Επέτειος: 25 χρόνια από το θάνατο του Μπόμπυ Σαντς

Για όσους ξεχνούν γρήγορα, για όσους δεν έχουν πρόβλημα μνήμης και για όσους θα ήθελαν να μάθουν περισσότερα... Τέλος, για όσους νομίζουν ότι δεν τους αφορά...

Ο Μπόμπυ Σαντς γεννήθηκε το 1954 στο βόρειο Μπέλφαστ. Η ζωή στην γκετοποιημένη, υποβαθμισμένη γειτονιά τον παρακίνησε να δραστηριοποιηθεί από πολύ νωρίς… Ο ίδιος έλεγε «ήμουν μονάχα ένα φτωχόπαιδο, που ζούσα σ’ ένα γκέτο, με διαιρεμένη πατρίδα, αλλά πάλι είναι η καταπίεση που γεννά το επαναστατικό πνεύμα της ελευθερίας. Δεν θα ησυχάσω, ώσπου να απελευθερωθεί η πατρίδα μου, ώσπου η Ιρλανδία να γίνει μια ανεξάρτητη σοσιαλιστική δημοκρατία…» Στα 18 του χρόνια έγινε μέλος του Ιρλανδικού Δημοκρατικού Στρατού (IRA). Στο ημερολόγιό του έγραφε: «Η ζωή μου τώρα έχει αλλάξει. Τις νύχτες κοιμάμαι υποχρεωτικά με το ένα μάτι ανοιχτό κι όταν διεξάγουμε κάποια επιχείρηση, είμαστε συνέχεια σε εγρήγορση, για να αποφύγουμε τους ελέγχους των Βρετανών. Ο κόσμος όμως είναι στο πλευρό μας. Δεν είναι μονάχα το ότι μας άνοιξαν διάπλατα τα σπίτια τους κι ότι μας βοηθούν όπως μπορούν, αλλά το ότι μας έχουν ανοίξει την καρδιά τους. Έμαθα ότι χωρίς τη συμπαράσταση του κόσμου, δεν είναι δυνατόν να επιβιώσουμε πολιτικά και τώρα ξέρω ότι τους χρωστώ τα πάντα». Τον Οκτώβριο του 1972, ο Μπόμπυ Σαντς συλλαμβάνεται για πρώτη φορά. Κατηγορείται για οπλοκατοχή (τέσσερα περίστροφα, που βρέθηκαν στο σπίτι όπου φιλοξενείτο) και καταδικάζεται σε τρία χρόνια φυλάκιση, στα μπουντρούμια του Long Kesh. Στη διάρκεια αυτών των ετών, διαβάζει όσο μπορεί περισσότερο και μαθαίνει μόνος του ιρλανδικά. Αργότερα, θα μεταδώσει όσα έμαθε στους συγκρατούμενούς του, στη διαβόητη Πτέρυγα Η. Το 1976 αποφυλακίζεται και επιστρέφει στο Τουίνμπρουκ, του Δυτικού Μπέλφαστ, στο οποίο διαμένει η οικογένειά του, πολύ κοντά στην «υγειονομική» διαχωριστική ζώνη, που απαγορεύει την ελεύθερη διακίνηση Καθολικών και Προτεσταντών. Εκεί γίνεται ενεργό μέλος της κοινότητάς του. Ασχολείται με το Σύνδεσμο Ενοικιαστών και πείθει τα ταξί της περιοχής να μεταφέρουν κόσμο από τη μία περιοχή στην άλλη, δεδομένου ότι τα λεωφορεία δεν επαρκούσαν. Μέσα σε έξι μήνες, συλλαμβάνεται ξανά, έπειτα από βομβιστική επίθεση και ανταλλαγή πυρών. Ο Μπόμπυ τη στιγμή της έκρηξης και των γεγονότων που ακολούθησαν, βρισκόταν μέσα σ’ ένα αμάξι λίγο πιο κει και η Αστυνομία βρήκε πάνω του ένα ρεβόλβερ. Με αυτά τα «αποδεικτικά στοιχεία» προσάγεται σε δίκη μαζί με άλλους τρεις συντρόφους του, αφού πρώτα υποβάλλεται σε εξουθενωτική εξαήμερη ανάκριση και υφίσταται κάθε λογής βασανιστήρια. Αρνείται να απαντήσει σε οτιδήποτε άλλο, εκτός από το όνομά του, την ηλικία του και τη διεύθυνση κατοικίας του. Παραμένει υπόδικος για έντεκα μήνες και τελικά, η δίκη γίνεται το Σεπτέμβριο του 1977. Όπως και την άλλη φορά, αρνείται να αναγνωρίσει το κύρος των Δικαστικών Αρχών. Ο δικαστής παραδέχεται ότι τα «αποδεικτικά στοιχεία» είναι σαθρά, ωστόσο