές, αναρχοσυνδικαλιστικές κλπ.).

Τρίτο, η σοσιαλιστική πραγματικότητα της Σοβιετικής Ένωσης επιβεβαίωσε την επιστημονική ορθότητα του επαναστατικού μαρξισμού για τη δυνατότητα οικοδόμησης και λειτουργίας στην πράξη του σοσιαλισμού και διέψευσε όλες τις αντιδραστικές αστικές θεωρίες που προπαγάνδιζαν ότι είναι εντελώς αδύνατη η οικοδόμηση του σοσιαλισμού (Mises, Hayek , κλπ.)

Τέταρτο, η ύπαρξη του σοσιαλισμού έδειξε ότι ο καπιταλισμός δεν είναι «αιώνιος» αλλά ένα ιστορικό παροδικό οικονομικο-κοινωνικό σύστημα που αναπόφευχτα θα αντικατασταθεί απ’ το σοσιαλισμό-κομμουνισμό.

Πέμπτο, ο σοσιαλισμός – πρώτη φάση της κομμουνιστικής αταξικής κοινωνίας – κατά τη διάρκεια της ύπαρξής του (1917-1953) ως το θάνατο-δολοφονία του ΣΤΑΛΙΝ δηλ. ως την ανατροπή του με τη νίκη και επικράτηση της χρουστσοφικής ρεβιζιονιστικής αντεπανάστασης, έλυσε τα προβλήματα όχι μόνο της εργατικής τάξης και όλων των εργαζομένων αλλά και ολόκληρης της κοινωνίας, φάνηκε η υπεροχή του απέναντι στο εκμεταλλευτικό καπιταλιστικό σύστημα και αποδείχθηκε ένα ασύγκριτα ανώτερο σ’ όλα τα επίπεδα σύστημα.

Α. Αμφισβήτηση της οικοδόμησης του σοσιαλισμού-κομμουνισμού στη Σοβιετική Ένωση και παραποιήσεις του

Η παρακάτω εντελώς σύντομη αλλά συγκεκριμένη αναφορά στα διάφορα οπορτουνιστικά ρεύματα που επιχείρησαν (επιχειρούν και σήμερα) να προσδιορίσουν τη φύση του οικονομικου-κοινωνικού συστήματος της Σοβ. Ένωσης της δεκαετίας του ΄30 αλλά και αργότερα με πρώτη την προδοτική αντεπαναστατική σοσιαλδημοκρατία γίνεται όχι μόνο για απλή πληροφόρηση των νεότερων αλλά πρωταρχικά για να φανεί καλύτερα: πρώτο, ότι η σοσιαλδημοκρατία δεν κατάφερε να τεκμηριώσει τη «θέση»-μύθο περί «ύπαρξης κρατικού καπιταλισμού» στη Σοβ. Ένωση, αφού δεν παρουσίασε καμιά επιστημονική ανάλυση της οικονομικο-κοινωνικο-πολιτικής πραγματικότητας αυτής της χώρας αλλά κατέφυγε-περιορίστηκε σε ιδεαλιστικές προσεγγίσεις των διαφόρων ηγετών της και σε συκοφαντικές επινοήσεις, δεύτερο, ότι και όσοι σήμερα το επιχειρούν (τροτσκιστές, τροτσκίζοντες: ΝΑΡ-«κ.ο. ΑΝΑΣΥΝΤΑΞΗ», κλπ.), υποστηρίζοντας ότι η Σοβ. Ένωση της εποχής του ΣΤΑΛΙΝ «είχε καπιταλισμό», δεν έχουν να παρουσιάσουν τίποτε νέο, απλά αναμασούν και προπαγανδίζουν ένα παμπάλαιο αναπόδεικτο «συμπέρασμα» δηλ. τη «θέση»-μύθο της παλιάς σοσιαλδημοκρατίας περί «ύπαρξης καπιταλισμού» στη Σοβ. Ένωση και μετά την οικοδόμηση της οικονομικής του βάσης, αντλούν στην πραγματικότητα τις «νέες» απόψεις τους απ’ την παλιά σοσιαλδημοκρατία και το σοσιαλδημοκράτη-μενσεβίκο Τρότσκι που κι’ αυτός τις είχε ήδη αντλήσει απ’ τη δεξαμενή της παλιάς σοσιαλδημοκρατίας, τρίτο, ότι όλοι οι παλιότεροι αλλά και οι σημερινοί συκοφαντικοί ισχυρισμοί περί «κρατικού καπιταλισμού» ή «ολοκληρωτικής κρατικής οικονομίας», «δεσποτικού καθεστώτος», «κομματικής δικτατορίας», «γραφειοκρατίας», «Βοναπαρτισμού», «ολοκληρωτισμού», κλπ. και οι όποιες άλλες παραλλαγές τους, κι’ αυτές είναι κατευθείαν δανεισμένες απ’ το αστικό συκοφαντικό οπλοστάσιο της παλιάς σοσιαλδημοκρατίας, ιδιαίτερα το πολύ πλούσιο οπλοστάσιο του «βετεράνου» αποστάτη Karl Kautsky (γεροντικά αστικά παραληρήματα για εξυπηρέτηση των συμφερόντων του κεφαλαίου και του ιμπεριαλισμού).

1. Παλιά σοσιαλδημοκρατία. Η αντεπαναστατική σοσιαλδημοκρατία που είχε προδώσει την υπόθεση της προλεταριακής επανάστασης και του σοσιαλισμού-κομμουνισμού και είχε εγκαταλείψει οριστικά τον επαναστατικό Μαρξισμό, αρχικά όταν ξέσπασε η νικηφόρα προλεταριακή επανάσταση στη Ρωσία – με την προετοιμασία, οργάνωση και καθοδήγηση του κόμματος των Μπολσεβίκων μ’ επικεφαλής τους ΛΕΝΙΝ-ΣΤΑΛΙΝ – την κατασυκοφάντησε με τον χειρότερο τρόπο για να συνεχίσει αργότερα την κατασυκοφάντηση και της πρακτικής οικοδόμησης του σοσιαλισμού – πρώτης φάσης του κομμουνισμού – σ’ αυτή τη χώρα και να αμφισβητήσει την οικοδόμησή του, πότε «θρηνώντας» (παραπλανητικά)-πανηγυρίζοντας την εποχή του ΛΕΝΙΝ την επιστροφή στον καπιταλισμό με την εφαρμογή της ΝΕΠ και πότε την εποχή του ΣΤΑΛΙΝ «οδυρόμενη» με την οικοδόμηση στη Σοβιετική Ένωση του «κρατικού καπιταλισμού», της «κομματικής δικτατορίας» πάνω στην εργατική τάξη, κλπ. κλπ.

Αυτής της πρωτοφανούς σε βιαιότητα συκοφαντικής σοσιαλδημοκρατικής εκστρατείας ηγήθηκαν οι «ήρωες» ηγέτες της 2ης Διεθνούς με προεξάρχουσα φιγούρα το γερο-αποστάτη Karl Kautsky.

Βιαιότερη έγινε η επίθεση της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας ενάντια στη Σοβ. Ένωση την περίοδο που η οικοδόμηση του σοσιαλισμού προχωρούσε, σημείωνε μεγάλες επιτυχίες παρά τις τεράστιες δυσκολίες στην πορεία της και όταν άρχισε να γίνεται παγκόσμιος πόλος έλξης, προκαλώντας το μεγάλο θαυμασμό του διεθνούς προλεταριάτου αρχές της δεκαετίας του ΄30, την ίδια στιγμή που ο διεθνής καπιταλισμός παράδερνε σε βαθιά οικονομική κρίση – τη μεγαλύτερη που γνώρισε στην ιστορία της ύπαρξής του – με εκατοντάδες εκατομμύρια άνεργους σ’ ολόκληρο τον κόσμο και την άμεση απειλή του φασισμού, αλλά και όταν η σοσιαλδημοκρατία, το κύριο στήριγμα του καπιταλισμού, και τα κόμματά της έχαναν συνεχώς δυνάμεις προς την κατεύθυνση του επαναστατικού κομμουνιστικού κινήματος και τα ακόμα νεαρά κομμουνιστικά κόμματα της Γ΄ Κομμουνιστικής Διεθνούς είχαν μπει στο δρόμο της μπολσεβικοποίησής τους.

Εκείνο που ανησυχούσε ιδιαίτερα τους λακέδες του κεφαλαίου σοσιαλδημοκράτες ηγέτες είναι ακριβώς αυτό που δημόσια υποχρεώθηκε να εκφράσει ο τότε γραμματέας της 2ης Διεθνούς Friedrich Adler ότι διάβαζαν καθημερινά στον τύπο για το μεγάλο ενθουσιασμό που έδειχναν «οι άνεργοι, τα απελπισμένα θύματα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης που βλέπουν με μεγάλη λαχτάρα τις παραγωγικές επενδύσεις στη Σοβ. Ρωσία, οι οποίες προκαλούν οικονομική δραστηριότητα, που κάνει σήμερα τη Σοβ. Ρωσία «χώρα χωρίς ανεργία»» (Friedrich Adler: «Το Σταλινικό πείραμα και ο Σοσιαλισμός», στο: “Der Kampf”, 1/1932, σελ. 5).

Μεγαλύτερο ακόμα φόβο προκαλούσε στους σοσιαλδημοκράτες ηγέτες, κάτι που απορρέει έμμεσα από την παραπάνω δήλωση, η απαλλαγή του προλεταριάτου από τη ρεφορμιστική επιρροή που σημειώνονταν εκείνη την περίοδο και το πέρασμά του σε επαναστατική κατεύθυνση, γεγονός απειλητικό και πολύ επικίνδυνο για τα αφεντικά των ηγετών της σοσιαλδημοκρατίας, τους εκμεταλλευτές καπιταλιστές.

Τις πιο βίαιες συκοφαντικές επιθέσεις ενάντια στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού στη Σοβ. Ένωση των ΛΕΝΙΝ-ΣΤΑΛΙΝ εξαπόλυσε ο Karl Kautsky, που πέρα απ’ τ’ άλλα, στο πολιτικό του οπλοστάσιο συναντά κανείς όλες τις μετέπειτα ως τις μέρες μας συκοφαντικές επινοήσεις και χαρακτηρισμούς, που κορυφώθηκαν στον εντελώς αβάσιμο, αναπόδεικτο και αντιμαρξιστικό ισχυρισμό, ότι στη Σοβ. Ένωση κυριαρχεί «κρατικός καπιταλισμός».

Κοινή βασική θέση όλων των ομάδων της σοσιαλδημοκρατίας ήταν ότι στη Σοβ. Ένωση δεν «υπήρχε» ούτε «οικοδομούνταν» σοσιαλισμός αλλά κυριαρχούσε «κρατικός καπιταλισμός», θέση που στις διάφορες ομάδες της, ακόμα και σε επίπεδο ηγετών, εκπροσωπήθηκε με τροποποιημένες μορφές. Ας αναφερθούν μερικές μόνο από αυτές (υπάρχουν περισσότερες):

α. Οι Karl Kautsky, Emil Vandervelde, Theodor Dan κλπ. υποστήριζαν την άποψη ότι στη Σοβ. Ένωση κυριαρχεί «κρατικός καπιταλισμός», που είναι σε πλήρη αντίθεση με το σοσιαλισμό.