τον καταδικάζει μαζί με τους συντρόφους του σε δεκατέσσερα χρόνια κάθειρξη (έκαστος) για οπλοκατοχή (το ένα και μοναδικό ρεβόλβερ). Τον μεταφέρουν στη φυλακή της οδού Κράμλιν, όπου περνά τις πρώτες 22 ημέρες ολόγυμνος και σε τέλεια απομόνωση. Έπειτα μεταφέρεται στην Πτέρυγα Η του Long Kesh, όπου μαζί με άλλους συγκρατούμενούς του ξεκινούν τη διαμαρτυρία της «κουβέρτας» (δεδομένου ότι δεν τους επιτρεπόταν να φορούν τα πολιτικά τους ρούχα, αφού δεν τους αναγνώριζαν ως ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥΣ). Αρχίζει να αρθρογραφεί στην An Phobnacht/Republican News, σε χαρτί τουαλέτας, μιας και η γραφική ύλη απαγορεύεται δια ροπάλου. Γράφει: «Η απότομη και απόλυτη στέρηση βασικών ανθρώπινων αναγκών, όπως η άσκηση και ο καθαρός αέρας, η επαφή με άλλους ανθρώπους, το ότι δεν μπορώ να φορέσω τα ρούχα μου και δεν μπορώ να διαβάσω εφημερίδα, ν’ ακούσω ραδιόφωνο, να καπνίσω ένα τσιγάρο, να διαβάσω ένα βιβλίο κι άλλα πολλά, έχουν κάνει τη ζωή μου πολύ δύσκολη». Γίνεται ο βασικός εκπρόσωπος της διαμαρτυρίας και έρχεται συνεχώς σε αντιπαράθεση με το καθεστώς της φυλακής. Τον Απρίλιο του 1978, έπειτα από συστηματική κακομεταχείριση, ειδικά στις τουαλέτες και το ντους, οι κρατούμενοι αρνούνται να πλυθούν και να παραδώσουν τα δοχεία νυκτός τους. Κάνουν τις βασικές τους ανάγκες μέσα στο κελί, αφού έτσι κι αλλιώς έχουν καταστρατηγηθεί ακόμα και τα πιο βασικά ανθρώπινα δικαιώματά τους. Οι γυναικείες φυλακές ακολουθούν, με ανάλογη διαμαρτυρία, το Φεβρουάριο του 1980. Στις 27 Οκτωβρίου 1980, έπειτα από την κατάρρευση συνομιλιών μεταξύ των Βρετανών και του Καρδινάλιου O’ Fiaich, επτά κρατούμενοι της Πτέρυγας Η προχωρούν σε απεργία πείνας. Στις 19 Δεκεμβρίου 1980, ο Μπόμπυ Σαντς ανακοινώνει ότι οι κρατούμενοι δεν θα ξαναφορέσουν ρούχα φυλακής, ούτε θα υποχρεωθούν ξανά σε «κοινωνική εργασία» εντός των φυλακών. Προσφέρεται να αρχίσει πρώτος απεργία πείνας και μάλιστα, δυο εβδομάδες πριν από τους υπόλοιπους συγκρατούμενούς του, ώστε, εάν πεθάνει, ο θάνατός του να εξασφαλίσει την ικανοποίηση των αιτημάτων τους. Τις πρώτες 17 ημέρες, κρατά προσωπικό ημερολόγιο (σε χαρτί τουαλέτας και κρύβοντάς το μέσα στις κοιλότητες του σώματός του), όπου εκφράζει τις πιο ενδόμυχες σκέψεις του. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, δεν φοβόταν το θάνατο. Έβλεπε την απεργία πείνας σαν κάτι πιο σημαντικό, από απλά και μόνο την ικανοποίηση των αιτημάτων που είχαν τεθεί, και ήλπιζε ότι η έκβασή της (θετική ή αρνητική) θα προκαλούσε την πτώση της βρετανικής κυριαρχίας στην Ιρλανδία. Στις 30 Μαρτίου (31η ημέρα απεργίας πείνας), εξελέγη αντιπρόσωπος της περιοχής του στις δημοτικές εκλογές. Στις 1.15 π.μ. της 5ης Μαΐου 1981 αφήνει την τελευταία του πνοή. Είχε πει: «Φυσικά και μπορεί να δολοφονηθώ. Ωστόσο, παραμένω αυτό που ήμουν πάντα – ενεργός πολίτης. Κι αυτό, κανείς δεν μπορεί να μου το στερήσει, ούτε καν οι Βρετανοί». Ήταν μόλις 27 ετών…