Ο Kautsky επικρίνοντας τον O. Bauer και αντικρούοντας τις απόψεις του περί ύπαρξης «σοσιαλιστικών στοιχείων» στην οικονομία της Σοβ. Ένωσης γράφει: «προς το παρόν, αυτό που υπάρχει σήμερα στη Ρωσία δεν είναι σοσιαλισμός αλλά το αντίθετό του», ότι η Σοβ. Ένωση «δεν έχει σοσιαλισμό αλλά μια κρατικοκαπιταλιστική δικτατορία» και ότι όλες οι θυσίες που έγιναν κατέληξαν «σ’ έναν κρατικό καπιταλισμό μιας δικτατορίας», ότι «η Σοβιετική Ρωσία απέσπασε βέβαια τα μέσα παραγωγής από τους καπιταλιστές, όμως αυτό συνέβηκε με τρόπο και όρους, που στη θέση των καπιταλιστών κάθισαν ισχυρότεροι και αυστηρότεροι κύριοι που έθεσαν στο προλεταριάτο μεγαλύτερα εμπόδια στο δρόμο προς το σοσιαλισμό, από ότι υπήρχαν στις χώρες του αναπτυγμένου καπιταλισμού με ριζωμένη δημοκρατία». Και τέλος ρωτούσε τον O. Bauer: «δεν είναι ένα είδος κρατικής οικονομίας, που το σοσιαλιστικό της χαρακτήρα εμείς οι σοσιαλδημοκράτες πάντα αρνηθήκαμε;» (K. Kautsky: «Οι προοπτικές του σοσιαλισμού στη σοβιετική Ρωσία», στο: “Die Gesellschaft”, 2/1931, σελ. 421, 430, 432, 437).

Ο Th. Dan, ηγέτης των ρώσων σοσιαλδημοκρατών (Μενσεβίκων), που ζούσε στο Βερολίνο, απαντώντας στον O. Bauer γράφει: «θα καλλιεργούσαμε μια εξαιρετικά επικίνδυνη αυταπάτη αν θέλαμε να πείσουμε το προλεταριάτο ότι ο κρατικός καπιταλισμός καθαυτός ήδη και από πλευράς περιεχομένου εμπεριέχει ουσιαστικά στοιχεία ενός σοσιαλιστικού κοινωνικού καθεστώτος» (Th. Dan: “Tua res agitur”, στο: “Der Kampf”, 2/1932, σελ. 64), ενώ μ’ αφορμή το νέο Σύνταγμα της Σοβ. Ένωσης και αναφερόμενος σ’ αυτό ισχυρίζονταν ότι η Σοβ. Ένωση έχει μια «ολοκληρωτική σταλινική δικτατορία», ότι τα χαρακτηριστικά της οικονομίας της Σοβ. Ένωσης «είναι χαρακτηριστικά μιας κρατικοκαπιταλιστικής, όχι σοσιαλιστικής οικονομίας» (“Der Kampf”, 11/1936, σελ. 436,439).

β. Οι Otto Bauer, Max Adler, κλπ. δέχονται ότι στη Σοβ. Ένωση κυριαρχεί «κρατικός καπιταλισμός», αλλά με «στοιχεία σοσιαλισμού». Ο O. Bauer έγραφε: «πρέπει σήμερα να αναγνωρίσουμε ότι η ρώσικη επανάσταση δεν εξάλειψε μόνο τα υπολείμματα της φεουδαρχίας, αλλά οικοδόμησε και ουσιαστικά στοιχεία ενός σοσιαλιστικού καθεστώτος» (“Der Kampf”, 12/1931 σελ. 518), ενώ το 1936 έγραφε: «ότι πρωτοδιακηρύχθηκε το 1918 ως καθήκον, σήμερα είναι εκτελεσμένο γεγονός» και ότι την ίδια περίοδο που η καπιταλιστική μπουρζουαζία καταφεύγει στο φασισμό «η Σοβιετική Ένωση στη βάση ενός σοσιαλιστικού κοινωνικού καθεστώτος βαδίζει το δρόμο μιας σταδιακής επανοικοδόμησης της δημοκρατίας» (“Der Kampf”, 7/1936, σελ. 269).

γ. Οι Friedrich Adler κλπ. υποστήριζαν επίσης την άποψη περί ύπαρξης «κρατικού καπιταλισμού» στη Σοβ. Ένωση. Γράφει: «ο ιδιωτικός καπιταλισμός έχει εξαλειφθεί, στη θέση του όμως δεν βρίσκεται ο σοσιαλισμός. Αλλά ο κρατικός καπιταλισμός» και αλλού: «το σταλινικό πείραμα είναι η εκβιομηχάνιση μέσω πρωταρχικής συσσώρευσης χωρίς συμμετοχή τη συμμετοχή ιδιωτών καπιταλιστών» (“Der Kampf”, 1/1932 σελ. 9, 11), εννοώντας προφανώς καπιταλιστική πρωταρχική συσσώρευση.

δ. Οι Otto Leichter, κλπ. υποστήριζαν την άποψη, όπως και όλοι οι σοσιαλδημοκράτες ηγέτες, ότι στη Σοβ. Ένωση κυριαρχεί «κρατικός καπιταλισμός, επειδή «δεν υπάρχει ελευθερία» και γιατί «η εργατική τάξη δεν έχει το δικαίωμα να καθορίζει-διαχειρίζεται η ίδια τις υποθέσεις της σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο». Ο O. Leichter επαναλαμβάνοντας κατά βάση τις απόψεις του K. Kautsky περί “Selbstbestimmung des Volkes” (=να καθορίζει ο ίδιος ο λαός) γράφει: «ο σοσιαλισμός δεν μπορεί να υπάρχει χωρίς την πραγματοποίηση του δικαιώματος αυτοκαθορισμού της εργατικής τάξης. Αυτός διαφέρει πρώτα απ’ όλα, ίσως μόνο αρχειακά απ’ το Μπολσεβικισμό ότι θέτει σε πρώτο πλάνο των σκοπών του την ολοκληρωτική πραγματοποίηση της πλήρους ελευθερίας της εργατικής τάξης, πολιτικής και οικονομικής» (Ο. Leichter: “Ende des demokratischen Sozialismus?”, Βιέννη 1932, σελ. 29).

ε. Τέλος, ο Rudolf Hilferding, σ’ ένα απ’ τα τελευταία κείμενά του (αυτοκτόνησε-δολοφονήθηκε απ’ τη ΓΚΕΣΤΑΠΟ στο Παρίσι, το Φλεβάρη 1941, κυνηγημένος απ’ τους Ναζί) με τίτλο “State Capitalism or totalitarian State Economy” που πρωτοδημοσιεύτηκε στο “Socialist Courier” (Μάης 1940) γράφει: «βέβαια από σοσιαλδημοκρατική σκοπιά είναι δύσκολο να χαρακτηριστεί σοσιαλιστικό το μπολσεβίκικο οικονομικό σύστημα. Γιατί στη δική μας αντίληψη ο σοσιαλισμός είναι αδιάσπαστα συνδεδεμένος με τη δημοκρατία. Στην οικονομία της χώρας έπρεπε σύμφωνα με τη θεωρία μας τα κοινωνικά μέσα παραγωγής να αφαιρεθούν από την τάξη που τα έχει στη διάθεσή της και να παραδοθούν στη δημοκρατική αυτοδιαχείριση ολόκληρης της κοινωνίας».

Πέρα απ’ την αντιμαρξιστική «σοσιαλδημοκρατική σκοπιά» ας προσεχθεί η ιδεαλιστική προσέγγιση του σοσιαλισμού στη Σοβ. Ένωση: δηλ. «για τη δική μας αντίληψη του σοσιαλισμού είναι δύσκολο να χαρακτηριστεί σοσιαλιστικό το μπολσεβίκικο οικονομικό σύστημα», αντί απεναντίας να αναλυθεί υλιστικο-διαλεκτικά η ίδια η πραγματικότητα της Σοβ. Ένωσης και να καθοριστεί έτσι η φύση της.

Αυτός ήταν ο λόγος που αφέθηκε τελευταία η μνημόνευση της περίπτωσης του R. Hilferding – και όχι εξαιτίας χρονολογικής σειράς – γιατί το μικρό απόσπασμα του άρθρου του δίνει με ιδιαίτερη, τη μέγιστη δυνατή, σαφήνεια τον ιδεαλιστικό τρόπο προσέγγισης του σοσιαλισμού στη Σοβ. Ένωση δηλ. ως μέτρο κρίσης και σύγκρισης για το αν υπήρχε σοσιαλισμός στην τότε Σοβ. Ένωση προβάλλεται-χρησιμοποιείται η σοσιαλδημοκρατική αντίληψη του σοσιαλισμού – και αυτό σερβίρεται σαν «μαρξιστική ανάλυση» – αντί το εντελώς αντίθετο: αυτό να προκύψει-προέκυπτε απ’ την υλιστικο-διαλεκτική ανάλυση της τότε οικονομικο-κοινωνικο-πολιτικής πραγματικότητας της Σοβ. Ένωσης.

2. Νέα Τιτο-Χρουστσοφική σοσιαλδημοκρατία.Προς το τέλος της δεκαετίας του ΄40 εμφανίστηκε η αποστασία του τροτσκιστή-ρεβιζιονιστή σοσιαλδημοκράτη Τίτο που κι’ αυτός προβάλλει δημόσια πλέον τις αντιμαρξιστικές απόψεις της παλιάς σοσιαλδημοκρατίας και των δασκάλων του ηγετών της 2ης Διεθνούς για τη Σοβ. Ένωση, ισχυριζόμενος εντελώς αυθαίρετα και συκοφαντικά – κι’ αυτό μετά την καταγγελία απ’ το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα (ΚΟΜΙΝΦΟΡΜ), που, μετά από μαρξιστική ανάλυση, διαπίστωνε ότι στη Γιουγκοσλαβία καταργήθηκε το «Λαϊκοδημοκρατικό καθεστώς» και εγκαθιδρύθηκε καπιταλιστικό καθεστώς, ένα «καθεστώς αντικομμουνιστικού αστυνομικού κράτους φασιστικού τύπου» – ότι η Σοβ. Ένωση έχει «αντισοσιαλιστική εξωτερική πολιτική» και έχει «μπει στο δρόμο του κρατικού καπιταλισμού»: «που βρίσκονται οι αιτίες γι’ αυτή την αντισοσιαλιστική εξωτερική πολιτική της Σοβιετικής Ένωσης; Βρίσκονται στη σοβιετική πραγματικότητα, σ’ ολόκληρη την εσωτερική, οικονομική και πολιτιστική δομή αυτής της χώρας. Ήδη από καιρό η Σοβ. Ένωση από πλευράς εσωτερικής ανάπτυξης έχει παρεκκλίνει από τη σοσιαλιστική ανάπτυξη και μπει στο δρόμο του κρατικού καπιταλισμού με ένα χωρίς προηγούμενο ως τώρα γραφειοκρατικό σύστημα» (Josip Broz-Tit “Der VI Kongress der KK Jugoslawiens», σελ. 20, Βόννη 1952). Αναπόδεικτοι σοσιαλδημοκρατικοί ισχυρισμοί και συκοφαντικές επινοήσεις του φασίστα Τίτο, ένα απ’ τα πιο πιστά, φανατικά και λυσσασμένα μαντρόσκυλα του διεθνούς ιμπεριαλισμού που εξόντωσε πάνω από 30000 κομμουνιστές. Και εκτοξεύει αυτά τα ουρανομήκη ψεύδη και τις συκοφαντίες τη στιγμή που έχει μετατρέψει τη χώρα του σε φασιστικό κάτεργο, υποτάξει τη Γιουγκοσλαβία «οικονομικά και πολιτικά στους αγγλο-αμερικάνους ιμπεριαλιστές» και την έχει μετατρέψει σε αποικία του διεθνούς ιμπεριαλισμού.