από Κινηματογραφοφυλόφιλος 02/10/2008 12:19 μμ.


Έψαξα στο ίντυ και βρήκα αυτό. Τί επίδραση είχε ο Σαντς στο μεταπολεμικό ιρλανδικό απελευθερωτικό κίνημα; Θέλω να πω, αξίζει μια ταινία να αφιερωθεί σ'αυτόν; Έψαξα για τον σκηνοθέτη και είναι αρκετά νέος, φαίνεται πως αυτή είναι η πρώτη του ταινία.
Αξίζει να πάει να την δει κανείς; Έχει κανείς να προτείνει κανένα βιβλίο για τα γεγονότα εκείνης της εποχής; Φχαριστώ εκ των εντέρων.

από ΕΑΑΚΙΤΗΣ 02/10/2008 1:01 μμ.


Συγνώμη σύντροφοι που εκφράζομε με αυτό τον τρόπο αλλά επειδή είδα την ταινία στις "Νύχτες Πρεμιέρας" πιστεύω ότι πρόκειται για ασέβεια. Απολίτικοι μικρόψυχοι καλλιτεχνούλιδες, που κάνουν μέγιστο το ελάχιστο και καταπνίγουν την πολτική στα προσωπικά διλήμματα. Αποκομμένη περιγραφή αγώνων που μοιάζουν περιθωριακοί και αδιέξοδοι.

Για μισή ώρα μας έδειχνε το θάνατο του ηρωικού αγωνιστή, χωρίς καμιά πολιτική αναφορά. Όποιος δεν έχει διαβάσει δυσκολεύεται να καταλάβει αυτοί οι άνθρωποι γιατί αγωνίζονταν, τι διεκδικούσαν, τι επεδίωκαν, γιατί και αν ο κόσμος τους συμπαραστέκονταν. Ποια η σημασία της θυσίας τους και της συμβολής τους στο κίνημα, ανεξάρτητα τα όποια άμεσα αιτήματα τους ικανοποιήθηκαν.

Σαφώς και για τον ΙRA, αυτά τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα, αυτές τις μορφές πάλης να πρέπει να γίνει ιστορική εκτίμηση σεβόμενοι το μέγεθος της προσφοράς και τα δεδομένα της εποχής. Από αυτό μέχρι την ανάδειξη των πολιτικών αδιεξόδων μέσω της ατομικής καταστροφής που επιδιώκει η ταινία νομίζω ότι υπάρχει τεράστια απόσταση. Βλέπεις η εποχή μας είναι εποχή αναδίπλωσης και αναζήτησης, υποχώρησης και υπόγειων διεργασιών σε ένα τοπίο βαθιάς κρίσης και πρωτόγνωρης αγανάκτησης, αδιεξόδων, όπου η απαγόρευση της ελπίδας συνυπάρχει με την μεγαλύτερη αναζήτηση της.

Και πάλι συγνώμη για την έκφραση της αγανάκτησης μου. Περιμένω με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την κατάθεση άποψης των φίλων και συντρόφων που θα παρακολουθήσουν την ταινία.

από re@lta dubh 04/10/2008 3:34 πμ.


ταινία γυρισμένη το 1996 σκηνοθετημένη από τον Terry George. Είναι πολύ περισσότερο διαφωτιστική για τα γεγονότα του 1981. Στην Ελλάδα υπάρχει μόνο σε βιντεοκασέτα απ' όσο ξέρω. Ένα βιβλίο-λεπτομερέστατο χρονικό της υπόθεσης είναι το Ten Men Dead του David Beresford (εκδ. Harper Collins). Για όποιον ενδιαφέρεται για μια γενικότερη ενημέρωση πάνω στο εθνικοαπελευθερωτικό της Ιρλανδίας, υπάρχει πληθώρα βιβλίων, αναφέρω μόνο τα Man Of No Property του C.S. Andrews (είναι η ιστορία του Fianna Fáil), Comrades: Inside The War Of Independence της Annie Ryan και The Green Flag: A History Of Irish Nationalism του Robert Kee, που είναι περισσότερο ενδεικτικά για διάφορες πτυχές της νεότερης ιρλανδικής ιστορίας.

Tiocfaidh ár lá

από ΠΑΛΙΟΣ ΕΑΑΚΙΤΗΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ 06/10/2008 12:34 πμ.


Νομίζω πως η άποψη του εαακίτη πιο πριν αδικει τουλάχιστον την προσπάθεια του σκηνοθέτη να τονίσει και ίσως πιο"προσωπικες"πλευρές αυτής της πάλης που διεξαγόταν εκείνη την περίοδο.

Να προσθέσω  πως δεν λειτούργησε καθόλου υποτιμητικά ως προς τον συλλογικό χαρακτήρα των αποφάσεων των κρατουμένων και κυρίως ως προς την βαθιά πολιτική στάση του μπομπυ σαντς,σε σχέση με την μορφή που επέλεξε( η συζήτηση με τον παπα είναι χαρακτηριστική).

Σίγουρα κι εμένα μου αρέσει ο κεν λοουντς,αλλα δεν είναι η μοναδική και απόλυτη στρατευμένη προσέγγιση στον χώρο της σκηνοθεσίας...

από Ά. 07/05/2013 5:50 πμ.


Ποιος τον θυμάται τώρα πια 

-το '81 εχάθη-

τον Μπόμπι Σαντς τον Ιρλανδό 

των πόλεων τον αντάρτη;   

 

Σε μια του IRA αποστολή 

οι Εγγλέζοι τούς τη στήσαν' , 

το Μπόμπι Σαντς τον Ιρλανδό 

στη φυλακή τον κλείσαν' . 

 

Του πήραν και  τ' ασίγαστο

ρεβόλβερ το  παλιό του

του Μπόμπι Σαντς του Ιρλανδού,

που το  'χε σύντροφό του.

 ...................................

Φαϊ δεν έφαγε μπουκιά, 

και μπόρεσε ν' αντέξει 

ο Μπόμπι Σαντς ο Ιρλανδός 

μέρες εξήντα έξι . 

 

Τη μέρα την εξήντα εφτά, 

τα είκοσι εφτά πριν κλείσει, 

ο Μπόμπι Σαντς ο Ιρλανδός 

έγινε κυπαρίσσι, 

 

έτσι τσακνί που 'χε γενεί

μπουκιά χωρίς να τρώει 

ο Μπόμπι Σαντς ο Ιρλανδός 

σχεδόν δυο μέτρα μπόι .  

........................................ 

Αν δεις στο Μπέλφαστ  κόκκινο 

να τρίζει κυπαρίσσι, 

ο Μπόμπι Σαντς ο Ιρλανδός 

γνέφει να σου μιλήσει.

 

Τράβα και βάλε ένα παλιό 

ρεβόλβερ στα κλαριά του, 

ο Μπόμπι Σαντς ο Ιρλανδός 

να ..κάνει τη δουλειά του.

 

Ά.

5 Μάη του 2013

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License