Στα χνάρια του Τίτο βάδισε και η προδοτική ομάδα του ρεβιζιονιστή-τροτσκιστή Νικήτα Χρουστσόφ, που και αυτός προσεγγίζοντας ιδεαλιστικά δηλ. στη βάση της διαβόητης «προσωπολατρίας» – είναι από μόνη της μια ιδεαλιστική έννοια και η υιοθέτησή της αποτελεί-συνιστά κραυγαλέα εγκατάλειψη του επαναστατικού μαρξισμού – το ζήτημα του σοσιαλισμού της εποχής του ΣΤΑΛΙΝ, μίλησε για «παραμόρφωση» του σοσιαλισμού εκείνης της ιστορικής περιόδου, αντιμαρξιστικός και αναπόδεικτος ισχυρισμός με πλήρη απουσία ανάλυσης. Η ρεβιζιονιστική ομάδα των Χρουτσόφ-Μπρέζνιεφ συνέχισε και αργότερα να κατασυκοφαντεί το σοσιαλισμό στο πρόσωπο του ΙΩΣΗΦ ΣΤΑΛΙΝ, όμως για λόγους τακτικής απέφυγε να διατυπώσει δημόσια τη θέση ότι εκείνη την περίοδο δεν υπήρχε καθόλου σοσιαλισμός και περιορίστηκε στον εντελώς αβάσιμο ισχυρισμό ενός «παραμορφωμένου σοσιαλισμού».

Ανάλογες απόψεις εκπροσώπησαν και εκπροσωπούν και τα δυο σοσιαλδημοκρατικά κόμματα «Κ»ΚΕ-ΣΥΝ.

Μετά τη διάλυση της Σοβ. Ένωσης, μερικές τάσεις του χρουστσοφικού ρεβιζιονισμού ισχυρίζονται ότι την εποχή του ΣΤΑΛΙΝ ή και αργότερα δεν υπήρχε σοσιαλισμός στη Σοβ. Ένωση, ενώ ως τα χθες υποστήριζαν με φανατισμό τον παλινορθωμένο καπιταλισμό της εποχής των Χρουστσοφ-Μπρεζνιεφ-Γκορμπατσόφ που τον προπαγάνδιζαν στην εργατική τάξη ως «σοσιαλισμό»

Τελευταία η σοσιαλδημοκράτισσα Παπαρήγα, που δεν θεωρεί ούτε καν το Γκορμπατσόφ προδότη («το αίμα νερό δεν γίνεται»)* έκανε, δίπλα σ’ αυτά, ένα βήμα παραπέρα, ισχυριζόμενη ότι τάχα ήταν δυνατό να τεθούν οι βάσεις της σοσιαλιστικής οικοδόμησης στη Σοβ. Ένωση ακόμα και με την αντιμαρξιστική σοσιαλδημοκρατική γραμμή των Χρουστσόφ-Μπρέζνιεφ-Γκορμπατσόφ, που όπως θα καταδειχθεί σε επόμενο σημείωμα ήταν μια αστική σοσιαλδημοκρατική γραμμή κατεδάφισης του σοσιαλισμού και παλινόρθωσης του καπιταλισμού στη Σοβιετική Ένωση: «εγώ σας λέω ότι αν δεν ήταν ο Στάλιν και ήταν ένας άλλος, ίδια θα γινόταν η οικοδόμηση» («Ρ» 19/1/2006, σελ. 8)**. Ανόητος και παιδαριώδης αλλά πρωτ’ απ’ όλα αντιμαρξιστικός σοσιαλδημοκρατικός Παπαρήγειος ισχυρισμός (μόνο η Παπαρήγα είναι ικανή να διατυπώνει παρόμοιες «ευφυείς» κοτσάνες), που στόχο έχει να εξομοιώσει-ταυτίσει τον επαναστατικό μαρξισμό με το χρουστσοφικό ρεβιζιονισμό (=παραλλαγή της αστικής ιδεολογίας), το σοσιαλισμό της εποχής του ΣΤΑΛΙΝ με τον παλινορθωμένο καπιταλισμό της εποχής των Χρουστσοφ-Μπρέζνιεφ-Γκορμπατσόφ.

Σ’ αντίθεση με τις αστικές αερολογίες της Παπαρήγα η οικοδόμηση του σοσιαλισμού στη Σοβιετική Ένωση κατέστη δυνατή αποκλειστικά και μόνο στη βάση της εφαρμογής της τότε επαναστατικής μαρξιστικής πολιτικής στο ζήτημα του σοσιαλισμού εκ μέρους του κόμματος των Μπολσεβίκων μ’ επικεφαλής τους ΛΕΝΙΝ-ΣΤΑΛΙΝ (τον επαναστατικό μαρξισμό εκπροσωπούσαν όλα τα κόμματα-μέλη της Γ΄ Κ.Δ). Οι κομμουνιστές γνωρίζουν ότι η οικοδόμηση της οικονομικής βάσης του σοσιαλισμού θα ήταν εντελώς αδύνατη με την εφαρμογή μιας οποιασδήποτε άλλης αντιμαρξιστικής πολιτικής (σοσιαλδημοκρατικης-χρουστσοφικής, τροτσκιστικής, αναρχικής, κλπ.), αντίθετα η Σοβ. Ένωση θα έμπαινε από τότε στο δρόμο του πισωγυρίσματος στον καπιταλισμό.

3. Τροτσκιστές-τροτσκίζοντες. Οι αντιμαρξιστικές απόψεις και οι συκοφαντικές επινοήσεις του Τρότσκι – που αρνούνταν την οικοδόμηση του σοσιαλισμού σε μια χώρα και απ' την απλή άρνηση εξελίχθηκε, μαζί μ’ όλους τους τροτσκιστές, σε μαχητική εμπροσθοφυλακή της αντεπαναστατικής μπουρζουαζίας και προδότη της πατρίδας του, φτάνοντας ως την εσχάτη προδοσία με τη συνεργασία με τα στρατιωτικά φασιστικά επιτελεία της Γερμανίας και της Ιαπωνίας – είναι, ως γνωστό, δανεισμένες απ’ το συκοφαντικό οπλοστάσιο της παλιάς σοσιαλδημοκρατίας («γραφειοκρατία», «Βοναπαρτισμός», «δεσποτισμός», κλπ.). Κοινός στόχος των επιθέσεων και των δυο πλευρών σοσιαλδημοκρατίας-Τρότσκι ήταν ο σοσιαλισμός που οικοδομούνταν στη Σοβ. Ένωση με πρόσχημα βέβαια τη «δικτατορία του Στάλιν». Οι απόψεις τους σε αυτό το ζήτημα αλληλοτροφοδοτούνταν και αλληλοσυμπληρώνονταν. Το μόνο που δεν πήρε ο Τρότσκι απ’ τον Kautsky ήταν η θέση του για «κρατικό καπιταλισμό» στη Σοβ. Ένωση, αλλά πρόβαλλε μια δική του θέση: εκείνη του «εκφυλισμένου εργατικού κράτους», αδυνατώντας όμως εντελώς να προσδιορίσει τη φύση της τότε Σοβ. Ένωσης του ΣΤΑΛΙΝ δηλ. το χαρακτήρα των παραγωγικών σχέσεων της Σοβιετικής οικονομίας.

Υπήρξαν όμως και τροτσκιστές που δεν δίστασαν να αντιγράψουν την παλιά σοσιαλδημοκρατία και να υιοθετήσουν τη βασική της θέση μιλώντας για «κρατικό καπιταλισμό» όπως οι διάφοροι Tony Cliff***, αλλά και αργότερα κάποιοι διανοούμενοι (Bettelheim, κλπ.), που βέβαια δεν έχουν να παρουσιάσουν καμιά επιστημονική υλιστικό-διαλεκτική ανάλυση της τότε οικονομικο-κοινωνικο-πολιτικής πραγματικότητας της Σοβ. Ένωσης.

Απ’ τις αντιμαρξιστικές απόψεις της παλιάς σοσιαλδημοκρατίας και των διαφόρων Tony Cliff γοητεύονται και οι τροτσκίζοντες χρουστσοφικοί ρεβιζιονιστές των ΝΑΡ-«κ.ο.ΑΝΑΣΥΝΤΑΞΗ», κλπ. που κι’ αυτοί μιλούν για «καπιταλισμό», «εκμετάλλευση», κλπ. στη Σοβ. Ένωση του ΣΤΑΛΙΝ, θεωρώντάς τες μάλιστα αυτές τις απόψεις «νέες» και «πρωτότυπες». Συνιστά φαίνεται σπουδαία «πρωτοτυπία» να αναμασάς τους πασίγνωστους σοσιαλδημοκρατικούς ισχυρισμούς περί «κρατικού καπιταλισμού», κλπ. στη Σοβ. Ένωση αλλά και «νέες» τις αντιλήψεις ηλικίας 8 και πλέον δεκαετιών μα και το κυριότερο ολωσδιόλου αναπόδεικτες. Τους αναπόδεικτούς αυτούς ισχυρισμούς, κάποιοι μαρξίζοντες καθηγητές στο διεθνές χώρο προσπάθησαν και προσπαθούν, για εντυπωσιασμό ανίδεων και αφελών αλλά πρωτ’ απ’ όλα για πολιτικο-ιδεολογικό αποπροσανατολισμό, να τους ντύσουν με το διάτρητο μανδύα του «κύρους» της καθηγητικής έδρας στα αστικά πανεπιστήμια αντί να ακολουθήσουν το δρόμο της επιστημονικής μελέτης και ανάλυσης της τότε σοβιετικής οικονομικο-κοινωνικής πραγματικότητας δηλ. που σημαίνει ανάλυση του εποικοδομήματος και της βάσης αυτής της κοινωνίας ώστε να καταστεί δυνατός ο προσδιορισμός της φύσης της. Και ακριβώς επειδή αυτό λείπει οι αντιμαρξιστικοί ισχυρισμοί παραμένουν εντελώς μετέωροι, στερούνται πειστικότητας, είναι αναπόδεικτοι και «σκάνε» σαν στιγμιαίες σαπουνόφουσκες.

Όλες οι προσπάθειες της παλιάς σοσιαλδημοκρατίας, των τροτσκιστών και των διαφόρων τροτσικζόντων οπορτουνιστών για «τεκμηρίωση» της θέσης περί «ύπαρξης καπιταλισμού στη Σοβ. Ένωση» κατά τη σταλινική περίοδο χαρακτηρίζονται: πρώτο, από μια ιδεαλιστική προσέγγιση της τότε οικονομικο-κοινωνικο-πολιτικής πραγματικότητας της Σοβ. Ένωση δηλ. οι αντιλήψεις-ιδέες καθορίζουν την αντικειμενική πραγματικότητα, στην προκειμένη περίπτωση τη φύση της τότε Σοβ. κοινωνίας, δεύτερο, από μια στατική θεώρηση της οικοδόμησης του σοσιαλισμού-κομμουνισμού αντί της προσέγγισής του ως ένα αντικειμενικό διαλεκτικό ιστορικό προτσές, τρίτο, από πλήρη απουσία υλιστικο-διαλεκτικής ανάλυσης της οικονομικο-κοινωνικο-πολιτικής πραγματικότητας της τότε Σοβ. Ένωσης, τέταρτο, γίνονται από αστικο-ρεβιζιονιστική σκοπιά δηλ. δεν είχαν (και δεν έχουν) στόχο την αποκάλυψη της επιστημονικής αλήθειας αλλά αντίθετα στόχευαν-στοχεύουν στη συγκάλυψη της και βρίσκονται στην υπηρεσία των συμφερόντων του κεφαλαίου.

Οι αποτυχημένες προσπάθειες και η πλήρης αδυναμία επιστημονικού προσδιορισμού της φύσης της τότε κοινωνίας της Σοβ. Ένωσης δεν οφείλονται τόσο στην ανικανότητα και την έλλειψη γνώσεων όσων ρευμάτων το επιχείρησαν (υπάρχουν κι’ αυτά) αλλά κυρίως και πρώτα απ’ όλα στο ότι προσπάθησαν (και προσπαθούν) να «αποδείξουν» κάτι που αντικειμενικά ήταν ανύπαρκτο, δηλ. την ύπαρξη του καπιταλισμού στην τότε Σοβ. Ένωση, κάτι που βέβαια δεν μπορεί ποτέ να αποδειχθεί (ακριβώς επειδή δεν υπήρξε). Οι όποιοι ισχυρισμοί από πολιτικές σκοπιμότητες και για αποπροσανατολισμό του εργατικού κινήματος, δεν μπορούν ν’ αλλάξουν την αντικειμενικά υπαρκτή σοσιαλιστική πραγματικότητα της κοινωνίας της Σοβ. Ένωσης εκείνης της περιόδου. Όμως μια υλιστικο-διαλεκτική μαρξιστική προσέγγιση και ανάλυση αυτής της πραγματικότητας θα τους υποχρέωνε-ανάγκαζε να δεχτούν την ύπαρξη του σοσιαλισμού στη Σοβ. Ένωση ως ένα αντικειμενικά υπαρκτό ιστορικό φαινόμενο. Η σοσιαλιστική πραγματικότητα της τότε Σοβ. Ένωσης δεν μπορεί ν’ αλλάξει με όποιες ιδέες-απόψεις ούτε με τη σύγκριση με όποιες περί «σοσιαλισμού» αντιλήψεις του όποιου αντιμαρξιστικού οπορτουνιστικού ρεύματος.

Ο επιστημονικός προσδιορισμός της φύσης της τότε οικονομικο-κοινωνικο-πολιτικής πραγματικότητας στη Σοβ. Ένωση επιβάλλει και προϋποθέτει υλιστικο-διαλεκτική ανάλυση αυτής της κοινωνίας, ανάλογη μ’ εκείνη που έκανε ο Μαρξ στο «ΚΕΦΑΛΑΙΟ» στην αντικειμενική πραγματικότητα της εποχής του: δηλ. τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής – είναι η μόνη που οδηγεί σε επιστημονικά συμπεράσματα και όχι η ιδεαλιστική προσέγγιση δηλ. η σύγκριση της πραγματικότητας με τις όποιες αντιμαρξιστικές περί «σοσιαλισμού» αντιλήψεις, που αφού αυτή δεν «ταιριάζει» μ’ αυτές, τότε η αντικειμενική σοσιαλιστική πραγματικότητα «αλλάζει» ως δια μαγείας και «μεταμορφώνεται» σε «καπιταλισμό».

Τέλος, η ύπαρξη του σοσιαλισμού στη Σοβ. Ένωση κατά τη σταλινική περίοδο επιβεβαιώνεται από δυο πλευρές: α) τόσο απ΄ την παρακολούθηση του αντικειμενικού διαλεκτικού προτσές των επαναστατικών μετασχηματισμών στον τομέα της οικονομίας, αλλά και σ’ όλους τους τομείς (όπως καταδείχτηκε σε προηγούμενο σημείωμα «ΑΝΑΣΥΝΤΑΞΗ», φυλ.267, 1-15 Φλεβάρη 2008) όσο και β) απ’ την υλιστικο-διαλεκτική ανάλυση των αντεπαναστατικών αλλαγών (απ’ τις αρχές-μέσα της δεκαετίας του ΄50 και στα επόμενα χρόνια) στη σφαίρα του εποικοδομήματος και της βάσης της Σοβ. κοινωνίας (όπως θα καταδειχθεί σε άλλο σημείωμα) που οδήγησαν στην αναπόφευχτη και πλήρη παλινόρθωση του καπιταλισμού στη Σοβ. Ένωση την περίοδο των Χρουστσόφ-Μπρέζνιεφ και επί Γκορμπατσόφ στη διάλυσή της αλλαγές ποιοτικές που συστηματικά αποφεύγουν να αναλύσουν ή έστω να αναφερθούν όλα τα αντιμαρξιστικά ρεύματα (παλιά σοσιαλδημοκρατία, νέα χρουστσοφική σοσιαλδημοκρατία, τροτσκιστές, τροτσκίζοντες, κλπ.).

*Παπαρήγα: «Να σας θυμίσω κάτι. 1992. 14ο Συνέδριο του Κόμματος. Όταν τότε ήσουν στον τοίχο και δεν είχες βγάλει συμπεράσματα για τις σοσιαλιστικές χώρες. Υπήρχαν φίλοι, μέλη του Κόμματος που λέγανε ότι ο Γκορμπατσόφ ήταν προδότης και με επίσημα ντοκουμέντα του Κόμματος είπαμε ότι δεν προσεγγίζεται το ζήτημα με όρους συνωμοσίας και προδοσίας. Δεν έχουμε τέτοια αντίληψη, τέτοια λογική, προδοσίας και συνωμοσίας. Αλίμονο. Ξαναλέω δεν θα ήμασταν κομμουνιστές αν ερμηνεύαμε τα γεγονότα και τις εξελίξεις έτσι» («Ριζοσπάστης» 18/7/2006, σελ. 10)

**Παπαρήγα: «Η ιστορία δεν γράφεται από τα πρόσωπα. Δεν μπορούμε εμείς να προσεγγίσουμε τη σοσιαλιστική οικοδόμηση εξετάζοντας Λένιν, Στάλιν, Χρουστσόφ, Μπρέζνιεφ, Γκορμπατσόφ, κλπ. Προσεγγίζουμε ως εξής το θέμα: δεν είναι η περίοδος του Στάλιν…

Υπερασπιζόμαστε όλοι εκείνη την περίοδο, όπου μπήκαν οι βάσεις της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Συμπίπτει να είναι ο Στάλιν. Εγώ σας λέω αν δεν ήταν ο Στάλιν και ήταν ένας άλλος, ίδια θα γινόταν η οικοδόμηση.

Εμείς δεν έχουμε κανένα κόμπλεξ, ούτε να πούμε για τον ένα ή τον άλλο ηγέτη κάτι, αλλά δεν μπορούμε να την πούμε σταλινική περίοδο. Αλλά το λέω προκαταβολικά, από άλλο δρόμο ξεκινάνε αυτοί που λένε για τη σταλινική περίοδο και από άλλο δρόμο ξεκινάμε εμείς, δεν ξεκινάμε από την ίδια αφετηρία» («Ριζοσπάστης» 19/1/2006, σελ. 8)

***Ο Tony Cliff είναι θαυμαστής και υπερασπιστής, πέρα των άλλων, και «των ««τιτοϊκων» κινημάτων δηλ. εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων ενάντια στην κυριαρχία των Ρώσων» αλλά και της Ουγγρικής (1956) «επανάστασης που είχε σαν καθοδήγηση Εργατικά Συμβούλια» και του «κομμουνιστή» (=αντικομμουνιστή) Ιμρε Νάγκι δηλ. της χρουστσοφικής ρεβιζιονιστικής αντεπανάστασης με τη συμμετοχή της ουγγρικής φασιστικής αντίδρασης και τη στήριξη των ιμπεριαλιστών., επιπλέον προκλητικού υπερασπιστή των ναζιφασιστών Ρώσων εθνοπροδοτών στρατηγών Βλάσοφ-Μαλύσκιν που πολέμησαν την πατρίδα τους στο πλευρό των χιτλερικών στρατευμάτων. Και ακριβώς απ’ τη σκοπιά των Τίτο-Νάγκι και των εθνοπροδοτών στρατηγών Βλάσοφ-Μαλύσκιν γίνεται η αναφορά του Cliff στη Σοβ. Ένωση του ΣΤΑΛΙΝ. (Τόνυ Κλιφ: «Κρατικός καπιταλισμός στη Ρωσία», σελ. 201, 208, 230)

 

Συνεχίζεται

 

από Κίνηση για Ανασύνταξη του ΚΚΕ 1918-55 01/06/2009 7:21 μμ.


Διαβάστε επίσης:

Η παλινόρθωση του καπιταλισμού στη Σοβιετική Ένωση (1953-1990) μέρος β'.

Θέσεις της Κίνησης για Ανασύνταξη του ΚΚΕ 1918-55 για το ζήτημα της οικοδόμησης του Σοσιαλισμού και αντίκρουση άλλων θεωριών-ρευμάτων.

Οι συζητήσεις για προώθηση καπιταλιστικών μεταρρυθμίσεων στην οικονομία της ΣΕ (1953-65)

Θέσεις της Κίνησης για Ανασύνταξη του ΚΚΕ 1918-55 για το ζήτημα της οικοδόμησης του Σοσιαλισμού και αντίκρουση άλλων θεωριών-ρευμάτων.

Η παλινόρθωση του καπιταλισμού στην Σ.Ε. 1953-90 (μ' αφορμή το κείμενο της ΚΕ του «Κ»ΚΕ)

Μ’ αφορμή το αντιμαρξιστικό «Κείμενο της κεντρικής επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας για το Σοσιαλισμό», Απρίλης 2008

Σχετικά με την αυτοδιάλυση της Γ' Κομμουνιστικής Διεθνούς

Σοσιαλισμός-ταξική πάλη στη Σοβιετική Ένωση (1936-1953) (μέρος β')

Σοσιαλισμός-ταξική πάλη στη Σοβιετική Ένωση (1936-1953) (μέρος α')

Θέσεις της Κίνησης για Ανασύνταξη του ΚΚΕ 1918-55 για το ζήτημα της οικοδόμησης του Σοσιαλισμού και αντίκρουση άλλων θεωριών-ρευμάτων.

Η οικοδόμηση του Σοσιαλισμού-Κομμουνισμού και η παλινόρθωση του καπιταλισμού στη Σ.Ε.

Ένα αφιέρωμα στα 90χρονα της ΜΟΣΕ - Κριτική στην «Διακήρυξη της ΚΕ του ΚΚΕ για τα 90 χρόνια της Μεγάλης Οχτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης στη Ρωσία (1917)» αλλά και σε άλλες απόψεις για τον σοσιαλισμό-κομμουνισμό.

Η νίκη της μεγάλης Οχτωβριανής Επανάστασης και η επιτυχής οικοδόμηση του σοσιαλισμού

η πτώση και η ολοκληρωτική εξάλειψη του καπιταλισμού, μέσω της βίαιης επανάστασης της εργατικής τάξης, είναι αναπόφευκτη. Μετά την Μεγάλη Οχτωβριανή Επανάσταση, αυτή η αλλαγή δεν είναι πια μόνο ένα «όραμα», ακριβέστερα-ορθότερα μια επαναστατική θεωρία, αλλά μια ιστορικά επιβεβαιωμένη νομοτέλεια.

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License